MỤC LỤC
A. PHẦN MỞ ĐẦU ………………………………………………………
I. Lý do chọn đề tài …………………………………………………………
II. Mục đích của đề tài ………………………………………………………
III. Nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu …………………………………
IV. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu ……………………………………
B. NỘI DUNG ………………………………………………………………
I. Thực trạng vấn đề …………………………………………………………
II. Giải quyết vấn đề …………………………………………………………
III. Kết quả thu được……………………… …………………………………
C. KẾT LUẬN………………………………………………………………
1
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌ ĐỀ TÀI
Ngày nay, trên thế giới đang diễn ra quá trình tin học hoá trên nhiều lĩnh
vực hoạt động của xã hội loài người và đem lại nhiều hiệu quả to lớn.
Sự phát triển mạnh mẽ như “vũ bão” của tin học đã làm cho xã hội có nhiều
nhận thức mới về cách tổ chức các hoạt động. Nhiều quốc gia trên thế giới ý
thức được rất rõ tầm quan trọng của tin học và có những đầu tư lớn cho lĩnh vực
này, đặc biệt trong giáo dục nâng cao dân trí về tin học và đào tạo nguồn nhân
lực có chất lượng cao. Người Việt Nam có nhiều tố chất thích hợp với ngành
khoa học này, vì thế chúng ta hi vọng có thể sớm hoà nhập với khu vực và trên
thế giới.
Đảng và Nhà nước ta đã nhận thấy được tầm quan trọng của ngành Tin học
và đã đưa môn học này vào nhà trường phổ thông như những môn khoa học khác
bắt đầu từ năm học 2006-2007.
Trong quá trình giảng dạy môn Tin học 10, khi dạy Bài 3 “GIỚI THIỆU VỀ
MÁY TÍNH”, nội dung của bài này là giới thiệu cho học sinh về cấu trúc của
một máy tính để bàn(Personal Computer), nhưng nếu chỉ dạy học theo phương
pháp thuyết trình thì quá trừu tượng và khó hình dung được một máy tính để bàn
nó như thế nào?. Tôi muốn tận dụng các thiết bị sẵn có về máy tính để bàn để mô

thông số kỹ thuật trên các thiết bị của máy tính, phân loại được các bộ phận quan
trọng trong các bộ phận của máy tính. Đồng thời học sinh biết những lỗi phần
cứng thường gặp khi thực hành tại phòng máy.
Ngoài ra, tôi mạnh dạn trình bày sáng kiến kinh nghiệm này còn để phục vụ
cho những năm dạy tiếp theo.
3
B. PHẦN NỘI DUNG
ĐỀ TÀI
“SỬ DỤNG SƠ ĐỒ CẤU TRÚC MÁY TÍNH ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ
GIẢNG DẠY BÀI 3 - SGK TIN HỌC 10 ”
I. Thực trạng vấn đề :
Trong hệ thống tin học gồm 3 thành phần:
• Phần cứng (Hardware): gồm máy tính và một số thiết bị liên quan;
• Phần mềm(Software): gồm các chương trình. Chương trình là một dãy
lệnh, mỗi lệnh là một chỉ dẫn cho máy tính biết thao tác cần thực hiện;
• Sự quản lí và điều khiển của con người.
Máy tính là thiết bị dùng để tự động hóa quá trình thu thập, lưu trữ và xử lí
thông tin. Có nhiều loại máy tính khác nhau nhưng chúng đề có chung một sơ
đồ cấu trúc.
Khi học sinh học bài học Bài 3. “GIỚI THIỆU VỀ MÁY TÍNH” tiết
PPCT 5, 6, 7 và quan sát hình vẽ “SƠ ĐỒ CẤU TRÚC CỦA MỘT MÁY TÍNH”
4
trong sách giáo khoa Tin học 10(Hình 10) trang 19. Học sinh đã có rất nhiều
nhầm lẫn và trừu tượng về máy tính, nhất là khi giáo viên thực hiện phương pháp
dạy học mới, phương pháp “Lấy học sinh làm trung tâm”. Ví dụ như sơ đồ cấu
trúc máy tính dưới đây:

SHAPE \* MERGEFORMAT
5
Bộ nhớ ngoài

Theo kiểu trả lời này thì học sinh chưa thực sự hiểu biết về CPU, còn mang
tính học vẹt, hiểu biết mông lung, thậm chí không biết được CPU có kích thước
thực(kích thước vật lí) là bao nhiêu(trong khi trên thị trường thì đang lưu hành
CPU công nghệ nano).
Nhiệm vụ của giáo viên là phải diễn giải thêm cho học sinh để học sinh
nắm vững hơn khái niệm CPU, nhưng chỉ diễn giải và mô tả bằng hình ảnh trong
sách giáo khoa thì học sinh cũng khó nắm bắt được kiến thức về CPU.
Vậy ta có thể lấy một chiếc CPU nào đó để cho học sinh quan sát trực quan
không? Thực tế tôi đã lấy một chiếc CPU cho học sinh quan sát, kết quả là học
sinh rất chăm chú và đặt ra rất nhiều câu hỏi xoay quanh vấn đề này.
Câu hỏi 3: Em hãy cho biết sự phân biệt lớn nhất giữa Bộ nhớ trong và Bộ
nhớ ngoài, kể các loại của hai bộ nhớ trên?
Đa phần học sinh trả lời Bộ nhớ trong là bộ nhớ nằm bên trong, Bộ nhớ
ngoài là bộ nhớ nằm bên ngoài. Bộ nhớ trong của máy tính gồm có hai phần là
ROM và RAM.
• ROM chứa một số chương trình hệ thống được hãng nạp sẵn. Dữ liệu
trong ROM không xóa được. Các chương trình trong ROM thực
7

Hình 2. CPU
hiện việc kiểm tra các thiết bị và tạo sự giao tiếp ban đầu của máy với
các chương trình mà người dùng đưa vào để khởi động.
• RAM là bộ nhớ có thể đọc, ghi dữ liệu trong lúc làm việc. Khi tắt
máy, dữ liệu trong RAM sẽ bị mất đi.
Câu trả lời lấp lửng là do học sinh chưa được thấy một chiếc máy tính như
thế nào? Nếu nói nằm bên trong vỏ máy thì cả hai Bộ nhớ trong và Bộ nhớ ngoài
đều nằm bên trong vỏ máy.
Trả lời câu hỏi
trên phải là “Bộ nhớ
trong khi tắt máy hay

gắn vào máy tính nó có thể thu để truyến trực tuyến hình ảnh qua mạng
đến những máy tính đang kết nối với máy đó.
4. Máy quét ảnh(Scanner); Là thiết bị cho phép đưa văn bản và hình ảnh vào
máy tính. Có nhiều phần mềm có khả năng chỉnh sửa văn bản hoặc hình
ảnh đã được đưa vào trong máy.
9

Bàn phím Chuột Webcam Máy quét Modem
Hình 5. Thiết bị vào
Học sinh quan sát được các thiết bị trên thông qua các hình ảnh được mô tả
trong sách giáo khoa Tin học 10. Thực ra các thiết bị đó rất thường gặp.
Ngoài các thiết bị trên đa phần học sinh không thể biết thêm các thiết bị
khác nữa, ví dụ để đưa âm thanh vào máy tính như Micro, chuyển đổi tín hiệu
Internet như Modem, Router, các thiết bị chống trộm như camera,…
Thiết bị ra dùng để đưa dữ liệu ra từ máy tính.
Học sinh sẽ liệt kê được các thiết bị ra(Output Devices):
1. Màn hình(Monitor); Có cấu tạo tương tự như màn hình ti vi. Khi
làm việc ta có thể xem màn hình là tập hợp các điểm ảnh( pixel). Mỗi
điểm có thể có độ sáng, màu sắc khác nhau.
2. Máy in(Printer); Có nhiều loại như máy in kim, in phun, in
laser dùng để in thông tin ra giấy. Máy in có thể là đen trắng hoặc màu.
3. Máy chiếu(Projector); Là thiết bị dùng để hiển thị nội dung màn
hình máy tính nên màn ảnh rộng.
10
Monitor
Printer
Projector
4. Loa và tai nghe(Speaker and Headphone); Là các thiết bị để đưa
dữ liệu âm thanh ra môi trường ngoài.Modem: là thiết bị dùng để truyền
thông giữa các hệ thống máy tính thông qua đường truyền, chẳng hạn

