ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM LƢƠNG THUỲ NGA

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƢƠNG PHÁP
DẠY HỌC Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ
CẨM PHẢ - TỈNH QUẢNG NINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC THÁI NGUYÊN - 2013

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN


i
LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi; các số liệu
và kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực, đƣợc các đồng tác giả
cho phép sử dụng và chƣa từng đƣợc công bố trong bât kỳ một công trình
nghiên cứu nào khác.

Tác giả luận văn
Lƣơng Thùy Nga
S
ố hóa bởi Trung tâm Học liệu ii
LỜI CẢM ƠN

Tác giả trân trọng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến:
- Trưởng khoa Sau đại học và Khoa Tâm lý, Trường Đại học Sư phạm -
Đại học Thái Nguyên;
- Các nhà khoa học, các thầy giáo, cô giáo đã tận tình giảng dạy, hướng
dẫn cho tác giả trong suốt quá trình học tập;
- Lãnh đạo, chuyên viên Vụ Giáo dục Trung học và các Cục, Vụ, Viện

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ vi
MỞ ĐẦU 1
1. Lý do chọn đề tài 1
2. Mục đích nghiên cứu 4
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu 5
4. Giả thuyết nghiên cứu 5
5. Nhiệm vụ nghiên cứu 5
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu 5
7. Phƣơng pháp nghiên cứu 5
Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƢƠNG
PHÁP DẠY HỌC Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 8
1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu 8
1.2. Một số khái niệm cơ bản của đề tài 11
1.2.1. Quá trình dạy học 11
1.2.2. Phƣơng pháp và phƣơng pháp dạy học 12
1.2.2.1. Phƣơng pháp 12
1.2.2.2. Phƣơng pháp dạy học 13
1.2.3. Quản lý và quản lý quá trình dạy học 16
1.2.3.1. Khái niệm Quản lý 16
1.2.3.2. Các chức năng của quản lý 18
1.2.3.3. Quản lý quá trình dạy học 19
1.3. Những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý đổi mới PPDH ở trƣờng THCS 20
1.3.1. Vai trò của việc đổi mới PPDH đối với việc nâng cao chất lƣợng
giáo dục nhà trƣờng 20
S
ố hóa bởi Trung tâm Học liệu iv
1.3.2. Yêu cầu về đổi mới PPDH ở trƣờng THCS 21

ố hóa bởi Trung tâm Học liệu v
2.2.2. Cơ cấu, quy mô trƣờng lớp cấp THCS của thành phố Cẩm Phả-
Tỉnh Quảng Ninh 38
2.2.3. Quy mô và cơ cấu đội ngũ GV trong trƣờng THCS Bái Tử Long,
THCS Cẩm Thành, THCS Trọng Điểm, THCS Lý Tự Trọng,
THCS Cửa Ông năm học 2012-2013 39
2.2.4. Đội ngũ CBQL trong trƣờng THCS Bái Tử Long, THCS Cẩm
Thành, THCS Trọng Điểm, THCS Lý Tự Trọng, THCS Cửa Ông
năm học 2012-2013 40
2.2.5. Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho thực hiện đổi mới PPDH. 41
2.3. Thực trạng đổi mới PPDH ở các trƣờng THCS thành phố Cẩm Phả 42
2.3.1. Thực trạng đội ngũ CBQL và GV ở 5 trƣờng THCS thành phố Cẩm
Phả đối với việc đổi mới PPDH 42
2.3.1.1. Nhận thức về PPDH của CBQL và GV 43
2.3.1.2. Mức độ áp dụng các phƣơng pháp và hình thức tổ chức dạy học 47
2.3.1.3. Những nguyên nhân tác động đến hoạt động đổi mới PPDH. 52
2.3.2. Hoạt động học tập, đánh giá của HS 56
2.3.2.1. Hoạt động học tập trên lớp của HS 57
2.3.2.2. Hoạt động tự học của học sinh 58
2.4. Thực trạng thực hiện các chức năng quản lí của hiệu trƣởng về đổi
mới PPDH 59
2.4.1. Chỉ đạo và tổ chức xây dựng kế hoạch hoạt động đổi mới phƣơng
pháp dạy học 60
2.4.2. Quản lí thực hiện đổi mới PPDH 61
2.4.3. Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện hoạt động đổi mới phƣơng pháp
dạy học 63
2.5. Tiểu kết chƣơng 2 65

