i
LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan toàn bộ nội dung luận án này là
công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, tư liệu
được sử dụng trong luận án có nguồn gốc rõ ràng,
trung thực. Cho đến thời điểm này, toàn bộ nội dung
luận án chưa được công bố trong bất cứ công trình
nghiên cứu tương tự nào khác.

Tác giả luận án Nguyễn Thị Minh ii
MỤC LỤC
TRANG PHỤ BÌA
LỜI CAM ĐOAN i

MỤC LỤC ii

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC BẢNG BIỂU, BIỂU ĐỒ vii

MỞ ĐẦU 1

1. Giới thiệu luận án 1

DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 24

2.1. Khái quát về DN nhỏ và vừa 24

2.1.1. Định nghĩa về DN nhỏ và vừa 24

2.1.2. Đặc trưng của DNNVV 26

2.1.3. Đặc trưng vốn và quản lý TC 27

2.2. Khung lý thuyết và khái niệm về Quản lý tài chính doanh nghiệp 28iii

2.3. Nội dung cơ bản của quản lý tài chính 30

2.3.1.Lựa chọn cơ hội ĐT 30

2.3.2.Tổ chức huy động vốn 33

2.3.3.Quản lý và hạch toán chi phí 34

2.3.4.Phân phối lợi nhuận và tái ĐT 35

2.3.5. Phân tích và hoạch định tài chính 36

2.4. Đánh giá kết quả quản lý tài chính 37

2.4.1.Các chỉ tiêu thanh khoản – Phản ánh năng lực thanh toán 38


4.3. Phân tích thống kê mô tả 63

4.3.1 Lựa chọn cơ hội ĐT 63

4.3.2 Tổ chức huy động vốn 69

4.3.3 Quản lý chi phí và hạch toán chi phí 74

4.3.4 Phân phối lợi nhuận và tái ĐT 83

4.3.5 Hoạch định và phân tích TC 88iv
4.3.6. Năng lực thanh toán 101

4.3.7. Năng lực kinh doanh 103

4.3.8. Năng lực cân đôi vốn 105

4.3.9. Năng lực thu lợi 106

4.4. Phân tích hồi quy tương quan 108

4.4.1. Phân tích hồi quy tương quan với biến phụ thuộc là năng lực thanh toán109

4.4.2. Phân tích hồi quy tương quan với biến phụ thuộc là năng lực kinh doanh
112



5.3.2. Cải thiện năng lực kinh doanh: 131

5.3.3. Cải thiện năng lực cân đối vốn: 131

5.3.4. Cải thiện năng lực thu lợi: 132v


(1)Thực hiện tốt công tác Quản lý chi phí và hạch toán chi phí 132



(2) Quản lý tốt công tác tổ chức huy động vốn 134



(4) Thực hiện tốt Phân phối lợi nhuận và tái đầu tư 137

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 140

1.Kết luận 140

2. Hạn chế của luận án và các khuyến nghị cho nghiên cứu tiếp theo 143

DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ
LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 145


VCCI Phòng thương mại và công nghiệp Việt nam
TCKT Tài chính –Kế toán
SXKD Sản xuất kinh doanh vii

DANH MỤC BẢNG BIỂU, BIỂU ĐỒ
Bảng biểu:
Bảng 1.1: Số lượng DNNVV đang hoạt động ở Việt Nam tại thời điểm 31/12/2009
(theo quy mô lao động) 16

Bảng 1.2: Số DNNVV đang hoạt động tại thời điểm 12/2010 phân theo quy mô vốn
và theo địa phương 18

Bảng 1.3: Địa phương có trên 3.000 DN ĐKKD giai đoạn 2000 – 2007 19

Bảng 2.1: Các định nghĩa DNNVV tại các nước Châu Á 25

Bảng 4.1: Phân tổ loại hình doanh nghiệp trong mẫu điều tra 58

Bảng 4.2 : Phân tổ các DNNVV theo loại hình DN, loại hình KD và quy mô vốn 59

Bảng 4.3 : Phân tổ các DNNVV theo loại hình doanh nghiệp, loại hình kinh doanh
và quy mô nhân sự 60

