CHUYÊN ĐỀ 4
LẬP KẾ HOẠCH CHIẾN LƯỢC
TRƯỜNG PHỔ THÔNG
(Strategic Planning)
LẬP KẾ HOẠCH CHIẾN LƯỢC TRƯỜNG PHỔ THÔNG
(Strategic Planning)
THỜI LƯỢNG: 15 tiết (5 tiết lý thuyết, 10 tiết thực hành)
MÔ TẢ CHUYÊN ĐỀ
Chuyên đề này trình bày cách xác định khung chiến lược của nhà trường để định
hướng các chương trình hành động (như phát triển đội ngũ, huy động nguồn lực và các
chương trình hướng tới phát triển toàn diện học sinh…) trong điều kiện tăng cường vai
trò tự chủ, tự chịu trách nhiệm của nhà trường.
MỤC TIÊU
Sau khi học chuyên đề này, học viên sẽ:
- Hiểu và trình bày được các khái niệm: kế hoạch chiến lược (KHCL), tầm nhìn,
sứ mạng, giá trị, mục tiêu chiến lược, các giải pháp chiến lược.
- Lập được kế hoạch chiến lược trong trường phổ thông theo đúng cấu trúc và quy
trình đã học đồng thời đánh giá được một bản kế hoạch chiến lược trường phổ thông.
- Tin tưởng và ý thức được tầm quan trọng và ý nghĩa của việc lập kế hoạch chiến
lược đối với sự phát triển trường phổ thông.
NỘI DUNG
o Khái niệm
1.1 Khái niệm kế hoạch chiến lược
1.1.1 Kế hoạch chiến lược (KHCL) và Lập kế hoạch chiến lược
Có nhiều cách tiếp cận khác nhau về khái niệm kế hoạch chiến lược
Kế hoạch chiến lược (KHCL): Là bản kế hoạch trong đó có những định hướng lớn,
thể hiện hình ảnh hiện thực trong tương lai mà nhà trường mong muốn đạt tới và các giải
pháp chiến lược để đạt đuợc trên cơ sở khả năng hiện tại, đảm bảo cho nhà trường có
được sự phát triển vượt bậc.
Kế hoạch chiến lược thường xây dựng cho khoảng thời gian 5 năm.
Lập kế hoạch chiến lược:

Sứ mạng khẳng định mục đích, lý do sự tồn tại của nhà trường; các lĩnh vực phục
vụ ưu tiên và cách thức phục vụ nhà trường sẽ thực hiện để thỏa mãn nhu cầu giáo dục
học sinh.
1.2.2 Giá trị
Giá trị là điều mà nhà trường cam kết thực hiện cho các bên có liên quan, các
nguyên tắc chỉ đạo hành vi của các thành viên trong nhà trường.
1.2.3 Tầm nhìn
Tầm nhìn là ý tưởng về tương lai của nhà trường có thể đạt được, thể hiện mong
muốn của nhà trường và cộng đồng. Tầm nhìn chỉ rõ quang cảnh hiện thực, tin cậy và hấp
dẫn của tương lai. Tầm nhìn là mục tiêu vẫy gọi, nó chỉ ra cầu nối từ hiện tại tới tương
lai.
1.2.4 Mục tiêu
Mục tiêu là kết quả cần đạt của kế hoạch, là những thay đổi trong đời sống người
hưởng lợi hoặc hoạt động của nhà trường.
1.2.5 Giải pháp chiến lược
Giải pháp chiến lược là những động thái/hành động chính phải được tiến hành để
đạt được mục tiêu.
o Vai trò của lập kế hoạch chiến lược trường phổ thông
2.1 Vị trí, tầm quan trọng của lập KHCL trường phổ thông
Lập kế hoạch chiến lược tốt có thể giúp nhà trường:
- Làm rõ định hướng tương lai.
- Đề ra các ưu tiên.
- Tập trung sức mạnh vào các ưu tiên.
- Xây dựng và thực hiện điều chỉnh chiến lược có hiệu quả.
- Xây dựng tổ/nhóm làm việc có tính chuyên nghiệp trong nhà trường.
- Xây dựng và nâng cao tinh thần hợp tác với cha mẹ học sinh, cộng đồng,
các tổ chức bên ngoài.
- Đánh giá sự tiến bộ của nhà trường.
- Nâng cao chất lượng quản lý nhà trường.
- Thích nghi một cách sáng tạo, có hiệu quả trước sự thay đổi.