3.3.4.3. Tổ chức thực hiện giải pháp 94
3.4. Mối quan hệ giữa các nhóm biện pháp 96
3.5. Khảo nghiệm về tính cần thiết và khả thi của các biện pháp 97
3.5.1. Mục đích khảo nghiệm 97
3.5.2. Nội dung khảo nghiệm 97
3.5.3. Kết quả khảo nghiệm nhận thức về tính cần thiết và tính khả thi
của các biện pháp quản lí đổi mới PPDH ở trƣờng THCS thành
phố Cẩm Phả. 98
3.6. Tiểu kết chƣơng 3 100
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 101
TÀI LIỆU THAM KHẢO 104
S
ố hóa bởi Trung tâm Học liệu vii
PHỤ LỤC

S
ố hóa bởi Trung tâm Học liệu iv
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt
Chữ viết đầy đủ
CBQL
Cán bộ quản lý
CNTT

Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh
TNTP HCM
Thanh niên tiền phong Hồ Chí Minh
UBND
Ủy ban nhân dân S
ố hóa bởi Trung tâm Học liệu v
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1: Qui mô phát triển trƣờng lớp, HS; tỷ lệ HS/lớp của 5 trƣờng
THCS Bái Tử Long, THCS Cẩm Thành, THCS Trọng Điểm,
THCS Lý Tự Trọng, THCS Cửa Ông năm học 2012-2013 38
Bảng 2.2: Cơ cấu trình độ chuyên môn của đội ngũ GV, tỷ lệ GV/lớp
năm học 2012-2013 39
Bảng 2.3a: Tình hình cơ sở vật chất, thiết bị dạy học 41
Bảng 2.3b: Tình hình cơ sở vật chất, thiết bị dạy học (tiếp) 42
Bảng 2.4: Nhận thức về mức độ cần thiết đổi mới PPDH của CBQL và GV 43
Bảng 2.5: Về việc vận dụng, sử dụng PPDH của GV ở trƣờng THCS
Cửa Ông 46
Bảng 2.6: Mức độ áp dụng các PPDH, hình thức tổ chức dạy học của GV 47
Bảng 2.7: Các mức độ nêu và giải quyết vấn đề 49
Bảng 2.8: Mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố liên quan tới đổi mới PPDH 53
Bảng 2.9: Khảo sát hoạt động trên lớp của học sinh 57
Bảng 2.10: Khảo sát hoạt động tự học của học sinh 58
Bảng 2.11: Quản lý đổi mới PPDH của CBQL các trƣờng THCS (theo
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Để thực hiện quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc, một
trong những giải pháp quan trọng đó là đổi mới giáo dục và đào tạo, nhằm
tạo ra nguồn nhân lực chất lƣợng cao đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội.
Đổi mới giáo dục sẽ là nhân tố then chốt để đảm bảo sự thành công của sự
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc, cũng nhƣ sự thắng lợi trong
cuộc cạnh tranh quốc tế.
Trong xu thế toàn cầu hóa, nền giáo dục Việt Nam cần đẩy nhanh tiến
trình đổi mới để rút ngắn khoảng cách về trình độ phát triển giáo dục so với
các nƣớc trong khu vực và trên thế giới. Đồng thời với sự phát triển nhƣ vũ
bão của khoa học, công nghệ và sự bùng nổ thông tin, do thời lƣợng có hạn,
nhà trƣờng không đủ thời gian để có thể dạy tất cả những tri thức mà nhân
loại đã tích lũy đƣợc cho HS. Với xu thế giáo dục nhân văn hiện nay đòi hỏi
phải thay đổi cách tiếp cận đối với quá trình giáo dục. Việc đổi mới PPDH
theo hƣớng phát huy tính tích cực, độc lập, sáng tạo của HS để từ đó bồi
dƣỡng cho HS phƣơng pháp tự học, hình thành khả năng học tập suốt đời là
một nhu cầu tất yếu.

