CỘNG HỊA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐỀ TÀI:
PHƯƠNG PHÁP HƯỚNG DẪN HỌC SINH ĐỌC SÁCH CĨ HIỆU QUẢ
1. Họ và tên: Cao Thị Châu.
2. Chức vụ: Phụ trách thư viện.
3. Đơn vị cơng tác: Trường Tiểu học Tân Thượng.
4. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Sách là sản phẩm của trí tuệ con người, sách là tài sản vơ cùng q giá. Sách
mang nhiều kiến thức phong phú, giúp chúng ta có những kiến thức, làm cột mốc
xuất phát. Sách lưu giữ nhiều kiến thức, về nhiều lĩnh vực khác nhau. Những kiến
thức này đều xuất phát trong những cuốn sách từ cổ chí kim. Nếu chúng ta còn
thắc mắc về những điều mà mình chưa rõ thì sách sẽ giúp chúng ta cập nhật thơng
tin một cách nhanh nhất. Sách đưa ta đến chân trời của kiến thức, một chân trời
kiến thức vơ tận, giúp ta mở rộng thêm hiểu biết, là chìa khố mở ra tri thức giúp
đỡ ta sau này khi chúng ta bước vào đời. Sách còn đưa ta đến nơi của những cảm
xúc lãng mạn, những cảnh thiên nhiên rất đẹp và những nhân vật tốt bụng ln cứu
giúp người khi hoạn nạn, cho ta biết thêm những tình cảm tốt đẹp, đức tính trung
thực, lòng thủy chung….
Là người học sinh, cần phải đọc sách vì nhờ vào việc đọc sách mà ta mới có
nhiều kiến thức về thế giới ta đang sống .
Sách ln là người bạn tri kỉ, cùng ta đi hết cuộc đời, sách ln cần thiết đối
với chúng ta cho dù khoa học, kĩ thuật phát triển thì sự phát triển của nó đều nhờ
vào những kiến thức có trong sách. Chúng ta phải nâng niu, bảo vệ sách, giữ gìn
sách để chúng ln ln và mãi mãi là người bạn thân của ta sau này.
Khi thấy các em học sinh ở trường chỉ ham chơi khơng chịu đọc sách, có
đọc thì chỉ xem tranh qua loa thơi. Có nhiều thầy, cơ hỏi rằng. Thư viện có phương
pháp nào hướng dẫn học sinh "Đọc sách có hiệu quả ?". Là người cán bộ thư viên
giữ một kho tàng kiến thức mà khơng truyền bá được tri thức cho học sinh, tơi rất
băn khoăn .
chất học tập độc lập, có khả năng giải các thông tin và biến chúng thành kiến thức
2
tự có của mình và học tập các phẩm chất cơng dân của học sinh được hình thành
trong q trình sử dụng thư viện sẽ theo các em đi suốt cuộc đời.
Thư viện trường học là mơi trường giáo dục mở và an tồn, nơi học sinh có
điều kiện ngang nhau để thỏa mãn nhu cầu của mình.
Thư viện phục vụ sự nghiệp giáo dục và đào tạo ng̀n nhân lực của đất
nước. Giáo dục là điều kiện tiên qút để phát triển ng̀n lực con người – ́u tớ
để phát triển xã hợi, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững. Thư viện là nơi phục
vụ có hiệu quả trong việc học tập của nhà trường, tự học tự nghiên cứu để hoàn
thiện học vấn và tay nghề ở các cấp đợ khác nhau củng cớ thói quen đọc sách của
mỡi cá nhân, tạo điều kiện cho mọi người tiếp cận tri thức, phát huy sáng tạo cá
nhân. Thư viện thơng qua các hình thức triển lãm, trun trùn giới thiệu sách,
báo góp phần giáo dục chính trị, thấm nh̀n chủ nghĩa Mác Lênin tư tưởng Hờ
Chí Minh giáo dục đạo đức, lới sớng, thẩm mỹ. Thư viện còn có nhiệm vụ góp
phần xây dựng và phát triển nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tợc, phở
biến rợng rãi tinh hoa văn hóa thế giới, giới thiệu nền văn hóa Việt Nam với nước
ngoài.
