SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GD&ĐT BÁ THƯỚC

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ VÀ CHẤT
LƯỢNG CỦA HOẠT ĐỘNG DỰ GIỜ”

Người thực hiện : Nguyễn Đăng Quang
Chức vụ : Hiệu trưởng
Đơn vị : Trường THCS Tân Lập
SKKN thuộc lĩnh vực : Quản lý
THANH HÓA NĂM 2013
1
PHẦN I : MỞ ĐẦU
I/ Lý do chọn đề tài:
Trong các nội dung đổi mới quản lý trường học, việc chỉ đạo thực hiện
đổi mới phương pháp dạy học là nhiệm vụ then chốt nhằm mục đích nâng cao
chất lượng giáo dục. Để góp phần đổi mới phương pháp dạy học thì đổi mới
hoạt động dự giờ có vị trí rất quan trọng. Việc đổi mới hoạt động dự giờ có tác
dụng tích cực đến việc đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên và tác động
trực tiếp đến kết quả học tập của học sinh. Đối với giáo viên giờ dạy trên lớp là
sự phản ánh tất cả kiến thức mà giáo viên có được, là sự thể hiện tâm huyết,
tinh thần trách nhiệm, tình yêu thương học trò và là nơi để khẳng định về năng
lực nghề nghiệp. Hiệu trưởng nhà trường khi hiểu rõ tầm quan trọng của giờ dạy
trên lớp quan tâm đến việc đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên thì trong
quản lý sẽ chủ động để vạch ra công việc phải làm và cách làm như thế nào để
tất cả giờ dạy trên lớp của mọi giáo viên trong nhà trường đều có kết quả tối ưu.
Từ suy nghĩ trên trong quá trình quản lý nhà trường tôi đã tập trung nghiên cứu :
“Một số biện pháp để nâng cao hiệu quả và chất lượng của hoạt động dự
giờ”

hoạt động dự giờ là hoạt động tích cực để thúc đấy đổi mới phương pháp dạy
học, nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và chất lượng học tập các bộ môn
văn hóa nói riêng. Những tác động cụ thể của hoạt động dự giờ đến từng đối
tượng cụ thể là:
1.1 Đối với cán bộ quản lý nhà trường:
Đối với hiệu trưởng việc dự giờ trên lớp có ý nghĩa hết sức quan trọng
trong công tác quản lý xây dựng bồi dưỡng để nâng cao chất lượng đội ngũ giáo
viên trong nhà trường. Việc dự giờ của Hiệu trưởng nhằm đạt được các mục tiêu
cơ bản sau:
1.1.1 Kiểm tra, đánh giá trình độ nghiệp vụ sư phạm của giáo viên:
Xem xét mức độ nắm mục đích, yêu cầu chương trình, nội dung, vị trí của
3
bài giảng trong chương trình môn học, mức độ nắm chuẩn kiến thức, kỹ năng
xác định trọng tâm, yêu cầu tối thiểu và những vấn đề mở rộng, nâng cao cho
học sinh khá giỏi; Việc giáo dục thái độ, động cơ học tập cho học sinh thông qua
bài dạy; Tính hợp lý của cấu trúc bài giảng; Mức độ đạt được mục tiêu của bài
giảng.
1.1.2 Kiểm tra, đánh giá năng lực sư phạm của giáo viên:
Thông qua hoạt động dự giờ hiệu trưởng kiểm tra. đánh giá năng lực sư
phạm của giáo viên trong quá trình dự giờ gồm:
Năng lực hoạt động sư phạm của giáo viên: Việc xác định mục tiêu, cách
nêu và giải quyết vấn đề được đặt ra trong mục tiêu của bài dạy, Tính phù hợp
của phương pháp sử dụng đối với đặc trưng bộ môn và tâm lý lứa tuổi, Phương
pháp trình bày bảng kỹ năng thực hiện các thí nghiệm….Phương pháp trình bày
bảng, lời nói, ngôn ngữ. Phân phối và điều chỉnh thời gian cho các hoạt động
của giáo viên và học sinh…,
Năng lực tổ chức các hoạt động học tập và kết quả các hoạt động học tập
của học sinh: Các biện pháp thúc đẩy học sinh động não, quan tâm đến các
nhóm trình độ (giỏi, khá, trung bình, yếu). Nghệ thuật nêu vấn đề để cuốn hút
học sinh chú ý theo dõi bài học; cách hướng dẫn, cách thiết kế hệ thống câu hỏi