Bảng 4.4 : Ra quyết định ĐT của chủ doanh nghiệp 64


Bảng 4.20 : Chủ DN lập báo cáo TC và bảng cân đối kế toán 75viii
Bảng 4.21 : Bộ phận TC (kế toán) ghi chép các giao dịch kinh doanh 76

Bảng 4.22 : Bộ phận TC (kế toán) lập báo cáo TC và bảng cân đối kế toán 76

Bảng 4.23 : DN sử dụng máy tính trong quản lý và hạch toán chi phí 77

Bảng 4.24 : Phân loại chi phí theo nội dung kinh tế của chi phí 78

Bảng 4.25 : Phân loại chi phí theo công dụng cụ thể của chi phí trong sản xuất 79

Bảng 4.26 : Phân loại chi phí theo mối quan hệ giữa chi phí và tình hình tăng giảm
sản lượng hàng hóa, doanh thu dịch vụ cung cấp 80

Bảng 4.27 : Phân loại chi phí theo phương pháp phân bổ chi phí vào giá thành 81

Bảng 4.28 : Tình hình lập các bảng báo cáo TC ở các loại hình DNNVV 81

Bảng 4.29 : Phân phối lợi nhuận sau thuế - Trả tiền vi phạm pháp luật 84

Bảng 4.30 : Phân phối lợi nhuận sau thuế - chia lãi 84

Bảng 4.31 : Phân phối lợi nhuận sau thuế - trích lập quỹ khen thưởng 85

Bảng 4.32 : Phân phối lợi nhuận sau thuế - trích lập quỹ dự phòng TC 85

ix
Bảng 4.48: Tỷ số khả năng thanh toán hiện thời ở mức cao 105

Bảng 4.49: Tỷ số khả năng thanh toán nhanh ở mức cao 106

Bảng 4.50: ROA của doanh nghiệp 106

Bảng 4.51: ROE của doanh nghiệp 107

Bảng 4.52: Khả năng sinh lời của DN 107

Bảng 4.53: Phân tích hồi quy tương quan với biến phụ thuộc là năng lực thanh toán
110

Bảng 4.54: Phân tích hồi quy tương quan với biến phụ thuộc là năng lực kinh doanh
112

Bảng 4.55: Phân tích hồi quy tương quan với biến phụ thuộc là năng lực cân đối
vốn 115

Bảng 4.56: Phân tích hồi quy tương quan với biến phụ thuộc là năng lực thu lợi . 117

Bảng 4.57: Thống kê các DN theo số lượng chỉ tiêu đạt kết quả QLTC 121

Bảng 4.58: Tổng hợp các mô hình hồi quy thu được 122

Bảng 5.1: DN đạt kết quả QLTC theo số lượng chỉ tiêu 128


phân tích tài chính và hoạch định tài chính, phân phối lợi nhuận và tái đầu tư. Để
đánh giá kết quả quản lý tài chính của doanh nghiệp nhỏ và vừa, tác giả xem xét
mối quan hệ và ảnh hưởng của 5 yếu tố trên đến 4 nhóm phương diện là (1) các chỉ
tiêu thanh khoản (đánh giá năng lực thanh toán), (2) các chỉ tiêu hoạt động (đánh
giá năng lực kinh doanh), (3) các chỉ tiêu cân nợ (đánh giá năng lực cân đối vốn), và
(4) các chỉ số về lợi nhuận (đánh giá năng lực thu lợi). Luận án được hoàn thành
năm 2014 với kết cấu 5 chương, 205 trang. Trên cơ sở nghiên cứu thực trạng quản
lý tài chính của các DNNVV trên địa bàn Hà Nội, Luận án đã đề xuất 4 mô hình
quản lý tài chính cho các DNNVV trên địa bàn hà Nội như sau:
Đối với DNNVV yếu về năng lực thanh toán:
Năng lực thanh toán = 0.109 + 0.216 * Lựa chọn cơ hội đầu tư + 0.171 * Tổ chức
huy động vốn + 0.245 * Quản lý chi phí và hạch toán chi phí + 0.196 * Phân phối
lợi nhuận và tái đầu tư + 0.096 * Phân tích và hoạch định tài chính
Đối với DNNVV yếu về năng lực kinh doanh:
Năng lực kinh doanh = 0.578 + 0.044 * Lựa chọn cơ hội đầu tư + 0.283 * Tổ chức
huy động vốn + 0.282 * Quản lý chi phí và hạch toán chi phí + 0.132 * Phân phối
lợi nhuận và tái đầu tư + 0.095 * Phân tích và hoạch định tài chính
Đối với DNNVV yếu về năng lực cân đối vốn:

2
Năng lực cân đối vốn = 0.158 + 0.151 * Lựa chọn cơ hội đầu tư + 0.238 * Tổ chức
huy động vốn + 0.045 * Quản lý chi phí và hạch toán chi phí + 0.263 * Phân phối
lợi nhuận và tái đầu tư + 0.283 * Phân tích và hoạch định tài chính
Đối với DNNVV yếu về năng lực cân đối vốn:
Năng lực thu lợi = -0.099 + 0.086 * Lựa chọn cơ hội đầu tư + 0.0008 * Tổ chức
huy động vốn + 0.407 * Quản lý chi phí và hạch toán chi phí + 0.269 * Phân phối
lợi nhuận và tái đầu tư + 0.133 * Phân tích và hoạch định tài chính
2. Lý do chọn đề tài
Với sự gia tăng liên tục về số lượng và hoạt động ngày càng hiệu quả, các
DN nhỏ và vừa góp phần quan trọng với sự tăng trưởng của nền kinh tế cũng như

của các DN nhỏ và vừa tại Việt Nam trên phương diện quản lý doanh nghiệp.
Đương nhiên, nghiên cứu TC và thị trường TC- khách hàng thì các ngân hàng đều
có báo cáo hàng năm, nhưng chỉ mang tính tổng quát/ ngành nghề mà chưa đi sâu
vào tìm hiểu bản chất bên trong của vấn đề.
Thiếu kiến thức và năng lực về quản lý TC cộng với môi trường kinh doanh
có sự cạnh tranh gay gắt, các DN nhỏ và vừa thường gặp các vấn đề nghiêm trọng
liên quan đến TC. Bất kể người quản lý là chủ sở hữu hoặc người được thuê quản
lý, nếu các quyết định TC chưa hợp hợp lý sẽ gây ảnh hưởng lớn tới lợi nhuận của
doanh nghiệp. Do đó, lợi nhuận của DN nhỏ và vừa có thể bị tổn thất vì quản lý TC
kém hiệu quả. DN nhỏ và vừa thường không thành công do thiếu kiến thức về quản
lý TC. Hơn nữa, thiếu khả năng huy động vốn khiến các DN nhỏ và vừa phải dựa
quá nhiều vào vốn chủ sở hữu và duy trì tính thanh khoản cao; những đặc điểm này
cũng ảnh hưởng đến TC của DN nhỏ và vừa.
Thủ đô Hà Nội, là trung tâm văn hóa, chính trị, kinh tế của cả nước. Theo số
liệu thống kê, tại thời điểm 12/2010, số DN nhỏ và vừa trên địa bàn thủ đô Hà Nội
phân theo quy mô vốn dưới 50 tỷ đồng là 60.122 trên tổng số 225.469 doanh
nghiệp, chiếm 26,67% tổng số DN trên địa bàn cả nước. Nhưng tính đến cùng thời
kỳ năm 2012 số DN dạng này trên địa bàn TP. Hà Nội là 60.017, giảm so với cùng