Cơ sở thực tiễn :
Trong thực tế, các em HS khơng thích đọc sách, ham chơi chạy nhảy nơ đùa,
có đọc sách thì chỉ cầm xem loa qua cho vui thơi. Là người cán bộ thư viện giữ
một kho tàng tri thức mà khơng truyền đạt lại cho các em kiến thức gì để áp dụng
vào các mơn học nhất là mơn Tiếng việt và mơn Kể chuyện. Trong khi thư viện
đã áp dụng nhiều phương pháp khác, nhưng thực sự tơi thấy hiệu quả vẫn chưa
cao. Đặc biệt là các em học sinh đồng bào dân tộc, vốn tiếng việt còn hạn chế nên
khơng muốn đọc truyện mà chỉ xem tranh. Cũng có nhiều em đọc nhưng lại ít hiểu
và khơng thâu tóm được nội dung của sách do vốn từ còn hạn chế, từ thực tế đó.
Tơi ln trăn trở trong q trình làm cơng tác thư viện. Chính vì vậy, tơi đã mạnh
dạn chọn đề tài: “Phương pháp hướng dẫn học sinh đọc sách có hiệu quả” để
THÀNH
TIỀN
GHI CHÚ
1 Sách giáo khoa 2.189 15.323000
2 Sách nghiệp vụ 318 2.226000
3 Sách tham khảo 2.299 27.588000
4 Truyện nhi đồng 2.177 13.228000
Tổng 6.983 bản 58.365000
Thư viện được chia làm 2 phòng: Phòng đọc và phòng kho.
Báo Tạp chí có: Báo Giáo dục, Nhi đồng chăm học, Báo phụ nữ Việt Nam,
Tạp chí giáo dục, Toán t̉i thơ, Báo nhi đồng, Báo người Tổng phụ trách. Báo
lâm Đồng.
Tiền đặt báo mỗi q hết: 500.000đ
4
Thư viện được bớ trí nơi trung tâm trường học. Diện tích sử dụng là 90 m
2
,
có đầy đủ giá, kệ, tủ giới thiệu sách.
• Cán bợ thư viện: 1 người trình đợ chun mơn Cao đẳng thư viện- thơng
tin.
• Về nghiệp vụ thư viện: Sách được đóng dấu, xử lý nghiệp vụ và đem ra
phục vụ kòp thời. Thư viện xây dựng danh mục tờ rời, tài liệu có trong kho xếp
theo môn loại môn loại để dễ dàng phục vụ bạn đọc. Tình hình phục vụ bạn đọc.
Đọc tại thư viện, tại lớp học, mượn về nhà. Thời gian phục vụ bạn đọc theo lịch
học hằng ngày trong t̀n, trừ chiều thứ sáu nghỉ để làm cơng tác tởng hợp thi đua
giữa các lớp.
• Về tài liệu thư viện sưu tầm có: Bộ sưu tập tư liệu về các anh hùng
dân tộc, bảng sưu tầm báo, tạp chí, bảng chun đề giáo dục môi trường biển
đảo Việt Nam, bảng sưu tầm tranh ảnh về cảnh đẹp quê hương đất nước Việt
dung câu chuyện, đọc xong khơng tóm tắt được nội dung câu chuyện.
Qua khảo sát thực tế mơn (Kể chuyện đã nghe đã đọc ở khối 4,5) mức lĩnh
hội sách ở HS trường có 3 mức như sau: Tổng số học sinh 235 em.
+ Mức 1: Đọc trơi chảy hiểu được nội dung câu chuyện 44 em chiếm 18,7%.
+ Mức 2: Đọc khơng kỹ nội dung câu chuyện 120 em chiếm 51,1%.
+ Mức 3: Đọc lướt qua câu chuyện 71 em chiếm 30,2%.
