Kinh nghiệm hướng dẫn Giáo viên tạo môi trường học tập nhằm giúp trẻ mẫu giáo hoạt động tích cực
PHẦN MỞ ĐẦU
1/ Lý do chọn đề tài
Theo Thạc sĩ Lê Thị Thanh Nga trong Tạp chí giáo dục mầm non số 5-
2007 là “ mỗi ngày trẻ đến trường, và như vậy phần lớn thời gian trong ngày trẻ
đều trải qua ở trường ở lớp với cô và bạn. Lớp học mầm non, vì thế phải là nơi
mà trẻ cảm nhận được sự quan tâm chăm sóc và an toàn. Đây là nơi mà nhân
cách trẻ được coi trọng,nhu cầu của trẻ được chú ý,được chấp thuận và cảm giác
được ủng hộ.Đây cũng là nơi mà trẻ được giúp đỡ để thu nhận một khối lượng
kiến thức và kỹ năng nền tảng cần thiết cho việc học sau này ở phổ thông ”
Do trẻ em ở lứa tuổi mầm non đang hình thành và phát triển , đặc điểm
của trẻ mẫu giáo là “ học mà chơi,chơi mà học”, qua học trẻ được chơi và qua
chơi trẻ được học, trẻ thích tự mình tìm tòi khám phá, thích tự tay sắp xếp và
hoạt động với các sự vật xung quanh ,qua đó trẻ được giao tiếp cũng như phát
triển được các lĩnh vực: nhận thức,thẩm mỹ,ngôn ngữ,tình cảm-xã hội,thế chất,
phát triển toàn diện đúng như mục tiêu của chương trình giáo dục mầm non.
Năm 2008 Bộ Giáo Dục và Đào tạo ra chỉ thị số 40/2008/QĐ- BGD&ĐT
ngày 22 tháng 07 năm 2008 của BGD &ĐT về nhiệm vụ “Xây dựng môi
trường thân thiện, học sinh tích cực”
Một trong các mục tiêu của Phong trào “xây dựng trường học thân thiện
học sinh tích cực” là: “Phát huy vai trò tích cực của học sinh thể hiện tinh thần
hứng thú, tự giác, tự tin, chủ động, sáng tạo trong quá trình học tập và rèn
luyện”.
Vì vậy, song song với việc thực hiện phong trào: “ Xây dựng trường học
thân thiện,học sinh tích cực” ,chính là chương trình Giáo dục mầm non mới,
trong đó qua sự hướng dẫn gợi ý của giáo viên trẻ sẽ được tìm tòi khám phá và
trải nghiệm trên chính môi trường hoạt động của mình, đó là trong nhóm lớp và
ngoài nhóm lớp.

1
Kinh nghim hng dn Giỏo viờn to mụi trng hc tp nhm giỳp tr mu giỏo hot ng tớch cc

2
Kinh nghiệm hướng dẫn Giáo viên tạo môi trường học tập nhằm giúp trẻ mẫu giáo hoạt động tích cực
Biết giúp trẻ học cách làm việc cùng nhau và biết giải quyết các mâu thuẫn giữa chúng
với nhau.
Vì vậy môi trường học tập của trẻ mầm non chính là nơi để giáo viên và trẻ thể
hiện được tất cả những điều đó, và người giáo viên phải biết sáng tạo và cùng trẻ tạo ra
môi trường học tập ấy.
Môi trường học tập của trẻ chính là môi trường trong lớp học và môi trường ngoài
lớp học.
 Môi trường chính là tất cả những gì bao quanh sinh vật, tất cả yếu tố vô sinh,
hữu sinh có tác động trực tiếp lên sự sinh sống và phát triển.
 Môi trường học tập: chính là những gì bao quanh có tác dộng trực tiếp lên sự
phát triển của trẻ.
Môi trường học tập bao gồm đầy đủ các thành tố như:
- MT vật chất/ vật lý: Các điều kiện về CSVC
- MT xã hội: gồm các mối tương tác xã hội (các mối quan hệ)/ MT tâm lý: mà
trong đó giáo viên thực sự thương yêu trẻ,tạo cơ hội cho trẻ giao tiếp,hoạt động tích
cực.
- MT thời gian – là Yếu tố thời gian mà GV tạo điều kiện cho trẻ được hoạt động
(lượng thời gian và thời điểm trong ngày.)
Khi xây dựng môi trường học tập giáo viên cần tạo điều kiện để trẻ cùng tham
gia tích cực trong việc xây dựng MTHT.
- GV cần xác định rõ các yêu cầu đối với trẻ và tổ chức cho trẻ thực hiện một
cách phù hợp nhất.
2.Thực Trạng
2.1 Vài nét về đặc điểm nhà trường:
a. Vài nét về địa lý, kinh tế:
Trường Mẫu giáo Thanh Tuyền nằm trên địa bàn dân cư đông đúc. Thuận lợi
về kinh tế,và tập trng dân cư .
Trường chỉ có 1 điểm chính tập trung tại khu trung tâm của xã.