8/3; 26/3 30/4 bằng các giờ dạy đạt hiệu quả và chất lượng tốt . Trong các hội
thi giáo viên giỏi tuyến huyện nhà trường đều có giáo viên tham gia và được
công nhận là giáo viên giỏi cấp Huyện, có đồng chí đã tham gia làm giám khảo
hội thi Giáo viên giỏi cấp huyện.
2.2 Những điểm yếu trong hoạt động dự giờ:
Hoạt động dự giờ của giáo viên tuy đã trở thành nề nếp song chất lượng
và hiệu quả dự giờ còn thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu của đổi mới phương
pháp dạy học, nhiều giáo viên lúng túng trong cách dự, cách ghi chép, cách đánh
giá giờ dạy.
Việc đổi mới các phương pháp dạy học trong các tiết dự giờ còn chậm,
khi áp dụng còn lúng túng nên ảnh hưởng tính phát huy tính tích cực, chủ động,
5
sáng tạo của học sinh.
Giáo viên còn thụ động, chưa chủ động, tích cực, nhiệt tình trong hoạt
động dự giờ.
Việc triển khai ứng dụng các chuyên đề về đổi mới phương pháp dạy học
còn nhiều hạn chế, chưa linh hoạt trong việc vận dụng, chất lượng chưa đạt yêu
cầu.
Kết quả hoạt động dự giờ chưa có tác dụng thúc đẩy đổi mối phương pháp
dạy học trong nhà trường
II/ Các biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiêu quả và chất lượng hoạt
động dự giờ
Sau khi nghiên cứu và đánh giá các điểm mạnh và điểm yếu của hoạt
động dự giờ tại trường THCS Tân Lập, tôi đã xây dựng và thực hiện, các giải
pháp sau để nâng cao chất lượng hoạt động dự giờ trong nhà trường:
1 Nâng cao nhận thức và tinh thần trách nhiệm về hoạt động dự giờ
trong toàn trường.
Hoạt động thao giảng, dự giờ là một trong những hoạt động chuyên môn cơ
bản trong nhà trường phổ thông nói chung và trường THCS nói riêng. Tuy
nhiên phần lớn giáo viên vẫn chưa nhận thấy tầm quan trọng của hoạt động này,

ra sao? Đối với giáo viên này cần thường xuyên dự giờ để giáo viên luôn luôn
chuẩn bị tâm thế cũng như ý thức đối với nghề nghiệp hơn.
. Để xây dựng kế hoạch dự hiệu trưởng cũng nắm bắt xem cùng một giáo
viên đó ở tiết dạy này của năm trước ra sao? Cùng một tiết dạy này sau khi
được dự giờ đánh giá có sự tiếp thu chỉnh lí như thế nào?
3. Xây dựng những mục tiêu cần đạt của hoạt động dự giờ trong năm
học:
Trong quá trình chỉ đạo hoạt động dự giờ tôi đã đặt ra những mục tiêu cần
đạt như sau:
3.1. Đánh giá được trình độ nghiệp vụ sư phạm :
Trình độ nghiệp vụ sư phạm của giáo viên bao gồm các nội dung sau:
7
Trình độ nắm vững mục đích, yêu cầu, chương trình, nội dung giảng dạy, vị trí
bài dạy trong hệ thống chương trình . Mức độ nắm vững kiến thức, kĩ năng của
bài dạy, xác định trọng tâm, yêu cầu tối thiểu cho cả lớp và những vấn đề cần
mở rộng, nâng cao cho học sinh khá giỏi Việc giáo dục thái độ, tình cảm cho
học sinh thông qua bài dạy. Cấu trúc của bài dạy có hợp lí không . Mục tiêu bài
dạy có đạt không. Có đảm bảo được chuẩn kiến thức và kỹ năng cần đạt trong
tiết dạy không?
3.2. Đánh giá được năng lực sử dung phương pháp (kĩ năng sư phạm)
Đây là nội dung quan trọng nhất khi đánh giá năng lực sư phạm của giáo
viên ( vì giáo viên nắm chắc kiến thức chưa đủ để học sinh nắm bài tốt). Những
nội dung mà tôi tập trung để đánh giá kỹ năng sư phạm của giáo viên trong giờ
dạy là: Có phát huy tích cực, tự giác của học sinh làm cho học sinh chủ động tìm
kiếm, chiếm lĩnh tri thức, rèn luyện kĩ năng, cho học sinh hay không . Trong
quá trình giảng dạy giáo viên có nắm bắt được năng lực, nhịp độ làm việc, thói
quen làm việc của học sinh, phát hiện lỗ hổng kiến thức, hiểu được khó khăn của
học sinh không?
Khi đánh giá năng lực sư phạm của giáo viên tôi chú ý xem xét các khía
cạnh sau đây: Những hoạt động đơn phương của giáo viên; Chọn và sử dụng các

