Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/ ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM
––––––––––––––––––––

LÃNH THỊ MAI HỒNG Ở CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
THÀNH PHỐ UÔNG BÍ, TỈNH QUẢNG NINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
ê
n
nn
n
g
g
à
à
n
n
h
h
:
:Q
Q
U
U
Ả
Ả
N
NL

s
ố
ố
:
:6
6
0
0
.
.
1
1
4
4
.
.
0
0
1
1
.
.
1
1
4
4



Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm chân thành, em xin bày tỏ lòng biết ơn và sự kính trọng tới
Lãnh đạo trƣờng Đại học sƣ phạm- Đại học Thái Nguyên, các Thầy giáo, Cô
giáo đã tham gia giảng dạy và cung cấp những kiến thức cơ bản, sâu sắc, tạo
điều kiện giúp đỡ em trong quá trình học tập và nghiên cứu tại nhà trƣờng.
Đặc biệt, với tấm lòng thành kính, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến
Giáo sƣ, Tiến sĩ Nguyễn Văn Hộ, ngƣời đã trực tiếp hƣớng dẫn khoa học và tận tình
giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn.
Em cũng xin gửi lời cảm ơn Lãnh đạo UBND, Phòng GD&ĐT, cán bộ
quản lý và giáo viên các trƣờng THCS thành phố Uông Bí cùng bạn bè, ngƣời
thân đã tạo điều kiện cả về thời gian, vật chất, tinh thần cho em trong suốt quá

4. Giả thuyết khoa học 3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu 3
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu 4
7. Phƣơng pháp nghiên cứu 4
8. Cấu trúc luận văn 5
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở
TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 6
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề 6
1.2. Các khái niệm cơ bản 9
1.2.1. Khái niệm quản lý, quản lý giáo dục và quản lý nhà trƣờng 9
1.2.2. Biện pháp quản lý 16
1.2.3. Thiết bị dạy học, phân loại thiết bị dạy học 16
1.2.4. Quản lý thiết bị dạy học 21
1.2.5. Biện pháp quản lý thiết bị dạy học 22
1.3. Nguyên tắc sử dụng thiết bị dạy học 23
1.3.1. Nguyên tắc sử dụng thiết bị dạy học phù hợp thời điểm 24
1.3.2. Nguyên tắc sử dụng thiết bị dạy học phù hợp địa điểm 24
1.3.3. Nguyên tắc sử dụng thiết bị dạy học đúng mức độ yêu cầu 25

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

1.4. Yêu cầu cơ bản về dạy học của trƣờng trung học cơ sở trong giai đoạn
hiện nay 26
1.4.1. Yêu cầu về mục tiêu giáo dục THCS 26
1.4.2. Yêu cầu về đổi mới chƣơng trình giáo dục THCS 26
1.5. Quản lý thiết bị dạy học trong trƣờng THCS 28
1.5.1. Vai trò của quản lý thiết bị dạy học 29
1.5.2. Nội dung quản lý thiết bị dạy học 29
1.5.3. Những yếu tố tác động đến hiệu quả quản lý thiết bị dạy học ở
trƣờng THCS 34

3.2.5. Tăng cƣờng thanh tra, kiểm tra, đánh giá, khen thƣởng và kỷ luật
việc quản lý sử dụng thiết bị dạy học của cán bộ, giáo viên và học sinh 80
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý thiết bị dạy học 84
3.4. Khảo nghiệm tính hợp lý và khả thi của các biện pháp quản lý phƣơng
tiện dạy học đã đề xuất 86
3.4.1. Mục tiêu khảo nghiệm 87
3.4.2. Chọn đối tƣợng xin ý kiến 87
3.4.3. Nội dung khảo nghiệm 87
3.4.4. Tổ chức lấy ý kiến về tính khả thi, hợp lý các biện pháp đề xuất và
thu thập số liệu 88
3.4.5. Xử lý kết quả 88
Kết luận chƣơng 3 94
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 95
1. Kết luận 95
2. Khuyến nghị 96
TÀI LIỆU THAM KHẢO 99
PHỤ LỤC Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Viết tắt
Viết đầy đủ
CBQL
Cán bộ quản lý
CSVC
Cơ sở vật chất
GV
Giáo viên

