CHƯƠNG 3
THU TÀI CHÍNH CÔNG
NỘI DUNG
I. Khái niệm và vai trò của thu NSNN
II. Lập dự báo thu:
III. Hệ thống thuế:
IV. Hệ thống thu ngoài thuế:
I. Khái niệm và vai trò của thu NSNN:
1. Khái niệm:

Thu NSNN là hệ thống các khoản thu,
phản ảnh các mối quan hệ kinh tế phát
sinh trong quá trình nhà nước tham gia
phân phối các nguồn tài chính nhằm hình
thành quỹ NSNN đáp ứng nhu cầu chi tiêu
của NN.
2. Đặc điểm thu NSNN:

Đặc điểm nổi bật của thu NSNN là phần lớn các khoản thu
được xây dựng dựa trên nền tảng nghĩa vụ công dân.

Các khoản thu NSNN không mang tính bồi hoàn trực tiếp

Thu NSNN gắn với việc thực hiện các nhiệm vụ của nhà
nước

Khó kiểm soát và đánh giá hiệu quả: phần lớn chi tiêu của
nhà nước tạo ra hàng hoá, dịch vụ công là những sản
phẩm được tiêu dùng công cộng nên không có người thụ
hưởng cụ thể để kiểm soát quá trình chi tiêu (không lấy LN
làm thước đo hiệu quả)

Thu NSNN ít
Đầu tư công ít, nhỏ bé

Trình độ hiện đại hoá trong thanh toán
và hạch toán

Trình độ nhận thức của dân chúng

Năng lực pháp lý của bộ máy nhà nước
2.1 Khái niệm:
Dự báo thuế là hoạt động của cơ quan
chuyên môn nhằm dự báo số thuế sẽ thu
được trong ngắn hạn và dài hạn (dự báo thuế
gần giống như là ước tính thuế)
II. Vai trò của công tác dự báo thuế
1.2 Đặc điểm:
-
Gắn liền với hoạch định ngân sách nhà nước.
-
Khác nhau ở các quốc gia
-
Là bộ phận cấu thành quan trọng trong hoạch định
NSNN
-
Làm căn cứ xác định kinh phí hoạt động của bộ máy thu.
(Năm 2005-2007, Tổng cục thuế 2%, Tổng cục Hải Quan
1,6%, năm 2008-2010 là 2,2% và 2%.
-
Đo lường khả năng thụ thuế và nổ lực thu của cơ quan
thuế > đánh giá hiệu quả hoạt động hành thu.

-
Kiểm soát nguồn thu thuế, kiểm soát thu
nhập xã hội – Nguyên tắc minh bạch trong
quản lý NSNN
Chính phủ Khu vực công
Doanh nghiệp
Cá nhân
Người có vốn
(Capitalists)
Người có đất
(Land Lords)
Người chỉ có sức
lao động
(Labourers)
Vốn (Capital) Đất (Land) Lao động (Labour)
Lợi nhuận (Profit) Tiền thuê đất
(Land Rent)
Tiền lương
(Wage/Salary)
Khu vực tư
Phân phối gánh nặng thuế?
Độ co giãn của thuế là con số đo sự thay đổi của tổng
thuế thu được khi tổng sản phẩm trong nước thay đổi 1
lượng nào đó. (thay đổi tự nhiên của thuế)
Độ nổi của thuế đo sự thay đổi thuế có tính đến những
can thiệp của Chính phủ về mặt thuế suất hoặc cơ sở
tính thuế.
Vai trò của độ co giãn thuế
Vai trò của độ co giãn thuế
% thay đổi tự nhiên của thuế thu được


Tính chất bắt buộc

Thuế không mang tính đối giá trực tiếp

Thuế mang tính chất điều tiết thu nhập
của các tổ chức và cá nhân theo nguyên
tắc công bằng

Thuế dùng vào chi tiêu công cộng
3. Vai trò của thuế:

Thuế là công cụ chủ yếu để huy động các
nguồn tài chính cho NSNN

Thuế là công cụ quản lý và điều tiết vĩ mô
nền kinh tế

Thuế là công cụ góp phần điều hoà thu
nhập và thực hiện bình đẳng, công bằng
xã hội
4. Phân loại thuế:

Phân loại theo đối tượng của thuế:

Thuế đánh vào hàng hoá dịch vụ: thuế
GTGT, thuế TTĐB, thuế XK – NK

Thuế đánh vào thu nhập: thuế thu nhập
doanh nghiệp, thuế TNCN

1.1 Khái niệm phí và lệ phí thuộc NSNN:

Phí thuộc NSNN là khoản thu mang tính bắt buộc
đối với các tổ chức cá nhân khi sử dụng hàng hoá,
dịch vụ công cộng do nhà nước đầu tư, nhằm thu hồi
một phần hay toàn bộ chi phí đầu tư.

Lệ phí thuộc NSNN cũng là khoản thu mang tính
bắt buộc đối với các tổ chức, cá nhân khi thụ hưởng
lợi ích từ các dịch vụ hành chính, pháp lý do các cơ
quan quản lý nhà nước cung ứng.