Châu Tiến Lộc
Tài liệu bồi dưỡng HSG mơn Lịch sử THPT
- Trang 1
-
TRƯỜNG THPT THỦ ðỨC
NĂM HỌC 2008 – 2009
Tµi liƯu «n tËp
Kì thi Học sinh giỏi trung học phổ thông
Môn Lòch sử
-
PhÇn lÞch sư thÕ giíi hiƯn ®¹i -
Chun đề 1
Câu hỏi 1.
Trình bày những tiền đề dẫn tới cách mạng bùng nổ và thắng lợi ở Nga năm 1917.
Hng dn làm bài
a) Tiền đề chủ quan :
* Kinh tế
- Cuối thế kỉ XIX, nước Nga chuyển sang giai đoạn đế quốc.
+ Sự xuất hiện các cơng ty độc quyền và vai trò lũng đoạn của nó trong đời sống kinh tế, chính
trị của đất nước.
+ Sự kết hợp giữa tư bản ngân hàng với tư bản cơng nghiệp hình thành các tập đồn tư bản tài
chính.
- Chủ nghĩa đế quốc, một mặt phát triển sức sản xuất lên cao chưa từng có, tạo ra mâu thuẫn
khơng thể dung hồ với nhau giữa sức sản xuất và quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa.
- Mặt khác, ở Nga tồn tại quan hệ sản xuất phong kiến với nền nơng nghiệp lạc hậu.
* Chính trị, xã hội
- Sự tồn tại của chủ nghĩa tư bản độc quyền và những quan hệ tiền tư bản chủ nghĩa, sự kết hợp
những hình thài tiên tiến nhất và lạc hậu nhất làm cho nước Nga trở thành nơi hội tụ cao độ những
mâu thuẫn của chủ nghĩa đế quốc.
Mâu thuẫn giữa tồn thể nhân dân Nga với chế độ Nga hồng.
Mâu thuẫn giữa tư sản với vơ sản.
Mâu thuẫn giữa nơng dân với địa chủ phong kiến.
Mâu thuẫn giữa đế quốc Nga với các đế quốc khác.
- Tồn bộ những mâu thuẫn này chồng chéo lên nhau và ngày càng gay gắt làm cho nước Nga trở
thành khâu yếu nhất trong sợ dây chuyền của chủ nghĩa đế quốc.
* Tiền đề chủ qua có ý nghĩa quan trọng và quyết định thắng lợi cách mạng là sức mạnh của
giai cấp vơ sản. Giai cấp vơ sản Nga đã xây dựng chính đảng tiên phong, cách mạng chân chính của
mình. ðó là ðảng Bơnsêvích do Lênin sáng lập. ðảng được vũ trang bằng lí luận cách mạng của chủ
nghĩa Mác, có khả năng lãnh đạo cuộc đấu tranh của giai cấp vơ sản và các tầng lớp nhân dân.
* Khâu yếu nhất trong chuỗi các nước ñế quốc :
+ Cuối thế kỉ XIX – ñầu thế kỉ XX, chủ nghĩa ñế quốc trở thành hệ thống, chúng cấu kết với
nhau thành một thế lực chính trị siết chặt nhân dân lao ñộng ở chính quốc và nhân dân thuộc ñịa.
+ Muốn bứt tung sợi dây ñang siết chặt nhân loại ñó, trước hết phải tìm nơi nào yếu nhất trong
toàn bộ hệ thống của nó. Và theo Lê-nin khâu yếu nhất là ñế quốc Nga.
* Nga lại là khâu yếu nhất do :
+ Mâu thuẫn nội bộ tại nước Nga rất phức tạp, nhiều mâu thuẫn của chế ñộ phong kiến chưa
ñược giải quyết xong (phong kiến với nông dân; phong kiến với tư sản; ñế quốc Nga với các dân
tộc ). Những mâu thuẫn mới trong thời ñại ñế quốc chủ nghĩa (ñế quốc với ñế quốc); ñế quốc với
thuộc ñịa; tư sản với vô sản). Nước Nga là nơi tập trung tất cả những mâu thuẫn ñó và ngày càng trở
nên nặng nề, gay gắt hơn.
+ Sự thành lập ðảng Bônsêvích, cùng với sự lãnh ñạo của Lê-nin. ðây là yếu tố quyết ñịnh, là
ñộng lực chính chặt ñứt khâu yếu nhất (nước Nga) trong hệ thống tư bản chủ nghĩa.
Câu hỏi 3.
Tường thuật diễn biến của Cách mạng dân chủ tư sản tháng Hai ở Nga. Từ ñó, rút ra tính
chất và ñặc ñiểm chủ yếu của diễn biến cách mạng. Vì sao giai cấp công nhân Nga chưa nắm
ñược chính quyền trong Cách mạng tháng Hai ?
Hng dn làm bài
a) Diễn biến của Cách mạng dân chủ tư sản tháng Hai ở Nga:
+ Ngày 23/2/1917 cách mạng bùng nổ bằng cuộc biểu tình của 9 vạn nữ công nhân Pê-tơ-rô-grát
(nay là Xanh Pê-téc-bua) và lan rộng khắp thành phố. ðến ngày 27/2/1917, phong trào nhanh chóng
chuyển từ tổng bãi công chính trị sang khởi nghĩa vũ trang. Chiếm các công sở, bắt giam các tướng tá,
bộ trưởng của Nga hoàng.
+ Lãnh ñạo: ðảng Bônsêvích lãnh ñạo công nhân chuyển từ tổng bãi công chính trị sang khởi
nghĩa vũ trang.
+ Lực lượng tham gia: là công nhân, binh lính, nông dân (66 nghìn binh lính giác ngộ ñứng về
phe cách mạng).
- Kết quả:
+ Chế ñộ quân chủ chuyên chế Nga hoàng bị lật ñổ.
+ Xô viết ñại biểu công nhân và binh lính ñược thành lập (tháng 3/1917, toàn nước Nga có 555 Xô
cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười?
b. Từ tháng 2 ñến tháng 7, Lê-nin quyết ñịnh giành chính quyền bằng con ñường hòa bình ?
(ð thi Olympic Truyn thng 30/4 – Khi 11, năm 2006)
Hng dn làm bài
a. Năm 1917, nước Nga có ñến hai cuộc cách mạng : Cách mạng dân chủ tư sản tháng Hai và
cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng mười vì có ñầy ñủ những tiền ñề khách quan và chủ quan:
- Sau cải cách nông nô 1861, chủ nghĩa tư bản phát triển mạnh mẽ ở Nga, và từ ñầu thế kỷ XX,
nước Nga ñã chuyển lên chủ nghĩa ñế quốc. Quá trình tập trung sản xuất, tập trung tư bản diễn ra
mạnh, hình thành những công ty ñộc quyền. Tư bản tài chính cũng ra ñời…Chủ nghĩa ñế quốc ñã tạo
ra những tiền ñề kinh tế và chính trị cho cách mạng bùng nổ.