bị dạy học 63
Bảng 2.11: Thanh tra, kiểm tra, đánh giá, khen thƣởng và kỷ luật việc quản
lí sử dụng thiết bị dạy học của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân
viên và học sinh 65
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Sự nghiệp Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) của nƣớc ta luôn đƣợc Đảng và
Nhà nƣớc quan tâm, nhất là sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, Đảng ta đã
xác định: Trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc, cùng với
khoa học và công nghệ, GD&ĐT là quốc sách hàng đầu. Nghị quyết Hội nghị
lần thứ 2 Ban chấp hành Trung ƣơng Đảng khóa VIII đã nêu rõ: “Đổi mới
mạnh mẽ phƣơng pháp giáo dục đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều,
rèn luyện nếp tƣ duy của ngƣời học, từng bƣớc áp dụng phƣơng pháp tiên tiến,
hiện đại và phƣơng tiện hiện đại vào quá trình dạy học” và “Tiếp tục đổi mới
phƣơng pháp GD&ĐT, tăng cƣờng cơ sở vật chất và từng bƣớc hiện đại hóa
nhà trƣờng, lớp học, sân chơi, bãi tập, máy tính nối mạng Internet, thiết bị học
tập và giảng dạy hiện đại, thƣ viện, ký túc xá ” và “Đổi mới phƣơng pháp dạy
học, phát huy tƣ duy sáng tạo và năng lực tự đào tạo của ngƣời học, coi trọng
thực hành, thực nghiệm, ngoại khoá, làm chủ kiến thức, tránh nhồi nhét, học
vẹt, học chay, sử dụng một phần vốn vay và viện trợ của nƣớc ngoài để xây
dựng cơ sở vật chất cho GD&ĐT”.
Trong những năm qua ngành GD&ĐT đã tiến hành những điều chỉnh

tăng cƣờng có hiệu quả những năm vừa qua. Tuy nhiên, thiết bị dạy học thiếu
đồng bộ, khó lắp ráp, hệ thống phòng chức năng chƣa có, thiếu phòng thực
hành thí nghiệm, phòng học bộ môn nên việc bảo quản và sử dụng chƣa hiệu
quả, kinh phí hạn hẹp, chƣa đáp ứng đƣợc nhu cầu nên việc mua sắm bổ sung
thiết bị dạy học chƣa thƣờng xuyên, đồng bộ. Bên cạnh đó nhận thức của cán
bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh về quản lý, sử dụng thiết bị dạy học
còn nhiều hạn chế: ngại mất thời gian, kỹ năng thực hành thí nghiệm của giáo
viên còn lúng túng, nhân viên quản lý phƣơng tiện, thiết bị còn thiếu và chƣa đƣợc
đào tạo chuẩn Điều đó dẫn đến việc quản lý, sử dụng thiết bị dạy học nhằm đổi
mới phƣơng pháp dạy học còn hạn chế. Công tác quản lý, chỉ đạo việc trang bị, sử
dụng và bảo quản thiết bị dạy học ở các trƣờng chƣa đƣợc quan tâm đúng mức,
chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu đổi mới và nâng cao chất lƣợng dạy học.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

Từ sự nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn nói trên, xuất phát từ yêu cầu
khách quan và tính cấp thiết về bài toán quản lý thiết bị dạy học ở các trƣờng
THCS thành phố Uông Bí, tôi mạnh dạn tiến hành nghiên cứu đề tài: “ Quản lý
thiết bị dạy học ở các trường THCS thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh”
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn việc quản lý thiết bị dạy học ở
các trƣờng THCS thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh, luận văn đề xuất một số
biện pháp quản lý của hiệu trƣởng nhằm khai thác sử dụng hợp lý thiết bị dạy học
góp phần nâng cao chất lƣợng dạy học.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Quản lý thiết bị dạy học ở các trƣờng THCS
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý thiết bị dạy học ở các trƣờng THCS thành phố Uông
Bí, tỉnh Quảng Ninh.