Việc vận dụng kiến thức, kĩ năng để làm bài tại lớp
Không khí và nhịp độ hoạt động của lớp, của nhóm
Nề nếp học tập của học sinh
Quan hệ của các nhóm và từng cá nhân học sinh
4. Thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc trong khi dự giờ:
Khi dự dờ của giáo viên tôi đã thực hiện một số nguyên tắc cơ bản sau
đây:
Đánh giá phải chính xác, khách quan: Kết quả nhận xét đánh giá phải
đúng thực trạng giờ dạy, không định kiến, không thiên vị và không làm hình
thức giả tạo.
Dự giờ dạy trên lớp của giáo viên phải có tính hiệu quả: Nhận xét đánh
9
giá nhằm để đôn đốc, thúc đẩy giáo viên phát huy điểm mạnh, khắc phục hạn
chế để giảng dạy tốt hơn. Nhận xét đánh giá không phải là cố tìm ra chỗ sai của
giáo viên đứng lớp.
Dự giờ dạy trên lớp của giáo viên phải thường xuyên, kịp thời: Hoạt động
dự giờ phải có kế hoạch từ đầu năm học, thực hiện thường xuyên trong cả năm
học. Không nên chỉ dự giờ dạy trên lớp của giáo viên khi "có vấn đề"
Dự giờ dạy trên lớp của giáo viên phải được tiến hành một cách công
khai: Đó là sự thể hiện dân chủ trong quản lý. Cần phải động viên, thu hút cá
nhân, các tổ chức trong nhà trường tham gia vào hoạt động dự giờ.
5. Xây dựng nội dung cụ thể mà người dự cần quan sát đánh giá trong
tiết dạy:
Xây dựng được những nội dung cụ thể mà người dự cần quan sát, đánh
giá trong mỗi tiết dạy là một việc làm cần thiết, bên cạnh việc xác định những
nội dung mà người dự cần quan sát đánh giá thì đây còn là cơ sở để giáo viên tự
đánh giá kết quả giờ dạy của mình khi không có người dự, và cũng là cơ sở để
giáo viên phấn đấu nâng cao chất lượng trong giảng dạy. Khi xây dựng nội
dung cụ thể cần quan sát đánh giá cần đảm bảo tính khoa học và tính thực tiễn,
phù hợp với trình độ của giáo viên, khả năng học tập của học sinh và yêu cầu về

Sự phù hợp với nội dung bài dạy, với điều kiện hiện có của trường? Khắc
phục khó khăn?
Trình bày bảng, thí nghiệm…?
Tính thẩm mỹ, khoa học, hiệu quả của phương tiện, ĐDDH?
Sự đúng lúc và kỹ năng, kỹ xảo khi sử dụng?
5.1.4 Phân phối thời gian:
Có đúng kế hoạch bài giảng?
Có cân đối giữa các phần của bài, giữa các đơn vị kiến thức, giữa việc
truyền đạt lí thuyết và bài tập?
Có cân đối giữa thời gian làm việc của thầy và trò
5.2 Đối với học sinh: Tập trung quan sát đánh giá những nội dung sau:
11
5.2.1 Thái độ học tập:
Nghiêm túc, tự giác? Tích cực, chủ động hay thụ động (thể hiện ở mức độ
chuẩn bị bài ở nhà, sách giáo khoa, đồ dùng học tập, việc tham gia các hoạt
động học tập dưới sự tổ chức của giáo viên…?)
Nề nếp học tập? (thể hiện ở tư thế ngồi học, việc giơ tay phát biểu ý kiến,
việc sử dụng SGK, đồ dùng học tập, vở nháp…)
5.2.2 Phương pháp học tập:
Học sinh biết sử dụng phù hợp và có hiệu quả các phương pháp học tập
bộ môn không? Sự thích ứng được các phương pháp dạy học của giáo viên?
Việc nghe, ghi, phát biểu; phát hiện, lật lại vần đề như thế nào?
5.2.3 Rèn luyện kỹ năng:
Việc hình thành kỹ năng, kỹ xảo (nghe, nói, đọc, viết, tính toán, so sánh,
phân tích, tổng hợp, giải quyết vấn đề…?)
5.2.4 Kết quả học tập:
Tỷ lệ học sinh nắm được bài, hiểu được bài? (thông qua việc học sinh nêu
câu hỏi, phát biểu xây dựng bài, các câu trả lời của học sinh…)
Khả năng vận dụng kiến thức để làm bài tập, làm bài kiểm tra, lý giải các
vấn đề trong cuộc sống.

