Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM
NGUYỄN THỊ PHƢƠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
PHÒNG CHỐNG MA TÚY Ở TRƢỜNG THCS
CẨM BÌNH THÀNH PHỐ CẨM PHẢ
TỈNH QUẢNG NINH

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC
LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN THỊ TÍNH THÁI NGUYÊN - 2013
Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn

i
LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi.
Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công
bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tài liệu tham khảo và nội dung trích dẫn
đảm bảo sự đúng đắn, chính xác, trung thực và tuân thủ các quy định về quyền
sở hữu trí tuệ.
Tôi xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được
chỉ rõ nguồn gốc.

Thái Nguyên, tháng 10 năm 2013
Tác giả luận văn


Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn

iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
NHỮNG CỤM TỪ VIẾT TẮT iv
DANH MỤC CÁC BẢNG v
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ vi
MỞ ĐẦU 1
1. Lý do chọn đề tài 1
2. Mục đích nghiên cứu 3
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu 3
4. Các giả thuyết nghiên cứu 3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu 4
6. Giới hạn của đề tài nghiên cứu 4
7. Phương pháp nghiên cứu 4
8. Cấu trúc luận văn 5
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
PHÒNG CHỐNG MA TÚY Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 6
1.1. Lịch sử nghiên cứu 6
1.1.1. Trên thế giới 6
1.1.2. Trong nước 7
1.2. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến vấn đề nghiên cứu 9
1.2.1. Khái niệm về quản lý 9
1.2.2. Khái niệm về quản lý giáo dục 12
1.2.3. Khái niệm về quản lý nhà trường 13
1.2.4. Khái niệm về tệ nạn ma túy 15

2.2.1. Thực trạng hoạt động GDPCMT cho học sinh 40
2.2.2. Thực trạng công tác quản lý GDPCMT ở trường THCS Cẩm Bình
Thành phố Cẩm Phả 52
Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn

v
2.2.3. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động giáo dục phòng
chống ma túy tại các trường THCS Cẩm Bình Thành phố Cẩm Phả
Tỉnh Quảng Ninh 56
Kết luận chƣơng 2 58
Chƣơng 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÒNG
CHỐNG MA TÚY Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ CẨM BÌNH
THÀNH PHỐ CẨM PHẢ TỈNH QUẢNG NINH 59
3.1. Các nguyên tắc xây dựng biện pháp 59
3.1.1. Nguyên tắc bảo đảm tính thực tiễn 59
3.1.2. Nguyên tắc bảo đảm tính khả thi 59
3.1.3. Nguyên tắc bảo đảm tính phù hợp 59
3.1.4. Nguyên tắc bảo đảm tính đồng bộ 60
3.2. Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục học sinh phòng chống ma túy
tại trường THCS Cẩm Bình Thành phố Cẩm Phả Tỉnh Quảng Ninh 60
3.2.1. Nâng cao nhận thức, vai trò, trách nhiệm của các thành viên, tổ chức
trong nhà trường trong hoạt động giáo dục PCMT cho học sinh 60
3.2.1.1. Mục tiêu biện pháp 60
3.2.1.2. Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp 60
3.2.1.3. Điều kiện thực hiện biện pháp 62
3.2.2. Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục học sinh PCMT
xâm nhập nhà trường 62
3.2.2.1. Mục tiêu của biện pháp 62
3.2.2.2. Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp 63
3.2.2.3. Điều kiện thực hiện biện pháp 64

3.3. Mối liên hệ giữa các biện pháp đề xuất 87
3.4. Khảo nghiệm mức độ khả thi của các biện pháp 87
3.4.1. Mục đích khảo nghiệm 87
3.4.2. Nội dung khảo nghiệm 87
3.4.3. Phương pháp khảo nghiệm 87
Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn

vii
3.4.4. Kết quả khảo nghiệm 88
Kết luận chƣơng 3 88
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 89
1. Kết luận 89
2. Khuyến nghị 90
TÀI LIỆU THAM KHẢO 92
PHỤ LỤC

Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn

iv
NHỮNG CỤM TỪ VIẾT TẮT

BGH Ban giám hiệu
CSVC Cơ sở vật chất
CBGV Cán bộ giáo viên
CBNV Cán bộ, nhân viên
CBQL Cán bộ quản lý
GD Giáo dục
GV Giáo viên
GDPCMT Giáo dục phòng chống ma túy
HS Học sinh

vi
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ

Sơ đồ 1.1: Sơ đồ về quản lý 11
Sơ đồ 1.2: Sơ đồ mô hình quản lý nhà trường theo mục tiêu giáo dục 15
Biểu đồ 2.1: Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên nhân viên về nguy cơ
ma túy xâm nhập trường THCS 40
Biểu đồ 2.2: Thái độ của CBQL, GV, NV về công tác phòng chống tệ nạn
ma túy xâm nhập học đường 41
Biểu đồ 2.3: Mức độ hài lòng về công tác tuyên truyền giáo dục phòng
chống ma túy trong nhà trường 47
Biểu đồ 2.4: Nhận thức và thái độ của phụ huynh học sinh đối với việc
phòng chống ma túy 50

Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn

1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong những năm qua công cuộc xây dựng đất nước cùng với nhiều
chính sách của Đảng và Nhà nước và sự hội nhập giao lưu kinh tế thế giới ngày
càng sâu rộng đã tạo ra nhiều chuyển biến tích cực trong đời sống chính trị,
kinh tế, văn hóa xã hội của đất nước nhằm xây dựng một xã hội có nền văn hóa
đậm đà bản sắc dân tộc, khơi dậy và phát huy những tiềm năng của dân tộc. Vì
thế đời sống của nhân dân ngày càng được cải thiện cả về vật chất lẫn tinh thần.
Tuy nhiên, nền kinh tế thị trường ngoài những mặt ưu việt thì mặt trái của nó
để lại cho xã hội cũng hết sức nặng nề, nếu không có sự can thiệp kịp thời của
Đảng và Nhà nước, sự chung tay của mọi tổ chức, thành phần và mọi người dân
thì nó sẽ là nguy cơ gây tụt hậu kinh tế và sẽ làm nẩy sinh các tệ nạn xã hội,
nhất là tệ nạn ma túy.

Nam, là điểm hấp dẫn thu hút các nhà đầu tư nước ngoài, là một tỉnh biên giới
giáp ranh với tỉnh Đông Hưng - Trung Quốc với 150km đường biên … nên
nhân dân Quảng Ninh (nhất là Hạ Long, Cẩm Phả, Móng Cái) chủ yếu là dân
ngụ cư từ các tỉnh khác và người nước ngoài nên không tồn tại nền văn hoá đặc
trưng vùng miền như nhiều địa phương khác. Vì điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý,
đặc điểm dân cư và lối sống sinh hoạt của nhân dân tỉnh Quảng Ninh nên các tệ
nạn xã hội cũng dễ dàng xâm nhập. Hiện nay, Cẩm Phả đang được các nhà đầu
tư nước ngoài xây dựng các nhà máy nhiệt điện, nhà máy giày da, khai thác và
tiêu thụ than nên tình hình an ninh trật tự trên địa bàn rất phức tạp, trường
THCS Cẩm Bình nằm giữa trung tâm Thành phố nên có nguy cơ cao về các tai
tệ nạn xã hội xâm nhập. Vấn đề được đặt ra: tuổi vị thành niên các em đang học
làm người lớn rất dễ bị cám dỗ, nếu không giữ được sự trong sáng, mắc vào các
tệ nạn xã hội, như vậy tương lai của đất nước sẽ ra sao?
Thế hệ trẻ là hạt nhân của đất nước, ma tuý xâm nhập vào học đường
cũng đồng nghĩa với việc lấy đi một phần lực lượng lao động tích cực của đất
nước và của nhân loại. Lực lượng trẻ không khoẻ sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới sự
Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn

3
nghiệp giữ và xây dựng đất nước. Có xây dựng được nền văn hoá tiên tiến và
đậm đà bản sắc dân tộc hay không? Có sánh vai được với các cường quốc năm
châu hay không? Trả lời được các câu hỏi trên phải cần có sự đóng góp của thế
hệ trẻ Việt Nam. Vì vậy vấn đề nâng cao chất lượng giáo dục học sinh, phòng
ngừa các tệ nạn xã hội xâm nhập vào nhà trường là vấn đề quan trọng hàng đầu
hiện nay. Vì vậy, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu"Quản lý hoạt động giáo
dục phòng chống ma túy ở trường THCS Cẩm Bình- Thành phố Cẩm Phả-
Tỉnh Quảng Ninh" làm luận văn tốt nghiệp cao học chuyên ngành Quản lí
giáo dục.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về giáo dục phòng chống ma túy và khảo

trường học tại trường THCS Cẩm Bình, Thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh.
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
Đọc và phân tích nghiên cứu trong và ngoài nước, các văn bản pháp quy,
chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước và của ngành giáo dục và đào tạo
có liên quan đến đề tài quản lí công tác giáo dục phòng chống ma túy nói chung và
giáo dục phòng chống ma túy xâm nhập vào nhà trường nói riêng.
7.2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi cá nhân cán bộ lãnh đạo nhà
trường, giáo viên, học sinh và phụ huynh học sinh.
- Phương pháp phỏng vấn, đàm thoại trực tiếp.
- Phương pháp quan sát.
7.3. Các phương pháp bổ trợ
Các phương pháp phân tích định tính: Phân tích nội dung, phân tích câu
chuyện đối thoại.
Các phương pháp phân tích định lượng: Sử dụng phương pháp thống kê
toán học.
Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn

5
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và khuyến nghị, danh mục các tài liệu
tham khảo, nội dung chính của luận văn được trình bày trong 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lí hoạt động giáo dục phòng chống ma
tuý ở trường THCS.
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục phòng chống ma túy ở
trường trung học cơ sở Cẩm Bình, Thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh.
Chương 3: Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục phòng chống ma
túy ở trường trung học cơ sở Cẩm Bình, Thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh.
Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn

Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn

7
Vương quốc Hà Lan là hai quốc gia có nhiều kinh nghiệm trong công tác giáo
dục phòng, chống tệ nạn ma túy mà nước ta đang quan hệ hợp tác quốc tế về
phòng, chống ma túy, mại dâm và HIV/AIDS.
1.1.2. Trong nước
Ở Việt Nam, thuốc phiện đã thâm nhập vào nước ta từ giữa thế kỷ XVII
dưới triều Vua Minh Mạng, Vua Tự Đức. Ngay từ thời điểm đó, một số đạo
luật đầu tiên về cấm trồng, hút và buôn thuốc phiện đã được ban hành.
Đến nay tình trạng nghiện, sử dụng và buôn bán ma túy đang thực sự là
tệ nạn xã hội được mọi người, mọi nhà, mọi ngành đấu tranh phòng chống và
đẩy lùi tệ nạn đang hủy hoại cuộc sống của con người. Theo thống kê của Bộ
Lao động và Thương binh xã hội thì đến ngày 30 tháng 11 năm 2008 trên toàn
quốc có 173.603 người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý. Theo báo cáo của Sở
Lao động Thương binh và Xã hội Quảng Ninh thì tổng số người nghiện ma túy
có hồ sơ quản lý đến tháng 12 năm 2010 ở Quảng Ninh là 4007 người trong số
này có 31% người nghiện đang ở độ tuổi thanh thiếu niên. Theo tổng kết của
ngành Công an thì trong số những người nghiện ma túy phát hiện được ở Hà
Nội có tới 70% ở độ tuổi dưới 30. Ngay trong những người nghiện lớn tuổi
cũng dễ mắc nghiện từ khi họ còn ở tuổi thanh niên. Theo thống kê tại Thành
phố Hồ Chí Minh cho thấy năm 2000 độ tuổi phạm pháp từ 14 - 17 tuổi là 40%
tổng số vụ phạm pháp bị phát hiện có liên quan đến ma túy. Ở độ tuổi này các
em đang tập làm người lớn, muốn khẳng định mình nhưng lại chưa nhận thức
đầy đủ về các vấn đề, không có kinh nghiệm và không tự chủ được trước những
cám dỗ. Rõ ràng ma túy gây hậu quả hết sức nguy hại cho nhân loại, đặc biệt là
giới trẻ. Hiện nay, số đối tượng NMT ngày càng trẻ hóa. Ngày 15 tháng 10 năm
1996 các Bộ Công an, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Lao động Thương binh và
Xã hội, Bộ Y tế, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội
Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đã phối hợp đề ra kế hoạch 1413 - LN về phòng

hiểu biết, những kiến thức cơ bản về TNMT, góp phần tuyên truyền, giáo dục
nhân dân, đặc biệt là tầng lớp thanh thiếu niên, HS phòng chống và đấu tranh
Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn

9
chống TNMT; mặt khác đây cũng là những lý luận giúp các cấp quản lý đưa ra
những điều luật, những quy định nhằm phòng chống TNMT, góp phần đảm bảo
an ninh chính trị, sức khoẻ, đạo đức và lối sống cho nhân dân.
Hiện nay TNMT đang xuất hiện len lỏi vào các lĩnh vực, các môi trường,
các đối tượng, của xã hội và GD cũng không nằm ngoài thực trạng ấy. Tuy
nhiên các công trình kể trên hầu hết đi sâu nghiên cứu những vấn đề chung về
TNMT, rất ít công trình dành riêng cho công tác phòng chống MT xâm nhập
vào đời sống học đường, nhất là đề cập đến thực trạng TNMT và các biện pháp
quản lí của hiệu trưởng các trường THCS nhằm GD học sinh phòng, chống MT
xâm nhập vào nhà trường.THCS Cẩm Bình,Cẩm Phả là một trường Thành phố
gần sát trung tâm của Tỉnh- là Thành phố Mỏ có mỏ trữ lượng than lớn nhất
trên Toàn quốc nên thu hút công nhân từ khắp các tỉnh miền Bắc về đây lập
nghiệp, là một thành phố có tỉ lệ nam đông hơn tỉ lệ nữ (nam chiếm 53% tổng
dân Thành phố), tệ khai thác than thổ phỉ trong những năm của thập kỷ 90 thế
kỷ XX tràn lan… dẫn đến tai tệ nạn xã hội ở đây cũng tăng nhanh. Trong
những năm gần đây bên cạnh cái được là tốc độ đô thị hoá nhanh, nền kinh tế
suy thoái trên toàn cầu, giãn sản xuất trong hoạt động khai thác than, cấm than
thổ phỉ dẫn đến nạn thất nghiệp của lực lượng thanh niên tăng thì thực trạng
TNMT cũng đang ở mức báo động. Công tác quản lý HĐGD học sinh nhằm
phòng chống TNMT xâm nhập vào các nhà trường của Hiệu trưởng các trường
THCS ở Thành phố Cẩm Phả hiện nay còn gặp nhiều khó khăn, TNMT có nguy
cơ xâm nhập vào các trường ngày càng cao. Trên đây là những cơ sở để chúng tôi
chọn vấn đề nghiên cứu.
1.2. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến vấn đề nghiên cứu
1.2.1. Khái niệm về quản lý

Harold Koontz thì lại khẳng định: Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó
đảm bảo phối hợp những nỗ lực hoạt động cá nhân nhằm đạt được các mục
đích của tổ chức. Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường mà trong
đó con người có thể đạt được các mục đích của tổ chức với thời gian, tiền bạc,
vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất.
Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn

11
Tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: Quản lý là tác động có mục đích có
kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động nói chung là
khách thể quản lý, nhằm thực hiện được mục tiêu dự kiến.
Theo tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc: Quản lý là tác động có định hướng, có
chủ đích của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức nhằm
làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức.
Từ quan niệm của các học giả đã nêu, chúng ta có thể khái quát lại:
"Quản lý là hoạt động có ý thức của con người nhằm định hướng, tổ chức, sử
dụng các nguồn lực và phối hợp hành động của một nhóm người hay một cộng
đồng người để đạt được các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất".
Sơ đồ 1.1: Sơ đồ về quản lý
i. Bản chất quản lý
Đó chính là các hoạt động của chủ thể quản lý tác động lên các đối tượng

quá trình truyền thụ tri thức và kinh nghiệm xã hội của các thế hệ trước cho các
thế hệ sau. Cũng như bất kỳ một hoạt động xã hội nào, hoạt động giáo dục cần
được tổ chức và quản lý với cấp độ khác nhau (nhà nước, nhà trường, lớp
học ) nhằm thực hiện có hiệu quả mục đích và các mục tiêu giáo dục phù hợp
với từng giai đoạn phát triển của các thể chế chính trị - xã hội ở các quốc gia.
P.V Khuđôminxky cho rằng: Quản lý giáo dục là tác động có hệ thống,
có kế hoạch, có ý thức, có mục đích của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau
đến tất cả các khâu của hệ thống nhằm đảm bảo việc giáo dục cộng sản chủ
nghĩa cho thế hệ trẻ, đảm bảo sự phát triển toàn diện và hài hòa của họ trên cơ
sở nhận thức và sử dụng các quy luật khách quan của quá trình dạy học và giáo
dục, của sự phát triển thể chất và tâm lý của trẻ em.
Tác giả Trần Kiểm cho rằng: Quản lý giáo dục là những tác động có hệ
thống, có kế hoạch, có ý thức và hướng đích của chủ thể quản lý ở mọi cấp
khác nhau đến tất cả các mắt xích của toàn bộ hệ thống nhằm mục đích đảm
bảo sự hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ trên cơ sở quy luật của quá trình
giáo dục về sự phát triển thể lực, trí lực và tâm lực trẻ em.
Theo Nguyễn Ngọc Quang thì: Quản lý giáo dục là hệ thống tác động có
mục đích, có kế hoạch phù hợp quy luật của chủ thể quản lý, nhằm làm cho hệ
Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn

13
thống vận hành theo đường lối giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất
của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy
- học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục đến mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng
thái mới về chất.
Bản chất của quản lý giáo dục được biểu hiện ở các chức năng quản lý.
Các công trình nghiên cứu về khoa học quản lý trong những năm gần đây đã
đưa đến một kết luận tương đối thống nhất về 4 chức năng cơ bản của quản lý
là: kế hoạch hóa; tổ chức; kiểm tra, đánh giá.
Tổ hợp tất cả các chức năng quản lý tạo nên nội dung của quá trình quản