Website:

Email :

Tel : 0918.775.368
LỜI NÓI ĐẦU
Trong bối cảnh toàn cầu hoá nền kinh tế như hiện nay, hội
nhập và tham gia các tổ chức kinh tế quốc tế đã trở thành một xu thế
tất yếu khách quan lôi cuốn ngày càng nhiều các nước tham gia,
buộc các nước phải thực hiện chiến lược mở cửa kinh tế nhằm tranh
thủ thời cơ, phát huy lợi thế và vượt qua thách thức thì mới có thể
phát triển nhanh nền kinh tế của quốc gia mình, đóng góp chung vào
tăng trưởng kinh tế khu vực và toàn cầu. Không một quốc gia nào có
thể phát triển được nếu không tham gia vào quá trình này và Việt
Nam cũng không nằm ngoài xu thế chung này. Hiện nay mỗi quốc
gia muốn phát triển thì không còn cách nào khác là tham gia vào Tổ
chức Thương mại Thế giới (WTO) - Tổ chức thương mại toàn cầu
lớn nhất, quan trọng nhất thu hút tới 149 quốc gia thành viên và chi
phối đến 95% tổng kim ngạch thương mại thế giới. Đây cũng chính
là nguyên nhân chi phối trong việc định hướng cho kế hoạch phát
triển kinh tế của Việt Nam trong những năm gần đây. Các chính sách
mà Nhà nước Việt Nam đưa ra đều phục vụ cho mục tiêu được là
thành viên chính thức của WTO xem đó như là một con đường tốt
nhất để rút ngắn tụt hậu so với các nước khác và có điều kiện phát
huy tối ưu hơn những lợi thế so sánh của mình trong phân công lao
động và hợp tác quốc tế.
Mặc dù vị thế của Việt Nam khi gia nhập WTO không giống
như các nước thành viên khác (ví dụ như nước láng giềng Trung
Quốc) nhưng chúng ta có thể rút kinh nghiệm từ những thành công
và hạn chế của các nước đó để có thể tiến hành tốt nhất tự do hoá
thương mại theo như cam kết từ đó đưa nền kinh tế phát triển một

Thượng nghị viện Hoa Kỳ đã không phê chuẩn hiến chương này. Một
số nhà sử học cho rằng sự thất bại đó bắt nguồn từ việc giới doanh
nghiệp Hoa Kỳ lo ngại rằng Tổ chức Thương mại quốc tế có thể
được sử dụng để kiểm soát chứ không phải đem lại tự do hoạt động
cho các doanh nghiệp lớn của Hoa Kỳ (Lisa Wilkins, 1997).
ITO chết yểu, nhưng hiệp định mà ITO định dựa vào để điều
chỉnh thương mại quốc tế vẫn tồn tại. Đó là Hiệp định chung về
Thuế quan và Thương mại (GATT).
GATT ra đời sau Đại chiến Thế giới lần thứ II trong trào lưu
hình thành hàng loạt cơ chế đa biên nhằm điều tiết các hoạt động
hợp tác kinh tế quốc tế. GATT đóng vai trò là khung pháp lý chủ
yếu của hệ thống thương mại đa phương trong suốt gần 50 năm mà
điển hình là Ngân hàng Quốc tế Tái thiết và Phát triển, thường được
biết đến như là Ngân hàng Thế giới (World Bank – WB) và Quỹ tiền
3
Website:

Email :