nƣớc; của Bộ GD&ĐT và các bộ ngành có liên quan đến thiết bị dạy học.
- Các Quyết định, Chỉ thị, Nghị quyết của HĐND, UBND, Sở, Phòng
GD&ĐT thành phố Uông Bí tỉnh Quảng Ninh.
- Các đề tài khoa học của các tác giả, các nhà khoa học đi trƣớc.
- Các sách báo, tạp chí có liên quan đến đề tài.
7.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
+ Phương pháp quan sát
Quan sát các hình thức thể hiện công tác quản lý của Hiệu trƣởng và hoạt
động quản lý thiết bị dạy học ở các trƣờng THCS.
+ Phương pháp điều tra
Điều tra thu thập số liệu bằng các phiếu, biểu mẫu thống kê về thực
trạng Hiệu trƣởng quản lý thiết bị dạy học ở các trƣờng THCS thành phố Uông
Bí trong phạm vi nghiên cứu của đề tài.
Điều tra, khảo sát lấy ý kiến của các bộ phận quản lý nhà trƣờng nhằm
mục đích đánh giá thực trạng quản lý thiết bị dạy học.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

Điều tra, khảo sát lấy ý kiến của đội ngũ giáo viên trực tiếp giảng dạy, các
chuyên gia, các chuyên viên nhằm đánh giá thực trạng một số biện pháp quản lý
thiết bị dạy học ở các trƣờng THCS thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh.
+ Phương pháp phỏng vấn
Phỏng vấn các Hiệu trƣởng, Phó hiệu trƣởng phụ trách chuyên môn ở
các trƣờng THCS làm rõ thực trạng quản lý thiết bị dạy học.
+ Phƣơng pháp nghiên cứu sản phẩm: Hồ sơ quản lý, các biên bản về
kiểm tra nội bộ trƣờng học của Hiệu trƣởng, đặc biệt là quản lý việc sử dụng,
bảo quản thiết bị dạy học.
+ Phƣơng pháp xin ý kiến chuyên gia về các biện pháp đề xuất để quản
lý thiết bị dạy học.
+ Phương pháp bổ trợ:

đƣợc bắt đầu từ việc quan sát sự vật, hiện tƣợng, quá trình. Trong tác phẩm
“Phép dạy học vĩ đại”, ông viết: “ không có gì trong trí não nếu nhƣ trƣớc đó
không có gì trong cảm giác. Vì thế, bắt đầu dạy học không thể từ sự giải thích
bằng lời về các sự vật mà phải bằng sự quan sát trực tiếp chúng. Lời nói không
bao giờ đƣợc đi trƣớc sự vật.” Nhƣ vậy, quan điểm dạy học của ông đã trái hẳn
với lối dạy học kinh viện, nhồi sọ và bắt học sinh học thuộc lòng còn phổ biến
thời kỳ đó. Ông nhấn mạnh “Cái có thể tri giác đƣợc hãy để cho học sinh tri
giác bằng các giác quan của chúng, cái nhìn đƣợc hãy để cho nhìn, cái nghe
đƣợc hãy để cho nghe Đó là quy tắc vàng đối với trẻ em, đối với dạy học”.
Nhà giáo dục học ngƣời Nga Usinski (1824-1870) và các học trò của ông
tiếp tục phát triển nguyên tắc dạy học trực quan dựa trên các thành tựu mới về
tâm lý học và sinh lý học. Usinski viết “không có cái gì có thể giúp anh san

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

bằng bức tƣờng ngăn cách giữa giáo viên và học sinh nhƣ là việc anh đƣa cho
học sinh xem một bức tranh và giải thích nó đứa trẻ suy nghĩ bằng hình dạng,
bằng màu sắc, âm thanh và bằng cảm giác nói chung.”
Theo Lê- nin quy luật nhận thức của con ngƣời là “Từ trực quan sinh
động đến tƣ duy trừu tƣợng, từ tƣ duy trừu tƣợng đến thực tiễn.”
Ngƣời Việt Nam có câu: “Trăm nghe không bằng một thấy, trăm thấy
không bằng một làm”. Ngƣời Ấn Độ tổng kết: “tôi nghe- tôi quên, tôi nhìn- tôi
nhớ, tôi làm- tôi hiểu”.
Nhƣ vậy để quá trình nhận thức của con ngƣời đạt hiệu quả cao thì phải
thông qua quá trình nghe, nhìn và thực hành. Nâng cao chất lƣợng giáo dục
toàn diện là kết quả tổng hợp của nhiều biện pháp trong đó có việc sử dụng
hiệu quả TBDH, vai trò của các biện pháp quản lý là rất quan trọng. Các nhà
nghiên cứu trong và ngoài nƣớc đã nghiên cứu thực tiễn quản lý nhà trƣờng để
tìm ra các biện pháp quản lý hiệu quả nhất.
Từ những năm 60 của thế kỷ 20 đến nay, nhất là qua những năm đổi

