S¸ng kiÕn kinh nghiÖm Gi¸o viªn: TrÇn ThÞ Lan
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO MỸ ĐỨC
TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐỐC TÍN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI:
DẠY CÁC BÀI TẬP ĐỌC LỚP 4 THEO HƯỚNG TÍCH
CỰC HOÁ CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA HỌC SINH

Môn : Tập đọc
Tác giả: Trần Thị Lan
Giáo viên môn : Văn hóa
Chức vụ : Tổ phó Tổ 4+5
NĂM HỌC: 2010 – 2011
PHẦN I: MỞ ĐẦU
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Trêng TiÓu häc §èc TÝn
1
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm Gi¸o viªn: TrÇn ThÞ Lan
Môn Tiếng Việt ở tiểu học là một môn học bao gồm nhiều phân môn,
trong đó có phân môn Tập đọc.Tập đọc là một trong những phân môn có
nhiệm vụ hình thành năng lực ngôn ngữ cho học sinh, đây là cơ sở của
mỗi học sinh khi đến trường.
Dạy học sinh học phân môn Tập đọc là hoạt động hướng cho người
học các tiếp nhận thông tin, thông báo thông tin và mở rộng khả năng
giao tiếp của bản thân Người không biết đọc chỉ có khả năng tiếp nhận
thông tin chủ yếu bằng nghe, thông báo thông tin chủ yếu bằng nói. Đối
với phân môn Tập đọc, kĩ năng đọc là một trong bốn kĩ năng chính cần
đạt được của học sinh tiểu học. Với môn Tiếng Việt, kĩ năng này vừa thể
hiện vốn hiểu biết ngôn ngữ, vừa thể hiện trình độ ngôn ngữ của học
sinh. Cho nên, từ trước đến nay kĩ năng đọc được xem là một tiêu chuẩn

sinh . Vi vic ỏp dng ti ny, bc u tụi ó thu c kt qu
tng i kh quan.Tuy nhiờn õy cng ch l mt bin phỏp nh nhm
nõng cao cht lng hc cỏc bi tp c cho hc sinh lp 4. Tụi rt mong
nhn c s gúp ý ca ng nghip kinh nghim ca tụi c hon
chnh hn.
II. MC CH CA TI:
1/ Nghiờn cu y ni dung v phng phỏp hcDy cỏc bi tp
c lp 4 theo hng tớch cc húa cỏc hot ng hc tõp ca hc
sinh.
Trờng Tiểu học Đốc Tín
3
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm Gi¸o viªn: TrÇn ThÞ Lan
2/ Góp phần tìm ra biện pháp nhằm nâng cao chất lượng môn tập đọc,
đặc biệt là vấn đề “Dạy các bài tập đọc lớp 4 theo hướng tích cực hóa
các hoạt động học tập của học sinh”.
III. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
Chỉ ra những cơ sở lý luận và thực tiễn của việc hướng dẫn học sinh
lớp 4 học các bài tập đọc tập thông qua việc thực nghiệm của bản thân
nhằm giúp cho việc dạy và học môn Tập đọc có hiệu quả cao hơn.
Mặt khác cũng tìm ra những nguyên nhân, giải pháp, ý kiến nhằm
khắc phục khó khăn, nâng cao chất lượng dạy và học phân môn tập đọc.
Thực nghiệm dạy kiểu bài tập đọc theo hướng tích cực hoá các hoạt
động của học sinh bằng phiếu bài tập.
Tổng kết đánh giá, rút ra bài học kinh nghiệm và nêu ý kiến đề xuất
của bản thân.
IV.ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
1/ Đối tượng nghiên cứu:
Đó là phương pháp dạy học phân môn tập đọc theo hướng lấy học sinh
làm trung tâm.
2/ Phạm vi nghiên cứu:

thể hiện trong bốn dạng hoạt động, tương ứng với bốn kỹ năng: Nghe -
Nói - Đọc - Viết. Đọc là dạng hoạt động ngôn ngữ, là quá trình chuyển
dạng thức chữ viết sang lời nói có âm thanh và thông hiểu nó (ứng với
đọc thành tiếng), là quá trình chuyển trực tiếp từ hình thức chữ viết thành
các đơn vị nghĩa không có âm thanh (ứng với đọc thầm) để người đọc,
người nghe hiểu được những điều mà tác giả thể hiện qua chữ viết.
Đọc không chỉ là sự đánh vần lên tiếng theo đúng các ký hiệu chữ viết
mà đọc còn là một quá trình nhận thức để có khả năng thông hiểu những
gì mà văn bản thể hiện. Trên thực tế, nhiều khi người người ta không
hiểu khái niệm "Đọc" một cách đầy đủ. Nhiều chỗ người ta chỉ nói đến
đọc như nói đến việc sử dụng bộ mã chữ âm, còn việc chuyển từ âm sang
nghĩa không được chú ý đúng mức. Do đó, việc dạy tập đọc còn mang
tính chủ quan, cảm tính, điều này gây nên những khó khăn
nhất định trong việc xác lập nội dung và phương pháp dạy học.
Dạy các bài tập đọc lớp 4 theo hướng tích cực hóa các hoạt động học
tập của học sinh là hình thức dạy học thống nhất với mục tiêu của môn
học Tiếng Việt. Việc đổi mới phương pháp dạy học là việc lấy người học
làm trung tâm. Người học không chỉ nghe thầy giảng và truyền đạt kiến
thức mà người học được tích cực hoá
các hoạt động học tập bằng chính hoạt động của mình, tự giải quyết tình
huống, tự
khám phá cái chưa biết và từ đó tự mình tìm ra kiến thức.
Trêng TiÓu häc §èc TÝn
6
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm Gi¸o viªn: TrÇn ThÞ Lan
2.Cơ sở của việc xác định nội dung dạy học
Đó là các tri thức khoa học về tự nhiên, xã hội, con người; các kĩ năng
cần đạt được để có tác động vào đối tượng trong tự nhiên và xã hội nhằm
tạo cho người học năng lực cải tạo thế giới để mang lại lợi ích cho bản
thân và cho cộng đồng. Như vậy cơ sở của nội dung dạy tập đọc là dạy

1.Thực trạng của vấn đề dạy học phân môn Tập đọc ở tiểu học
hiện nay
Để đáp ứng yêu cầu của xã hội hiện nay nhằm nâng cao chất lượng
giáo dục, đòi hỏi mỗi giáo viên phải không ngừng tìm tòi, học hỏi trao
đổi kinh nghiệm để cải tiến, đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng
cao hiệu quả trong quá trình giảng dạy.
Qua việc dự giờ thao giảng ở trường tiểu học Đốc Tín tôi nhận thấy
nhiều giáo viên rất tích cực và có nhiều cố gắng trong việc thực hiện các
chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học .Tuy nhiên, trên thực tế nhiều
giáo viên còn lúng túng khi áp dụng các phương pháp đó vào quá trình
dạy học và hầu như họ dựa phần lớn vào hướng dẫn của sách giáo viên
và thực hiện nó một cách trung thành, máy móc mà thiếu sự quan tâm
đến sự tiếp thu bài của học sinh nên hiệu quả đạt được trong các tiết dạy
còn thấp.
2.Nguyên nhân của thực trạng
Từ thực trạng của việc dạy học phân môn tập đọc như trên, tôi nhận
thấy nguyên nhân dẫn đến thực trạng đó là:
Trêng TiÓu häc §èc TÝn
8
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm Gi¸o viªn: TrÇn ThÞ Lan
-Do một số giáo viên chưa nghiên cứu bài dạy chu đáo trước khi đến
lớp.
- Một số giáo viên xem nhẹ khâu chuẩn bị đồ dùng dạy học cho các tiết
dạy.
-Giáo viên ngại thay đổi các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học
nên họ thường sử dụng các phương pháp, hình thức dạy học cũ đã thành
đường mòn mà lâu nay thường hay sử dụng để áp dụng vào trong các tiết
dạy.
-Giáo viên chưa chú ý đến việc coi học sinh là nhân vật trung tâm của
quá trình dạy học.

