ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN ĐẠI HỌC TỔNG HỢP BATANGAS
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Cộng hòa Philippin

PHÙNG THỊ THU HÀ

MỐI QUAN TÂM VỀ SINH THÁI VÀ VẤN ĐỀ
PHÁT TRIỂN SINH THÁI BỀN VỮNG TRONG
CÁC TÁC PHẨM CHỌN LỌC CỦA TÁC GIẢ AL
GORE

Chuyên ngành: Ngôn ngữ và văn học Anh

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SỸ NGÔN NGỮ VÀ VĂN HỌC ANH

THÁI NGUYÊN, 2014

Công trình được hoàn thành tại:
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN Hướng dẫn khoa học: TS. Maria Luisa A. Valdez

Phản biện 1:
Phản biện 2:
Phản biện 3:

giảm thể chất giống nòi, bệnh dịch mới lan tràn… là những vấn đề
môi trường nghiệm trọng mà thế giới đang phải đối mặt. Do đó, công
cuộc bảo vệ môi trường là vấn đề mang tính sống còn không chỉ
trong phạm vi một vài quốc gia, hay một số các khu vực mà là vấn
đề mang tính toàn cầu, là một trong những yếu tố quyết định sự phát
triển bền vững, liên quan chặt chẽ tới sự phát triển kinh tế- xã hội
của các quốc gia nói riêng và của toàn thế giới nói chung.
‘Sự nóng lên toàn cầu’ và ‘khủng hoảng khí hậu’ không chỉ thu
hút sự quan tâm của các nhà khoa học, nhà giáo dục, nhà văn, nhà
thơ, nhà môi trường học trên khắp thế giới, mà sự suy thoái môi
trường nghiêm trọng còn là tâm điểm được nghiên cứu bởi nhiều các
nhà lãnh đạo cao cấp trên thế giới và Al Gore là một trong những
người như thế.
Albert Arnold Gore (Al Gore) là cựu Phó Tổng Thống Mỹ, giai
đoạn 1993-2001. Ông được Đảng Dân chủ đề cử tổng thống năm
2000, và năm 2007 ông là đồng tác giả của giải thưởng Nô-ben do đã 2
có những đóng góp to lớn đối với những nghiên cứu về biến đổi khí
hậu toàn cầu.
Ông là một trong những người đầu tiên ủng hộ chủ chương của
thế giới về quản lý môi trường, người đã dành thời gian để nghiên
cứu về môi trường từ khi con ngồi trên ghế nhà trường. Thế giới thực
sự biết đến ông với những mối quan tâm lớn dành cho môi trường
sinh thái không chỉ qua các cuộc hội thảo cấp quốc tế hay qua các
phong trào bảo vệ môi trường mà còn là qua các tác phẩm của ông
được viết ra từ trái tim của người có ý thức sâu sắc về giá trị đích
thực của môi trường sinh thái.
Trong số nhiều những đóng góp to lớn của ông với sự nghiệp

2. Mối quan tâm về môi trường sinh thái được phản ánh như thế nào
trong các tác phẩm nghiên cứu, xét về khía cạnh:
2.1 tôn trọng Trái đất và sự sống trong sự đa dạng của nó;
2.2 bảo vệ năng lực tái sinh của Trái đất;
2.3 chăm sóc cho cuộc sống cộng đồng; và
2.4 đánh giá cao sự hào phóng và vẻ đẹp của Trái đất?
3. Tính bền vững được thể hiện như thế nào trong các tác phẩm
nghiên cứu liên quan đến sự hòa hợp giữa:
3.1 nhu cầu về môi trường;
3.2 nhu cầu công bằng xã hội;
3.3 và nhu cầu kinh tế?
4. Công cụ văn học nào đã được sử dụng để diễn đạt mối quan tâm
về môi trường và tính bền vững sinh thái?
5. Những phương pháp tiếp cận văn học nào được sử dụng phổ biến
trong các tác phẩm nghiên cứu? 4
6. Những bài học nào về quản lý sinh thái có thể được rút ra từ
những phân tích đó sẽ có lợi cho sinh viên Việt Nam?

