Sáng kiến kinh nghiệm Vận dụng định luật bảo toàn khối lợng, định luật bảo toàn
nguyên tố giải nhanh bài tập định lợng hóa học THCS

MC LC
A. T VN 2
I. L DO CHN TI.
II. MC CH NGHIấN CU
III. PHNG PHP NGHIấN CU.
B. NI DUNG GII QUYT VN 4
I. TNG QUAN
II. PHNG PHP BO TON KHI LNG
III. PHNG PHP BO TON NGUYấN T
IV. KT HP HAI PHNG PHP BO TON KHI LNG V BO TON NGUYấN T
V. BI TP P DNG
C. KT LUN V KIN NGH 23
I. THC NGHIM S PHM
II. IU KIN P DNG.
III. XUT, KIN NGH.
IV. KT LUN CHUNG
A. T VN
I- Lớ do chn ti
1. C s lớ lun.
Húa hc l b mụn khoa hc quan trng trong nh trng ph thụng. Mụn

Đàm Ngọc Thạch THCS Tân Quang - Năm học 2011 2012
1
Sáng kiến kinh nghiệm Vận dụng định luật bảo toàn khối lợng, định luật bảo toàn
nguyên tố giải nhanh bài tập định lợng hóa học THCS

húa hc cung cp cho hc sinh mt h thng kin thc ph thụng c bn v thit
thc u tiờn v húa hc, giỏo viờn b mụn húa hc cn hỡnh thnh cỏc em mt k

a. Thc trng chung
Khi chun b thc hin ti, nng lc gii cỏc bi toỏn húa hc ca hc sinh
trong trng tụi cũn rt yu. Mc dự a s cỏc em u cú sỏch tham kho thm chớ

Đàm Ngọc Thạch THCS Tân Quang - Năm học 2011 2012
2
Sáng kiến kinh nghiệm Vận dụng định luật bảo toàn khối lợng, định luật bảo toàn
nguyên tố giải nhanh bài tập định lợng hóa học THCS

mt s em cú rt nhiu sỏch tham kho nhng cỏc em li cha bit la chn mua
cỏc loi sỏch phự hp, ch yu l s dng cỏc sỏch Hc tt hoc bi tp nõng cao.
Vic giỏo viờn m rng kin thc cho hc sinh c bit l kin thc khú trong cỏc
gi hc cũn hn ch. Hc sinh thng rt lỳng tỳng khi gp phi cỏc bi tp phc
tp nh: cỏc dng cú d kin khụng c bn (tng quỏt), hoc cỏc bi tp quỏ nhiu
phn ng, hoc cỏc bi tp d kin cho khụng rừ
b. im mi ca ti
- Hc sinh nm c bn cht ca phn ng húa hc nờn cỏc em cm thy
d hiu, hiu sõu sc vn , gii thớch c nguyờn nhõn dn n cỏc trng hp
ca bi toỏn.
- S dng linh hot nh lut bo ton khi lng, inh lut bo ton nguyờn
t trong phn ng húa hc.
- Cú th ỏp dng cho nhiu hc sinh khi cp II: vi hc sinh i tr, cỏc i
tng hc sinh khỏ gii.
- Ti liu ny cú th dựng cho cỏc hc sinh khi THPT hoc giỏo viờn cú th
tham kho.
c. im hn ch ca ti
- ti khú ỏp dng vo vic ging dy trc tip trờn lp m ch yu ỏp
dng vo vic bi dng, ph o hc sinh ngoi gi hoc bi dng i tuyn
HSG.
- ti ch cp ti mt s phng phỏp gii nhanh c bn.

