Tiểu luận môn học Tài chính Nhà nước Việt Nam GVGD: ThS. Hoàng Thị Xinh
LỜI MỞ ĐẦU
Hiện nay nền kinh tế thế giới đang phát triển không ngừng, vị thế của các nước
dần thay đổi bởi tốc độ phát triển của các quốc gia mới nổi, nơi mà nền kinh tế hứa hẹn
những cơ hội đầu tư tiềm năng. Với những lợi thế chưa được khai thác như nguồn tài
nguyên thiên nhiên phong phú, nguồn lao động dồi dào đang được đào tạo chuyên
nghiệp và hoàn thiện hơn và nhu cầu về vốn đang được đặt lên hàng đầu. Vì vậy, các
quốc gia đang phát triển luôn luôn tìm mọi cách để thu hút và sử dụng có hiệu quả các
nguồn vốn huy động được. Bên cạnh việc khai thác nguồn vốn đầu tư trong nước, cần
phải huy động nguồn vốn từ nước ngoài bằng các hình thức khác nhau để đáp ứng nhu
cầu phát triển đất nước. Cùng với các hình thức huy động vốn hiện hữu như vay nợ hỗ
trợ phát triển chính thức ODA; nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI; các hình
thức vay thương mại tín dụng xuất khẩu… Do vậy, việc nghiên cứu để tiến tới phát hành
trái phiếu chính phủ ra thị trường trái phiếu quốc tế tạo ra một kênh huy động vốn mới là
rất cần thiết có ý nghĩa chiến lược đối với phát triển kinh tế và chuẩn bị từng bước tham
gia vào thị trường vốn quốc tế của Việt Nam. Sau đây là đề tài: “Đánh giá nguồn thu
NSNN từ phát hành trái phiếu chính phủ Việt Nam ra thị trường Tài chính Quốc tế
trong thời gian qua” hướng mọi người có cái nhìn cận cảnh hơn về nguồn thu NSNN từ
phát hành trái phiếu chính phủ Việt Nam ra thị trường Tài chính Quốc tế.
I. Lý luận:
1. Khái niệm trái phiếu:
Trái phiếu là một loại chứng khoán quy định nghĩa vụ của người phát hành
(người vay tiền) phải trả cho người nắm giữ chứng khoán (người cho vay) một khoản
tiền xác định, thường là trong những khoảng thời gian cụ thể, và phải hoàn trả khoản cho
vay ban đầu khi nó đáo hạn.
Người phát hành là người đi vay, người nắm giữ trái phiếu là người cho vay, trái
tức chính là tiền lãi vay.
Phát hành trái phiếu là một biện pháp hiệu quả giúp người phát hành tài trợ cho
các khoản đầu tư dài hạn của mình bằng nguồn vốn bên ngoài.
2. Trái phiếu chính phủ:
Trái phiếu chính phủ là những trái phiếu do chính phủ phát hành nhằm mục đích

- Trái phiếu chính phủ trên thị trường Tài chính Quốc tế được giao dịch ở nhiều
trung tâm tài chính khác nhau trên thế giới, nên việc mua bán trao đổi diễn ra không
ngừng không nghỉ, kể cả việc mua bán trên trên thị trường thứ cấp, hoặc thị trường
OTC…
II. Thực trạng của việc phát hành trái phiếu Chính phủ Việt Nam trên thị trường
quốc tế trong những năm gần đây:
Trước nhu cầu huy động vốn ngày càng lớn của đông đảo doanh nghiệp, đặc biệt
là các tổng công ty lớn, trong khi đó thì trái phiếu chính phủ phát hành trong nước trong
giai đoạn vừa qua lại ít thành công, nguyên nhân chính là từ lãi suất và sự biến động tỷ
giá. Do đó, việc phát hành trái phiếu quốc tế được coi là kênh huy động đầy hứa hẹn. Và
kết quả thực tế đã cho thấy việc phát hành trái phiếu quốc tế ở Việt Nam là kênh huy
động rất thành công. Ngay sau khi Trung Quốc phát hành trái phiếu lần đầu tiên ra thị
trường thế giới năm 1994, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tài chính bắt tay vào nghiên cứu,
học hỏi kinh nghiệm để xây dựng đề án này. Do những biến động của thị trường Tài
chính - Tiền tệ thế giới, đề án đã nhiều lần bị trì hoãn do chưa hội đủ các điều kiện thuận
lợi. Năm 2005, thời cơ đã đến khi các yếu tố chín muồi: Kinh tế trong nước phát triển,
nợ nước ngoài ở mức an toàn, thị trường tài chính thế giới ổn định cộng với nhu cầu vốn
cho đầu tư phát triển ngày một lớn.