khó khăn như :

4
Kinh nghiệm hướng dẫn Giáo viên tạo môi trường học tập nhằm giúp trẻ mẫu giáo hoạt động tích cực
- Các khu chơi không liên kết nên cháu thiếu hứng thú, sân chơi hẹp không
đảm bảo cho lượng trẻ đông.
- Việc sữ dùng đồ dùng đồ chơi vào môi trường hoạt động chưa sáng tạo, hiệu
quả chưa cao do còn ít và chưa mang tính gợi mở.
- Môi trường học tập cũng còn nhiều bất cập. Kinh nghiệm tạo môi trường học tập
cho trẻ của giáo viên cũng còn nan giải. Đồ dùng, đồ chơi, dụng cụ, phương tiện,
không gian để phục vụ cho hoạt động hầu như chưa đạt yêu cầu
* Về phía cháu:
- Trẻ vào trường hoạt động bó hẹp từng khu vực, chưa có điều kiện sinh hoạt
giao tiếp cùng nhau, hạn chế trong tìm hiểu quan sát về môi trường thiên nhiên, hoạt
động ngoài trời và các góc bố trí trong nhóm lớp.
- Một số cháu chưa qua trường lớp mẫu giáo nên nề nếp chưa đồng đều, trẻ còn
nhút nhát, chưa chủ động tham gia các hoạt động.
Kết quả tham gia vào các hoạt động trong lớp một cách tích cực còn hạn chế chưa
hứng thú vào môi trường trong lớp.
-Việc cùng cô thiết kế và tạo dựng môi trường hoạt động cho trẻ còn nhiều hạn
chế vì giáo viên chưa có kinh nghiệm trong vấn đề này.
Vì vậy tôi đã nghĩ ra biện pháp hướng dẫn giáo viên tạo môi trường học tập cho
trẻ được hoạt động tích cực trong năm học này, bước đầu đạt được một số hiệu quả
nhất định.
II.Biện Pháp Thực Hiện.
1.Bồi Dưỡng Chuyên môn:
- Do nắm được tình hình hiện tại của giáo viên trong đơn vị, nên từ đầu năm học
đã xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên. Trong đó nội dung hướng
dẫn xây dựng môi trường học tập cho trẻ mà trọng tâm là trong lớp học được đưa vào
kế hoạch một cách chi tiết.

cùng làm sau đó dán lên.
+ Nhưng với cách hướng dẫn mới, giáo viên để mảng tường trống sau đó gợi ý
và cùng trẻ tạo nên các sản phẩm bằng các chất liệu như: lá cây, đất sét, giấy báo,lịch
lên các mảng tường phù hợp với chủ đề nhưng cũng phát huy được tính tích cực của
trẻ.