số 1327/SGD&ĐT-KHTC ngày 08 tháng 3 năm 2004 của Sở Giáo dục và Đào
tạo Quảng Ninh về lập báo cáo nhu cầu mua sắm thiết bị dạy học tối thiểu,
Công văn số 1395/SGD&ĐT-KHTC ngày 29 tháng 7 năm 2012 của Sở Giáo
dục và Đào tạo Quảng Ninh về lập báo công tác chuẩn bị CSVC, sách và thiết
bị dạy học cho năm học mới, đã đề cập đến trách nhiệm của Hiệu trƣởng các
trƣờng THCS trong việc tổ chức nghiệm thu, tiếp nhận, quản lý và sử dụng
phƣơng tiện, thiết bị dạy học.
Hiện nay TBDH ở các trƣờng THCS Việt Nam còn thiếu nhiều so với
yêu cầu, vì vậy vấn đề đặt ra cho các nhà quản lý giáo dục nói chung là cần
thiết phải nghiên cứu thực trạng đơn vị mình, kế hoạch đầu tƣ mua sắm và quản
lý sử dụng hiệu quả TBDH phù hợp với điều kiện địa phƣơng và đơn vị mình.
Cho đến nay việc nghiên cứu quản lý TBDH ở các trƣờng THCS thì chƣa có
nhiều đề tài đề cập đến, nhất là ở bậc THCS thành phố Uông Bí tỉnh Quảng
Ninh. Đây là lý do để tác giả nghiên cứu biện pháp quản lý của hiệu trƣởng
trong việc trang bị, bảo quản và sử dụng TBDH ở các trƣờng THCS thành phố
Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

1.2. Các khái niệm cơ bản
1.2.1. Khái niệm quản lý, quản lý giáo dục và quản lý nhà trường
1.2.1.1. Quản lý
Quản lý là một hiện tƣợng xã hội xuất hiện rất sớm. Con ngƣời trong
hoạt động của mình, để đạt đƣợc mục tiêu cá nhân phải dự kiến kế hoạch, sắp
xếp trình tự tiến hành và tác động đến đối tƣợng bằng cách nào đó theo khả
năng của mình. Trong quá trình lao động tập thể càng không thể thiếu đƣợc kế
hoạch, sự phân công và điều hành chung, sự hợp tác và quản lý lao động…
Nhƣ vậy quản lý tất yếu nảy sinh và nó chính là một phạm trù tồn tại khách
quan đƣợc ra đời từ bản thân nhu cầu của mọi chế độ xã hội, mọi quốc gia,
trong mọi thời đại. Có nhiều quan điểm khác nhau về quản lý.

nhƣng tác giả nhận thấy chúng đều bao hàm một nghĩa chung, đó là:
- Quản lý là các hoạt động thiết yêu đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá
nhân, đảm bảo hoàn thành các cộng việc và là phƣơng thức tốt nhất để đạt đƣợc
mục tiêu chung của tập thể.
- Quản lý là quá trình tác động có định hƣớng, có tổ chức của chủ thể
quản lý lên đối tƣợng quản lý thông qua các cơ chế quản lý, nhằm sử dụng có
hiệu quả cao nhất các nguồn lực trong điều kiện môi trƣờng biến động để hệ
thống ổn định phát triển, đạt đƣợc những mục tiêu đã định.
Nhƣ vậy, theo chúng tôi, quản lý là một quá trình tác động có tổ chức, có
hƣớng đích của chủ thể quản lý tới đối tƣợng quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra.
Quản lý bao giờ cũng tồn tại với tƣ cách là một hệ thống bao gồm các thành phần:
+ Chủ thể quản lý (ngƣời quản lý, tổ chức quản lý): đề ra mục tiêu dẫn
dắt điều khiển các đối tƣợng quản lý để đạt tới mục tiêu định sẵn.
+ Khách thể quản lý (đối tƣợng quản lý): con ngƣời (đƣợc tổ chức thành
một tập thể, một xã hội…), thế giới vô sinh (các trang thiết bị kỹ thuật…), thế
giới hữu sinh (vật nuôi, cây trồng ).
+ Cơ chế quản lý: Những phƣơng thức mà nhờ đó hoạt động quản lý
đƣợc thực hiện và quan hệ tƣơng tác qua lại giữa chủ thể quản lý và khách thể
quản lý đƣợc vận hành điều chỉnh.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