Quyết định số 16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 05/5/2006 của Bộ trƣởng Bộ
Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành Chƣơng trình giáo dục phổ thông nêu rõ:
Phương pháp giáo dục phải phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo
của HS; phù hợp với đặc trưng môn học, hoạt động giáo dục, đặc điểm đối tượng HS
và điều kiện của từng lớp học; bồi dưỡng cho HS phương pháp tự học, khả năng hợp
tác; rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem
lại niềm vui, hứng thú học tập cho HS.
Nhƣ vậy, đổi mới PPDH là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng
đầu của đổi mới giáo dục phổ thông. Mục tiêu, chƣơng trình, nội dung dạy
học mới đòi hỏi việc cải tiến PPDH và sử dụng những PPDH mới.
3
Trong những năm qua, cùng với sự phát triển chung của giáo dục phổ
thông, hoạt động đổi mới PPDH ở các trƣờng THCS đã đƣợc quan tâm tổ chức
và thu đƣợc những kết quả bƣớc đầu thể hiện trên các mặt sau đây:
- Năm 2002, ngành GDĐT bắt đầu triển khai chƣơng trình và sách giáo
khoa phổ thông mới mà trọng tâm là đổi mới PPDH theo hƣớng phát huy tính
tích cực, chủ động, sáng tạo, rèn luyện phƣơng pháp tự học của HS.
- Dƣới sự chỉ đạo của Bộ GDĐT, các sở/phòng GDĐT đã chỉ đạo các
trƣờng THCS thực hiện các hoạt động đổi mới PPDH thông qua tổ chức các hội
thảo, các lớp bồi dƣỡng, tập huấn về PPDH, đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo
cụm chuyên môn, cụm trƣờng; tổ chức hội thi GV dạy giỏi các cấp, động viên
khen thƣởng các đơn vị, cá nhân có thành tích trong hoạt động đổi mới PPDH và
nhiều hoạt động hỗ trợ chuyên môn khác.
- Đông đảo GV THCS có nhận thức đúng đắn về đổi mới PPDH. Nhiều
GV đã xác định rõ sự cần thiết và có mong muốn thực hiện đổi mới PPDH. Một
số GV đã vận dụng đƣợc các PPDH tích cực trong dạy học; kĩ năng sử dụng
TBDH và ứng dụng CNTT trong tổ chức hoạt động dạy học đƣợc nâng cao.
Với những tác động tích cực từ các cấp quản lý giáo dục, nhận thức và
chất lƣợng hoạt động đổi mới PPDH ở các trƣờng THCS đã có những chuyển
biến tích cực, góp phần làm cho chất lƣợng dạy học từng bƣớc đƣợc cải thiện.

Từ những lý do trên, tôi chọn đề tài: “Biện pháp quản lý đổi mới
phương pháp dạy học ở trường trung học cơ sở thành phố Cẩm Phả, tỉnh
Quảng Ninh” để nghiên cứu.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở khảo sát thực trạng đổi mới PPDH và các biện pháp quản lý
việc thực hiện đổi mới dạy học ở một số trƣờng THCS ở thành phố Cẩm Phả,
tỉnh Quảng Ninh, đề xuất một số biện pháp quản lý việc thực hiện đổi mới
PPDH ở trƣờng THCS góp phần nâng cao chất lƣợng đổi mới PPDH nói riêng
và nâng cao chất lƣợng dạy học ở trƣờng THCS.
5
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu: Quản lý hoạt động dạy học ở trƣờng THCS
3.2. Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý việc đổi mới PPDH ở trƣờng THCS
4. Giả thuyết nghiên cứu
Việc đổi mới PPDH ở các trƣờng THCS thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng
Ninh đã thực hiện nhƣng chƣa thƣờng xuyên, chƣa mang tính hệ thống, nên
kém hiệu quả.
Thực trạng trên có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó, phải nói
đến các biện pháp quản lý việc đổi mới PPDH trong nhà trƣờng chƣa hệ thống,
chƣa thƣờng xuyên và chƣa phù hợp với thực tiễn dạy học ở các trƣờng THCS
thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh.
Nếu vận dụng hợp lý các các biện pháp quản lý đổi mới PPDH mang
tính hệ thống, thiết thực, toàn diện để góp phần nâng cao chất lƣợng dạy học ở
các trƣờng THCS thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận của đề tài
5.2. Khảo sát thực trạng đổi mới PPDH và quản lý việc thực hiện đổi mới
PPDH ở THCS thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
5.3. Đề xuất một số biện pháp quản lý việc thực hiện đổi mới PPDH ở THCS
thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh

Các tài liệu trên đƣợc phân tích, tổng hợp để tổng quan, xây dựng cơ sở
lý luận của đề tài, phục vụ trực tiếp cho việc giải quyết các nhiệm vụ của đề tài.
7.2.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra, khảo sát
+ Điều tra thống kê để nắm đƣợc số lƣợng, cơ cấu, trình độ đào tạo, thâm
niên công tác, phân bố của đội ngũ GV THCS trên địa bàn khảo sát.
+ Điều tra bằng phiếu để khảo sát nhu cầu về nội dung, phƣơng pháp,
hình thức đào tạo, bồi dƣỡng về chuyên môn và nghiệp vụ nói chung, đổi mới
PPDH của GV THCS; thực trạng công tác đổi mới PPDH của đội ngũ GV và
quản lý đổi mới PPDH ở trƣờng THCS.
7
Kết quả điều tra, khảo sát đƣợc phân tích, so sánh, đối chiếu để tìm ra
những thông tin cần thiết theo hƣớng nghiên cứu của đề tài.
- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động
+ Nghiên cứu các sản phẩm của GV nhƣ kế hoạch đổi mới PPDH, giáo
án, tập bài kiểm tra, đồ dùng dạy học, kế hoạch tự bồi dƣỡng để đánh giá trình
độ, việc tự bồi dƣỡng của GV THCS;
+ Nghiên cứu các kế hoạch, quyết định, báo cáo của phòng GDĐT, hiệu
trƣởng các trƣờng THCS có liên quan đến việc chỉ đạo, quản lý đổi mới PPDH
để đánh giá thực trạng quản lý đổi mới PPDH ở trƣờng THCS.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Tiến hành nghiên cứu, tiếp thu các kinh nghiệm quản lý đổi mới PPDH ở
trƣờng THCS của phòng GDĐT thành phố Cẩm Phả các đơn vị liên quan ở những
nơi làm tốt công tác quản lý đổi mới PPDH ở trƣờng THCS.
- Phương pháp chuyên gia
Hỏi ý kiến chuyên gia bằng các phiếu hỏi, bao gồm: Các nhà quản lý các
trƣờng THCS; Các nhà quản lý các cơ sở đào tạo GV THCS; Các nhà khoa
học, các chuyên gia về giáo dục học, tâm lý học; Các CBQL giáo dục ở thành
phố Cẩm Phả.
Việc lấy ý kiến chuyên gia tổ chức theo hình thức xin ý kiến đóng góp

không gợi mở cho, không bực vì không rõ đƣợc thì không bày vẽ cho. Vật có bốn
góc, bảo cho biết một góc, mà không suy ra ba góc khác thì không dạy nữa”.
Đến thế kỷ XVI trở đi, có rất nhiều nhà nghiên cứu giáo dục đã đƣa ra
những tƣ tƣởng tiến bộ. Monteque (1533-1592) đƣợc mệnh danh là ông tổ sƣ
phạm của Châu Âu đã chủ trƣơng giảng dạy bằng hoạt động, bằng quan sát trực
tiếp, bằng sự tiếp xúc với các sự vật trong đời sống hàng ngày. Muốn giảng dạy
tốt “Phải cho HS chạy trƣớc mà nhận xét” chứ không bắt buộc trẻ em nhắm mắt
theo những nhận định chủ quan của ngƣời thầy.
9
Comensky (1592-1670) đã cho rằng ngƣời thầy phải dạy thế nào để cho
HS thích thú học tập và có những cố gắng bản thân để nắm lấy tri thức. Ông
nói: “Tôi thƣờng bồi dƣỡng cho HS của tôi tinh thần độc lập trong quan sát,
trong đàm thoại và trong việc ứng dụng tri thức vào thực tiễn”.
John Dewey (1859-1952) chủ trƣơng phải dựa vào kinh nghiệm thực tế
của trẻ em. Việc giảng dạy phải kích thích đƣợc hứng thú, phải để trẻ em độc
lập tìm tòi, thầy giáo vừa là ngƣời thiết kế vừa là ngƣời cố vấn.
Ở Việt Nam có nhiều nhà giáo dục đã nghiên cứu PPDH phát huy tính
tích cực, độc lập của HS trong các giáo trình giáo dục học hoặc trên tạp chí
nghiên cứu giáo dục nhƣ Đặng Vũ Hoạt, Nguyễn Ngọc Bảo, Nguyễn Ngọc
Quang, Thái Duy Tuyên, Đặng Thành Hƣng,…
Bộ GDĐT cũng đƣa ra nhiều văn bản về việc đổi mới PPDH; đã tổ chức
nhiều đợt tập huấn về đổi mới PPDH cho CBQL, GV trong cả nƣớc. Riêng đối
với cấp THCS, THPT đã đƣa việc đổi mới PPDH vào chƣơng trình giáo dục
phổ thông từ năm 2002-2003 đƣợc triển khai ở lớp 6 và những năm sau cũng có
rất nhiều sách hƣớng dẫn giảng dạy theo phƣơng pháp mới nhƣ “Một số vấn đề
về đổi mới phương pháp dạy học trường trung học cơ sở” Môn Địa lý, Lịch sử,
Giáo dục công dân của tác giả Phạm Thị Sen - Phạm Thu Phƣơng - Nguyễn
Hữu Chí- Lƣu Thu Thủy - Nguyễn Thị Thanh Mai, NXB Hà Nội, 2004 và
tƣơng tự những môn còn lại; “Một số vấn đề về đổi mới phương pháp dạy học”
môn Toán ở THCS của Tôn Thân - Phan Thị Luyến - Đặng Thị Thu Thủy,

