ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH NGUYỄN Ý CHÍ
GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC
KIỂM TRA THUẾ TẠI THỊ XÃ PHÚ THỌ
LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ
LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN THỊ YẾN THÁI NGUYÊN - 2013
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
i
LỜ I CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan : Số liệ u và kế t quả nghiên cƣ́ u trong luận văn nà y
l hon ton trung thc v chƣa đƣc s dng đ bảo v mt hc v no
tại Vit Nam.
Tôi xin cam đoan: Mi s gip đ cho vic thc hin luận văn ny đ
đƣợ c cả m ơn và mọ i thông tin trong luậ n văn đã đƣợ c chỉ rõ nguồ n gố c.
Thái Nguyên, tháng 6 năm 2013
Tác giả luận văn
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT vi
DANH MỤC CÁC BẢNG vii
DANH MỤC CÁC HÌNH viii
MỞ ĐẦU 1
1. Tính cấp thiết của đề ti 1
2. Mc tiêu nghiên cứu của đề ti 2
3. Đối tƣng nghiên cứu 3
4. Phạm vi nghiên cứu 3
5. Mt số đóng góp của luận văn 3
6. Kết cấu của luận văn 4
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ KIỂM TRA THUẾ 5
1.1. Khái nim, nguyên tắc, vai trò của công tác kim tra thuế 5
1.1.1. Khái nim về kim tra thuế 5
1.1.2. Nguyên tắc kim tra thuế 6
1.1.3. Vai trò kim tra thuế 9
1.1.4. Mc tiêu kim tra thuế 10
1.2. Các hình thức, phƣơng pháp v ni dng kim tra thuế 11
1.2.1. Các hình thức kim tra thuế 11
1.2.2. Các phƣơng pháp s dng trong nghip v kim tra thuế 16
1.2.3. Ni dung kim tra thuế 26
1.2.4. Quy trình kim tra thuế 29
1.3. Mt số kinh nghip kim tra thuế trong nƣớc v thế giớ i 45
1.3.1. Kinh nghim kim tra thuế đối với ngƣời np thuế trên thế giớ i 45
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
iv
1.3.2. Kinh nghim kim tra thuế đối với NNT tại mt số đa phƣơng
3.3. Thc trạng công tác kim tra thuế tại th x Ph Th 76
3.3.1. Quy trình kim tra 74
3.3.2. Công tác xây dng kế hoạch kim tra 83
3.3.3. Ni dung kim tra thuế 84
3.4. Mt số nhận xét về công tác kim tra thuế tại th x Ph Th năm
2008- 2012 101
3.4.1. Những kết quả đạt đƣc 101
3.4.2. Những hạn chế 105
3.4.3. Nguyên nhân của những hạn chế 110
CHƢƠNG 4: GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM
TRA THUẾ TẠI THỊ XÃ PHÚ THỌ 116
4.1. Đnh hƣớng công tác kim tra tại th x Ph Th 116
4.2. Các giải pháp nhằm hoàn thin công tác kim tra tại th x Ph Th 117
4.2.1. Đổi mới v tăng cƣờng công tác quản lý thuế 117
4.2.2. Đổi mới công tác kim tra thuế 119
KẾT LUẬN 128
TÀI LIỆU THAM KHẢO 129
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
vi
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt
Nguyên nghĩa
CNTT
Công ngh thông tin
CSDL
Cơ sở dữ liu
2008- 2012 78
Bảng 3.2: Kết quả kim tra hồ sơ khai thuế tại cơ quan thuế giai đoạn
2008- 2012 85
Bảng 3.3: Kế t quả thc hiệ n kiể m tra thuế tạ i trụ sở ngƣời nộ p 87
Bảng 3.4: Kết quả kim tra hồ sơ hon thuế GTGT qua các năm 89
Bảng 3.5: Tổng hp kết quả thc hin kim tra thuế giai đoạn
2008- 2012 91
Bảng 3.6: Tình hình s dng nguồn nhân lc cho hoạt đng kim tra
thuế qua các năm 100
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
viii
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Sơ đồ 3.1: B máy tổ chức Chi cc Thuế TXPT 72
Biu đồ 3.1: Kết quả thu ngân sách qua các năm 78
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong nền KTTT chng ta phải giải quyết 3 vấn đ cơ bản của nền kinh
tế (sản xuất cái gì, nhƣ thế no, cho ai) l phát kiến vĩ đại của nhân loại, cơ
chế th trƣờng thông qua những yếu tố của nó đ tạo ra đng lc thc đẩy sản
xuất phát trin, kích thích tăng năng suất lao đng, nâng cao chất lƣng hiu
thác nguồn thu, chống thất thu thuế, tăng cƣờng quản lý thuế, kim tra thuế
chặt chẽ, kp thời từ các nguồn thông tin, dữ liu về NNT, hồ sơ khai thuế đến
nắm bắt kp thời đặc thù, tình hình hoạt đng sản xuất, kinh doanh của NNT,
đó l nhim v của cán b Kim tra thuế.