6
Kinh nghiệm hướng dẫn Giáo viên tạo môi trường học tập nhằm giúp trẻ mẫu giáo hoạt động tích cực
- Hướng dẫn giáo viên để các mảng trống theo từng nội dung phù hợp: hình ảnh
chủ đề, môi trường quanh bé, ai đến lớp, bé khéo tay…. Chia trẻ ra từng nhóm nhỏ và
hướng dẫn gợi ý cho trẻ thực hiện theo từng nội dung của mảng tường phù hợp với chủ
đề mà cô gợi ý. Sau đó các nhóm thay đổi luân phiên theo các tuần để thực hiện các nội
dung khác nhau.
Ví dụ: ở lớp lá -tuần 1: chủ đề phương tiện giao thông. Nhóm A thực hiện ở
nội dung: Thời tiết, Nhóm B thực hiện ở nội dung: Hôm nay bé học gì, nhóm C:
thực hiện ở nội dung : môi trường quanh bé….và qua tuần 2 thay đổi các nhóm với
nhau, như vậy mỗi trẻ sẽ được trực tiếp thao tác trên các mảng tường theo tất cả các nội
dung mà cô gợi ý, tùy khả năng của trẻ mà hình thành các ý tưởng và sản phẩm khác
nhau (như: dùng các nguyên vật liệu tạo ra chữ cái ở góc: hôm nay học gì?)nhưng theo
nhóm.
- Cô dùng các câu hỏi : nhóm của con thích làm gì? Làm như thế nào? Nếu trẻ
gặp khó khăn trong thao tác cô sẽ gợi ý cho trẻ nói: cô ơi hãy chỉ con., hay: cô giúp
con! và cô là người hướng dẫn cho trẻ thành thạo thao tác hơn.
-
-
 Do trường có 7 lớp nên tôi chọn 01 lớp để trực tiếp hướng dẫn giáo viên thực
hiện, sau đó giáo viên chủ nhiệm lớp hướng dẫn lại các lớp khác, sắp xếp thời gian phù

7
Trẻ thao tác trên mảng tường bằng đất sét

8
Kinh nghiệm hướng dẫn Giáo viên tạo môi trường học tập nhằm giúp trẻ mẫu giáo hoạt động tích cực
chuẩn bị các đồ dùng ở các góc cho ngày hôm sau ( nhưng cô phải là người cùng thực
hiện và hướng dẫn cho trẻ).
- Cuối tuần, sau giờ sinh hoạt chiều ,cô và trẻ cùng tổng kết lại xem trong tuần
này đã làm được những gì bằng các câu hỏi: “ tuần vừa qua chúng ta đã học những gì”,
“ các con đã tạo ra được những sản phẩm nào?” “ các con đã biết được những điều gì”
“vì sao con biết?”. Trẻ sẽ hào hứng kể lại các công việc mình đã làm trong tuần qua và
giáo viên sẽ là người gợi ý cho các ý tưởng trong tuần tới.
- Bên cạnh đó còn hướng dẫn tạo các khu vực thiên nhiên trong lớp ,tạo môi
trường xanh cho lớp học như: chậu cảnh, treo bình phát tài, bể cá… tạo thiên nhiên
gần gũi cho trẻ.
3/ Tạo Môi Trường Ngoài Lớp:
Môi trường ngoài lớp cũng vô cùng quan trọng: đólà môi trường tự nhiên , là cát,
là nước, là cây xanh……
Khi được chơi trong khung cảnh này sẽ góp phần làm giàu cảm xúc thẩm mỹ
cho trẻ phát triển về ngôn ngữ ,làm giàu kiến thức cho trẻ về thế giới xung quanh .Tiếp
xúc với thiên nhiên cây cảnh khác nhau sẽ giúp trẻ tìm hiểu thêm về thế giới thực vật ,
cô giáo có thể hướng dẫn trẻ học tập, vui chơi ngoài trời như làm quen với toán , khám
phá môi trường xung quanh , văn học, âm nhạc, tạo hình … Ngoài ra cô giáo có thể
tiến hành cho trẻ tổ chức các trò chơi leo trèo , chơi với nước , với cát , sỏi một cách
vui vẻ và hứng thú.
* Để thực hiện được như vậy, tôi đã khắc phục và sắp xếp môi trường ngoài lớp
như sau:
- Lên kế hoạch phân chia thời gian biểu hợp lý cho trẻ ra sân chơi , đổi luân phiên
để các nhóm , lớp có thể được chơi ngoài thời trong nhiều thời điểm trong hoạt động
một ngày của bé .
- Do sân trường có diện tích hẹp: 1.291,98 m
2