-Nng lc t duy (c lp, sỏng to, phờ phỏn)
-Nng lc dựng ting m hc tp cỏc mụn hc khỏc trong
chng trỡnh mt cỏch cú hiu qu.
-Hiu bit nhng giỏ tr chun mc, phong tc tp quỏn cú liờn quan
n vic s dng ting Vit v kh nng vn dng nhng hiu bit vo
hc tp v i sng.
Nhng yu t trờn l nhng cn c xỏc nh cho mc tiờu ca vic
dy cỏc bi tp c lp 4 theo hng tớch cc hoỏ cỏc hot ng hc tp
ca hc sinh. Vỡ vy mc tiờu ca vic tớch cc húa cỏc hot ng ca
hc sinh trong dy tp c cho hc sinh lp 4 nhm:
Trờng Tiểu học Đốc Tín
10
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm Gi¸o viªn: TrÇn ThÞ Lan
-Dạy học sinh các cách hoạt động để lĩnh hội một số văn bản phổ biến
thường gặp trong cuộc sống hàng ngày để làm giàu thêm kiến thức cho
bản thân.
-Thông qua việc lĩnh hội văn bản, tập cho học sinh từng bước hình
thành các thao tác tư duy, từ đó cùng với các môn học khác góp phần
hình thành năng lực giải
quyết vấn đề ở học sinh.
-Cung cấp cho học sinh một công cụ , công cụ đọc hiểu và cách sử
dụng công cụ này để các em học tập có hiệu quả ở những môn học khác.
Biện pháp 2: Chuẩn bị tốt bài dạy
-Trước khi tiến hành giảng dạy, giáo viên phải có sự chuẩn bị bài chu
đáo. Đây là một trong những bước quan trọng để tiết học tiến hành theo
hướng tích cực hoá các hoạt động học tập của học sinh được thành công.
-Công việc chuẩn bị của giáo viên bao gồm:
+Nhắc học sinh đọc trước bài ở nhà. Đây là bước đệm (bước chuẩn bị)
của học sinh giúp cho việc đọc bài ở trên lớp được lưu loát hơn nhằm tiết
kiệm được thời gian của tiết học trên lớp.

mụi trng thun li cho vic giao tip cho vic rốn luyn 4 k nng s
dng ting Vit.
Bin phỏp 3: Thng xuyờn theo dừi ỏnh giỏ kt qu hc tp ca
hc sinh
ỏnh giỏ kt qu hc tp ca hc sinh l mt khõu quan trng trong
quỏ trỡnh dy hc khụng ch i vi phõn mụn tp c ca mụn ting
Trờng Tiểu học Đốc Tín
12
Sáng kiến kinh nghiệm Giáo viên: Trần Thị Lan
Vit m nú cũn quan trng i vi tt c cỏc mụn hc khỏc. Da vo kt
qu ỏnh giỏ sau mi bi hc, mi phn, mi ch im m giỏo viờn mi
cú th iu chnh cỏc hỡnh thc dy hc sao cho phự hp vi tng i
tng hc sinh. Vi vic dy cỏc bi tp c theo hng tớch cc hoỏ cỏc
hot ng ca hc sinh, giỏo viờn cú iu kin theo dừi nhn xột kh
nng tip thu v kt qu hc tp ca hc sinh mt cỏch chớnh xỏc v
thng xuyờn da vo phiu bi tp m cỏc em c lm trong mi bi
hc.
Vic ỏnh giỏ kt qu hc tp ca cỏc em sau mi bi hc cng l mt
trong nhng bin phỏp giỳp cho hc sinh cm thy ho hng , tớnh cc
khi tham gia vo tit hc. mi tit hc, giỏo viờn cn bit hng dn
hc sinh tham gia nhn xột kt qu ca bn, t ỏnh giỏ kt qu ca bn
thõn trong quỏ trỡnh luyn tp. Giỏo viờn ch túm tt nhn xột chung (cn
khen nhiu, biu dng nhng em lm tt).Tuy nhiờn, trong khi hng
dn hc sinh hc bi nu cú em ang cũn gp lỳng tỳng thỡ giỏo viờn cú
th nhc nh mt cỏch nh nhng, ng viờn cỏc em tip tc tit hc.
Trỏnh trng hp vỡ cỏc em c sai, tr li sai m giỏo viờn ngt cõu tr
li hay mch vn ca cỏc em mt cỏch thụ bo.
Bin Phỏp 4: Thng xuyờn trao i chuyờn mụn, d gi ca ng
nghip.
Vic trao i chuyờn mụn nghip v, tham gia d gi l vic lm