- Việc Nga hoàng ñưa nước Nga tham gia vào chiến tranh thế giới thứ nhất làm cho nước Nga
trở thành nơi tập trung cao ñộ những mâu thuẫn của chủ nghĩa ñế quốc.
+ Mâu thuẫn giữa toàn thể nhân dân Nga với chế ñộ Nga hoàng.
+ Mâu thuẫn giữa tư sản với vô sản.
+ Mâu thuẫn giữa nông dân với ñịa chủ phong kiến.
+ Mâu thuẫn giữa ñế quốc Nga với các ñế quốc khác.
- Năm 1917, chiến tranh thế giới thứ nhất ñã ñẩy chế ñộ chuyên chế Nga hoàng ñến bờ vực của
sự sụp ñổ. Kinh tế bị tàn phá, suy sụp…Nạn ñói xảy ra trầm trọng…Chính quyền Nga hoàng thối nát
và bất lực. Các tầng lớp nhân dân lao ñộng không thể sống như trước ñược nữa. Nước Nga trở thành
khâu yếu nhất trong sợi dây chuyền ñế quốc chủ nghĩa mà cách mạng có thể chọc thủng.
- Nhân tố quyết ñịnh là giai cấp vô sản Nga ñã trưởng thành và ñủ sức làm cách mạng; ñã có một
ñảng cách mạng chân chính (ðảng Bônsêvich) ñứng ñầu là Lê-nin, từng ñược diễn tập qua cuộc cách
mạng 1905 – 1907.
- Các cuộc cách mạng ở Nga trong năm 1917 ñã ñược chuẩn bị ñầy ñủ về mặt tư tưởng, lý luận:
Khi giai cấp tư sản thoả hiệp với chế ñộ chuyên chế, không dám làm cách mạng tư sản, Lê-
nin chỉ rõ giai cấp vô sản Nga phải tiến hành cách mạng dân chủ tư sản, lật ñổ chế ñộ Nga
hoàng ñể sau ñó tiến lên làm cách mạng xã hội chủ nghĩa.
Lợi dụng tình hình chiến tranh thế giới, Lê-nin ñưa ra khẩu hiệu “Biến chiến tranh ñế quốc
thành nội chiến cách mạng
Vì sao Cách mạng tháng Hai năm 1917 ở Nga là cách mạng dân chủ tư sản ? Mối quan hệ
giữa cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới với cách mạng xã hội chủ nghĩa như thế nào? Mối quan
hệ ñó thể hiện ở Nga vào năm 1917 ra sao ?
Hng dn làm bài
+ Cách mạng tháng Hai năm 1917 ở Nga là cách mạng dân chủ tư sản : vì ñã thực hiện nhiệm
vụ của cuộc cách mạng dân chủ tư sản.
- Nhiệm vụ ñặt ra cho cách mạng là giai cấp nông dân và ñông ñảo quần chúng nhân dân lao
ñộng, ngoài ra còn có binh lính.
+ Mối quan hệ giữa cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới với cách mạng xã hội chủ nghĩa :
- Theo lí luận cụ thể của chủ nghĩa Mác – Lê-nin giữa cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới và
cách mạng xã hội chủ nghĩa không có bức tường ngăn cách. Vì mục tiêu cuối cùng của giai cấp công
nhân là lật ñổ chế ñộ tư bản chủ nghĩa, thiết lập nền chuyên chính vô sản.
- Cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới là thời kì chuẩn bị ñể làm cách mạng xã hội chủ nghĩa và
tiến thẳng lên con ñường xã hội chủ nghĩa.
+ Cụ thể ở Nga :
- ðảng Bônsêvích lãnh ñạo Cách mạng dân chủ tư sản tháng Hai năm 1917 thắng lợi, lật ñổ nền
quân chủ chuyên chế Nga hoàng nhưng quyền lực lại rơi vào tay giai cấp tư sản.
- Trước tình hình ñó Lê-nin về nước tháng 4 năm 1917 ñể lãnh ñạo cách mạng. Người ñã ñọc
Luận cương tháng Tư tại hội nghị ðảng Bônsêvích nêu lên nhiệm vụ : hải chuyển Cách mạng dân chủ
tư sản sang Cách mạng xã hội chủ nghĩa và giành lấy “toàn bộ chính quyền về tay Xô viết”.
- Nhờ sự lãnh ñạo kịp thời của ðảng Bônsêvích ñứng ñầu là Lê-nin nên Cách mạng tháng Mười
Nga ñã diễn ra nhanh chóng và giành ñược thắng lợi.
Chaõu Tieỏn Loọc
Ti liu bi dng HSG mụn Lch s THPT
- Trong khi ủú, giai cp vụ sn ủó tng bc trng thnh, bc lờn v ủi chớnh tr vi t cỏch
l mt lc lng ủc lp, ủm ủng s mnh lch s ca mỡnh l : chng giai cp t sn, xoỏ b ch
ủ búc lt, xõy dng ch ủ xó hi ch ngha.
Cõu hi 7.
Bng nhng s kin ủó hc v cuc Cỏch mng xó hi ch ngha thỏng Mi Nga, anh
(ch) hóy gii thớch v chng minh :
a. Ti sao Cỏch mng thỏng Hai (1917), ng Bụnsờvớch ch trng phỏt trin cỏch mng
bng phng phỏp ho bỡnh ? Ti sao núi ủú l mt kh nng rt quý nhng rt him trong
lch s ?
b. Ti sao sau s kin thỏng 7 nm 1917, kh nng phỏt trin cỏch mng bng phng phỏp
ho bỡnh khụng cũn na ? ng Bụnsờvớch ủó chuyn hng sỏch lc ủu tranh mt cỏch
sỏng sut nh th no?
( thi Olympic Truyn thng 30/4 Khi 11, nm 2002)
Hng dn lm bi
a. Cỏch mng thỏng Hai (1917), ng Bụnsờvớch ch trng phỏt trin cỏch mng bng phng
phỏp ho bỡnh vỡ :
- Cc din nc Nga hỡnh thnh hai chớnh quyn song song tn ti : Chớnh quyn t sn v
Chớnh quy
n Xụ vit. Giai cp t sn cha dỏm s dng bo lc ủi vi qun chỳng.
- õy l mt kh nng rt quý nhng rt him cú trong lch s nc Nga vỡ :
Chaõu Tieỏn Loọc
Ti liu bi dng HSG mụn Lch s THPT
- Trang 7
-
+ V khớ nm trong tay nhõn dõn m nhõn dõn li ng h cỏc Xụ vit.
+ ng Bụnsờvớch hot ủng cụng khai hp phỏp, ch trng dựng phng phỏp ủu tranh ho
+ ờm 25/10, tn cụng Cung ủin Mựa ụng, bt gi cỏc b trng ca Chớnh ph t sn. Ngy
25/10 tr thnh ngy thng li ca Cỏch mng xó hi ch ngha thỏng Mi.
Khi ngha Pờ-t-rụ-grỏt ginh thng li.