4
kỳ năm 2010 [36]. Mặc dù có lý do khó khăn về suy thoái kinh tế chung của thế
giới, nhưng với việc GDP tăng trưởng dương cùng với việc Việt Nam nằm trong
nhóm các nước đang có đà tăng trưởng thì việc sụt giảm này là một vấn đề cần được
xem xét nghiêm túc
Các DNVVN có vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế xã hội của
một quốc gia, đặc biệt đối với quốc gia đang phát triển như Việt nam. Chiếm 97%
doanh nghiệp, đóng góp hơn 40% GDP, DNVVN ở Việt nam đã và đang đứng
trước rất nhiều khó khăn trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế toàn cầu và tái cấu
trúc nền kinh tế. Một trong những khó khăn lớn là năng lực quản lý tài chính và tình
hình tài chính còn hạn chế. Do vậy, một nghiên cứu chuyên sâu về quản lý tài chính

quản lý tài chính của doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Hà Nội.
 Đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính cho các doanh nghiệp nhỏ
và vừa trên địa bàn Hà Nội.
Câu hỏi nghiên cứu:
Câu hỏi 1: Các DNNVV trên địa bàn Hà Nội đang quản lý tài chính như thế
nào?
Câu hỏi 2: Các nội dung quản lý tài chính có mối liên hệ gì tới kết quả quản
lý tài chính?
Câu hỏi 3: Các nội dung quản lý tài chính có tác động như thế nào tới kết quả
quản lý tài chính?

4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Phù hợp với mục tiêu nêu trên, đối tượng, phạm vi nghiên cứu của luận án:
 Đối tượng nghiên cứu của luận án là quản lý TC của các DN nhỏ và vừa.
Trong đó, năm yếu tố chính đối với quá trình quản lý TC nhằm đạt được mục tiêu
của DN (tối đa hóa giá trị tài sản cho các chủ sở hữu) được tập trung phân tích qua
các số liệu thực tiễn: lựa chọn cơ hội ĐT, tổ chức huy động vốn, quản lý chi phí và

6
hạch toán chi phí, phân tích TC và hoạch định TC, phân phối lợi nhuận và tái ĐT.
 Phạm vi nghiên cứu: luận án nghiên cứu các DN nhỏ và vừa trên địa bàn
Hà Nội. Tất cả các DN nhỏ và vừa bao gồm công ty cổ phần, công ty trách nhiệm
hữu hạn và các DN tư nhân có ít hơn 300 người lao động và tổng vốn dưới 100 tỷ
đồng là đối tượng trong nghiên cứu này. Các công ty lớn, công ty ĐT nước ngoài,
công ty liên doanh và DN nhà nước, công ty TNHH một thành viên không nằm
trong nghiên cứu này.
 Thời điểm nghiên cứu, tác giả thống kê số liệu từ tháng 12 năm 2010 đến
tháng 12 năm 2012.
5. Phương pháp nghiên cứu
 Phương pháp dữ liệu thứ cấp được sử dụng để kiểm tra các đặc điểm tài

Chương 4: Kết quả nghiên cứu
Chương 5: Giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính của các DNNVV trên địa bàn Hà Nội
Ngoài ra còn phần phụ lục bao gồm các bảng biểu và thống kê các số liệu sơ, thứ
cấp phục vụ nghiên cứu. 8
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1.Tổng quan tình hình nghiên cứu về đề tài
Liên quan đến hoạt động quản lý TC, các nhà nghiên cứu trước đây hầu hết
đã tập trung vào kiểm tra, điều tra và mô tả hành vi của các DN nhỏ và vừa trong
thực tiễn quản lý TC.
1.1. 1.Các nghiên cứu nước ngoài
Các nghiên cứu gần đây như Sudhindra Bhat (2008) và Great Britain (2011).
Great Britain (2011) nhấn mạnh mục tiêu của quản lý tài chính bao gồm cả thanh
khoản, lợi nhuận và tăng trưởng. Do đó, các lĩnh vực cụ thể mà quản lý tài chính
cần phải được quan tâm tới là quản lý thanh khoản (dòng tiền, quản lý vốn lưu
động), quản lý lợi nhuận (phân tích lợi nhuận, kế hoạch lợi nhuận) , và quản lý phát
triển (lập kế hoạch và quyết định nguồn vốn).
Sudhindra Bhat (2008) xem xét các lĩnh vực cụ thể của quản lý tài chính bao
gồm tất cả các hoạt động có liên quan đến các mục trên bảng cân đối kế toán của
doanh nghiệp. Các lĩnh vực cụ thể quản lý tài chính bao gồm: quản lý vốn lưu động,
quản lý tài sản dài hạn, quản lý nguồn tài chính, lập kế hoạch tài chính, lập kế hoạch
và đánh giá khả năng sinh lời.
Eugene F. Brigham , Michael C. Ehrhardt (2008) định nghĩa quản lý tài
chính dựa trên huy động và sử dụng nguồn vốn [64] :
Quản lý tài chính là quan tâm đến việc nâng cao các quỹ cần thiết để tài trợ
cho tài sản và hoạt động của doanh nghiệp , việc phân bổ đề tài sợ tiền giữa các ứng