Tính cho đến nay, Việt Nam đã 2 lần phát hành trái phiếu chính phủ ra thị trường
quốc tế:
1. Đợt phát hành đầu tiên:
Thời điểm: Vào ngày 27/10/2005
Địa điểm: Tại New York
Lãi suất của TPCPVN: 7,125%/năm - thời hạn là 10 năm
Ngoại tệ giao dịch: USD
SVTH: Phạm Thu Sương Trang 2
Tiểu luận môn học Tài chính Nhà nước Việt Nam GVGD: ThS. Hoàng Thị Xinh
Kết quả: Đã thành công rất mỹ mãn khi các nhà đầu tư quốc tế đặt mua với số
tiền lên tới 4,5 tỷ USD, cao gấp 6 lần trị giá chào là 750 triệu USD. Trái phiếu chính phủ
phát hành lần đầu tiên của Việt Nam ra thị trường quốc tế được Tạp chí Tài chính quốc

Singapore và đáo hạn vào ngày 29/1/2020…
Để có được kết quả đó, đoàn công tác của Chính phủ Việt Nam do Lãnh đạo Bộ Tài
chính làm trưởng đoàn với sự tham gia của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Tư
pháp phối hợp với Tổ hợp bảo lãnh bao gồm Barclays Capital, Citi, Deutsche Bank thực
hiện đợt quảng bá và phát hành trái phiếu tại các thị trường Châu Á (Hongkong), thị
trường Châu Âu (London) và thị trường Châu Mỹ (Boston, New York) từ ngày
18/01/2010 đến 25/01/2010. Với nỗ lực của công tác quảng bá, chào bán trái phiếu
(Roadshow) của Nhà phát hành và Tổ hợp bảo lãnh, đợt phát hành đã thành công tốt đẹp,
đạt được mục tiêu mà Chính phủ đề ra.
SVTH: Phạm Thu Sương Trang 3
Tiểu luận môn học Tài chính Nhà nước Việt Nam GVGD: ThS. Hoàng Thị Xinh
Nguyên nhân của đợt phát hành Trái phiếu chính phủ Việt Nam ra thị trường Tài
chính Quốc tế trong năm 2010: Do phát hành trái phiếu trong nước thời gian qua không
hiệu quả. Cụ thể, trái phiếu quốc tế do Việt Nam phát hành thành công nhưng TPCP
bằng ngoại tệ phát hành trong những đợt gần đây, đặc biệt trong năm 2009 đều không
thu được kết quả như mong muốn, nguyên nhân chính là do vấn đề lãi suất không hấp
dẫn. Đợt phát hành thứ nhất vào tháng 3/2009, 3 lần đấu thầu chỉ huy động được 230,11
triệu USD trong tổng số 300 triệu USD được đưa ra mời thầu. Đợt 2 vào tháng 8/2009,
trái phiếu ngoại tệ kỳ hạn dài số lượng bỏ thầu rất ít. Trong đó, cả 3 phiên chỉ huy động
được 100 triệu USD/100 triệu USD trái phiếu chào bán kỳ hạn 1 năm; 47 triệu USD/100
triệu USD trái phiếu kỳ hạn 2 năm; và 10 triệu USD/50 triệu USD trái phiếu kỳ hạn 3
năm. Đợt phát hành thứ 3, và thứ 4 vào ngày 29/12/2009, kết quả chỉ huy động được 73
triệu USD trong tổng số 200 triệu USD giá trị trái phiếu gọi thầu, đạt 36,5%. Tỷ lệ huy
động thành công có xu hướng giảm dần theo từng đợt phát hành kể từ đầu 2009 đến đầu
năm 2010.