thực hiện bài giảng của giáo viên;
Nghiên cứu nắm vững tình hình học tập của học sinh lớp sẽ dự;
Phác thảo nội dung cần quan sát;
Xác định phương pháp kiểm tra tri thức, kỹ năng của học sinh sau giờ
học.
6. 2: Tiến hành dự giờ:
Trong quá trình dự giờ tôi tập trung quan sát đánh giá những nội dung đã
đề ra, không can thiệp gì trong suốt quá trình dự giờ. Giữ vị trí trung lập, không
phán xét hoặc định kiến về việc điều gì nên xảy ra hoặc nên giảng thế nào. Tập
trung vào việc ghi nhận thông tin mô tả, tránh tuyệt đối đánh giá hoặc phán xét.
Ghi lại nguyên văn một số câu hỏi và trả lời để minh họa cho những quan sát
13
của mình. Chú ý quan sát sự tham gia của học sinh: bao nhiêu học sinh tham
gia vào những hoạt động nào. những học sinh tham gia thuộc nhóm đối tượng
nào?
Việc ghi chép trong quá trình dự tôi coi trọng những nội dung sau: Ghi
chép cụ thể các nội dung: Hoạt động, Thời gian, ví dụ minh họa; Ghi lại những
phát kiến trong quá trình dự giờ để hỏi hoặc chia sẻ với người dạy sau khi kết
thúc bài giảng; Ghi lại những câu hỏi: khi không hiểu, muốn làm rõ hơn để hỏi
người dạy sau khi kết thúc bài giảng; Sau khi kết thúc bài giảng, tóm tắt lại
những gì mình quan sát được cùng với những khuyến nghị phù hợp.
6.3: Phân tích giờ dạy của giáo viên:
Trước khi góp ý giờ dạy cho giáo viên được dự giờ tôi đã họp với
những người cùng dự để thông nhất một số nội dung trao đổi với giáo viên.
(Xác định nội dung trao đổi, sắp xếp các vấn đề cần trao đổi, chuẩn bị cách tiếp
cận, cách trao đổi cho phù hợp, đúng đối tượng và hiệu quả.)
6.4 Trao đổi với giáo viên:
Trong quá trình trao đổi giờ dạy với giáo viên cần tạo cảm giác thoải mái,
tin tưởng cho giáo viên trước, trong và sau khi trao đổi.
Đề nghị giáo viên nêu mục đích, yêu cầu của bài, nội dung, phương pháp,

Đánh giá tay
nghề giáo viên
Thúc đẩy
phong trào thi
đua trong giáo
viên
Lựa chọn giáo
viên dạy giỏi
Học tập kinh
nghiệm lẫn
nhau
Cách tổ
chức
Thành lập
BKT;
Lên kế hoạch
Xây dựng chủ
đề thảo giảng
Theo qui định
điều lệ thi
GVG
Tự bố trí
Người dạy
Giáo viên được
kiểm tra
Giáo viên
được chọn
Giáo viên đăng
ký dự thi
Giáo viên