+ Sau Pờ-t-rụ-grỏt l thng li Mỏt-xc-va. u 1918, cỏch mng ginh ủc thng li hon
ton trờn ủt nc Nga rng ln. Cỏch mng thỏng Mi ginh thng li, chớnh quyn ủó thuc v tay
nhõn dõn.
+ Nguyờn nhõn thnh cụng :
ng Bụnsờvớch v Lờ-nin ủó vch ra ủng li cỏch mng ủỳng ủn, ủng viờn giai cp
cụng nhõn, nụng dõn v mt b phn binh lớnh ủng lờn lm cỏch mng, t gii phúng
khi ỏch thng tr v búc lt ca giai cp t sn, ủa ch, tr thnh ngi ngi ch ủt
nc, xó hi.
Sc mnh ca khi ủon kt cụng nụng v ti nng lónh ủo ca nhng ngi cng sn
ủó ủa ủt nc vt qua cn th thỏch nguy him, ủó lt ủ chớnh ph lõm thi t sn,
ủp tan s can thip v trang ca cỏc nc ủ quc v s phỏ hoi ca cỏc lc lng phn
ủng trong nc.
2. Vai trũ ca Lờ-nin trong v sau cuc cỏch mng ny.
Chaõu Tieỏn Loọc
Ti liu bi dng HSG mụn Lch s THPT
- Trang 8
-
- Hin tng hai chớnh quyn song song tn ti sau cỏch mng thỏng 2/1917 th hin s b tc v
phng hng phỏt trin ca cỏch mng .Vi Lun cng thỏng t Lờ-nin ủó quyt ủnh chuyn t
cỏch mng dõn ch t sn sang cỏch mng xó hi ch ngha.
- Sau s kin ủn ỏp ủm mỏu thỏng 7/1917, Lờ-nin nhn ra ủiu kin ủu tranh hũa bỡnh
khụng cũn na, vỡ th ti i hi ln th VI ca ng Bụnsờvớch Lờ-nin xỏc ủnh: Phi lt ủ chớnh
quyn t sn bng con ủng bo lc v trang.
nc Cng ho Xụ vit ca cụng nhõn v nụng dõn, thnh lp chớnh ph Xụ vit do Lờ-nin ủng ủu,
nhanh chúng t chc n ủnh tỡnh hỡnh, gii quyt nhng yờu cu cp bỏch ca vụ sn Nga, ủ ủi phú
nhng tỡnh th mi, khú khn, phc tp hn, bo v vng chc thnh qu Cỏch mng thỏng Mi.
Cõu hi 10.
Phõn tớch ch trng ca Lờ-nin trong vic ch ủo Cỏch mng thỏng Mi Nga t thỏng
4 1917 ủn thỏng 7 1917. Qua bi Cỏch mng thỏng Mi Nga 1917 ủó hc, hóy nờu mt s
kin cú liờn quan ủn ngi Vit Nam v núi lờn ý ngha ca s kin ủú.
Hng dn lm bi
1. Ch trng ca Lờ-nin trong vic ch ủo Cỏch mng thỏng Mi Nga t thỏng 4 1917 ủn
thỏng 7 1917
a. Hon c
nh :
Sau Cỏch mng thỏng Hai tn ti hai chớnh quyn song song :
Chaõu Tieỏn Loọc
Ti liu bi dng HSG mụn Lch s THPT
- Trang 9
-
+ Chớnh ph lõm thi (t sn).
+ Xụ vit ủi biu (vụ sn).
Cc din ny khụng th kộo di.
- Trong ủú chớnh quyn t sn chim u th. Trc tỡnh hỡnh ủú Lờ-nin t Thu S v nc,
quyt ủnh chuyn cỏch mng dõn ch t sn sang cỏch mng xó hi ch ngha trong bn lun cng
thỏng T (1917)
b. Ch trng :
Tuyt ủi khụng ng h chớnh ph lõm thi, thc hin phng phỏp ủu tranh ho bỡnh vi
khu hiu : Tt c chớnh quyn v tay cỏc Xụ vit, nhm vn ủng, tuyờn truyn, giỏc ng qun
Nga Hong Ni-cụ-lai II thoỏi v, ch ủ quõn ch chuyờn ch sp ủ.
- Tỡnh trng 2 chớnh quyn song song tn ti xut hin sau cỏch mng dõn ch t sn thỏng Hai,
Lờnin v ủng Bụnsờvớch ủó chun b k hoch tip tc lm cỏch mng lt ủ Chớnh ph t sn lõm
thi.
- Thỏng 4/1917, Lờnin trỡnh by bn Lun cng thỏng T ủ ra mc tiờu v ủng li chuyn t
cỏch mng dõn ch t sn sang cỏch mng xó hi ch ngha.
- Thỏng 10/1917, Lờnin v
Pờ-t-rụ-gỏt trc tip lónh ủo cỏch mng, k hoch khi ngha ủc
vch ra c th v quyt ủnh nhanh chúng. ờm 25/10, cuc khi ngha thng li
Chaâu Tieán Loäc
Tài liệu bồi dưỡng HSG môn Lịch sử THPT
- Trang 10
-
- Ngay trong ñêm 25/10, Lênin tuyên bố thành lập chính quyền Xô Viết và kí các Sắc lệnh hoà
bình và Sắc lệnh ruộng ñất.
- Trong hoàn cảnh ñất nước bị 14 nước ñế quốc bao vây, tình hình nước Nga Xô viết cực kì khó
khăn, Lênin ñã lãnh ñạo nhân dân Nga tiến hành cuộc chiến tranh cách mạng chống thù trong giặc
ngoài ñể giữ vững chính quyền cách mạng.
Câu hỏi 12.
Nêu nhiệm vụ và tính chất của Cách mạng tháng Mười Nga 1917.
(ð thi Hc sinh gii Quc gia, năm 2007)
Hng dn làm bài
Sau Cách mạng Tháng Hai, nước Nga xuất hiện tình trạng hai chính quyền song song tồn tại:
chính phủ lâm thời của giai cấp tư sản và Xô viết ñại biểu công nhân và binh lính. Sau khi nắm ñược
chính uyền, chính phủ lâm thời ñã không giải quyết những vấn ñề ñã hứa trước ñó như vấn ñề ruộng
ñất của nông dân, việc làm cho công nhân, tình trạng thiếu lương thực và nhất là quyết theo ñuổi chiến
mặt: mục tiêu, nhiệm vụ, lãnh ñạo, ñộng lực, tính chất, kết quả và ý nghĩa lịch sử.
Bài gii chi tit
Chaâu Tieán Loäc
Tài liệu bồi dưỡng HSG môn Lịch sử THPT
- Trang 11
-
Nội dung Cách mạng tư sản thời cận ñại Cách mạng tháng Mười Nga (1917)
Nhiệm vụ
của cách
mạng
- Lật ñổ chế ñộ phong kiến giành chính
quyền về tay tư sản.