nghim s phm v.v
- Nghiờn cu k SGK húa hc 9 v cỏc sỏch nõng cao v phng phỏp gii
bi tp, tham kho cỏc ti liu ó c biờn son v phõn tớch, h thng cỏc dng
bi toỏn húa hc theo ni dung ó ra.
- ỳc rỳt kinh nghim ca bn thõn trong quỏ trỡnh dy hc.
- Tham kho, hc hi kinh nghim mt s ng nghip.
- p dng ti vo chng trỡnh ging dy i vi hc sinh lp 9 i tr v
ụn thi HSG.
B. NI DUNG GII QUYT VN
I. TNG QUAN
V nguyờn tc, mun gii nhanh v chớnh xỏc mt bi toỏn húa hc thỡ nht
thit hc sinh phi hiu sõu sc ni dung v c im ca bi toỏn ú. Nm vng
cỏc mi quan h gia cỏc lng cht cng nh tớnh cht ca cỏc cht, vit ỳng cỏc
phng trỡnh phn ng xy ra. Thc t cú rt nhiu bi toỏn phc tp: cỏc d kin
bi cho dng tng quỏt hoc khụng rừ, hoc thiu nhiu d kintng chng
nh khụng bao gi gii c. Mun gii chớnh xỏc v nhanh chúng cỏc bi toỏn
loi ny thỡ phi chn mt phng phỏp phự hp nht (phng phỏp gii thụng

Đàm Ngọc Thạch THCS Tân Quang - Năm học 2011 2012
4
Sáng kiến kinh nghiệm Vận dụng định luật bảo toàn khối lợng, định luật bảo toàn
nguyên tố giải nhanh bài tập định lợng hóa học THCS

minh). Vỡ vy hc sinh phi bit nhn dng bi tp, xỏc nh hng gii cú phự
hp vi phng phỏp bo ton khi lng, phng phỏp bo ton nguyờn t hay
khụng? õy l khõu quan trng nht ca quỏ trỡnh gii bi tp. lm c iu
ú hc sinh c k bi, túm tt c u bi theo s t duy: iu ó bit, iu
cha bit, s dng phng phỏp no nhanh v hiu qu nht.Trong ti ny tụi
khai thỏc nh lut bo ton khi lng khi cú n cht nu bit nh lng n-1
cht, n-2, n-3 cht thỡ qua mi quan h t l h s phng trỡnh vn khai thỏc

- Trong phn ng ca kim loi vi dung dch axit: Khi lng mui thu c bng
tng khi lng kim loi cng khi lng gc axit to mui.
- Tng khi lng dung dch sau phn ng bng tng khi lng ca dung dch
trc phn ng cng khi lng cht tan vo dung dch tr i khi lng cht kt
ta, cht bay hi.
3. Mt s chỳ ý :

Đàm Ngọc Thạch THCS Tân Quang - Năm học 2011 2012
5
Sáng kiến kinh nghiệm Vận dụng định luật bảo toàn khối lợng, định luật bảo toàn
nguyên tố giải nhanh bài tập định lợng hóa học THCS

a. Kim loi + axit khụng cú tinh oxi húa mnh nh HCl, H
2
SO
4
loóng
+ S mol HCl phn ng = 2 s mol H
2
sinh ra
+ S mol H
2
SO
4
phn ng = s mol H
2
sinh ra
+ Khi lng mui = khi lng kim loi + khi lng gc axit
b. Oxit kim loi + axit khụng cú tớnh oxi húa mnh nh HCl, H
2

2
+ S mol
OH

= 2 s mol H
2
thoỏt ra
Nu kim loi húa tr I thỡ: s mol kim loi = s mol
OH

Nu kim loi húa tr II thỡ: s mol kim loi = s mol H
2
4. Cỏc vớ d minh ha
Bi 1: Cho 0,52 gam hn hp hai kim loi Mg v Fe tan hon ton trong dung dch
H
2
SO
4
loóng, d thy thoỏt ra 0,336 lớt khớ (ktc). Tớnh tng khi lng mui
sunfat thu c sau phn ng?
Phõn tớch:
- Dng toỏn hn hp ( hai kim loi Mg v Fe cựng tỏc dng vi HCl)
- Bit khi lng hn hp, s mol khớ tớnh c s mol Mg, Fe tớnh
c tng khi lng hai mui theo phng trỡnh.
Cỏch 1:
Phng trỡnh húa hc:
Mg + 2HCl MgCl
2
+ H
2