Phạm vi và giới hạn của nghiên cứu
Nghiên cứu này phân tích các vấn đề về sinh thái và phát
triển bền vững được phản ánh trong các tác phẩm văn học được
lựa chọn của Al Gore, trên cơ sở đó, tìm ra những bài học về quản
lý sinh thái dành cho sinh viên Việt Nam. Tương tự như vậy, bài
viết này cố gắng trình bày những phản ánh của tác giả đối với môi
trường qua những tác phẩm nghiên cứu; các mối quan tâm về sinh
thái được phản ánh trong các tác phẩm xét về khía cạnh tôn trọng
Trái đất và sự sống và sự đa dạng của nó, bảo vệ năng lực tái sinh

Nghiên cứu hỗ trợ các nhà quản lý của Đại học Thái Nguyên
trong việc tham khảo, lựa chọn các ưu tiên phát triển các chương
trình, dự án và chính sách về môi trường trong các trường thành
viên. Nghiên cứu truyền cảm hứng cho họ để tiến hành các hoạt động
môi trường liên quan đến tôn trọng trái đất và sự sống trong sự đa
dạng của nó, bảo vệ năng lực tái sinh của trái đất, chăm sóc cho cuộc
sống cộng đồng, và đánh giá cao sự hào phóng của Trái đất và vẻ đẹp
của nó trong chương trình giáo dục cộng đồng nhằm đạt được những
lợi ích của một môi trường sinh thái bền vững cho tất cả mọi người
không phân biệt giới tính, chủng tộc, quốc tịch và tôn giáo.
Các chuyên gia
Nghiên cứu hỗ trợ họ trong việc xác định được vai trò của
những hành động và quyết định của của họ trong công cuộc bảo vệ
môi trường sinh thái. Với kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm sẵn 6
có, họ có thể truyền cảm hứng cho người học, người nghe, người đọc
trong việc tổ chức các hoạt động nhằm khuyến khích duy trì một môi
trường sống mà trong đó sự hòa giải các yêu cầu về môi trường, nhu
cầu công bằng xã hội, và nhu cầu kinh tế ở nơi làm việc của họ là
những yếu tố cơ bản. Những gợi ý này có thể khơi gợi, hướng họ đến
với những mối quan tâm về môi trường và tính bền vững của nó. Từ
đó, áp dụng phát triển thành các nguyên tắc sống và làm việc trong
môi trường của họ.
Các giảng viên
Nghiên cứu này cung cấp cho giảng viên những gợi ý về việc
lựa chọn các bài giảng có chủ đề về môi trường và tính phát triển bền
vững trong quản lý sinh thái, việc bảo tồn các nguồn tài nguyên toàn
cầu, và đáp ứng các nhu cầu của hiện tại mà không làm ảnh hưởng

Chương này trình bày quan diểm của việc xác định các cấu trúc
của nghiên cứu.
Các khái niệm văn học
Tổng quan tài liệu đề cập đến bốn loại cấu trúc, được sử dụng
trong phân tích và giải thích các tác phẩm văn học, bao gồm: 1) Giáo
dục môi trường, vấn đề quan tâm, 2) Quản lý sinh thái, 3) Al Gore và
những tác phẩm tiêu biểu, và 4) Phương pháp tiếp cận xã hội học và
triết học trong phê bình văn học.
Các nghiên cứu liên quan
Phần này trình bày các nghiên cứu được công bố và chưa công
bố có liên quan đến nghiên cứu này.
Tổng quan tài liệu
Phần này biện minh cho những ảnh hưởng trực tiếp của văn
học khái niệm để nghiên cứu này tiếp theo là trình bày những điểm
tương đồng và khác biệt của các tài liệu nghiên cứu được trích dẫn
để nghiên cứu hiện nay.
Khái niệm/Lý thuyết khung
Phần này trình bày các vấn đề trọng tâm hay nói cách khác là
trình bày động cơ chính của nghiên cứu.
Định nghĩa thuật ngữ
Phần này cung cấp định nghĩa của các khái niệm sử dụng trong
nghiên cứu, nhằm giúp cho người đọc hiểu được chính xác nội dung
mà người nghiên cứu muốn đề cập.
9
Chương 3
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU


văn học được sử dụng bởi Gore nhằm vào mục đích thể hiện mối
quan tâm về sinh thái và phát triển bền vững; các phương pháp tiếp
cận văn học phổ biến trong quá trình nghiên cứu các tác phẩm được
lựa chọn.
11
CHƯƠNG IV
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