1.1.2 Môi trường bên ngoài (kinh tế, văn hoá, xã hội, dân cư, cộng đồng )
a) Cơ hội (Oppotunities)
b) Thách thức (Threats)
1.2. Các vấn đề chiến lược
Danh mục vấn đề
Nguyên nhân của vấn đề
Các vấn đề cần ưu tiên giải quyết
2. Định hướng chiến lược
2.1. Sứ mạng
2.2. Giá trị
2.3. Tầm nhìn
3. Mục tiêu chiến lược
3.1 Mục tiêu chung
3.2 Mục tiêu cụ thể
4. Các giải pháp chiến lược
- Đổi mới dạy học
- Phát triển đội ngũ
- Cơ sở vật chất, thiết bị, công nghệ
- Nguồn lực tài chính
- Hệ thống thông tin
- Quan hệ với cộng đồng
- Lãnh đạo và quản lý
5. Đề xuất tổ chức thực hiện
- Cơ cấu tổ chức
- Chỉ đạo thực hiện
- Tiêu chí đánh giá
- Hệ thống thông tin phản hồi
- Phương thức đánh giá sự tiến bộ
3.2 Quy trình lập kế hoạch chiến lược trường phổ thông
S¬ ®å 1. Quy tr×nh lËp kÕ ho¹ch chiÕn lîc

- Lựa chọn phương án tốt nhất
- Khẳng định các chương trình
mục tiêu
Thực thi chiến lược như
thế nào?
Làm thế nào đánh giá sự
tiến bộ?
Bước 5. Xác định các đề
xuất tổ chức thực hiện
- Hoàn thiện cơ cấu tổ chức
- Chỉ đạo thực hiện
- Tiêu chí đánh giá
- Hệ thống thông tin phản hồi
- Phương thức đánh giá sự tiến
bộ
Trình bày văn bản và thể
chế hoá kế hoạch chiến
lược như thế nào?
Bước 6. Viết văn bản và
phê chuẩn văn bản kế
hoạch chiến lược
- Văn bản KHCL
- Ban hành KHCL
3.2.1 Phân tích môi trường (sử dụng SWOT)
Các câu hỏi cần trả lời khi phân tích môi trường:
- Điểm mạnh bên trong nhà trường là gì? Xếp hạng
- Điểm yếu bên trong nhà trường là gì? Xếp hạng
- Các cơ hội thuận lợi từ bên ngoài nhà trường là gì?Xếp hạng
- Các khó khăn, thách thức từ bên ngoài nhà trường là gì?Xếp hạng
- Những cơ hội, thách thức, điểm mạnh, điểm yếu đó có ảnh hưởng như thế

Ảnh hưởng đến hoạt động
của nhà trường
- Cơ chế, chính sách
pháp luật
- Kinh tế
- Văn hoá
- Xã hội
- Công nghệ
- Quốc tế
3.2.2 Xây dựng định hướng chiến lược (Tuyên bố sứ mạng, tầm nhìn, giá trị)
Xác lập định hướng chiến lược gồm 3 nội dung chính:
- Tuyên bố đầy đủ về sứ mạng của nhà trường.
- Các giá trị cơ bản để thực hiện sứ mạng.
- Xác định tầm nhìn.
a) Tuyên bố sứ mạng
Các câu hỏi cần trả lời khi xây dựng sứ mạng:
- Ai đang được phục vụ?
- Các nhu cầu nào cần được đáp ứng?
- Tại sao việc đáp ứng các nhu cầu này là quan trọng?
- Làm thế nào để tổ chức có thể đáp ứng các nhu cầu này?
10 tiêu chí để xem xét tuyên bố sứ mạng
1
1) Rõ ràng và tất cả giáo viên, nhân viên, ngay cả những người bình thường
nhất đều có thể hiểu được.
2) Ngắn gọn để nhiều người có thể nhớ được.
3) Cụ thể hoá rõ ràng công việc nhà trường phải làm? Làm gì? Ai làm? Làm
thế nào? Tại sao?
4) Xác định được hướng đi để đạt được tầm nhìn của nhà trường.
5) Thể hiện năng lực riêng, khác biệt của nhà trường.
6) Phạm vi đủ rộng để linh hoạt khi thực hiện nhưng không quá rộng mà bỏ