Kim tra thuế trong thời gian qua không chỉ có những đóng góp đáng
k vo chống thất thu thuế m còn nhằm đảm bảo công bằng, đng viên đối
với các chủ th kinh tế phát huy nguồn lc của mình đẩy mạnh sản xuất, nâng
cao năng suất lao đng. Tuy nhiên, kim tra thuế vẫn còn có những hạn chế
đòi hỏi phải đƣc nghiên cứu nhằm cải tiến, đổi mới v hon thin hơn nữa đ
đáp ứng yêu cầu thc tiễn đang đặt ra. Với s đòi hỏi cấp thiết đó, tôi chn đề
tài: “Gii php hon thin công tc kim tra thuế tạ i Thị xã Phú Thọ ” làm
luận văn thạc sỹ kinh tế, chuyên ngnh quản lý kinh tế.
2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
2.1. Mục tiêu chung
Trình by những vấn đề về công tác kim tra thuế tại th x Ph Th
giai đoạn từ năm 2008 đến năm 2012. Từ đó, phân tích, đánh giá tình hình
thc hin công tác kim tra thuế tại th x Ph Th. Trên cơ sở đó, đƣa ra
những giải pháp nhằm hon thin công tác kim tra thuế tại th x Ph Th
trong thời gian tới.
2.2. Mục tiêu cụ th
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
3
Hệ thố ng hó a và làm rõ lý luận về kim tra nói chung v trong ngnh
thuế nói riêng.
Phân tích thc trạng công tác kim tra thuế đối với NNT tại th x Ph
Th, tỉnh Ph Th giai đoạn 2008- 2012.
Phân tích, đánh giá tình hình thc hin công tác kim tra thuế đối với
NNT tại th x Ph Th giai đoạn 2008- 2012.
khai thuế; ngăn chặn v x lý kp thời những vi phạm về thuế.
Mặt khác đề ti đƣa ra các giải pháp cải cách hnh chính trong vic
kim tra thuế, nên nó là ti liu tham khảo hữu ích đối với những ngƣời quan
tâm đến lĩnh vc thuế, chống thất thu thuế nhằm đảm bảo công bằng, đng
viên đối với các chủ th kinh tế phát huy nguồn lc của mình đẩy mạnh sản
xuất, nâng cao năng suất lao đng.
Đề tà i là tà i liệ u tham khả o cho lã nh đạ o huyn th , lnh đạo Chi cc
Thuế th x Ph Th , lnh đạo Cc thuế tỉ nh Phú Thọ trong công tá c quả n lý
thu thuế đố i vớ i NNT.
6. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu v phần kết luận, kết cấu của luận văn gồm 4 chƣơng:
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận v thc tiễn về kim tra thuế.
Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu
Chƣơng 3: Thc trạng công tác kim tra thuế tại th x Ph Th
Chƣơng 4: Giải pháp nhằm hon thin công tác kim tra thuế tại th
x Ph Th. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
5
Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ KIỂM TRA THUẾ
1.1. Khái niệm, nguyên tắc, vai trò của công tác kiểm tra thuế
1.1.1. Khi nim về kim tra thuế
Theo Từ đin Tiếng Vit thì “Kiểm tra là xem xét tình hình thực tế để
đánh giá, nhận xét”. Kim tra l công c quan trng của quản lý nh nƣớc, l
hoạt đng mang tính chất phản hồi của “chu trình quản lý”. Qua kim tra các
cơ quan quản lý nh nƣớc có th phân tích, đánh giá, theo dõi quá trình thc
hin các mc tiêu, nhim v quản lý đề ra.
kim tra đƣc Tổng cc Thuế giao nhim v.
B phận kim tra thuc cơ quan Cc thuế gồm: b phận kim tra thuc
cơ quan Cc Thuế (các phòng, tổ lm chức năng kim tra doanh nghip thuc
cơ quan Cc Thuế).
B phận kim tra thuc Chi cc Thuế (các đi lm chức năng kim tra
thuc Chi cc Thuế).
1.1.2. Nguyên tắc kim tra thuế
Mc đích của kim tra thuế l nhằm phát huy nhân tố tích cc, ngăn
ngừa, x lý những sai phạm gây tổn thất tới li ích của Nh nƣớc, của nhân
dân, của các doanh nghip, góp phần hon thin chính sách thuế, tăng cƣờng
pháp chế x hi chủ nghĩa.
Đ đạt đƣc mc đích trên, công tác kim tra thuế phải tuân thủ những
nguyên tắc sau:
Thứ nhất: nguyên tắc tuân thủ php luật
Pháp luật th hin ý chí của Nh nƣớc, nguyn vng v li ích của nhân
dân. Kim tra thuế l vic thc hin pháp luật nên kim tra thuế cũng phải
tuân theo pháp luật. Đây cũng l nguyên tắc cần thiết đ đề cao trách nhim
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
7
của chủ th kim tra; nâng cao hiu lc của công tác kim tra thuế; ngăn ngừa
tình trạng lm trái pháp luật, vô hiu hóa hoạt đng kim tra.
Thc hin nguyên tắc ny đòi hỏi các cơ quan v công chức kim tra
thuế phải thc hin đng chức năng, trách nhim, quyền hạn m pháp luật qui
đnh; xem xét đng sai của đối tƣng kim tra phải căn cứ vo qui đnh của
pháp luật m không tuân theo ý kiến tác đng của bất cứ mt cơ quan hoặc
mt cá nhân no.
Thứ hai: nguyên tắc chính xc, khch quan
Đảm bảo chính xác, khách quan l vấn đề có tính nguyên tắc cao trong
xét giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân, cần tránh mi biu hin t mn,
áp đặt chủ quan, bất chấp ý kiến của ngƣời khác.
Kp thời cũng l nguyên tắc quan trng trong kim tra nhằm nhanh
chóng khắc phc những yếu kém, bất cập trong quản lý của Nh nƣớc. Đ
đảm bảo tính kp thời trong kim tra, cần qui đnh c th thời gian đối với
từng v vic kim tra, tùy theo qui mô, tính chất phức tạp của v vic, tùy
theo số lƣng v chất lƣng của đi ngũ công chức lm công tác kim tra.
Thứ tư: nguyên tắc bo v bí mật
Cần quán trit nguyên tắc ny trong kim tra thuế vì trong quá trình
kim tra, ngƣời lm công tác ny tiếp cận với nhiều vấn đề, nhiều ti liu liên
quan đến bí mật, bí quyết kinh doanh của doanh nghip v bí mật quốc gia.
Nếu đ l cho những đối tƣng không đƣc phép biết sẽ lm thit hại đến li
ích của quốc gia v các doanh nghip. Do vậy, h chỉ cần báo cáo cho những
ngƣời có thẩm quyền đƣc biết.
Quán trit nguyên tắc ny không hề mâu thuẫn với nguyên tắc công khai,
vì vic công khai đƣc thc hin với những vấn đề đƣc phép công khai, nên
công khai v phải công khai. Những vấn đề bí mật thì cần đƣc bí mật.