KẾT QUẢ
Các kết quả phân tích chỉ ra rằng:
1. Những phản ánh của tác giả về môi trường qua các tác phẩm
chọn lọc của Al Gore
1.1 ‘Trái Đất trong trạng thái cân bằng’
Al Gore đã miêu tả chân thực những quan sát của ông về thực
trạng suy thoái đáng báo động của môi trường sinh thái thế giới như:
sự nóng lên toàn cầu, biển đổi khí hậu, diện tích của vùng có băng
che phủ vĩnh hằng đang ngày càng bị thu hẹp, mực nước biển tăng,
suy giảm tầng ôzôn, cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh
học bị suy thoái, hiện tượng đốt phá rừng trên diện rộng khiến diện
tích rừng tự nhiên bị thu hẹp nghiêm trọng, quá trình axit hóa đại
dương, mưa axit, tăng tưởng dân số, mở rộng đô thị, ô nhiễm môi

cho tác động của con người đối với môi trường sinh thái. Ông chỉ ra
rằng con người đang thải ra môi trường lượng CO2 lớn đến nỗi mà,
theo nghĩa đen, chúng ta đã làm thay đổi mối quan hệ giữa Trái Đất
và Mặt trời.
Sự nóng lên toàn cầu dẫn đến sự tan chảy một diện tích khổng
lồ các núi băng ở Bắc cực cùng như ở nhiều khu vực khác trên thế
giới, đe dọa sự sống của các loài động thực vật không chỉ ở những 13
khu vực đó mà còn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường
biển cũng như các hệ sinh thái trên cạn.
Cùng bàn về chủ đề sự suy thoái của môi trường cả hai tác
phẩm đã thể hiện những mối quan tâm sâu sắc của Al Gore trước
hiện tại và tương lai của Trái đất. Ông kêu gọi toàn thế giới đồng
lòng chung tay, góp sức tìm và thống nhất các giải pháp để lấy lại vẻ
đẹp vốn có của Trái đất và khả năng của Trái đất đối với việc duy trì,
tái tạo sự sống cho các loài sinh vật ở hiện tại và tương lai.
2. Mối quan tâm về môi trường sinh thái trong các tác phẩm thể
hiện ở các khía cạnh:
2.1 Tôn trong Trái Đất và sự sống trong tính đa dạng của nó.
Để thể hiện tình cảm tôn trọng đặc biệt dành cho Trái đất, AL
Gore khẳng định Trái đất là Mẹ của con người và nhân loại trên thế
giới đều là con của Mẹ. Với vai trò là Mẹ, Trái đất dạy con người
biết kiên nhẫn, yêu thương (part 3, p261).
Trái đất, với sự đa dạng về các yếu tố cấu thành nên nó như
cảnh quang, biển, hồ, sông, núi, đất, nước, không khí… cùng vạn vật
đã tạo nên một ngôi nhà chung ấm áp cho mọi sinh vật. Mẹ Trái đất
không thuộc quyền sở hữu của riêng ai và sự sống của Trái đất cũng
như các đặc tính đa dạng của Trái đất cần phải được tôn trọng.