Số tiền thu được từ đợt phát hành 1 tỷ USD trái phiếu quốc tế này được tập trung
vào các mục tiêu:
(i) Hoàn trả vốn ngân sách Nhà Nước
(ii) Giao Bộ Kế hoạch & Đầu tư phối hợp Bộ Tài chính lựa chọn dự án phù
hợp (dự kiến cho các Tập đoàn Dầu khí, Tổng công ty Hàng hải Việt

Việt Nam tổ chức các đợt chào bán trái phiếu, lợi tức dao động ở mức 6,26 - 6,27%.
Trái phiếu VN2016 còn thời gian đáo hạn là 6 năm với mức lợi tức như trên thì
trái phiếu kỳ hạn 10 năm sẽ phải tính thêm độ trội thêm trong khoản 0,75 - 0,8%, theo đó
lợi tức phải ở mức từ 7 - 7,15%. Trong khi đó, trái phiếu của Philippines, Indonesia có
cùng thời gian đáo hạn năm 2016 lại có mức lợi tức thấp hơn từ 1,25 - 1,5% so với trái
phiếu của Việt Nam. Từ ngày 18 - 21/1, mức lợi tức trái phiếu của Philippines dao động
ở mức 4,84 - 4,88%, còn mức lợi tức của trái phiếu Indonesia từ 5,05 - 5,14%.
Như vậy, mức lợi tức này nếu cộng thêm độ trội cho trái phiếu kỳ hạn 10 năm thì
lợi tức trái phiếu của Philippines, Indonesia cũng sẽ không vượt quá 6%, phù hợp với
đợt phát hành trái phiếu của hai nước này trong nửa đầu tháng 1/2010, với mức lợi tức
lần lượt là 5,674% và 6%.
Thứ ba, về tình hình thị trường khi Việt Nam phát hành trái phiếu. Ngày 20/1,
Ngân hàng Trung ương Trung Quốc, sau đó là Nhật, đã tuyên bố các biện pháp thắt chặt
tiền tệ. Điều này làm cho tính thanh khoản của các ngân hàng yếu đi. Cũng trong ngày
20/1, Tổng thống Mỹ Obama công bố kế hoạch cải tổ hệ thống pháp lý ngân hàng khiến
thị trường chứng khoán thế giới giảm mạnh và kéo dài nhiều ngày tiếp theo đó.
Điều này khiến nhu cầu chứng khoán kém đi nhiều so với đầu tháng 1/2010, và
điều này đã ảnh hưởng đến cầu trái phiếu của Việt Nam. Lượng đăng ký mua trái phiếu
đến ngày 21/1 đạt 2 tỷ USD và khi giao dịch chính thức có 2,4 tỷ USD đăng ký mua.
Trong khi đó, các đợt phát hành trái phiếu của Philippines, Indonesia vào nửa đầu tháng
1/2010 đã có lượng đặt mua gấp 5 - 6 lần khối lượng dự kiến phát hành.
Đợt phát hành trái phiếu ra thị trường quốc tế lần 2 này là sự tiếp tục mở ra kênh
huy động vốn trên thị trường quốc tế của Chính phủ và các doanh nghiệp Việt Nam
trong thời gian tới cho đầu tư phát triển.
3. Hiệu quả của phát hành trái phiếu chính phủ Việt Nam ra thị trường Tài chính
Quốc tế trong giai đoạn vừa qua:
Phát hành trái phiếu Chính phủ trên thị trường quốc tế là một trong ba cách vay
nợ nước ngoài để bù đắp thâm hụt Ngân sách Nhà nước.
- Việc phát hành thành công trong 2 lần đầu bước đầu sẽ là cầu nối giữa thị
trường vốn trong nước với thị trường tài chính quốc tế và tham gia trực tiếp vào thị