Thứ năm: nguyên tắc hiu qu
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
9
Nguyên tắc ny đòi hỏi kim tra thuế phải đảm bảo tính hiu quả, nghĩa
l phải có tác dng đề phòng, ngăn ngừa những thiếu sót, vi phạm. Phải đảm
bảo gip các đối tƣng kim tra thc hin đng chính sách thuế.
Thc hin nguyên tắc ny mới đảm bảo cho kim tra thuế đạt đƣc mc
đích của nó.
Thc hin đầy đủ các nguyên tắc trên đây chính l các điều kin đ
thc hin đng mc đích, yêu cầu, chức năng, nhim v của kim tra mt
cách có hiu quả cao nhất, góp phần phát huy dân chủ XHCN v tăng cƣờng
gip hạn chế mức tối đa các thủ tc, quy chế không cần thiết gây khó khăn
cho các ĐTNT trong quá trình cơ quan thuế kim tra tại đơn v.
1.1.4. Mục tiêu kim tra thuế
Kim tra thuế l mt trong những bin pháp chống thất thu thuế hữu
hiu nhất. Luật thuế có những quy đnh thông thoáng nên các ĐTNT dễ dng
li dng sơ hở ny đ cố tình lách luật, trc li cá nhân gây thất thu cho
NSNN. Chính vì vậy, vic tăng cƣờng công tác kim tra thuế đối với các
ĐTNT mt cách thƣờng xuyên sẽ hạn chế đƣc tình trạng vi phạm pháp luật
về thuế, các ĐTNT cũng không có điều kin đ thc hin hnh vi vi phạm
pháp luật hoặc h s b x lý m không dám vi phạm pháp luật về thuế.
Thông qua công tác kim tra thuế nhằm đánh giá vic chấp hnh các
luật thuế của các ĐTNT v ngƣời thu thuế nhằm phát huy nhân tố tích cc,
đấu tranh ngăn ngừa v x lý những mặt tiêu cc.
Căn cứ vo những kiến ngh của kết quả kim tra thuế cơ quan thuế các
cấp có th đề ra các giải pháp c th đ thc hin, đƣa Luật thuế vo cuc
sống thc tế, đảm bảo s công bằng trong vic thc hin luật Thuế, đồng thời
cải cách đƣc các quy trình quản lý thu thuế ngy cng hp lý hơn.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
11
Thông qua công tác kim tra thuế nhằm hƣớng dẫn, gip đ ĐTNT
nắm đƣc nghĩa v v quyền li của đơn v khi thc hin Luật thuế; đồng thời
nâng cao trách nhim của công chức ngnh thuế khi thi hnh công v.
Công tác kim tra thuế l công tác cần thiết của cơ quan thuế đ tăng
cƣờng hiu lc quản lý nh nƣớc, đảm bảo vic thc hin tốt chính sách pháp
luật thuế, pháp lnh cán b công chức v căn cứ văn bản pháp luật khác nhằm
mc đích tích cc ngăn ngừa, kp thời phát hin x lý các vi phạm, góp phần
thc đẩy hon thnh nhim v, hon thin cơ chế quản lý, xây dng ngnh
thuế trong sạch vững mạnh.
tính thuế: kim tra doanh thu tính thuế, giá vốn hng bán, khấu hao, tiền
lƣơng, ti sản
1.2.1.3. Theo địa điểm tiến hành kiểm tra thuế
Nếu xét theo đa đim thì kim tra thuế chia lm hai loại l: kim tra tại
cơ quan thuế v kim tra tại cơ sở NNT.
a. Kiểm tra thuế tại trụ sở cơ quan thuế: Vic kim tra thuế ny có th
áp dng đối với bất kỳ hồ sơ khai thuế no mà cán b kim tra nghi ngờ.
- Kim tra thuế tại tr sở cơ quan quản lý thuế đƣc thc hin thƣờng
xuyên đối với các hồ sơ thuế nhằm đánh giá tính đầy đủ, chính xác của các
thông tin, chứng từ trong hồ sơ thuế, s tuân thủ pháp luật về thuế của NNT.