- Mở ñường cho chủ nghĩa tư bản phát
triển.
- Xây dựng chế ñộ tư bản công nhân
- Lật ñổ chế ñộ tư bản chủ nghĩa giành chính
quyền về tay vô sản.
- Tiến lên làm cách mạng xã hội chủ nghĩa và
xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Giai cấp
lãnh ñạo
Tư sản và quý tộc mới Giai cấp vô sản
ðộng lực
chính
- Quá trình ñấu tranh phát triển của Cách mạng tháng Mười Nga so với các cuộc cách
mạng tư sản thời cận ñại như thế nào ? Tại sao lại có sự khác biệt như vậy ?
Dàn ý chi tit
Trong lịch sử nhân loại có những cột mốc lịch sử vĩ ñại mà càng ñứng lùi càng thấy rõ tầm cao của
chúng. Trong số những cột mốc lịch sử ấy, Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 là cột mốc ñánh dấu
bước chuyển của loài người từ kỷ nguyên của chế ñộ người bóc lột sang kỷ nguyên con người tự làm chủ
vận mệnh của mình, mở ra một chế ñộ mới trong sự tiến hoà của loài người. Bởi thế, tầm cao của nó khó có
một cột mốc lịch sử nào khác sánh kịp. Theo ý nghĩa ñó, nhân loại ñã khẳng ñịnh cuộc Cách mạng tháng
Mười là một bước ngoặc trong lịch sử thế giới và chắc chắn là một trong những sự kiện nổi bật nhất trên
trái ñất này.
… Một chế ñộ mới trong sự tiến hóa của loài người.
+ Dưới sự lãnh ñạo của lãnh tụ thiên tài - Lê-nin; ñược trang bị bằng lý luận sắc bén và sự chỉ ñường
của một hệ tư tưởng tiến bộ của thời ñại - Chủ nghĩa Mác, với việc nắm chắc quy luật khách quan cũng như
chớp ñúng thời cơ cách mạng, ngày 7 tháng 11 năm 1917, nhân dân lao ñộng Nga dưới sự lãnh ñạo của
ðảng Cộng sản ñã làm nên cuộc cách mạng rung chuyển thế giới - Cách mạng Tháng Mười Nga. Ý nghĩa
lịch sử và giá trị thời ñại của Cách mạng Tháng Mười là ở chỗ: nó không phải là cuộc cách mạng thay ñổi
chế ñộ bóc lột này bằng chế ñộ bóc lột khác; mà là cuộc cách mạng “giành ñược nước Nga từ trong tay bọn
nhà giàu ñể giao lại cho những người nghèo, từ trong tay bọn bóc lột ñể giao lại cho những người lao
ñộng”; là cuộc cách mạng về cơ bản thủ tiêu chế ñộ bóc lột, áp bức, bất công của chế ñộ tư bản chủ nghĩa,
Chaõu Tieỏn Loọc
Ti liu bi dng HSG mụn Lch s THPT
- Trang 12
-
ủa nhõn dõn lao ủng lờn lm ch, thay ủi cn bn ủa v ca h trong xó hi; l cuc cỏch mng vch
thi ủi, m ủng cho nhõn loi ủi ti tng lai xó hi ch ngha.
+ Vi s ra ủi ca ch ngha xó hi hin thc, ln ủu tiờn trong lch s, giai cp ca nhng ngi
nc t sn hoc ci t nh nc phong kin theo thit ch t bn. Ch ngha t giai ủon t do cnh tranh
chuyn sang giai ủon ủc quyn ch ngha ủ quc. H qu cui cựng cỏi m cỏc cuc cỏch mng y
ủem li ch l cỏch chuyn t hỡnh thc búc lt ny sang hỡnh thc búc lt khỏc.
+ T khi ra ủi cho ti khi ginh thng li ch ủ t bn ch ngha cng phi tri qua quỏ trỡnh ủu
tranh vi ch ủ phong kin li thi, luụn tỡm cỏch ngn cn s phỏt trin ca sc sn xut t bn ch
ngha, thm chớ cú lỳc ch ngha t bn tht bi trc th lc ca phong kin. Nhng núi chung l ch ủ t
bn ch ngha phn no ch phc v cho vai trũ thng tr ca tng lp t sn, cũn ủi vi ngi dõn lao
ủng thỡ phn no b hn ch, tuy ch ngha t bn cú phn t do dõn ch hn ch ủ phong kin.
+ Mt khỏc, ch ủ ch ngha xó hi, t khi ch ngha xó hi khoa hc ra ủi ủỏnh du bc tin
mi trong xó hi loi ngi, s ra ủi ca mt ch ủ mi mi, ch ủ thuc v nhõn dõn. Tri qua Cụng xó
Pari (1871) v phong tro cỏch mng Nga (1905 1907) m lc lng ch yu vn l nhõn dõn (cụng
nụng binh). Nu cú cỏch cuc cỏch mng t sn chng ch ủ phong kin li thi, cỏch mng t sn di
hỡnh thc ủu tranh ginh ủc lp dõn tc, thỡ cuc cỏch mng ch ngha xó hi li lm nhiu hn l ủu
tranh chng phong kin ln t sn. in hỡnh l cuc Cỏch mng Thỏng Mi Nga v ủi. Cuc ủu tranh
no cng phi tri qua quỏ trỡnh lõu di ủ ginh thng li, ủ chng t sc mnh ca chớnh nú.
+ Nh vy, Cỏch mng Thỏng Mi Nga khỏc v bn cht hon ton so vi cỏc cuc cỏch mng
trc ủú (thi cn ủi) bi vỡ nú v c bn th tiờu tt c mi hỡnh thc búc lt ca ch ủ trc, thit lp
nn chuyờn chớnh vụ sn. Cỏch mng Thỏng Mi Nga cũn l mt ủt phỏ ủu tiờn, tin cụng, lt ủ ch ủ
t
bn v ginh thng li hon ton trờn phm vi c nc Nga. Nu nh, Cụng xó Pari mi ch din ra th
ủụ, b bao võy cụ lp bi ch ủ t bn khp nc Phỏp, cho nờn ch tn ti ủc 72 ngy, thỡ ngc li,
Cỏch mng Thỏng Mi l cuc tin cụng lt ủ ch ủ t bn v ginh thng li trờn khp nc Nga. Cỏch
Chaõu Tieỏn Loọc
Ti liu bi dng HSG mụn Lch s THPT
- Trang 13
-
a. Tỡnh hỡnh sau thng li ca Cỏch mng thỏng 10/1917 :
- Nc Nga Xụ vit cũn non tr, nhim v ủu tiờn v quan trng nht l xõy dng v cng c
chớnh quyn mi. Khc phc nn kinh t ht sc khú khn do lõm vo cuc chin tranh th gii.