- Từ những thực trạng khó khăn trên tơi mạnh dạn đưa ra phương pháp
“ Hướng dẫn học sinh đọc sách có hiệu quả”
- Để gây hứng thú đọc cho học sinh, tôi đã tìm hiểu nhu cầu đọc của các em
để áp dụng vào cho phù hợp với từng lứa tuổi.
Ví dụ: Học sinh khối 1,2,3 thích đọc (xem) truyện tranh, truyện cổ tích,
khối 4,5 thích đọc truyện khoa học,lòch sử, danh nhân.
6
Truyện cổ tích-truyện tranh
Truyện vừa
Truyện đài
Khoa học-lịch sử
Danh nhân
67,5%
59,2%
57,6%
33,55%
24,9%
70
60
50
40
( số liệu này lấy từ khảo sát thực tế ở các lớp)
bị thu hẹp. Cần phải khẳng định rằng văn hóa đọc vẫn luôn là nét đẹp của đời sống
xã hội, góp phần tôn vinh các giá trị tinh thần, là thước đo trình độ dân trí, đồng
thời là công cụ hữu hiệu để bồi đắp và nâng cao tâm hồn. Vì vậy việc xây dựng và
phát huy văn hóa đọc đối với học sinh, những chủ nhân tương lai của đất nước
càng đặc biệt quan trọng và thật quan trọng hơn nữa ngay từ bây giờ trường đã
hướng các em dần theo quỹ đạo là cung cấp cho các em kiến thức, giúp các em tư
duy, tìm tòi, học hỏi có phương pháp ngay từ bước đầu đời.
Các b ư ớc đọc sách có hiệu quả :
- Thư viện lên kế hoạch họp tổ cộng tác viên thư viện đưa ra thảo luận,
thống nhất các bước triển khai “phương pháp hướng dẫn học sinh đọc sách có hiệu
quả”. Thư viện phối hợp với giáo viên chủ nhiệm lớp, tổ học sinh trực thư viện về
triển khai lại cho lớp mình để thực hiện.
Bước 1: Xác định mục đích đọc sách.
- Đây là vấn đề rất quan trọng. Xác định được mục đích đọc sách sẽ giúp
các em tránh được đọc tràn lan, tố công sức và thời gian.Mục đích đọc còn giúp
các em có cách đọc hợp lí. Xác định mục đích đọc sách là trả lời câu hỏi: "Đọc để
làm gì?" Caàn tìm nhöõng noäi dung gì.
- Mục đích đọc sách còn quyết định cả phương hướng khai thác vấn đề
trong cùng một cuốn sách. Ví dụ, khi đọc sách có em yêu thơ thì tìm những cách
diễn đạt các sự vật, có em tìm hiểu cuộc đời và cốt truyện; có em lại qua đó mà
hiểu biết đời sống văn hoá, phong tục, tập quán, lễ nghi phong kiến Vì vậy, xác
định rõ mục đích đọc sách là việc làm quan trọng trước tiên đối với mỗi người
chúng ta.
Bước 2: Tìm hiểu địa chỉ cuốn sách.
- Hướng dẫn các em đọc hai trang đầu và trang cuối của cuốn sách để biết: -
Tên cuốn sách-Tên tác giả-Tên nhà xuất bản- Năm xuất bản- Lần xuất bản. Các em
không nên xem thường thao tác này. Những thông tin trên đây sẽ giúp các em rất
nhiều.
- Khi các em đọc xong một quyển sách hay, bạn gặp một người bạn thân và
trò chuyện với người bạn này về quyển sách đó. Nhưng khi người bạn hỏi tên
em cần phải đi sâu nghiên cứu cuốn sách. Công việc này đòi hỏi bạn phải có kĩ
thuật đọc. Kĩ thuật đọc là năng lực chiếm lĩnh tri thức và trình độ kĩ năng đọc của
bạn. Kĩ thuật đọc phụ thuộc vào mục đích đọc, thể hiện ra bằng cách đọc.
9
- Để việc hướng dẫn đọc sách đạt hiệu quả, thư viện trường đã thường
xuyên tổ chức thi vui đọc sách, kể chuyện theo sách… có thưởng nhằm kích thích
sự hứng thú trong các em.