+ Mục tiêu chung( cho cả đối tƣợng quản lý và chủ thể quản lý): Là căn
cứ để chủ thể quản lý tạo ra các hoạt động quản lý.
* Chức năng quản lý
Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang “Chức năng quản lý là một dạng hoạt
động quản lý, thông qua đó, chủ thể quản lý tác động vào khách thể quản lý
nhằm thực hiện mục tiêu nhất định”. [24]
Quản lý gồm 4 chức năng cơ bản
- Chức năng lập kế hoạch: Là căn cứ vào thực trạng ban đầu của tổ chức


Các chức năng quản lý tạo thành một chu trình quản lý, chúng có mối
quan hệ mật thiết với nhau, ảnh hƣởng qua lại, làm tiền đề cho nhau, khi thực
hiện hoạt động quản lý trong quá trình quản lý thì yếu tố thông tin luôn có mặt
trong tất cả các giai đoạn với vai trò vừa là điều kiện, vừa là phƣơng tiện để tạo
điều kiện cho chủ thể quản lý thực hiện các chức năng quản lý và đƣa ra các
quyết định quản lý.
1.2.1.2. Quản lý giáo dục
Theo sơ đồ phân loại khoa học (tam giác khoa học của B.M. Kedrốp) thì
quản lý giáo dục thuộc ngành khoa học xã hội). Do mỗi phƣơng thức xã hội
đều có một cách quản lý khác nhau, cho nên khái niệm quản lý giáo dục đã ra
đời và hình thành từ nhiều quan niệm khác nhau.
Ở các nƣớc tƣ bản chủ nghĩa, do vận dụng lý luận quản lý xí nghiệp vào
quản lý cơ sở giáo dục (trƣờng học) nên quản lý giáo dục đƣợc coi nhƣ một loại
xí nghiệp đặc biệt.
Ở các nƣớc xã hội chủ nghĩa, do vận dụng quản lý xã hội vào quản lý
giáo dục, nên quản lý giáo dục thƣờng đƣợc xếp trong lĩnh vực quản lý văn hóa
tƣ tƣởng nhƣ A.G.Afanaxep đã phân chia trong cuốn sách kinh điển nổi tiếng
của mình “con người quản lý xã hội”. Nhƣ vậy, quản lý giáo dục đƣợc coi là
bộ phận nằm trong lĩnh vực quản lý văn hóa tinh thần.
Ở Việt Nam quản lý giáo dục cũng là một lĩnh vực đƣợc đặc biệt quan
tâm. Nghị quyết Hội nghị lần 2 Ban chấp hành Trung ƣơng Đảng khóa VIII đã
viết “Quản lý giáo dục là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý tới khách
thể quản lý nhằm đưa ra hoạt động sư phạm của hệ thống giáo dục đạt tới kết
quả mong muốn bằng cách hiệu quả nhất”. [1]
Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang “Quản lý giáo dục thực chất là tác
động đến nhà trường, làm cho nó tổ chức tối ưu được quá trình dạy học, giáo
dục thể chất theo đường lối, nguyên lý giáo dục của Đảng, quán triệt được
những tính chất nhà trường XHCN Việt Nam bằng cách đó tiến tới mục tiêu dự
kiến, tiến lên trạng thái chất lượng mới”. [24]