giảng bài này.
Tôi đã sắp xếp các thiết bị vật lí trên một bảng nhỏ mica (Hình ) dưới đây.
12
Hình . Sơ đồ cấu trúc máy tính
Dễ dàng di chuyển đến các phòng học, kinh phí để làm bảng tốn không
nhiều do tận dụng được các thiết bị hư hỏng đã bỏ đi.
III. Kết quả thu được .
Trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy rằng: để hiểu hết ý định của người
viết sách giáo khoa thật không dễ, nhưng để truyền đạt được những kiến thức cơ
bản đó đến học sinh với vai trò là người tổ chức, hướng dẫn, học sinh tự tìm tòi,
phát hiện kiến thức càng khó khăn hơn.
Ở bài học này học sinh từ việc phải tưởng tượng sơ đồ cấu trúc của
một máy tính gồm những thành phần nào và chức năng của nó dùng để làm gì?
Thì giờ đây học sinh có thể tự lực nghiên cứu vấn đề dưới sự hướng dẫn của giáo
viên . Tôi đã mạnh dạn áp dụng phương pháp dạy học này trong năm học 2011
-2012 với các lớp: 10C4, 10C6, 10C7, 10C8.
* Hai lớp được chọn tham gia nghiên cứu 10C7 và 10C8 có nhiều điểm tương
đồng nhau về: đều là lớp học Ban tự nhiên, tương đồng nhau về tỉ lệ giới tính, có
ý thức học tập tích cực và chủ động trong các giờ học, thành tích học tập tương
đương nhau về điểm số của tất cả các môn học… Kết quả kiểm tra và đối chứng
thực nghiệm như sau:
Bảng thống kê điểm kiểm tra sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm đối với 2
lớp ban tự nhiên là: 10C7 và 10C8
Lớp
Sĩ
số
Điểm/số học sinh đạt điểm
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Lớp 10C7
(Lớp thực nghiệm)

(Lớp thực nghiệm)
40 0 0 0 4 6 8 12 5 3 2 265 6.6
Lớp 10C6
(Lớp đối chứng)
40 0 1 4 5 7 13 5 3 2 0 224 5.6
Bảng so sánh điểm trung bình của bài kiểm tra sau khi áp dụng
Lớp Số học sinh Giá trị trung bình
Lớp thực nghiệm (10C4) 40 6.6
Lớp đối chứng (10C6) 40 5.6
Chênh lệch 1,0
Bảng so sánh điểm kiểm tra sau khi áp dụng theo tỉ lệ %
Lớp thực nghiệm (10C4) Lớp đối chứng (10C6)
Sĩ số: 40 Số lượng Tỉ lệ % Sĩ số: 40 Số lượng Tỉ lệ %
Giỏi 8 em 20% Giỏi 6 em 15%
Khá 15 em 37.5% Khá 7 em 17.5%
T.Bình 15 em 37.5% T.Bình 18 em 45%
15
Yếu 2 em 5% Yếu 5 em 12.5%
Kém 0 em 0% Kém 4 em 10%

KẾT QUẢ:
- Học sinh rất thích thú và đặt rất nhiều câu hỏi xung quanh vấn đề phần cứng
của máy tính, và thường xuyên trao đổi với giáo viên về phần cứng máy tính.
- Phần nào đó học sinh yêu thích môn học và có ý thức học tập đúng đắn, hạn
chế được việc làm hư hỏng máy tính trong khi thực hành do yếu tố khách quan
kém hiểu biết mang lại, có những học sinh phát biểu rằng “Máy tính thật đơn
giản”.
- Không những thế mà còn có một số học sinh tự đi mua cho mình một máy tính
mới mà không cần có sự giúp đỡ của giáo viên hay kỹ thuật viên.
C. PHẦN KẾT LUẬN

17
[5] Tan, C., Tài liệu tập huấn Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng. Dự
án Việt Bỉ - Bộ GD&ĐT, 2008.
[6] Tài liệu bồi dưỡng giáo viên Tin học 10.
[7] Chuẩn kiến thức môn Tin học.
[8] Các thiết bị vật lí của một máy tính.

18