Cỏch 2:
Theo phng trỡnh (1) v (2):
)(03,02
2
molnn
HHCl
==
Theo nh lut bo ton khi lng:
g
mmmm
HHClKLmuoi
585,1
2.015,05,36.03,052,0
2
=
+=
+=
Cỏch 3:
Theo nh lut bo ton khi lng:
axitgocklmuoi
mmm +=
Li cú:
)(03,02.015,0.2
2
molnn
HClgoc
===

axitgocklmuoi
mmm +=

* Hc sinh lm theo cỏch 1
Phng trỡnh húa hc:
A + 2HCl ACl
2
+ H
2
(1)
B + 2HCl BCl
2
+ H
2
(2)
t s mol ca Mg; Fe ln lt l x, y (mol) (x, y > 0)
Theo bi ra ta cú: m
A
+ m
B
= 0,52 hay M
A
. x + M
B
.y = 0,52 (*)
Bit
)(015,0
4,22
336,0
2
molV
H
==

B + 2mHCl 2BCl
m
+ mH
2
(2)

Đàm Ngọc Thạch THCS Tân Quang - Năm học 2011 2012
8
Sáng kiến kinh nghiệm Vận dụng định luật bảo toàn khối lợng, định luật bảo toàn
nguyên tố giải nhanh bài tập định lợng hóa học THCS

(n, m ln lt l húa tr kim loi A, B trong mui)
Bit
)(015,0
4,22
336,0
2
molV
H
==
Theo phng trỡnh (1) v (2):
)(03,02
2
molnn
HHCl
==
Theo nh lut bo ton khi lng:
g
mmmm
HHClKLmuoi

9
Sáng kiến kinh nghiệm Vận dụng định luật bảo toàn khối lợng, định luật bảo toàn
nguyên tố giải nhanh bài tập định lợng hóa học THCS

vn õy l lm th no chng minh c rng hn hp hai kim loi trong TN1
v TN2 tan ht hay khụng?
- Nu trong P1 hn hp hai kim loi cha tan ht thỡ tớnh nng mol/l nh th
no?
- Phỏt hin vn :
2
HHCl
nn =
- Gii quyt vn : p dng nh lut bo ton khi lng
HD:
a) Mg + 2HCl

MgCl
2
+ H
2
(1)
2Al + 6HCl

2AlCl
3
+ 3H
2
(2)
Gi s trong TN1 kim loi tan ht, khi th tớch axit tng lờn trong TN2 thỡ
kim loi trong phn 2 cng phi tan ht. Khi cụ cn dung dch lng mui thu c

5,36
)(
2
==
=
=
b)Gi s TN2 kim loi vn cũn d.
TN1: a g hn hp tỏc dng vi 600ml dd HCl thu c 27,9 g mui khan
Vy a g hn hp tỏc dng vi 800 ml dd HCl s thu c
25,322,37
600
9,27.800
>=

Do ú thớ nghim 2 dung dch HCl vn cũn d, khi ú Mg v Al tan ht.
Gi s mol ca Mg, Al ln lt l x, y mol ( x, y > 0)
Theo bi ra ta cú:
%36%;%64%
)(1,0
)(2,0
5,72724
25,325,13395
==



=
=



O
3
chim 10,2% cũn
Fe
2
O
3
chim 9,8%. Nung hn hp ny nhit cao thu c cht rn cú khi
lng bng 67% lng hn hp ban u. Tớnh % theo khi lng cht rn to ra.
Phõn tớch:
- õy l dng toỏn quy v 100.
- Khi phõn hy CaCO
3
vn cũn d.
- Phỏt hin vn : Khi lng cht rn gim l khi lng CO
2
bay lờn
- Gii quyt vn : S dng nh lut bo ton khi lng
HD:
Coi lng hn hp ban u l 100 gam thỡ lng Al
2
O
3
= 10,2 gam ; lng
Fe
2
O
3
= 9,8 gam v lng CaCO
3