* Khi đọc cần phải:
Tích cực tư duy khi đọc : Đọc sách mà không tư duy tích cực thì chỉ làm phí
tổn thời gian vô ích. Tích cực tư duy khi đọc là luôn hình dung những ý tưởng
trong sách thành những biểu tượng, hình ảnh trong đầu; đối chiếu, so sánh chúng
với nhau và với những hiểu biết đã có. Từ đó mà phát hiện được cái chủ yếu, cái
không chủ yếu, rút ra được kết luận cho bản thân mình. Trên cơ sở đó, bạn sẽ có
cái nhìn mới, cái nhìn toàn thể dưới góc độ mới và chất lượng mới.Đọc có tư duy
tích cực là qua đó phải rút ra được điều gì từ nội dung cuốn sách, bổ sung hiểu biết
gì, kinh nghiệm gì cho bản thân. Cần tránh lối đọc một chiều, lười suy nghĩ, lười
ghi chép; đọc thụ động, chấp nhận tất cả, học thuộc máy móc.Nếu bạn luôn tích
cực tư duy khi đọc, bạn sẽ cảm thấy bạn thực sự "lớn lên" qua mỗi trang sách.
Tập trung chú ý cao độ khi đọc sách: Tập trung chú ý là nỗ lực, cố gắng
định hướng toàn bộ tâm trí một cách liên tục vào việc đọc nhằm suy nghĩ thấu đáo,
tư duy tích cực và ghi nhớ nhanh những điều rút ra khi đọc. Đây là việc khó, đòi
hỏi ở bạn một sự say mê, có nghị lực và mục đích thật rõ ràng.Bạn đừng suy nghĩ
tản mạn ra khỏi nội dung cuốn sách; đừng để ý tới những chi tiết vụn vặt như lối in
ấn, câu chữ Cố gắng không để những công việc khác, những tác động bên ngoài
làm xao nhãng quá trình tư duy trong khi đọc. Khi gặp vấn đề khó hiểu thì đừng
nản. Hãy cố gắng suy nghĩ hoặc ghi lại để tìm hiểu sau.Làm được như vậy thì việc
đọc mới có hiệu quả.
Rèn luyện để có kỹ thuật đọc hợp lí : Kĩ thuật đọc bảo đảm các điều kiện
thuận lợi cho việc đọc có kết quả. Bạn nên cố gắng chọn nơi đọc sách thích hợp để
lệch lạc nếu không hướng dẫn các em cách đọc sách hợp vệ sinh. Để bảo đảm cơ
thể các em phát triển hài hòa, đặc biệt bảo vệ mắt - bộ phận hoạt động với cường
độ cao nhất trong khi đọc sách, cần phải hướng dẫn các em tư thế đọc sách thích
hợp: đặt sách vừa tầm mắt, đọc ở nơi có đủ ánh sáng, ngồi đọc sách tại bàn có tầm
cao thích hợp, không nằm khi đọc sách v.v
5.3.3. Khả năng áp dụng:
Cán bộ thư viện lập kế hoạch hoạt động và sau đó tiến hành hoạt động đọc
cho học sinh với “PHƯƠNG PHÁP ĐỌC SÁCH CÓ HIỆU QUẢ” Phương pháp
này được sao thành nhiều bản gởi đến các giáo viên chủ nhieäm soạn thảo ra những
câu hỏi với hình thức đố vui theo sát với chương trình từng tuần,với chủ đề học tập
11
của từng khới lớp để học sinh tham gia nhằm củng cớ kiến thức trong quá trình học
tập vui chơi và rèn lụn kĩ năng đọc của các em vào buổi chào cờ đầu tuần.
Đới với khới 1 là những học sinh mới bước vào mơi trường giáo dục vấn đề
ưu tiên hàng đầu là thầy cơ hướng ngay việc đọc sách (xem sách) cho các em.
Những ćn sách dành cho có em là những ćn trụn tranh có nợi dung giáo
dục tớt,đơn giản, có hình ảnh minh họa đẹp để khi xem các em có thể cảm nhận
tớt. Câu hỏi dành cho các em phải thật dễ, để các em dễ dàng nhận biết trả lời.