ngắn.qua đó trẻ nhận biết được kích thước và sự khác biệt của các loại lá,
Hoặc: lớp chồi, cũng các loại lá nhưng cho trẻ nhặt các màu khác nhau: xanh,
vàng,đỏ

qua đó trẻ nhận biết được đặc điểm cũng như sự thay đổi lá của từng loại
cây…
- Cho trẻ quan sát các loại hoa với nhau Hoa được trồng ở trong mát như thế
nào và ở ngoài nắng như thế nào, có ảnh hưởng của không khí và nắng, gió hay
không…
- Kết hợp với gia đình hướng dẫn trẻ quan sát, khám phá và hôm sau tới lớp
cùng thảo luận( đối với lớp Lá).
* Bên cạnh đó nhận thấy tầm quan trọng của thiên nhiên đối với việc phát triển nhận
thức và tư duy cho trẻ, đã phối hợp cùng các đoàn thể trong nhà trường như : chi đoàn,
công đoàn….sắp xếp bố trí lại các góc chơi ngoài trời cho phù hợp

11
Giờ phát triển thể chất ( thể dục giờ học)
Kinh nghiệm hướng dẫn Giáo viên tạo môi trường học tập nhằm giúp trẻ mẫu giáo hoạt động tích cực
- Góc chơi cát, chơi nước bố trí gần nhau vị trí phải râm mát giúp trẻ có thể ngồi
chơi lâu ,cháu có thể xây dựng nhà, cung điện, làm bánh, cân đo , đong đếm … Qua
chơi cát , nước cháu phát triển kỹ năng tạo hình , thực hành trải nghiệm về toán qua
đong đo , dùng nước tưới cây xanh ,hoa ,lá đồng thời trẻ quan sát sự phát triển của
chúng trong từng ngày, chơi nước còn giúp trẻ khám phá, thử nghiệm, phát hiện
những hiện tượng khoa học vật lý hứng thú hơn như vật chìm , vật nổi , tại sao thả đá
vào nước bị tràn ra, so sánh to nhỏ , mực nước cao thấp khi cho sạn to , sạn nhỏ vào
bình , chơi thả thuyền , câu cá … Bằng các vật liệu trong thiên nhiên cát , đá , sỏi,
sạn ,nước …các cháu hứng thú và tự khám phá ra những điều mới lạ khi chơi cùng tập
thể
- Các cây xanh , hoa kiểng có tên từng loại cây tạo môi trường chữ trong thiên
nhiên, cháu làm quen chữ viết đồng thời biết thêm tên các loại cây trong vườn trường,