=
Vy cht rn to ra gm:
10,2g Al
2
O
3
= 15,22% 9,8 g Fe
2
O
3
= 14,62%
5 g CaCO
3
d = 7,4% CaO = 62,6%
Bi 6 ( kho sỏt HSG húa hc 8 huyn Ninh giang nm 2010 2011)
Cho lung khớ hiro i qua ng thu tinh cha 20 gam bt ng(II) oxit 400
0
C.
Sau phn ng thu c 16,8 gam cht rn.
a) Nờu hin tng phn ng xy ra?
b) Tớnh hiu sut phn ng?
c) Tớnh th tớch khớ hiro ( ktc) ó tham gia kh ng(II) oxit trờn?
Phõn tớch:
- Phỏt hin vn : Phn ng kh oxit kim loi s mol CO luụn bng s mol CO
2
- Gii quyt vn : Da vo nh lut bo ton khi lng
HD:
a) CuO mu en chuyn dn sang kim loi mu .
b) CuO + H
2

%80%100.
20
16
% == H
c)
)(48,4
2
lV
H
=
V
Nhn xột: Trong bi tp 6 v bi tp 4, phn ng cú th xy khụng hon ton thỡ
vic ỏp dng gii dng toỏn hn hp ny rt hiu qu.
Bi 7: Cho 12 gam hn hp hai kim loi Fe, Cu tỏc dng va vi dung dch
HNO
3
63%. Sau phn ng thu c dung dch A v 11,2 lớt khớ NO
2
duy nht
(ktc). Tớnh nng phn trm cỏc cht trong dung dch A.
Phõn tớch:
- Phỏt hin vn : S mol HNO
3
bng 2 ln s mol NO
2
- Gii quyt vn : Da vo nh lut bo ton khi lng tớnh khi lng
dung dch mui.
HD:
Phng trỡnh phn ng:
Fe + 6HNO

moln
NO
==
)(12
23
molnn
NOHNO
==
p dng nh lut bo ton khi lng:
)(895,0.46
63
100.63.1
12
23
g
mmmm
NOHNOddKLhhmuoidd
=+=
+=
t s mol ca Fe, Cu ln lt l x, y mol (x,y >o)



=
=




=+

12
Sáng kiến kinh nghiệm Vận dụng định luật bảo toàn khối lợng, định luật bảo toàn
nguyên tố giải nhanh bài tập định lợng hóa học THCS

Bi 8: ( thi HSG tnh Thanh húa 2009 2010)
Khi thc hin phn ng chuyn húa metan thnh axetilen ( 1500
0
C v iu
kin thớch hp) thu c hn hp khớ X gm metan, axetilen v hidro. t chỏy
hon ton hn hp X thu c 26,4 gam CO
2
. Tớnh khi lng hn hp X ó em
t.
Phõn tớch:
- bi ch cho khi lng CO
2
thu c sau phn ng. Tớnh khi lng X da
vo õu?
- Phỏt hin vn : im mu cht ca bi toỏn phi khai thỏc t CH
4
; CH
4
chuyn húa thnh hn hp X cỏc cht khỏc nhau thỡ ta luụn cú
4
CHX
mm =
- Gii quyt vn : S dng nh lut bo ton khi lng
HD:
Cỏch 1:
t x,y l s mol CH