bi l rt quan trng. mi on ca bi thng l mt gi ý nh (tiu ch
Trờng Tiểu học Đốc Tín
14
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm Gi¸o viªn: TrÇn ThÞ Lan
đề) của văn bản. Nó góp phần làm sáng tỏ chủ đề bao trùm toàn bộ văn
bản.Vì vậy xác định bố cục văn bản trong môn tập đọc giúp cho học sinh
đọc tốt hơn và hiểu văn bản hơn.
Việc luyện đọc kết hợp với tìm hiểu bài là một biện pháp giúp giáo
viên tiết kiệm
được thời gian của tiết học.
* Luyện đọc lại
Đây là bước giúp học sinh luyện đọc lại bài ( chủ yếu là luyện đọc
diễn cảm) để khắc sâu kiến thức, sự cảm nhận về nội dung bài học cho
học sinh .
 Sau đây tôi xin trình bày bài soạn minh họa cho hình thức dạy bài
tập đọc theo hướng tích cực hóa các hoạt động học tập của học sinh.
TẬP ĐỌC
THƯA CHUYỆN VỚI MẸ
(Tuần 9 sách Tiếng Việt 4 - tập I trang 85).
I.MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU
-Đọc trôi chảy toàn bài. Biết đọc diễn cảm phân biệt lời các nhân vật
trong đoạn đối thoại.
-Hiểu một số từ ngữ ở trong bài.
-Hiểu nội dung, ý nghĩa của bài: Cương thương mẹ vất vả , thuyết
phục mẹ xin đi là nghề thợ rèn để giúp đỡ mẹ.
ỊI.ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
-Tranh đốt pháo hoa để giảng cụm từ đốt cây bông
-Phiếu bài tập.
Trêng TiÓu häc §èc TÝn
15

còn lại đọc thầm theo bạn và
kết hợp ghi từ mới, từ khó
hiểu vào phiếu.
-HS theo dõi kết hợp đặt câu
với các từ khó.( giải nghĩa từ )
-HS quan sát tranh và giải
Trêng TiÓu häc §èc TÝn
16
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm Gi¸o viªn: TrÇn ThÞ Lan
10-11
phút
đốt pháo hoa để giảng từ đốt cây
bông.
?Bài văn chia làm mấy đoạn?
-GV yêu cầu học sinh đọc lại
bài kết hợp làm câu 2; 3 phiếu
học tập.
+ Đoạn 1, giọng của Cương
cần đọc như thế nào? Giọng của
mẹ Cương cần đọc như thế nào?
+Đoạn 2, giọng của Cương
cần đọc như thế nào? Giọng của
mẹ Cương cần đọc như thế nào?
-Gọi học sinh luyện đọc. GV
theo dõi nhận xét, hướng dẫn
học sinh đọc nối tiếp theo đoạn.
b)Luyện đọc và tìm hiểu bài
-Gọi một học sinh đọc đoạn 1.
Các học sinh khác đọc thầm kết
hợp làm phiếu học tập .

cho Cương đi làm nghề thợ rèn
không và Cương đã thuyết phục
mẹ như thế nào chúng ta cùng
tìm hiểu sang đoạn 2 của bài
văn.
-Gọi 1 HS đọc đoạn 2, các học
sinh khác đọc thầm và làm vào
phiếu học tập (câu 5).
+Mẹ Cương đã nêu lí do phản
đối như thế nào?
+Cương đã thuyết phục mẹ
bằng cách nào?
+Em hãy viết một câu khái
quát ý đoạn 2.
+Nội dung của bài là gì?(câu
6)
sống đỡ đần cho mẹ.
+Cương thương mẹ, muốn
học nghề rèn để đỡ đần cho
mẹ.
-Học sinh đọc bài và làm
phiếu học tập.
+Mẹ cho là Cương có người
xui, nhà Cương là dòng dõi
quan sang,không biết bố
Cương có chịu nghe không?
+Cương nắm lấy tay mẹ, nói
những lời thiết tha: nghề nào
cũng đáng trọng, chỉ những ai
trộm cắp hay ăn bám mới