- Quõn ủi 14 nc ủ quc cõu kt vi bn Bch v trong nc tn cụng can thip v trang vo
nc Nga xụ vit trong ủú nc c l k thự chớnh.Tỡnh th ht sc nguy ngp.
b. Nhng ch trng ủ xõy dng chớnh quyn Xụ vit, chng thự trong gic ngoi:
* Ngay trong ủờm 25/10/1917, tuyờn b Nga l nc Cng Hũa Xụ vit ca Cụng nụng, thnh
lp Chớnh ph Xụ Vit do Lờ-nin ủng ủu.
+ Thụng qua Sc lnh hũa bỡnh v Sc lnh rung ủt.
+ Th tiờu b mỏy Nh nc c, xõy dng b mỏy Nh nc mi.
+ Th tiờu nhng tn tớch ca ch ủ phong kin ủem li cỏc quyn t do, dõn ch cho nhõn dõn.
+ Thnh lp Hng quõn ủ bo v chớnh quyn cỏch mng.
+ Quc hu húa cỏc nh mỏy xớ nghip cu giai cp t sn, xõy dng nn kinh t xó hi ch
ngha.
* Nm 1919, chớnh quyn Xụ vit ủó thc hin chớnh sỏch Cng sn thi chin ủ huy ủng
nhõn lc v ca ci cho xõy dng v chin ủu bo v t quc .
- Ni dung ca chớnh sỏch:
+ Nh n
c kim soỏt ton b nn cụng nghip.
+ Trng thu lng thc tha ca nụng dõn.
Chaõu Tieỏn Loọc
Ti liu bi dng HSG mụn Lch s THPT
- Trang 14
-
+ Thi hnh ch ủ cng bc lao ủng.
- Chớnh sỏch ủó ủng viờn ti ủa ngun ca ci nhõn lc ca ủt nc, to nờn sc mnh tng
nc v tranh th thi gian hũa hừan ủ chun b lng v mi mt cho cuc khỏng chin lõu di chc
chn s xy ra trc õm mu xõm lc lõu di ca Phỏp .
Chớnh nh cỏc ch trng trờn m quõn dõn Vit Nam ủó cú ủc s chun b c bn nht
v chớnh tr, quõn s, kinh t ủ ủy mnh cuc khỏng chin t khi bựng n cho ủn khi ginh thng
li hon ton nh ch tch H Chớ Minh ủó nhn xột: Chỳng ta cn hũa bỡnh ủ xõy dng nc
nh,cho nờn chỳng ta ủó ộp lũng m nhõn nhng ủ gi hũa bỡnh. Gn mt nm tm hũa bỡnh ủó cho
chỳng ta thi gian ủ xõy dng lc lng cn bn. Khi Phỏp c ý gõy chin tranh,chỳng ta khụng th
nhn ủc na thỡ cuc khỏng chin tũan quc bt ủu.
3) Nguyờn nhõn chung ủó dn ủn s thng li trong cụng cuc ủu tranh ủ bo v ủc lp dõn
tc v gi vng chớnh quyn ca nhõn dõn hai nc Vit Nam v nc Nga Xụ Vit ủú l do s
ủũan kt ca ton dõn, ca giai cp cụng nụng chin ủu di s lónh ủo sỏng sut v ti tỡnh ca
ng Cng Sn Vit Nam v ng Bụnsờvớch Nga.
Cõu hi 16.
Vỡ sao chớnh quyn Xụ vit thc hin chớnh sỏch Cng sn thi chin ? Hóy nờu ni dung v
ý ngha ca chớnh sỏch Cng sn thi chin.
Hng dn lm bi
Chaõu Tieỏn Loọc
Ti liu bi dng HSG mụn Lch s THPT
- Trang 15
-
* Vỡ sao chớnh quyn Xụ vit thc hin chớnh sỏch Cng sn thi chin ?
- Cui nm 1918, quõn ủi 14 nc ủ quc cu kt vi cỏc lc lng phn cỏch mng trong
nc m cuc tn cụng v trang nhm tiờu dit nc Nga Xụ vit.
- chng thự trong gic ngoi, ủu nm 1919, chớnh quyn Xụ vit ủó thc hin Chớnh sỏch
Cng sn thi chin.
* Ni dung ca chớnh sỏch:
+ Th tiờu nhng tn tớch ca ch ủ phong kin ủem li cỏc quyn t do, dõn ch cho nhõn dõn.
+ Thnh lp Hng quõn ủ bo v chớnh quyn cỏch mng.
+ Quc hu húa cỏc nh mỏy xớ nghip cu giai cp t sn, xõy dng nn kinh t xó hi ch ngha.
* Cuc ủu tranh bo v chớnh quyn Xụ vit
- u nm 1919, chớnh quyn Xụ vit ủó thc hin Chớnh sỏch Cng sn thi chin.
- Ni dung ca chớnh sỏch:
+ Nh nc kim soỏt ton b nn cụng nghip.
+ Trng thu lng thc tha ca nụng dõn.
+ Thi hnh ch
ủ cng bc lao ủng.
Châu Tiến Lộc
Tài liệu bồi dưỡng HSG mơn Lịch sử THPT
- Trang 16
-
- Chính sách đã động viên tối đa nguồn của cải nhân lực của đất nước, tạo nên sức mạnh tổng hợp,
để đến cuối năm 1920, Nga đẩy lùi sự can thiệp của các nước đế quốc, bảo vệ chính quyền non trẻ.
* Kết quả :
- Ngày 3/3/1918 chính phủ xơ viết đã ký với ðức Hòa ước Bơrétlitốp, đình chiến, chịu những
điều kiện nặng nề nhưng đã tạo ra 1 thời gian hòa hỗn để giữ vững chính quyền và tranh thủ hòa bình
xây dựng lực lượng về mọi mặt nhằm bảo vệ đất nước .
Chính nhờ các chủ trương trên mà Hồng qn đã lần lượt đánh tan các cuộc tấn cơng của
các đế quốc và bọn Bạch vệ – Nhà nước xơ viết đã được giữ vững và bảo vệ thành quả .
* Kết kuận :
- Vai trò ðảng Bơnsêvích và Lê-nin rất quan trọng có tính chất quyết định trong việc xây dựng
củng cố và bảo vệ chính quyền cách mạng.
- Với biện pháp kiên quyết cứng rắn, linh hoạt đưa đất nước Nga vượt qua hiểm nghèo, thốt
- Sau Cách mạng Tháng Hai, nước Nga xuất hiện tình trạng hai chính quyền song song tồn tại :
Chính quyền của giai cấp tư sản (chính phủ lâm thời)
Chính quyền của cơng nhân và binh lính (Chính quyền Xơ viết)
Lê-nin và ðảng Bơnsêvích chủ trương chuyển Cách mạng Dân chủ tư sản sang Cách mạng
Xã hội chủ nghĩa chuyển chính quyền từ tay giai cấp tư sản sang giai cấp vơ sản
- T
ừ tháng 2 → 7/1917, khi điều kiện cho phép chủ trương đấu tranh bằng phương pháp hòa
bình để tránh đổ máu cho nhân dân.