và xã hội. Việc tổ chức các hoạt động nói trên đƣợc thông qua quá trình sƣ

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

phạm, quá trình giáo dục đƣợc tổ chức một cách khoa học, nhằm xây dựng và
hoàn thiện nhân cách ngƣời học, mà những nhân cách đó là những tiêu chuẩn
về đạo đức và năng lực của ngƣời học đáp ứng đƣợc những yêu cầu phát triển
của xã hội mà không một dạng tổ chức nào trong xã hội khác với tổ chức nhà
trƣờng có thể thay thế đƣợc nó.
Ngày nay, nhà trƣờng đƣợc thành lập và hoạt động dƣới sự điều chỉnh
bởi các quy định xã hội, nó có tính chất và nguyên lý hoạt động, có mục đích rõ
ràng và có nhiệm vụ cụ thể, có nội dung giáo dục đƣợc chọn lọc, có tổ chức bộ
máy và đội ngũ đƣợc đào tạo, có kế hoạch hoạt động và đƣợc hoạt động trong
môi trƣờng tự nhiên và xã hội nhất định, có sự đầu tƣ của ngƣời học, cộng
đồng, nhà nƣớc và xã hội, các cơ quan quản lý, các cấp trong xã hội.
Vậy, nhà trƣờng là cơ quan giáo dục chuyên biệt, có đội ngũ các nhà
giáo đƣợc đào tạo, nội dung chƣơng trình đƣợc chọn lọc, phƣơng pháp giáo dục
phù hợp với mọi lứa tuổi, các phƣơng tiện kỹ thuật phục vụ cho giáo dục, mục
đích giáo dục của nhà trƣờng phù hợp với xu thế phát triển của xã hội và thời
đại. Nhà trƣờng là một tổ chức chuyên biệt trong xã hội, thực hiện chức năng
tái tạo nguồn nhân lực phục vụ cho duy trì và phát triển của xã hội.
1.2.1.3. Quản lý nhà trường
Có nhiều tác giả quan niệm khác nhau về quản lý nhà trƣờng.
Theo tác giả Trần Kiểm:“Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối
giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường
vận hành theo nguyên lý giáo dục, để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào
tạo đối với nghành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh”. [18]
Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý nhà trường là quản lý hoạt
động dạy và học tức là làm sao đưa hoạt động đó từ trạng thái này sang trạng
thái khác để dần dần tiến tới mục tiêu giáo dục”. [24]

Sơ đồ 1.2. Quản lý các thành tố của quá trình dạy học
Vai trò của ngƣời quản lý là phải làm sao cho hệ thống các thành tố vận
hành liên kết chặt chẽ với nhau đƣa đến kết quả mong muốn.
Nhƣ vậy, quản lý nhà trƣờng thực chất là tác động có định hƣớng, có kế
hoạch của chủ thể quản lý lên tất cả các nguồn lực nhằm đẩy mạnh hoạt động
của nhà trƣờng theo nguyên lý giáo dục và tiến tới mục tiêu giáo dục mà trọng
tâm của nó là đƣa hoạt động dạy và học lên một trạng thái mới về chất.
Do vậy, công tác quản lý giáo dục nói chung, quản lý nhà trƣờng nói
riêng gồm có quản lý các hoạt động trong nhà trƣờng và các quan hệ giữa
trƣờng học với xã hội…
QL

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

1.2.2. Biện pháp quản lý
Có nhiều định nghĩa khác nhau về biện pháp, nhƣng nói chung biện pháp
đƣợc hiểu “ là cách thức, là con đường để tác động đến đối tượng ”.
Thƣờng có hai cách hiểu về biện pháp ở hai cấp độ khác nhau:
- Cấp độ vĩ mô: biện pháp là cách làm, cách giải quyết vấn đề ở tầm
trung gian: thấp hơn giải pháp, nhƣng cao hơn phƣơng pháp. Cùng một biện
pháp cũng có nhiều phƣơng pháp khác nhau.
- Cấp độ vi mô: biện pháp đƣợc coi là một bộ phận của phƣơng pháp, là
kĩ thuật của phƣơng pháp. Khi sử dụng một phƣơng pháp nào đó ngƣời ta có
thể sử dụng nhiều biện pháp khác nhau.
1.2.3. Thiết bị dạy học, phân loại thiết bị dạy học
1.2.3.1. Thiết bị dạy học
Dạy học là một trong những quá trình cơ bản để giáo dục, đào tạo ra
những con ngƣời phát triển toàn diện, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện
đại hóa đất nƣớc. Sự thành công của quá trình này phụ thuộc rất nhiều vào sự
quản lý và sử dụng hiệu quả TBDH trong mối tƣơng quan hợp lý khoa học với