Sự tôn trọng Tính trung thực Lòng khoan dung
Tinh thần trách nhiệm Tình thương yêu Sự hợp tác
Trường Trung học phổ thông Nhân Chính – Hà Nội
Tình đoàn kết Lòng nhân ái Tinh thần trách nhiệm
Lòng tự trọng Tính trung thực Sự hợp tác
Tính sáng tạo Khát vọng vươn lên
c) Xây dựng tầm nhìn
Quá trình xây dựng tầm nhìn
• Tầm nhìn phải được chia sẻ với tất cả các thành viên của nhà trường.
• Một tầm nhìn có thể được xây dựng nên theo nhiều cách khác nhau (bởi cá
nhân, nhóm…).
• Tầm nhìn luôn phải chú trọng đến tương lai, quan tâm đến mức độ thành
công và ổn định của nhà trường trong một thời gian nhất định.
• Tầm nhìn tập trung vào mục đích cuối cùng chứ không phải là con đường đi
đến mục đích đó. Đây chính là sự khác biệt tầm nhìn và sứ mệnh.
Ví dụ về tuyên bố tầm nhìn
Trường trung học Bendmeer - Singapore
Our student are to become thinking individuals, actively engaged in life long learning and
problem solving, moving towards the competent use of technologies to advance the
interest of the individual and country
Tạm dịch
Học sinh của chúng ta sẽ trở thành những cá nhân có tư duy độc lập, tham gia tích cực
vào học tập suốt đời và giải quyết vấn đề, hướng tới năng lực sử dụng công nghệ nhằm
nâng cao lợi ích bản thân và quốc gia.
Trường Trung học phổ thông Nhân Chính – Hà Nội
Tầm nhìn.
Là một trong những trường hàng đầu của thành phố mà học sinh sẽ lựa chọn để học tập và rèn
luyên, nơi giáo viên và học sinh luôn có khát vọng vươn tới xuất sắc.
Chú ý: Cần có sự gắn kết giữa sứ mạng, giá trị và tầm nhìn. Các giá trị thường được
thể hiện trong sứ mạng và tầm nhìn

- Cơ sở vật chất, thiết bị, công nghệ
- Nguồn lực tài chính
- Hệ thống thông tin
- Quan hệ với cộng đồng
- Lãnh đạo và quản lý
Chú ý:
Khi xây dựng giải pháp cần phải:
- Đưa ra các phưong án chiến lược
- Các tiêu chuẩn/ tiêu chí lựa chọn
- Lựa chọn phương án tốt nhất
3.2.5 Đề xuất tổ chức thực hiện và đánh giá, giám sát KHCL
Các đề xuất tổ chức thực hiện liên quan đến các vấn đề:
- Hoàn thiện cơ cấu tổ chức
- Chỉ đạo thực hiện
- Tiêu chí đánh giá
- Hệ thống thông tin phản hồi
- Phương thức đánh giá sự tiến bộ.
Câu hỏi cần trả lời :
- Những hoạt động cần được thực hiện là gì?
- Trong các hoạt động được xác định, hoạt động nào có thể làm trước?
- Sắp xếp các hoạt động vào khung thời gian phù hợp nhất?
- Nếu có quá nhiều hoạt động bị trùng lặp thì cân đối và ưu tiên những hoạt
động có thể giải quyết được nhiều vấn đề/nhu cầu. Đó là những hoạt động
nào?
- Sử dụng nguồn lực nào?
- Trách nhiệm thực hiện chính là ai?
Các đề xuất tổ chức thực hiện cần chỉ rõ:
- Các hoạt động cần thực hiện
- Các chỉ số kết quả
- Người phụ trách

Timah
Trường phấn đấu phát triển các học
sinh tới hết tiềm năng của mình,
giúp các em trở thành những công
dân tử tế và trung thành của đất
nước Singapore
Một trường mạnh mẽ, sống động
với vị thế cao và trong cộng đồng;
là nơi giáo viên và học sinhphấn
đấu là một trường xuất sắc đào tạo
nên những người biết tự học suốt
đời
Trường tiểu
học Tamines
Giáo dục học sinh tính sáng tạo,
khả năng thích ứng và đạo đức
chân chính
Là một trường học ưu tú, Phong
phú vượt mọi giới hạn; yêu
thương vượt mọi thước đo.
Trường THCS
Bedok Town
Giáo dục mỗi trẻ em thành người
có khả năng tự định hướng vươn
lên và tự học suốt đời; giúp các em
sẵn sàng và quyết tâm phụng sự
cộng đồng và quốc gia
Là trường hàng đầu về sự xuất sắc
và phương pháp phát triển toàn
diện cho trẻ em

Là trường được lựa chọn hàng đầu
cho việc giáo dục các nhà lãnh
đạo ưu tú, có thành tích cao và là
những công dân có tầm nhìn toàn
cầu