Kết hợp với giáo viên chủ nhiệm thường xun hộ trợ giải nghĩa từ cho học sinh,
qua các mơn học, tạo điều kiện cho các em làm quen và hiệu tiếng việt hơn. Điều
đó gây sự ham ḿn trong các em, giúp các em đến gần với sách và liên tục như
thế sẽ trở thành thói quen.
5.3.4 Kết quả sau khi thực hiện:
( số liệu lấy từ sổ thống kê bạn đọc, tỷ lệ phần % lượt đọc tính theo
tháng)
Sau khi triển khai phương pháp đọc, số lượt đọc tăng lên so với trước khi
chưa triển khai thực hiện rõ rệt. Số bạn đọc tìm đến thư viện đọc sách với nhiều nội
dung khác nhau. Từ đó biết được thư viện mình còn thiếu những cuốn sách gì để
có kế hoạch bổ sung sách, đáp ứng nhu cầu đọc cho học sinh.
của mình trong việc vận động tổ chức và hướng dẫn nhu cầu đọc sách, báo trong
nhà trường.
Việc đọc sách báo trong nhà trường có tác dụng trau dồi,nâng cao kiến thức
cho học sinh, giáo viên. Rèn luyện tính tự học, tự tìm tòi của học sinh.
Ngược lại người cán bộ thư viện phải ra sức rèn luyện, tu dưỡng về mọi mặt,
phải là một tấm gương tốt về việc tự học tự bồi dưỡng. Nhanh nhạy, kịp thời phát
hiện ra nhiều sách, báo mới, hay phục vụ bạn đọc xứng đáng là “ linh hồn” thư
viện. Có như vậy thì thư viện mới có khả năng thỏa mản nhu cầu ngày càng cao
của giáo viên và học sinh và thư viện mới phát huy được tác dụng, mới thực sự là
một phương tiện giáo dục khơng thể thiếu được trong nhà trường.
Do điều kiện và khả năng hạn chế nên chắc chắn khơng tránh khỏi những
thiếu sót. Kính mong q thầy cơ cùng các bạn đồng nghiệp tham gia đóng góp ý
kiến để đề tài được hồn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn !
NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ
1. Nhận xét:
• Ưu điểm:
+ Kích thích việc ham ḿn đọc sách ở học sinh học, giúp học sinh học tốt môn
tiếng việt.
+ Nắm bắt được nhu cầu bạn đọc.
+ Thớng kê được bạn đọc, kích thích việc ham ḿn đọc sách ở học sinh để điều
chỉnh kịp thời.
+ Nhà trường tạo điều kiện tḥn lợi cho cán bợ thư viện dễ dàng đáp ứng bạn
đọc trong nhiều lĩnh vực.
• Hạn chế:
+ Tài liệu chưa được phong phú, đa dạng nên ảnh hưởng tới việc đọc sách của bạn
đọc.
2. Kiến nghị:
13
Cơng tác bổ sung vốn tài liệu của Thư viện trường Tân Thượng cũng cần tiếp
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
MỤC LỤC
4. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI: 1
5. NỘI DUNG:
1
Cơ sở thực tiễn: 1
Thực trạng : 2
Khái quát về trường: 2
Khái quát về Thư viện: 2
5.1. THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN: 3
a/ Đối với Giáo viên: 3
Thuận lợi:
3
Khó khăn:
3
b/ Đối với học sinh 4
Thuận lợi:
4
Khó khăn: 4
5.2 PHẠM VI ĐỀ TÀI: 4
5.3.THỜI GIAN ÁP DỤNG: 4
5.3.1 BIỆN PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN: 4
15
Về cơ sở vật chất: 4
Biện pháp đáp ứng nhu cầu đọc cho học sinh: 5
Các bước đọc có hiệu quả: 5
5.3.2 TÍNH MỚI CỦA ĐỀ TÀI: 7
5.3.3 KHẢ NĂNG ÁP DỤNG: 7