tuyên truyền , tranh ảnh áp phích có nội dung giáo dục, phù hợp. Trong đó có nội dung
về giáo dục môi trường cho trẻ.
- Hướng dẫn cho giáo viên phải xây dựng cho cháu lòng yêu thiên nhiên , biết
tự giữ gìn bảo quản tài sản chung , khi chơi xong phải biết thu dọn, các cháu biết chăm
sóc cây kiểng , nhặt lá vàng , tưới cây … Từ những việc chăm chút quan tâm đến các
góc chơi dành riêng cho mình trẻ ý thức tốt và biết bảo quản môi trường thiên nhiên
của trường mình luôn xinh , luôn đẹp .
III- KẾT QUẢ THỰC HIỆN
Qua thời gian thực hiện “hướng dẫn giáo viên tạo môi trường cho trẻ hoạt động”,
bước đầu đã có những kết quả sau:
-+ Đối với cháu :
- Từ lòng yêu thích cái đẹp cháu có ý thức bảo quản , gìn giữ môi trường thiên
nhiên, thể hiện qua hành động chăm sóc và nhắc nhở các bạn cùng làm như mình .
- Hoạt động ngoài trời là hoạt động 100% các cháu yêu thích
- Các hoạt động Văn học , Môi trường xung quanh (khám phá khoa học) , Tạo
hình được tận dụng sân vườn để hướng dẫn trẻ hoạt động ,tạo sự hứng thú cho trẻ
- Nhìn khuôn viên trường mát mẻ , sạch , đẹp nhân dân yên tâm đưa con em
đến trường học tập nhiều hơn giúp nhà trường phát triển tốt về sỉ số:
+Năm 2010-2011: 189 trẻ
+ Năm 2011-2012: 251 trẻ

13
Kinh nghiệm hướng dẫn Giáo viên tạo môi trường học tập nhằm giúp trẻ mẫu giáo hoạt động tích cực
- 95 % trẻ thích thú khi được trực tiếp tham gia hoạt động trên môi trường
nhóm lớp.
- Các cháu mạnh dạn tự tin hơn, yêu thích giờ học , giờ chơi ngoài trời, trẻ có
nhiều điều kiện để cùng trải nghiệm, khám phá, giao tiếp giữa trẻ với trẻ, giữa trẻ và
cô gần gũi thân thiện hơn giúp cho cháu hứng thú, phát triển tốt ngôn ngữ làm giàu
vốn từ hơn, lý luận vững chắc, mở rộng tầm hiểu biết hơn về môi trường thiên nhiên,
từ đó biết yêu thích ngôi trường cháu đang học .

ngoài trời.
- Giáo viên có khả năng tạo ra các đồ chơi bằng nguyên vật liệu mở.
- Trang bị đủ các tư liệu tham khảo.
V/ KẾT LUẬN :
Trong điều kiện phát triển như hiện nay,việc tạo môi trường thiên nhiên trong nhà
trường là điều cần thiết để đáp ứng nhu cầu của các cháu: được chơi, được khám phá,
được vận động, được học tập trong môi trường trong lành có đủ trang thiết bị, đồ chơi
vận dụng từ thiên nhiên sẽ là cơ hội tốt cho các cháu phát triển tốt thể chất và trí tuệ và
qua đó hình thành cho cháu tình cảm sâu sắc về quê hương ở bước đầu tiên là mái
trường mầm non thân yêu của các cháu .
Hoạt động trong một ngày tại các trường mầm non đòi hỏi người giáo viên làm
việc với cường độ lao động cao, việc đưa trẻ vui chơi hoạt động học tập tích cực tại
môi trường trong và ngoài lớp “ học mà chơi-chơi mà học” sẽ giảm tải cường độ lao
động do giáo viên sẽ giảng dạy trong thực tế, bằng đồ dùng dạy học từ thiên nhiên,
bằng chính sản phẩm trẻ tạo ra từ các nguyên vật liệu trong thiên nhiên, giáo viên có
nhiều thời gian nâng cao chất lượng giảng dạy hơn.
Một ngôi trường với khuôn viên sạch sẽ, thoáng mát, xinh đẹp, có môi trường lớp
để trẻ hoạt động tích cực n sẽ tạo cho phụ huynh ấn tượng đẹp, thân thiện với trường
lớp hơn, an tâm giao phó con em mình vào học .
Thanh Tuyền, ngày 19 tháng 2 năm2012
Người viết
Nguyễn Thị Ngọc Mỹ

15
Kinh nghiệm hướng dẫn Giáo viên tạo môi trường học tập nhằm giúp trẻ mẫu giáo hoạt động tích cực
PHẦN PHỤ LỤC

16
Kinh nghiệm hướng dẫn Giáo viên tạo môi trường học tập nhằm giúp trẻ mẫu giáo hoạt động tích cực