- Quyết định tài chính : (1) liên quan đến các loại tài chính sử dụng để mua tài sản,
và (2) liên quan đến việc đạt được một sự cân bằng giữa các nguồn ngắn hạn và dài
hạn, và giữa nợ và nguồn vốn chủ sở hữu.
- Quyết định phân phối lợi nhuận : (1) liên quan đến tỷ lệ lợi nhuận thu được
nên được giữ lại trong một doanh nghiệp để tài trợ cho phát triển và tăng trưởng, (2)
và tỷ lệ có thể được phân phối cho các chủ sở hữu.

10
Tóm lại, quản lý tài chính là quan tâm đến nhiều lĩnh vực cụ thể. Có lẽ là
bảng cân đối của một doanh nghiệp có thể chứng minh làm thế nào để nhận ra các
khu vực này bao gồm:
- Tài sản ngắn hạn hoặc quản lý vốn lưu động
- Tài sản cố định hoặc quản lý tài sản tồn tại lâu dài
- Kinh phí quản lý
- Ngân sách và lập kế hoạch tài chính
- Đòn bẩy và cơ cấu vốn
- Phân tích tài chính và đánh giá hiệu quả của doanh nghiệp
- Phân phối lợi nhuận ( cổ tức và giữ lại chính sách thu nhập)
Ở các nghiên cứu trước đó, hầu hết các tác giả và nhà nghiên cứu tiếp cận
các lĩnh vực cụ thể của quản lý TC theo các cách thức khác nhau. Các lĩnh vực cụ
thể của quản lý TC được các nhà nghiên cứu như Walker và Petty (1978), Barrow
(1988), Meredith (1986), Cohen (1989), English.J.W (1990) và McMahon (1995)
tiến hành hành nghiên cứu.
Walker và Petty (1978) [59] định nghĩa các lĩnh vực chính của quản lý tài sản
bao gồm lập kế hoạch (lập kế hoạch và quản lý tiền mặt, dự báo tài sản bắt buộc, lập
kế hoạch lợi nhuận), đòn bẩy TC, ra quyết định ĐT, quản lý vốn hoạt động (quản lý
tiền mặt, khoản phải thu và hàng tồn kho) và các nguồn TC (TC ngắn hạn và dài
hạn, TC trung gian).
Barrow (1988) [39] nhấn mạnh đến một quan điểm thực tế hơn là lý thuyết.
Thay cho việc xác định các lĩnh vực quản lý TC cụ thể, ông liệt kê các công cụ phân

Ra quyết định đầu tư
•
Lập kế hoạch và dự thảo ngân sách tài chính
•
Đòn bẩy và cơ cấu vốn
•
Hệ thống thông tin kế toán
•
Phân tích tài chính và đánh giá kết quả kinh doanh
•
Phân phối lợi nhuận (chính sách lợi tức và lợi nhuận giữ lại).
1.1.2. Các nghiên cứu trong nước
Ở Việt Nam, đề tài về DN nhỏ và vừa cũng được khá nhiều các nhà nghiên
cứu quan tâm, tiến hành nghiên cứu dưới nhiều góc độ như:

12
 Nghiên cứu tập trung vào phân tích vai trò, tầm quan trọng và các cơ chế
chính sách, đến sự phát triển của DN nhỏ và vừa. Các nghiên cứu như: “DN
vừa và nhỏ Việt Nam – thực trạng và giải pháp”, phòng Thương mại và công
nghiệp Việt Nam (1998) đã nghiên cứu về thực trạng phát triển DN vừa và
nhỏ ở Việt Nam trong những năm 90 và khẳng định tầm quan trọng của DN
nhỏ và vừa trong sự phát triển của đất nước. Các ấn phẩm của Bộ Kế hoạch
và ĐT “Sách trắng DN nhỏ và vừa Việt Nam” các năm 2009, 2010, 2011,
nghiên cứu về thực trạng các DN nhỏ và vừa Việt Nam và những chính sách
hỗ trợ phát triển DN nhỏ và vừa trong các năm, chỉ rõ những khó khăn tồn
tại và nhu cầu hỗ trợ của DN nhỏ và vừa. Trên cơ sở đó, phác thảo triển vọng
khu vực DN nhỏ và vừa.
 Nghiên cứu tập trung nghiên cứu từ kinh nghiệm của các nước trong phát
triển DN nhỏ và vừa, từ đó đưa ra phương hướng, giải pháp cho vấn đề phát
triển DN nhỏ và vừa ở Việt Nam. Các nghiên cứu như: “Đổi mới cơ chế

giá thực trạng sử dụng các công cụ TC vĩ mô như chính sách tín dụng, thuế,
chi ngân sách nhà nước trong việc phát triển DN vừa và nhỏ, đồng thời đưa
ra các giải pháp phát triển DN vừa và nhỏ bằng việc sử dụng các công cụ
TC. Luận án của Nghiêm Văn Bảy (2009) với đề tài “Các giải pháp tín dụng
nhằm thúc đẩy phát triển DN nhỏ và vừa ở Việt Nam” đã nghiên cứu một
cách tổng quan thực trạng sử dụng tín dụng trong việc hỗ trợ thức đẩy phát
triển các DN nhỏ và vừa ở Việt Nam trong thời gian tới. Luận án “Các giải
pháp nâng cao năng lực TC của DN nhỏ và vừa ở Việt Nam hiện nay” của
Phạm Thị Vân Anh (2012) đã đánh giá thực trạng năng lực TC của DN nhỏ
và vừa ở Việt Nam trong 5 năm (2007-2011) ở 4 tiêu chí: Quy mô và tốc độ
tăng trưởng vốn, khả năng tự tài trợ và khả năng huy động vốn nợ, khả năng
sinh lời, khả năng đảm bảo an toàn TC doanh nghiệp. Sách chuyên khảo
“Hiệu quả sử dụng vốn trong các DN vừa và nhỏ” của Đàm Văn Huệ (2006)
đã nghiên cứu và có đánh giá về thực trạng sử dụng vốn của các DN này.
Dựa trên kết quả nghiên cứu đã đề cập ở trên, chưa có nghiên cứu nào nghiên
cứu về thực tiễn hoạt động quản lý TC của các DN nhỏ và vừa ở Việt Nam nói

14
chung và ở thủ đô Hà Nội nói riêng. Chưa có nghiên cứu về tác động của các nội
dung quản lý tài chính đến kết quả quản lý tài chính của DNNVV. Các nghiên cứu ở
trong nước cũng chỉ dừng lại ở những vấn đề vĩ mô, chưa có so sánh đối chiếu,
chưa có đánh giá kết quả hoạt động trên thực tiễn, còn mang nhiều tính lý thuyết.
Nếu có, các số liệu đã quá cũ hoặc tình hình kinh tế vĩ mô không phù hợp với hoàn
cảnh quốc tế cũng như trong nước như hiện nay. Nếu xét một cách công bằng thì
các nghiên cứu này thiên về “góc nhìn của người cho vay vốn” tức là xét chủ yếu
trên phương diện các nguyên tắc vay vốn/ đánh giá cứng nhắc của ngân hàng, chưa
có nghiên cứu nào nghiên cứu cụ thể về hoạt động quản lý TC của các DN nhỏ và
vừa với vai trò là “người trong cuộc”. Chính vì vậy tiến hành nghiên cứu “Quản lý
TC của các DN nhỏ và vừa trên địa bàn Hà Nội” là rất cần thiết cho các doanh
nghiệp, các nhà ĐT, các nhà hoạch định chính sách, các nhà DN mới khởi sự trong

kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và thực hiện nhất quán chính sách
kinh tế nhiều thành phần, các DN nhỏ và vừa ở Việt Nam có bước phát triển mạnh,
số lượng tăng lên rất nhanh. Có thể nói rằng, các DN nhỏ và vừa đóng góp quan
trọng trong việc giải phóng và phát triển sức sản xuất, huy động và phát huy nội lực
vào phát triển kinh tế xã hội, góp phần quyết định vào phục hồi và tăng trưởng kinh
tế, tăng kim ngạch xuất khẩu, tăng thu ngân sách và tham gia giải quyết có kết quả
các vấn đề xã hội như tạo việc làm, xóa đói, giảm nghèo.
Sự phát triển của DN nhỏ và vừa trong những năm trở lại đây là hết sức to
lớn. DN tư nhân đã xác lập được vị thế trong công cuộc chấn hưng nền kinh tế đất
nước. Điều này không chỉ đúng ở Việt Nam mà ngay cả các nước trong khu vực và
thế giới. Dù quy mô còn nhỏ, với số vốn còn ít ỏi nhưng DNNVV, đặc biệt ở khu
vực tư nhân, có kết quả ĐT cao hơn rất nhiều so với DN nhà nước và DN có vốn
ĐT nước ngoài. Để tạo một đơn vị giá trị GDP, khu vực kinh tế tư nhân chỉ cần 3,74
đơn vị ĐT, trong khi khu vực nhà nước cần 8,28 đơn vị và DN khu vực FDI cần
4,99 đơn vị. Doanh thu trên tổng số tài sản khu vực tư nhân cũng cao hơn các khu
vực khác. Trong khi DN tư nhân có số vốn 1 tỷ đồng tài sản tạo ra 1,18 tỷ đồng
doanh thu thì khu vực DN Nhà nước chỉ tạo ra 0,80 tỷ đồng và khu vực có vốn ĐT
nước ngoài tạo ra 0,89 tỷ đồng.
Năm 2007 là năm đầu tiên Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới
(WTO), là năm đánh dấu sự phát triển mạnh mẽ của đội ngũ các DN Việt Nam.
Cũng trong năm 2007, có khoảng 50.000 DN đăng ký thành lập mới với số vốn
khoảng 400.000 tỷ đồng. Đây là cơ sở để năm 2010, Việt Nam đạt con số 500.000
doanh nghiệp. Năm 2011 được xem là năm “đại hạn” của cuộc khủng hoảng kinh tế
nhưng cả nước vẫn có tới 77.548 DN thành lập mới, với tổng vốn đăng ký là
513.000 tỷ đồng. Riêng tại thành phố Hồ chí Minh, năm 2011 đã có 24.413 DN
thành lập mới với tổng vốn đăng ký 182.344 tỷ đồng.

16
Bảng 1.1: Số lượng DNNVV đang hoạt động ở Việt Nam tại thời điểm 31/12/2009
(theo quy mô lao


4675

12691

16404

4
Sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước
nóng, hơi nước và điều hòa
2143

265

1030

798

5
Cung cấp nước; hoạt động quản lý và xử lý
rác thải, nước thải
882

159

253

282

6 Xây dựng 35554

20212

3267

3032

10 Thông tin và truyền thông 4538

1450

1998

901

11 Hoạt động TC, ngân hàng và bảo hiểm 2129

602

692

653

12 Hoạt động kinh doanh bất động sản 4223

1551

1622

816


293

17 Nghệ thuật vui chơi và giải trí 820

220

300

189

18 Hoạt động dịch vụ khác 1417

403

686

296

19
Ho
ạt động làm thuê các công việc trong các
hộ gia đình, sản xuất sản phẩm vật chất và
d
ịch vụ tự tiêu dùng của hộ gia đình
11

4

5