4
d + 2O
2
CO
2
+ 2H
2
O (3)
y y 2y
H
2
+
2
1
O
2
H
2
O (4)
1,5x 1,5x
T (2-3): n = x + y =
44
4,26
= 0,6 mol

m = 0,6.12 = 7,2 gam.
T (2-4): n =
xy
x
2

H
2
H
2
X
CH
4
CO
2
C
X
H
HC
H
2
O
Sáng kiến kinh nghiệm Vận dụng định luật bảo toàn khối lợng, định luật bảo toàn
nguyên tố giải nhanh bài tập định lợng hóa học THCS

Nhn xột: Nu hc sinh lm cỏch 2 ỏp dng nh lut bo ton khi lng thu
c hiu qu cao nht, li gii ngn gn, d hiu, gim bt cỏc bc tớnh toỏn
ca hc sinh.
Bi 9: Hn hp X gm hiro v mt hirocacbon. Nung núng 14,56 lớt hn hp X
( ktc), cú bt Ni lm cht xỳc tỏc n khi phn ng xy ra hon ton thu c
hn hp Y cú khi lng 10,8 gam. Bit t khi ca Y so vi metan l 2,7 v Y cú
kh nng lm mt mu dung dch brom. Tỡm cụng thc phõn t ca hirocacbon.
HD:
)(65,0 moln
X
=

tham
gia phn ng.
- Sau phn ng cng H
2
vo hirocacbon khụng no m khi lng mol trung
bỡnh ca hn hp nh hn 28 thỡ trong hn hp sau phn ng cú H
2
d
Bi 10: Cho mt lung khớ CO i qua ng s ng 0,04 mol hn hp A gm FeO
v Fe
2
O
3
t núng. Sau khi kt thỳc thớ nghim thu c cht rn B gm 4 cht,
nng 4,874 gam. Khớ i ra khi ng s hp th vo dung dch Ba(OH)
2
d, thỡ thu
c 9,062 gam kt ta. Mt khỏc ho tan cht rn B bng dung dch HCl d thy
thoỏt ra 0,6272 lớt khớ H
2
( ktc).
1. Tớnh % khi lng cỏc oxit trong A
2. Tớnh % khi lng cỏc cht trong B, bit rng trong B s mol st t oxit
bng 1/3 tng s mol st (II) v st (III) oxit.
Phõn tớch:
Phỏt hin vn :

Đàm Ngọc Thạch THCS Tân Quang - Năm học 2011 2012
14
Sáng kiến kinh nghiệm Vận dụng định luật bảo toàn khối lợng, định luật bảo toàn

3
O
4
+ CO
2
(1)
Fe
3
O
4
+ CO

3FeO + CO
2
(2)
FeO + CO

Fe + CO
2
(3)
Khớ qua khi ng s l CO
2
hp th vo dung dch Ba(OH)
2
d c mui
trung ho:
CO
2
+ Ba(OH)
2

2
O
3
(x, y > 0).
Theo bi ra ta cú:
72 160 5,12 0,01( )
0,04 0,03( )
x y x mol
x y y mol
+ = =



+ = =

Trong A:
2 3
% 13,04%; % 86,96%
FeO Fe O
m m= =
b) t s mol ca Fe
2
O
3
phn ng (1) l a mol (a > 0).
t s mol ca Fe
3
O
4
phn ng (2) l b mol (b > 0).

CO CO
n n=
- Gii quyt vn :
+ S dng nh lut bo ton khi lng
Phng trỡnh
Fe
3
O
4
+ 4CO

3Fe + 4CO
2
(1)
CuO + CO

Cu + CO
2
(2)
CO
2
+ Ca(OH)
2


CaCO
3
+ H
2
O (3)

3. Cỏc vớ d minh ha
Dng 1: Xỏc nh cụng thc phõn t ca mt cht vụ c hoc mt hp
cht hu c
*Phng phỏp gii:

Đàm Ngọc Thạch THCS Tân Quang - Năm học 2011 2012
16
Sáng kiến kinh nghiệm Vận dụng định luật bảo toàn khối lợng, định luật bảo toàn
nguyên tố giải nhanh bài tập định lợng hóa học THCS