Chaâu Tieán Loäc
Tài liệu bồi dưỡng HSG môn Lịch sử THPT
- Trang 17
-
- Từ tháng 7→ 10/1917, ñiều kiện ñấu tranh hòa bình không còn nữa, nhanh chóng chuyển
sang ñấu tranh vũ trang. Giành chính quyền về tay Xô Viết
- Tháng 11/1918, chiến tranh thế giới kết thúc, 14 nước ðế quốc bao vây nước Nga, Lê-nin ñề ra
chính sách “Cộng sản thời chiến”.
d. Chỉ ñạo phong trào công nhân và Cách mạng Nga kịp thời, sáng suốt :
+ Chỉ ñạo các hoạt ñộng của quần chúng
- Tháng 2/1917, hướng dẫn phong trào bãi công của công nhân thành tổng bãi công và chuyển
sang khỡi nghĩa vũ trang.
- Tháng 4/1917, khi Chính phủ lâm thời gửi công hàm cho ðồng minh cam kết sẽ tiếp tục chiến
tranh, lãnh ñạo quần chúng xuống ñường ñấu tranh ñòi:”Hòa bình, ruộng ñất, bánh mì…”
- Tháng 7/1917, nghe tin quân Nga liên tiếp thất bại ở ngoài mặt trận quần chúng Pêtơrôgrát
phẫn nộ, lãnh ñạo quần chúng xuống ñường ñấu tranh với tính chất hòa bình …
án nhân dân thành lập .
+ Kinh tế : tịch thu ruộng ñất công, tiền, lúa công chia cho dân cày nghèo, bãi bỏ thuế thân, thuế
chợ, thuế ñò, thuế muối, xóa nợ cho người nghèo.
+ V
ăn hóa, xã hội : tệ nạn xã hội cũ bị xóa bỏ như: mê tín, dị ñoan, rượu chè, cờ bạc, trộm cắp,
trật tự trị an giữ vững, biết ñoàn kết giúp ñỡ nhau.
Chaâu Tieán Loäc
Tài liệu bồi dưỡng HSG môn Lịch sử THPT
- Trang 18
-
- Kết luận :
ðây là chính quyền của dân, do dân và vì dân, là hình thức sơ khai của chính quyền Xô viết ñầu
tiên ở nước ta.
Câu hỏi 20.
Trình bày ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917. Ảnh hưởng của cuộc
cách mạng này ñối với Cách mạng Việt Nam như thế nào ?
(ð thi Olympic Truyn thng 30/4 – Khi 11, năm 2009)
Hng dn làm bài
a) Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Mười Nga 1917 :
ðập tan ách áp bức bóc lột của chủ nghĩa tư bản và chế ñộ phong kiến tồn tại lâu ñời ở nước
Nga. Lần ñầu tiên trong lịch sử, cách mạng ñã ñưa công nhân, nông dân lên nắm quyền, xây
dựng chế ñộ mới xã hội chủ nghĩa.
ðánh ñổ chủ nghĩa tư bản ở một khâu quan trọng của nó là chủ nghĩa ñế quốc, làm cho chủ
nghĩa tư bản không còn là hệ thống duy nhất trên thế giới.
Dưới ảnh hưởng của Cách mạng tháng Mười Nga, phong trào giải phóng dân tộc ở các nước
phương ðông và phong trào công nhân ở các nước phương Tây có sự gắn bó mật thiết với
- T
ừ kinh nghiệm thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga là là ñược sự lãnh ñạo của ðảng
công nhân xã hội dân chủ Nga, tiền thân của ðảng Cộng sản Liên Xô, ðảng Cộng sản Việt Nam ra ñời
Chaâu Tieán Loäc
Tài liệu bồi dưỡng HSG môn Lịch sử THPT
- Trang 19
-
(ngày 3/ 2/1930) lãnh ñạo Cách mạng Việt Nam ñi từ thắng lợi này ñến thắng lợi khác : Cách mạng
tháng Tám (1945), chiến thắng ðiện Biên Phủ (1954) và ðại thắng mùa xuân (1975).
Trong các cuộc cách mạng này, ðảng Cộng sản Việt Nam cũng học tậo kinh nghiệm từ Cách
mạng tháng Mười Nga là ñoàn kết công – nông – binh thành một khối ñể tạo nên sức mạnh vĩ ñại.
Câu hỏi 21.
Phân tích ý nghĩa của Cách mạng tháng Mười Nga 1917 ñối với phong trào giải phóng dân tộc.
(ð thi Hc sinh gii Quc gia, năm 2008)
Hng dn làm bài
+ Cách mạng Xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga thành công ñã mở rộng ảnh hưởng, vai trò của
các vấn ñề dân tộc và biến ñổi nó từ vấn ñề riêng của cuộc ñấu tranh chống áp bức dân tộc thành vấn
ñề chung của công cuộc giải phóng các dân tộc bị áp bức, các nước thuộc ñịa và nửa thuộc ñịa khỏi
ách thống trị của chủ nghĩa ñế quốc.
+ Ánh sáng Cách mạng Tháng Mười soi rọi con ñường giải phóng cho các dân tộc bị áp bức và
mở ra một triển vọng xán lạn cho cuộc cách mạng giải phóng dân tộc trên phạm vi toàn thế giới thông
qua việc gắn kết cuộc ñấu tranh của các dân tộc với cuộc cách mạng vô sản; gắn phong trào giải phóng
dân tộc vào phong trào ñấu tranh của các lực lượng cách mạng thế giới chống chủ nghĩa thực dân, ñế
quốc.
+ Sau Cách mạng Tháng Mười, nhiều nơi ñã thành lập các Xô viết như: Xô viết Hung-ga-ri, Xô
viết Xlô-va-ki-a, Nhiều nơi trong các Xô viết này, giai cấp công nhân ñã bãi công, chiếm xí nghiệp
Chaõu Tieỏn Loọc
Ti liu bi dng HSG mụn Lch s THPT
- Trang 20
-
Chuyờn ủ 2 Cõu hi 22.
a) Nc Nga Xụ vit gp phi nhng khú khn gỡ v kinh t, chớnh tr.
b) Xem bng thng kờ sn lng mt s sn phm kinh t ca Nga (1921 1924):
Hóy nhn xột v tỡnh hỡnh kinh t nc Nga nm 1921 so vi nm 1913 nm phỏt trin cao
nht ca nc Nga thi Nga hong.
Hng dn lm bi
1) Nc Nga Xụ vit sau chin tranh
- Sau 7 nm chin tranh liờn miờn, nn kinh t quc dõn b tn phỏ nghiờm trng.
- Tỡnh hỡnh chớnh tr khụng n ủnh. Cỏc lc lng phn cỏch mng ủiờn cung chng phỏ gõy
bo lon nhiu ni.
- Chớnh sỏch Cng sn thi chin ủó lc hu, kỡm hóm nn kinh t khin nhõn dõn bt bỡnh.
- Nc Nga Xụ vit lõm vo khng hong.