Tel : 0918.775.368
tệ Quốc tế (International Monetary Fund – IMF) ngày nay. Với ý
tưởng hình thành những nguyên tắc, thể lệ, luật chơi cho thương mại
quốc tế điều tiết các lĩnh vực về công ăn việc làm, về thương mại
hàng hóa, khắc phục tình trạng hạn chế, ràng buộc các hoạt động này
phát triển,23 nước sáng lập GATT đã cùng một số nước khác tham
gia Hội nghị về thương mại và việc làm, dự thảo Hiến chương La
Havana để thành lập Tổ chức thương mại Quốc tế (International
Trade Oganization –ITO) với tư cách là cơ quan chuyên môn của
Liên Hiệp Quốc. Đồng thời, các nước này cùng tiến hành các cuộc
đàm phán về thuế quan và xử lý các biện pháp bảo hộ mậu dịch đang

chung về Thuế quan và Thương mại (GATT) với tư cách là một sự
thoả thuận có nhiều nội dung ký kết mang tính chất tuỳ ý đã tỏ ra
không thích hợp. Do đó, ngày 15/4/1994, tại Marrakesh (Marốc), kết
thúc Hiệp Uruguay, các thành viên của GATT đã cùng nhau ký Hiệp
định thành lập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) nhằm kế tục và
phát triển sự nghiệp của GATT. Theo đó, WTO chính thức được
thành lập độc lập với hệ thống Liên hợp quốc và đi vào hoạt động từ
1/1/1995.
Vậy WTO là gì? Có thể hình dung đơn giản về WTO như sau:
WTO là nơi đề ra những qui định: Để điều tiết hoạt động
thương mại giữa các quốc gia trên qui mô toàn thế giới hoặc gần như
toàn thế giới. Tính đến thời điểm 31 tháng 12 năm 2005, WTO có
149 thành viên.
WTO là một diễn đàn để các nước, các thành viên đàm phán:
Người ta thường nói, bản thân sự ra đời của WTO là kết quả của các
cuộc đàm phán. Sau khi ra đời, WTO đang tiếp tục tổ chức các cuộc
đàm phán mới. “Tất cả những gì tổ chức này làm được là đều thông
qua con đường đàm phán”. Có thể nói, WTO chính là diễn đàn để
các quốc gia, các thành viên tiến hành thoả thuận, thương lượng,
nhân nhượng nhau về các vấn đề thương mại, dịch vụ, đầu tư, sở hữu
trí tuệ…, để giải quyết tranh chấp phát sinh trong quan hệ thương
mại giữa các bên.
WTO gồm các qui định pháp lý nền tảng của thương mại quốc
tế: Ra đời với kết quả ghi nhận trong hơn 26.000 trang văn bản
5
Website:

Email :

Tel : 0918.775.368

Website:

Email :

Tel : 0918.775.368
bên.
- WTO là một diễn đàn cho các cuộc đàm phán giữa các nước
thành viên về những quan hệ thương mại đa biên trong khuôn khổ
những qui định của WTO. WTO cũng là diễn đàn cho các cuộc đàm
phán tiếp theo giữa các thành viên về những quan hệ thương mại đa
biên; đồng thời WTO là một thiết chế để thực thi các kết quả từ
việc đàm phán đó hoặc thực thi các quyết định do Hội nghị Bộ
trưởng đưa ra.
- WTO sẽ thoả thuận về những qui tắc và thủ tục điều chỉnh
việc giải quyết tranh chấp giữa các thành viên.
- WTO sẽ thi hành Cơ chế rà soát chính sách thương mại (của
các nước thành viên).
- Trợ giúp kỹ thuật và huấn luyện cho các nước đang phát
triển.
- Để đạt tới sự thống nhất cao hơn về quan điểm trong việc tạo
lập các chính sách kinh tế toàn cầu, khi cần thiết, WTO sẽ hợp tác
với Quĩ tiền tệ quốc tế (IMF), Ngân hàng thế giới và các cơ quan
trực thuộc của nó.
1.3. Mục tiêu của WTO
- Mục tiêu kinh tế: Thúc đẩy tiến trình tự do hoá thương mại
hàng hóa và dịch vụ; phát triển bền vững và bảo vệ môi trường; thúc
đẩy phát triển thể chế thị trường. Những hoạt động này được thực
hiện thông qua việc loại bỏ hàng rào thương mại, nâng cao nhận
thức và hiểu biết của chính phủ, tổ chức và cá nhân về các qui định
điều chỉnh quan hệ thương mại quốc tế, xây dựng môi trường pháp