B
1
: T gi thit ta cú th xỏc nh thnh phn nguyờn t trong hp cht, riờng
i vi nguyờn t oxi ta cú th xỏc nh khụng chớnh xỏc trong hp cht cn tỡm cú
oxi hay khụng, trong nhng trng hp nh vy ta gi s hp cht cú oxi.
B
2
: t cụng thc phõn t hp cht C
x
H
y
O
z
N
t.
Lp s chuyn húa
A + O
2



NNNOHCN
OHCNOHCH
COCNOHCC
nnnn
nn
nn
nn
tzyx
tzyx
tzyx
tzyx
*Lu ý: t cụng thc phõn t hp cht thỡ iu quan trng nht l ta phi xỏc
nh c thnh phn nguyờn t ca hp cht ú vỡ cỏc hp cht khỏc nhau s cú
thnh phn nguyờn t khỏc nhau.
Bi 12: t chỏy hon ton 10ml este cn dựng ht 45ml O
2
, thu c
3:4:
22
=
OHCO
VV
. Ngng t sn phm chỏy thy th tớch gim 30ml. Cỏc th tớch o
cựng iu kin. Tỡm cụng thỳc ca este?
Phõn tớch: Th tớch gim 30 ml chớnh l th tớch nc

Th tớch CO
2
Phỏt hin vn :
- cựng iu kin v ỏp sut, cựng th tớch thỡ cựng s mol

Sáng kiến kinh nghiệm Vận dụng định luật bảo toàn khối lợng, định luật bảo toàn
nguyên tố giải nhanh bài tập định lợng hóa học THCS






=
=
=






+=+
=
=
2
6
4
1.302.402.4510
2.3010
1.4010
z
y
x
z

)(4632.085,088,1
22
molaaa
gmm
OHCO
==+
=+=+
Trong cht A cú
n
C
= 4a = 0,08(mol)
n
H
= 3a.2 = 0,12(mol)
Theo nh lut bo ton s mol nguyờn t:

n
O
= 4a.2 + 3a 0,085.2 = 0,05(mol)
Ta cú t l: n
C
: n
H
: n
O
= 8:12:5
Vy cụng thc phõn t ca A l C
8
H
12

2
3CO
2+ 4H
2
O (1)
C
x
H
y
+ (x +
4
y
)O
2
xCO
2
+
2
y
H
2
O (2)
t a,b l s mol C
3
H
8
, C

Vy V = 5. 0,8. 22,4 = 89,6 lớt.
C2: p dng nh lut bo ton nguyờn t
n = 2n + n = 2.
44
22
+
18
8,10
= 1,6 mol
n =
2
1
n =
2
1
.1,6 = 0,8 mol

V = 5. 0,8. 22,4 = 89,6 lớt.
T (Ix3 -II), ta cú: b(3 x) = 0,1.Vỡ b > 0 nờn x < 3.
Do A l hydrocacbon cú liờn kt kộm bn. Vy A cú x = 2.
Thay x = 2 vo (II), gii (I-III): a = b = 0,1 mol v y = 4.
Vy CTPT ca A: C
2
H
4
CTCT ca A: CH
2
= CH
2
C3: n =

2
) O(CO
2
)
O(H
2
O

)
Sáng kiến kinh nghiệm Vận dụng định luật bảo toàn khối lợng, định luật bảo toàn
nguyên tố giải nhanh bài tập định lợng hóa học THCS

Bi 15: Hũa tan ht 0,02 mol Al v 0,03 mol Cu vo dung dch HNO
3
, cụ cn dung
dch sau phn ng v nung n khi lng khụng i thỡ c m gam cht rn.
Khi lng cht rn m l:
A. 3,42 g B. 10,2 g C. 2,46g D. 3,12 g
HD:
S phn ng
2Al