2) Hóy nhn xột v tỡnh hỡnh kinh t nc Nga nm 1921 so vi nm 1913 nm phỏt trin cao nht
ca nc Nga thi Nga hong.
Nhỡn chung nn kinh t gim sỳt nghiờm trng sn lng cỏc ngnh nụng nghip, cụng nghip
ủu b gim mnh. Nụng nghip gim quỏ na (Sn lng nm 1913 l 81,6 triu tn, nm 1921 cũn
37,6 triu tn), sn lng cụng nghim gim 7 ln so vi nm 1913 (Sn lng thộp nm 1913 l 5,2
triu tn cũn nm 1921 l 0,2 triu tn; gang nm 1913 l 4,8 triu tn cũn nm 1921 l 0,1 triu tn)
b) Chớnh sỏch kinh t mi thc cht l thc hin nn kinh t hng hoỏ cú s ủiu tit ca nh
nc, cụng nhn s tn ti v phỏt trin ca nhiu thnh phn kinh t khỏc nhau. Chớnh sỏch kinh t
mi ly khụi phc v phỏt trin nụng nghip lm khõu cn bn, t ủú thỳc ủy cụng nghip v cỏc
ngnh kinh t khỏc phỏt trin.
Tỏc dng ca chớnh sỏch ny ủó khuyn khớch nụng dõn sn xut, cng c khi liờn minh cụng
nụng trờn c s mi v kinh t, thỳc ủy quỏ trỡnh khụi phc kinh t nhanh chúng hon thnh. Cui
1925 nụng nghip ủt 87%, cụng nghip ủt 75% so vi trc chin tranh, ủi sng nhõn dõn ủc ci
thin.
c) Vai trũ ca Lờ-nin : Chớnh sỏch kinh t mi l chớnh sỏch ủc trng cho ton b thi k quỏ
ủ t ch ngha t bn lờn ch ngha xó hi nc Nga. Cụng lao to ln ca Lờ-nin ủúng gúp vo kho
tng lý lun, l ln ủu tiờn Ngi ủó ch ra v xỏc ủnh ni dung kinh t ca thi k quỏ ủ t ch
ngha t bn lờn ch ngha xó hi. Chớnh sỏch kinh t mi ca Lờ-nin ủó tớnh ủn mi ủc ủim ca
nn kinh t cú nhiu thnh phn trong cụng cuc ci to v xõy dng ch ngha xó hi.
Cõu hi 24.
Trỡnh by hon cnh ra ủi, ni dung ch yu v ý ngha ca Chớnh sỏch Kinh t mi
(NEP) ủi vi nc Nga Xụ vit. Theo anh (ch), ủng li ủi mi v quan h sn xut m i
hi ton quc ln th VI ca ng Cng sn Vit Nam ủó ủ ra cú ủim gỡ ging vi NEP ?
Hng dn lm bi
1) Hon cnh ra ủi :
- Sau 7 nm chin tranh liờn miờn, nc Nga lõm vo cuc mt cuc khng hong kinh t v
chớnh tr trm trng.
- Nn kinh t quc dõn b tn phỏ nghiờm trng. Sn lng nụng nghip nm 1920 so vi trc
chin tranh ch bng 1/2, sn lng cụng nghip ch bng 1/7. Nn ủúi v dch bnh trn lan.
- Tỡnh hỡnh chớnh tr khụng n ủnh. Chớnh sỏch Cng sn thi chin ủó lc hu, kỡm hóm nn
kinh t khin nhõn dõn bt bỡnh. Cỏc lc lng phn cỏch mng ủiờn cung chng phỏ gõy bo lon
nhiu ni.
- ủa ủt nc thỏt khi khng hong, nhanh chúng khụi phc v phỏt trin kinh t, thỏng 3
1921, i hi ln th X ca ng Bụnsờvớch Nga ủó quyt ủnh chuyn t chớnh sỏch Cng sn thi
chin sang chớnh sỏch Kinh t mi (NEP) do V.I.Lờ-nin ủ ra.
2) Ni dung ch yu :
Cng sn Vit Nam ủó ủ ra cú ủim gỡ ging vi Chớnh sỏch kinh t t mi (NEP)
- Nhng bi hc ca NEP cú ý ngha ph bin ủi vi cỏc nc xó hi ch ngha trong thi kỡ
quỏ ủ, trong ủú cú Vit Nam.
- Thc cht ca ủng li ủi mi v quan h sn xut m ng ta ủ ra Vit Nam nm 1986
cng ging nh thc cht ca NEP Nga ủ ra nm 1921. Thc cht ủú l : chuyn t nn kinh t m
nh nc nm ủc quyn sang nn kinh t hng hoỏ cú s ủiu tit ca nh nc, cụng nhn s tn ti
v phỏt trin ca nhiu thnh phn kinh t khỏc nhau ủ thỳc ủy kinh t phỏt trin.
Cõu hi 25.
Lp bng so sỏnh s khỏc nhau gia chớnh sỏch Cng sn thi chin v chớnh sỏch Kinh
t mi. T ủú, rỳt ra thc cht ca chớnh sỏch Kinh t mi.
( thi Olympic Truyn thng 30/4 Khi 11, nm 2006)
Hng dn lm bi
1) S lc hon cnh ra ủi ca cỏc chớnh sỏch Cng sn thi chin, Kinh t mi :
- Cui 1918 ủ tp trung ca ci v nhõn lc chng s tn cụng ca quõn ủi 14 nc ủ quc v
ni phõn, chớnh ph Nga Xụ vit buc lũng phi thc hin chớnh sỏch cng sn thi chin.
- Nm 1921, ủ gp rỳt khụi phc kinh t, nõng cap ủi sng nhõn dõn, ng cng sn Nga
quyt ủnh chuyn t chớnh sỏch Cng sn thi chin sang chớnh sỏch Kinh ti mi.
2) Lp bng so sỏnh :
Chớnh sỏch Cng sn thi chin Chớnh sỏch Kinh t mi
- Trng thu lng thc tha. - Thu lng thc c ủnh.
- Quc hu hoỏ tt c cỏc xớ nghip.
- Tr li cho t nhõn nhng xớ nghip
di 20 cụng hõn, t nhõn t do sn xut, bỏn
sn phm.
- Nh nc ủc quyn v kinh t, qun lý
v phõn phi lng thc, thc phm, hng tiờu
dựng.
- Lao ủng cng bc v ỏp dng k lut
quõn s cỏc c quan.
- T do mua bỏn, m li cỏc ch
thờm 11 nc.
Cõu hi 27.
Trỡnh by khỏi quỏt cụng cuc xõy dng ch ngha xó hi Liờn Xụ t nm 1928 ủn nm
1937. Nờu nhng thnh tu v thiu sút ca nú.
Hng dn lm bi
* Thỏng 12/1922, i hi Xụ vit ton Nga tuyờn b thnh lp Liờn bang Cng hũa Xó hi Ch
ngha Xụ vit (Liờn Xụ). Gm 4 nc cng hũa. Nm 1940 cú thờm 11 nc.