Đảm bảo để các cá nhân đều tham gia đầy đủ các hoạt động dự giờ
Những bài khó dạy cả tổ có thể tổ chức soạn bài tập thể cử giáo viên dạy
để rút kinh nghiệm trong giảng dạy.
9. Quản lý hoạt động dự giờ thường xuyên cho giáo viên:
Với cách làm trước đây, các giáo viên hầu như chỉ được tham gia dự giờ
nhân dịp các ngày lễ mang tính chất thao giảng của mỗi giáo viên (Mỗi dịp kỉ
niệm, các giáo viên thường đăng kí tham gia thao giảng một tiết dạy để chào
mừng và các giáo viên trong tổ đến dự giờ) do đó việc tổ chức rút kinh nghiệm
cho mỗi tiết dạy còn rất hạn chế, phần lớn các giáo viên chỉ dự giờ chứ ít khi rút
kinh nghiệm vì cho rằng đó là tiết dạy chào mừng. Cũng chính vì lí do trên mà
công tác dự giờ của giáo viên kém hiệu quả, giáo viên chưa thực sự ý thức tự
giác trong trao đổi bài với đồng nghiệp và dần đánh mất cơ hội tham gia góp ý
bài dạy cho đồng nghiệp, các đóng góp ý kiến thường chỉ tập trung vào các cán
bộ chỉ đạo như Tổ trưởng hay Hiệu trưởng, Hiệu phó. Xuất phát từ những thực
tế đó, hai năm gần đây chúng tôi đã chú ý khắc phục để đưa ra những cách làm
khác nhau giúp giáo viên tích cực chủ động hơn trong việc dự giờ thăm lớp:
Đối với giáo viên sau khi xây dựng kế hoạch dự giờ thì các tổ trưởng
16
thường xuyên kiểm tra việc dự giờ của giáo viên, để đôn đốc nhắc nhở giáo viên
thực hiện đúng kế hoạch
Căn cứ vào thời khoá biểu trên lớp của mỗi giáo viên, tôi đã cùng với các
tổ trưởng chuyên môn lên lịch dự giờ cụ thể cho mỗi giáo viên. theo các loại
hình dự giờ đã được xây dựng
Khi dự giờ thực hiện nghiêm túc việc ghi chép, đánh giá rút kinh nghiệm
và trao đổi với đồng nghiệp
10. Triến khai các kinh nghiệm sau khi dự giờ :
Triển khai những kinh nghiệm đã được rút ra sau khi đánh giá giờ dạy
của giáo viên là một hoạt động quan trọng nhất trong việc dự giờ, thăm lớp.
Nắm được vai trò và ý nghĩa của hoạt động đó, nhà trường yêu cầu giáo viên ghi
lại những ý kiến đóng góp của mình vào phiếu dự giờ, khi sinh hoạt chuyên

Trong quá trình nghiên cứu vận dụng các giải pháp để nâng cao chất lượng
và hiệu quả hoạt động dự giờ ở trường THCS Tân Lập tôi đã rút ra được một số
các bài học kinh nghiệm sau:
Trước hết bản thân người cán bộ quản lí phải nắm thật vững lí luận về công
tác quản lí nhà trường nói chung và công tác quản lý hoạt động dự giờ nói riêng
đồng thời áp dụng một cách sáng tạo, có chọn lọc các biện pháp quản lý hoạt
động dự giờ để phù hợp với tình hình nhà trường.
Ngay từ đầu năm cần lập kế hoạch dự giờ thật cụ thể từ kế hoạch năm đến
kế hoạch tháng và chi tiết thành kế hoạch tuần đồng thời công khai để mọi người
đều biết và thực hiện.
Đưa ra dự thảo những mục đích, nội dung, phương pháp, cách thức tổ chức
hoạt động dự giờ đảm bảo đúng nguyên tắc, in thành các bản đưa về các tổ
chuyên môn thảo luận, góp ý. Trên cơ sở các ý kiến của tổ, cần chỉnh sửa và
trình hiệu trưởng kí và ban hành. Khi đã có sự thống nhất sẽ tổ chức cho cả
trường tiếp thu để nắm vững và thực hiện.
18
Để thực hiện tốt hoạt động dự giờ có chất lượng và mang lại hiệu quả thiết
thực sau vào đầu năm học cần tổ chức tập huấn cho các giáo viên trong Ban
kiểm tra nội bộ trường học và những người trực tiếp cho điểm xếp loại giờ dạy
Cần đa dạng các phương pháp hình thức dự giờ phù hợp với từng thời
điểm, từng đối tượng, từng mục tiêu
Trong quá trình chỉ đạo hiệu trưởng thường xuyên theo dõi, hướng dẫn,
kiểm tra hoạt động dự giờ để có những điều chỉnh kịp thời.
Hàng tháng, trong các cuộc họp chuyên môn luôn có tổng kết, đánh giá
hoạt động dự giờ một cách chính xác nhất.
Trong quá trình thực hiện nên thường xuyên ghi lại nhật kí công tác để rút
kinh nghiệm cho những năm học sau.
II. NHỮNG KIẾN NGHỊ:
- Đối với trường:
Các tổ chức trong nhà trường cũng cần xây dựng kế hoạch để dự giờ các thành