2Al(NO
3
)
3

Al
2
O

2
SO
4
loóng thu c dung dch A. Cho dung dch A tỏc dng
vi dung dch NaOH d, lc kt ta em nung trong khụng khớ n khi lng
khụng i thu c m gam cht rn C. Tớnh m?
HD:
Tng s mol nguyờn t Fe cú trong hn hp Fe, Fe
2
O
3
, Fe
3
O
4
l
0,3+0,15.2+0,1.3 = 0,9(mol)
Sau quỏ trỡnh bin i u thu c cht rn C l Fe
2
O
3

Theo nh lut bo ton s mol nguyờn t

)(45,0.
2
1
32
molnn
FeOFe

3
2
molnn
CaCO
CO
===
Theo phng trỡnh (1) v (2):
)(05,0
2
)(
molnn
CO
oxittrong
O
==
Theo nh lut bo ton khi lng:
)(12,316.05,032,2
)(
gmmm
oxittrong
OKLhhKLoxit
=+=+=
Nhn xột : Phng phỏp bo ton khi lng, ỏp dng c cho rt nhiu dng
bi tp: Húa vụ c, húa hu c, bi tp liờn quan n phn ng oxi húa kh
hoc phn ng khụng oxi húa kh, vỡ vy vic phõn dng bi tp c trng l rt
khú khn. Hi vng thụng qua cỏc vớ d c th trao i cựng ng nghip hiu v
vn dng thnh tho phng phỏp ny gii cỏc bi tp trong thi HSG cp
huyn, cp tnh hng dn cho cỏc em t kt qu cao nht.
IV. KT HP HAI PHNG PHP BO TON NGUYấN T V BO
TON KHI LNG

+ O

H
2
O
Gii quyt vn : p dng nh lut bo ton nguyờn t

Đàm Ngọc Thạch THCS Tân Quang - Năm học 2011 2012
21
Sáng kiến kinh nghiệm Vận dụng định luật bảo toàn khối lợng, định luật bảo toàn
nguyên tố giải nhanh bài tập định lợng hóa học THCS

Khi lng hn hp khớ to thnh nng hn khi lng hn hp khớ ban u
chớnh l khi lng ca nguyờn t oxi trong cỏc oxit tham gia phn ng.
)(02,0)(02,0)(32,0
2
molnnmolngm
HCOOO
=+==
)(448,0
),(
2
lV
HCOhh
=
p dng nh lut bo ton khi lng:
32,0+=
ranChatoxit
mm
)(48,16 gm =

)(02,0)(04,0
56
16.5,004,3
342
)(
molnmoln
SOFeFe
==

=
Gi a l s mol SO
2
to ra. Theo nh lut bo ton nguyờn t:
S phn ng
(FeO, Fe
2
O
3
, Fe
3
O
4
) + H
2
SO
4


Fe
2

Trong bi toỏn hu c, bi toỏn lng cht d cú by kin thc vỡ vy giỏo viờn
nờn cho hc sinh s dng, khai thỏc hai phng phỏp trờn s trỏnh c iu ny.
V. Bi tp ỏp dng
Bi 1: Khi t 1 lớt khớ X cn 6 lớt O
2
thu c 4 lớt CO
2
v 5 lớt hi H
2
O (cỏc th

Đàm Ngọc Thạch THCS Tân Quang - Năm học 2011 2012
22
Sáng kiến kinh nghiệm Vận dụng định luật bảo toàn khối lợng, định luật bảo toàn
nguyên tố giải nhanh bài tập định lợng hóa học THCS

tớch khớ o cựng iu kin nhit , ỏp sut). Cụng thc phõn t X l:
A. CH
4
B. C
2
H
6
O C. C
4
H
10
D. C
4
H