1) Nhng thnh tu v mi mt trong cụng cuc xõy dng ch ngha xó hi Liờn Xụ t nm
1922 1941.
* Trong cụng nghip: thc hin cụng nghip húa xó hi ch ngha.
- Sau cụng cuc khụi phc kinh t Liờn Xụ cng l mt nc nụng nghip lc hu. Kinh t, quõn
s bao võy, k thut, thit b l thuc nc ngoi ng Cng sn ủ ra nhim v cụng nghip húa
xó hi ch ngha.
- Mc ủớch: a Liờn Xụ tr thnh mt nc cụng nghip cú nhng ngnh cụng nghip ch
cht.
+ Giai ủon 1921 1925.
- Liờn Xụ ủó thc hin chớnh sỏch kinh t mi (thỏng 3/1921).
- Chớnh sỏch kinh t mi ủó lm cho Liờn Xụ cú bc phỏt trin mi.
- C bn hon thnh cụng cuc khụi phc kinh t ủt nn múng cho cụng cuc xõy dng ch ngha
xó hi.
+ Giai ủon 1928 1932.
- Thc hin k hoch 5 nm ln th nht (1928 1932)
- Nm 193,2 sn lng cụng nghip ủt 54,4% ủó gii quyt ủc 3 vn ủ (Vn; t sn xut ủc
nhng mỏy múc trang thit b cn thit; tng nng sut lao ủng)
+ Giai ủon 1933 1937.
- Thc hin k hoch 5 nm ln th hai (1933 1937)
- Trong cụng nghip : Nm 1937 sn lng cụng nghip ủt 77,4% tng sn phm quc dõn.
- Trong nụng nghip: u tiờn tp th húa nụng nghip, ủa 91 nụng h vi 90% din tớch ủt
canh tỏc vo nn cụng nghip tp th húa.
- Vn húa - giỏo dc: Thanh toỏn nn mự ch, phỏt trin mng li giỏo dc ph thụng, ph cp
- Mt s nh lónh ủo ng v Nh nc Liờn Xụ cũn ch quan, giỏo ủiu cha nhn thc ủỳng
ủn, khoa hc v nguyờn lớ xõy dng ch ngha xó hi.
Chng II
CC NC T BN CH NGHA
GIA HAI CUC CHIN TRANH TH GII
(1918 - 1939)
Chuyờn ủ 3 Cõu hi 28.
ỏnh giỏ v nn ho bỡnh do Hi ngh Vộc-xai ủem li, Nguyờn soỏi Phộc-ủi-nng Phc
(Foch) nguyờn Tng t lnh quõn ủi ng minh chõu u ủó núi : õy khụng phi l ho
bỡnh. õy l mt cuc hu chin trong 20 nm. Ti sao núi nh vy ?
( thi Olympic Truyn thng 30/4 Khi 11, nm 2006)
Hng dn lm bi
- Sau khi chin tranh th gii th nht kt thỳc, ủ lp li ho bỡnh v trt t th gii mi, cỏc
nc thng trn ủó triu tp Hi ngh Vộc-xai vo ngy 18/1/1919; vi s tham d ca 27 nc, di
s ch trỡ ca M, Anh, Phỏp.
- Ti hi ngh, cỏc ho c ủó ủc kớ kt, to ra h thng Ho c Vộc-xai, trong ủú quan trng
nht l Ho c Vộc-xai ủc kớ vi c. Ngoi ra cũn cỏc ho c kớ vi o, Hung, Th Nh Kỡ
- Ho bỡnh ủc lp li, mang trong lũng nú mm mng mt cuc chin tranh mi, vỡ mõu thun
gia cỏc nc thng trn vi nhau, ni bt l mõu thun gia c vi M, Anh, Phỏp.
- Vi Ho c Vộc-xai, c phi chu tn tht rt ln : mt
1
/
8
th no ?
( thi Hc sinh gii Quc gia Bng B, nm 1999)
Hng dn lm bi
Trt t th gii mi sau Chin tranh th gii th nht (1914 1918) l trt t ủc hỡnh thnh
sau Ho c Vộcxai Oasinhtn.
a. Hi ngh Vộc-xai.
- Sau khi chin tranh th gii th nht kt thỳc, ủ lp li ho bỡnh v trt t th gii mi, cỏc
nc thng trn ủó triu tp tp Hi ngh ho bỡnh Vộc-xai (Phỏp) vo ngy 18/1/1919; vi s
tham d ca 27 nc, di s ch trỡ ca M, Anh, Phỏp. Thc cht ca Hi ngh Vộc-xai l s phõn
chia thnh qu ca cỏc nc thng trn trong Chin tranh th gii th nht, ngoi ra Hi ngh cũn mc
ủớch khỏc, ủú l tp lc lng ủ chng li cỏch mng Nga, Hungari v nhiu nc khỏc. Hi ngh ủó
quyt ủnh cỏc vn ủ sau :
Nhanh chúng kt thỳc chin tranh chõu u, chõu Thỏi Bỡnh Dng.
Thnh lp mt trt t th gii mi sau chin tranh.
Ký Ho c vi cỏc nc bi trn.
- Ni dung ca Hi ngh Vộc-xai bao gm mt lot ho c ký vi c v ủng minh ca c,
ngh quyt thnh lp Hi Quc liờn. Ho c vi c l quan trng nht, ký vo ngy 26/8/1919, ti
Phũng Gng trong cung ủin Vộc-xai. Phỏp ủc nhn li hai vựng Andỏt, Loren v vựng than
Xar. c tha nhn Ba Lan ủc lp, tr li Ba Lan vựng ủt b Ph chim ủúng trc ủõy. Ba Lan cú
ủng ra bin Ban Tớch. c b tc b cỏc thuc ủa v bi thng 132 t Mỏc vng tin chin phớ,
lut ngha v quõn s b loi b, cm c phỏt trin tu ngm, tuu chin, xe tng v khụng quõn.
Vựng sụng Ranh v khu vc rng 50 km bờn phi sụng Ranh ủc tuyờn b l vựng phi quõn s.
- Tuy nhiờn, Ho c Vộc-xai li khụng ủng chm ủn c s trng yu ca ch ngha ủ quc
c, cụng nghip quõn s c khụng b phỏ hu m ch b hn ch. Trong khi tho lun cỏc ủiu
khon quõn s ca ho c, Tng thng M Uyn-xtn ủó tuyờn b lc lng quõn s cn thit ủ
duy trỡ trt t trong nc v ủn ỏp ch ngha Bụnsờvớch. S quõn c 100 nghỡn ủc tuyn la
da trờn c s t nguyn. Nh vt cỏc nh hoch ủnh Ho c Vộc-xai ủó to ra nhng ủiu kin
thun li ủ phc hi ch ngha quõn phit c nhm chng li Liờn Xụ v phong tro cỏch mng th
gii.
- Cú th thy, nn ho bỡnh tuy ủc lp li, th nhng mang trong lũng nú mm mng mt cuc