Trái đất là nơi duy nhất để sự sống tồn tại và phát triển. Môi
trường tự nhiên là một phần không thể thiếu của cuộc sống con
người. Sự biến đổi kỳ ảo của vẻ đẹp tự nhiên làm cho con người luôn
ngạc nhiên thú vị. Cảnh quang thiên nhiên tươi đẹp cũng làm cho 15
con người cảm thấy thư thái, vui vẻ. Ngược lại khí hậu khắc nghiệt
cũng có thể khiến cho thể xác và tâm hồn con người trở nên khô cằn.
Trái đất đã thật hào phóng khi ban cho con người cùng vạn vật một
cuộc sống với thực phẩm, nước uống, với những nguồn tài nguyên
dồi dào và cảnh vật nên thơ. Nhưng đang buồn thay, con người, do
không ý thức được đầy đủ quyền lợi và nghĩa vụ đối với môi trường
nên đã và đang tiếp tục phá hủy nguồn sống của chính mình.
3. Tính bền vững được thể hiện trong các tác phẩm nghiên cứu
liên quan đến sự hòa hợp giữa nhu cầu về môi trường; nhu cầu
công bằng xã hội; và nhu cầu kinh tế.
Tính bền vững được xây dựng dựa trên một nguyên tắc cơ bản:
tất cả những thứ mà con người cần để tồn tại đều trực tiếp hoặc gián
tiếp phụ thuộc vào môi trường tự nhiên.Tính bền vững tạo ra và duy
trì những điều kiện mà trong đó con người và tự nhiên có thể tồn tại
trong sự hài hòa với những nhu cầu về phát triển xã hội, kinh tế và
những nhu cầu khác của những thế hệ hiện tại và tương lai.
Tính bền vững của môi trường toàn cầu và cuộc sống của con
người sẽ không đạt được, trừ khi con người ý thức một cách đầy đủ
những tác động của họ đối với môi trường để từ đó có những cân
nhắc, lên kế hoạch hành động sao cho đảm bảo phát triển xã hội,
kinh tế, văn hóa và đồng thời duy trì được môi trường sinh thái lành
mạnh.
Al Gore khuyến khích việc sử dụng và phát minh những công
17
6. Những bài học về quản lý sinh thái cho sinh viên Việt Nam
được rút ra từ những phân tích trên.
Việt Nam là một quốc gia ở Đông Nam Á và là một trong
những quốc gia hứng chịu nhiều tác động của biến đổi khí hậu toàn
cầu, đặc biệt những khu vực ven biển, như bão lũ bất thường, nguồn
nước bị xâm nhập mặn, suy giảm sự đa dạng hệ sinh thái … Việc
thúc đấy hoạt động nhận thức về vai trò, giá trị và khả năng của môi
trường đối với tầng lớp thanh niên, đặc biệt là thanh niên trí thức –
sinh viên là một hoạt động có ý nghĩa lâu dài đối với sự phát triển
toàn diện của đất nước Việt Nam nói riêng và các nước trong khu
vực và trên thế giới nói chung. 18
Chương V
TÓM TẮT, KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Chương này trình bày tóm tắt, kết quả, kết luận và kiến nghị
của nghiên cứu.
TÓM TẮT
Nghiên cứu này đi sâu phân tích về những mối quan tâm về
sinh thái và phát triển bền vững được phản ánh trong các tác phẩm
văn học được tuyển chọn của Al Gore, chỉ ra những bài học về quản
lý sinh thái gắn với giáo dục ý thức bảo vệ môi trường sinh thái cho
sinh viên Việt Nam.
Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định tính trong nghiên
cứu phân tích các khái niệm Gore của mối quan tâm về sinh thái và

năng lượng hóa thạch, thay vào đó sử dụng một cách tiết kiệm và
hiệu quả các loại năng lượng sạch như năng lượng mặt trời, năng
lượng gió; cân đối sự phát triển kinh tế của các khu công nghiệp,
nông nghiệp, và dịch vụ du lịch với những lợi ích xã hội và môi
trường bền vững.
5. Bằng việc kết hợp những công cụ văn học như so sánh, đối
chiếu, điệp âm, ẩn dụ, hoán dụ và câu hỏi tu từ, Al Gore đã đem đen
cho độc giả những nhận thức sâu sắc về vấn đề môi trường mà cả thế
giới đều quan ngại.
6. Các vấn đề về môi trường được tác giả Al Gore đề cập đến
trong hai tác phẩm chọn lọc rất có giá trị đối với việc giáo dục nhận
thức về môi trường cho người tầng lớp thanh niên Việt Nam nói
riêng và người dân Việt Nam nói chung. 20
KIẾN NGHỊ
Dựa trên các kết quả nghiên cứu, các kết luận sau đây được rút ra:
1. Đại học Thái Nguyên có thể xây dựng một chương trình học
ngoại khóa thường kỳ hoặc thường niên dành cho sinh viên trong
toàn đại học bàn về những vấn đề môi trường sinh thái, tổ chức các
buổi xem phim, nghe tọa đàm ngoại khóa (kinh phí do Đại học cấp
hoặc sinh viên đóng góp) hoặc đưa sinh viên tới những khu công
nghiệp, hoặc khu mỏ, khu du lịch sinh thái để họ có thể chứng kiến
và cảm nhận những tác hại to lớn của ô nhiễm môi trường, của suy
giảm hệ sinh thái đối với con người và đời sống xã hội.
2. Các trường Đại học thành viên có thể yêu cầu sinh viên có
các hoạt động thiết thực để bảo vệ môi trường như tiết kiệm điện,
nước, thực hiện tốt việc vệ sinh khu dân cư, ký túc xá, khu giảng
đường, đổ rác đúng nơi quy định, tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về