2
SO
4
c mc ni tip nhau. Kt qu khi
lng bỡnh 1 tng thờm 6,12 gam, bỡnh 2 tng thờm 0,62 gam. Trong bỡnh 1 cú kt
ta cõn nng 19,7g. Xỏc nh cu to v thnh phn % theo khi lng mi
hidocacbon trong hn hp trờn, bit chỳng u mch thng v khi cho tỏc dng vi
clo cú chiu sỏng, mi hidro u cho 2 sn phm cha 1 nguyờn t clo.
Bi 4: Cho hn hp gm CH
4
v C
2
H
2
i qua bỡnh cha dd Br
2
(d) thỡ C
2
H
2
b gi
li, khớ thoỏt ra nguyờn cht l CH
4
. Nh vy ta ó lm sch khớ CH
4
cú ln C
2
H
2
.

tng 1,35 gam, trong bỡnh 2 cú 7,5 gam cht kt ta trng.
a) Hóy cho bit: X gm nhng NTHH no?
b) Xỏc nh cụng thc phõn t ca X bit rng t khi ca X so vi khớ
Mờtan bng 2,625.
c) Vit cụng thc cu to ca X. Bit rng X lm mt mu dung dch Br
2
,
vit PTP.
Bi 6: Cho hn hp Fe v FeS tỏc dng vi dung dch HCl (d), thu c 2,464 lớt
hn hp khớ iu kin tiờu chun. Dn hn hp khớ ny qua dung dch Pb(NO3)
2
d, sinh ra 23,9 gam kt ta en. Hóy tớnh phn trm khi lng ca Fe v FeS
trong hn hp?
Bi 7: Kh hon ton 24 gam hn hp CuO v Fe
x
O
y
bng H
2
d nhit cao thu

Đàm Ngọc Thạch THCS Tân Quang - Năm học 2011 2012
23
Sáng kiến kinh nghiệm Vận dụng định luật bảo toàn khối lợng, định luật bảo toàn
nguyên tố giải nhanh bài tập định lợng hóa học THCS

c 17,6 gam hn hp 2 kim loi. Tớnh khi lng H
2
O to thnh?
Bi 8: Khi oxi hoỏ chm m gam Fe ngoi khụng khớ thu c 12 gam hn hp A

im gii im khỏ im TB im yu
SL % SL % SL % SL %
9A 28 3 10,7 12 42,9 9 32,1 4 14,3
9B 37 8 21,6 18 48,6 9 24,3 2 5,5
9C 39 16 41 20 51,3 3 7,7 0 0
Nhn xột:
- Hc sinh gii bi toỏn nhanh thụng minh theo ỳng bn cht húa hc vỡ
vy tit kim c thi gian thi c ca hc snh.
- Sau khi ỏp dng ti tụi thy hc sinh hc tp tớch cc hn, hc sinh lm
ch c phng phỏp ca mỡnh, hn na k nng ca hc sinh tin b rừ rt. Rt
cn thn trong gii toỏn vỡ hc sinh cú th nhm c kt qu cui cựng ngay vỡ
vy thun tin cho vic sa li.
- Cng c, khc sõu kin thc khi ỏp dng nh lut bo ton khi lng v
nh lut bo ton nguyờn t.

Đàm Ngọc Thạch THCS Tân Quang - Năm học 2011 2012
24
Sáng kiến kinh nghiệm Vận dụng định luật bảo toàn khối lợng, định luật bảo toàn
nguyên tố giải nhanh bài tập định lợng hóa học THCS

- Hc sinh s dng nh lut bo ton nguyờn t n gin hn vi cỏch gii
thụng qua phng trỡnh t chỏy vỡ vit phng trỡnh, cõn bng phng trỡnh
dng tng quỏt rt khú vi hc sinh; hn na hc sinh vn cũn nhm ln s
phn ng v phng trỡnh phn ng.
2. i vi hc sinh gii
Nm 2011 2012:
- Cú 5 em c HSG cp huyn, 2 gii nhỡ, 2 gii ba, 1 kk
- Cú 4 hc sinh chn thi HSG tnh.
II. IU KIN P DNG.
- ỏp dng c ti ny vo cụng vic ging dy Giỏo viờn phi thng