- Khi kim tra hồ sơ thuế, công chức quản lý thuế thc hin vic đối
chiếu, so sánh ni dung trong hồ sơ thuế với các thông tin, ti liu có liên
quan, các quy đnh của pháp luật về thuế, kết quả kim tra thc tế hng hoá
trong trƣờng hp cần thiết đối với hng hoá xuất khẩu, nhập khẩu.
- Vic x lý kết quả kim tra thuế đƣc quy đnh nhƣ sau:
+ Trƣờng hp kim tra trong quá trình lm thủ tc hải quan phát hin vi
phạm dẫn đến thiếu thuế, trốn thuế, gian lận thuế thì NNT phải np đủ thuế,
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
13
b x phạt theo quy đnh của Luật ny v các quy đnh khác của pháp luật có
liên quan.
+ Trƣờng hp hồ sơ thuế có ni dung cần lm rõ liên quan đến số tiền
thuế phải np, số tiền thuế đƣc miễn, số tiền thuế đƣc giảm, số tiền thuế
đƣc hon, cơ quan quản lý thuế thông báo yêu cầu NNT giải trình hoặc bổ
sung thông tin, ti liu. Trƣờng hp NNT đ giải trình v bổ sung thông tin,
ti liu chứng minh số thuế đ khai l đng thì hồ sơ thuế đƣc chấp nhận;
nếu sau khi giải trình v bổ sung hồ sơ m không đủ căn cứ chứng minh số
thuế đ khai l đng thì cơ quan quản lý thuế yêu cầu NNT khai bổ sung.
quan thuế, công chức thuế có trách nhim thông báo, hƣớng dẫn trc tiếp cho
ngƣời np hồ sơ. Đối với trƣờng hp tiếp nhận hồ sơ qua đƣờng bƣu chính
hoặc thông qua giao dch đin t, cơ quan thuế phải ban hnh thông báo bằng
văn bản trong thời hạn ba ngy lm vic k từ ngy nhận hồ sơ.
- Kim tra đ lm rõ ni dung cần bổ sung trong hồ sơ thuế.
Trƣờng hp qua kim tra, đối chiếu, so sánh, phân tích xét thấy có ni
dung khai chƣa đng, số liu khai không chính xác hoặc có những ni dung
cần xác minh liên quan đến số tiền thuế phải np, số tiền thuế đƣc miễn, số
tiền thuế đƣc giảm, số tiền thuế đƣc hon, cơ quan thuế Thông báo bằng
văn bản đề ngh NNT giải trình hoặc bổ sung thông tin, ti liu.
Thời gian giải trình hoặc bổ sung thông tin, ti liu trong hồ sơ thuế
không quá mƣời ngy lm vic k từ ngy NNT nhận đƣc thông báo của cơ
quan thuế hoặc hồi báo (nếu gi qua đƣờng bƣu đin). NNT có th đến cơ quan
thuế giải trình trc tiếp hoặc bổ sung thông tin, ti liu hoặc bằng văn bản.
b. Kiểm tra thuế tại trụ sở NNT
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
15
Vic kim tra thuế tại tr sở NNT chỉ đƣc thc hin khi có quyết đnh
kim tra thuế tại tr sở NNT. NNT có quyền từ chối vic kim tra khi không
có quyết đnh kim tra thuế.
Quyết đnh kim tra thuế tại tr sở NNT do thủ trƣởng cơ quan thuế
ban hành.
* Các trường hợp kiểm tra thuế tại trụ sở của NNT:
- Trƣờng hp NNT không giải trình, bổ sung thông tin, ti liu; không
khai bổ sung hồ sơ thuế hoặc giải trình, khai bổ sung hồ sơ thuế nhƣng không
chứng minh đƣc số thuế đ khai l đng; hoặc cơ quan thuế không đủ căn cứ
đ ấn đnh số thuế phải np.
- Trƣờng hp kim tra trƣớc khi hon thuế theo quy đnh