2) a.Giọng của Cương cần đọc như thế nào?
………………………………………………………………………
……………
b.Giọng của mẹ Cương cần đọc như thế nào?
Trêng TiÓu häc §èc TÝn
19
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm Gi¸o viªn: TrÇn ThÞ Lan
…………………………………………………………………………
…………
Đoạn 2:
3) a. Giọng của Cương cần đọc như thế nào?
…………………………………………………………………………
…………
b. Giọng của mẹ Cương cần đọc như thế nào?
…………………………………………………………………………
…………
4) a. Cương xin mẹ học nghề thợ rèn để làm gì?
…………………………
…………………………………………………………
b. Em hãy viết một câu văn khái quát ý của đoạn.
…………………………………………………………………………
…………
5) a.Mẹ Cương đã nêu lí do phản đối như thế nào?
…………………………………………………………………………
…………
b.Cương đã thuyết phục mẹ bằng cách nào?
…………………………………………………………………………
………….
…………………………………………………………………………
…………

S¸ng kiÕn kinh nghiÖm Gi¸o viªn: TrÇn ThÞ Lan
và tham gia phát biểu ý kiến khá đông, các em rất tập trung làm bài tập
theo yêu cầu của giáo viên.
Về mặt nội dung: Đa số học sinh hiểu bài, thực hiện khá tốt những
yêu cầu
đề ra của tiết học, hầu hết các em đã làm đúng bài tập. Qua bài tập đọc
các em hiểu
được nội dung của bài tập và còn giúp các em củng cố về cách đọc đúng,
các chỗ
ngắt, nghỉ, lên giọng, xuống giọng, của các bài văn, củng cố về cách đặt
câu.
Với việc áp dụng hình thức dạy như trên, giáo viên vẫn kết hợp được
các bước lên lớp truyền thống như kiểm tra bài cũ – giới thiệu bài - dạy
bài mới – củng cố, dặn dò mặt khác trong cách dạy này giáo viên đã tích
hợp các hoạt động hướng dẫn đọc–hướng dẫn tìm hiểu bài – luyện đọc
lại với nhau thành một hoạt động liên tục trong tiết dạy từ việc gợi ấn
tượng tổng quát về bài văn đến việc phân tích các đoạn. Ở mỗi đoạn
cũng không đưa ra các ý đã “quy nạp” để học sinh “diễn dịch”. Các em
phải tự khái quát ý của đoạn, sau đó là ý của bài. Các em phải làm việc
trên phiếu. Các em phải đọc, phải viết, phải nói điều đã viết trên phiếu
cho thầy cô và các bạn nghe, đồng thời nghe thầy cô giáo và các bạn nói.
Các em phải tập bộc lộ suy nghĩ, cảm thụ của mình , phải đạt đến một sự
hiểu biết hơn về bài đọc, về tình cảm, thái độ của nhà văn. Từ đó các em
biết thể hiện đúng nội dung bài văn qua giọng đọc có khả năng truyền
cảm. Một cấu trúc như vậy làm cho giờ học không khô cứng vì đã chú ý
đến mục đích dạy học, dạy tiếng lẫn dạy người, dạy văn, chú ý đến việc
Trêng TiÓu häc §èc TÝn
22
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm Gi¸o viªn: TrÇn ThÞ Lan
phát huy tính tích cực của mọi học sinh, làm cho các em phải động não

sinh. Với viêc dạy theo hướng tích cực hoá các hoạt động học tập của
học sinh tại lớp 4B trường Tiểu học Đốc Tín kết quả thu được như sau:
Tổng số 24 em
L
oại
Cách
dạy
Loại giỏi Loại khá Loại TB Loại yếu
SL TL SL TL SL TL SL TL
Dạy
theo
hướng
tích cực
hoá các
họat
động học
12 50% 10 41,7% 2 8,3% 0 0%
Trêng TiÓu häc §èc TÝn
24
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm Gi¸o viªn: TrÇn ThÞ Lan
tập của
học sinh
2.Bài học kinh nghiệm
Qua thời gian nghiên cứu, tìm hiểu và vận dụng, được sự giúp đỡ
của ban Giám hiệu, tổ chuyên môn cùng với sự nỗ lực của bản thân tôi
đã rút ra một số kinh nghiệm sau:
-Giáo viên phải là người có lòng yêu nghề, mến trẻ, nhiệt tình với
chuyên môn, có trách nhiệm đối với học sinh.
-Phải chuẩn bị bài dạy một cách chu đáo trước khi lên lớp đặc biệt là
hệ thống câu hỏi, phiếu bài tập và các tình huống về từ ngữ mà học sinh