- Các cách tiếp hiện đại vận dụng vào QLGD nhƣ tiếp cận: “Quản lí chất
lƣợng tổng thể trong giáo dục”; Quản lý dựa vào nhà trƣờng; cũng đã đƣợc
các nhà khoa học nghiên cứu và vận dụng. Các thành quả nghiên cứu của các
nhà khoa học trong và ngoài nƣớc là những tri thức làm tiền đề cho việc nghiên
cứu lý luận và thực tiễn quản lý giáo dục, quản lý hoạt động dạy học trong các
trƣờng học nhằm nâng cao chất lƣợng và hiệu quả giáo dục, phục vụ cho mục
tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nƣớc.
11
Tuy nhiên các công trình nghiên cứu về quản lý đổi mới PPDH ở trƣờng
THCS ở từng khu vực, vùng miền chƣa có nhiều đề tài nghiên cứu; đặc biệt
chƣa có một luận văn nào nghiên cứu vấn đề này tại một thành phố thuộc một
tỉnh miền núi nhƣ thành phố Cẩm Phả, Quảng Ninh. Hơn nữa bản thân là ngƣời
đã, đang công tác quản lý tại một trƣờng THCS nên mong muốn đi sâu hơn, cụ
thể hơn vào vấn đề nghiên cứu, đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động đổi
mới phƣơng pháp ở trƣờng THCS. Vì vậy việc nghiên cứu quản lý đổi mới
PPDH ở các trƣờng THCS thành phố Cẩm Phả - Quảng Ninh là cần thiết.
1.2. Một số khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1. Quá trình dạy học
Quá trình dạy học là một quá trình dƣới sự lãnh đạo, tổ chức, điều
khiển của ngƣời giáo viên, ngƣời học tự giác, tích cực, chủ động tự tổ chức,
tự điều khiển hoạt động nhận thức, học tập của mình nhằm thực hiện những
nhiệm vụ dạy học.
Từ khái niệm trên ta thấy trong quá trình dạy học, hoạt động dạy và
hoạt động học liên hệ mật thiết với nhau, diễn ra đồng thời và phối hợp chặt
chẽ, tạo nên sự cộng hƣởng của hoạt động dạy và hoạt động học, từ đó tạo nên
hiệu quả cho quá trình dạy học. Trong đó có những luận điểm cần khẳng định:
- Quá trình dạy học là một hệ thống toàn vẹn, bao gồm các thành tố liên
hệ, tƣơng tác với nhau tạo nên chất lƣợng mới. Khi xem xét quá trình dạy học ở
một thời điểm nhất định, nó bao gồm những thành tố nhƣ: Mục đích dạy học,
nội dung dạy học, phƣơng pháp, GV, HS,… Các thành tố này có quan hệ mật

1.2.2. Phương pháp và phương pháp dạy học
1.2.2.1. Phương pháp
Theo Từ điển Tiếng Việt: Phƣơng pháp là cách thức tiến hành để có hiệu
quả. Theo quan điểm triết học: Phƣơng pháp là hình thái chiếm lĩnh hiện thực,
13
sự chiếm lĩnh hiện thực trong các hoạt động của con ngƣời, đặc biệt là hoạt
động nhận thức và cải tạo thực tiễn (Bách khoa toàn thƣ triết học (Liên Xô), tập
III, tr 409). Phƣơng pháp chính là cách thức làm việc của chủ thể, cách thức
này tuỳ thuộc vào nội dung vì “Phƣơng pháp là sự vận động bên trong của nội
dung” (Hêghen).
Thuật ngữ “phƣơng pháp” bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp (methodos) có
nghĩa là con đƣờng để đạt mục đích. Theo đó, phƣơng pháp dạy học là con
đƣờng để đạt mục đích dạy học.
1.2.2.2. Phương pháp dạy học
Khái niệm PPDH ở đây đƣợc hiểu với nghĩa hẹp, đó là các PPDH cụ thể,
các mô hình hành động. PPDH cụ thể là những hình thức, cách thức hành động
của GV và HS nhằm thực hiện những mục tiêu dạy học xác định, phù hợp với
những nội dung và những điều kiện dạy học cụ thể. PPDH cụ thể quy định
những mô hình hành động của GV và HS. Thực tế có tới hàng trăm PPDH cụ
thể, bao gồm những phƣơng pháp chung cho nhiều môn và các phƣơng pháp
đặc thù bộ môn. Bên cạnh các PPDH truyền thống quen thuộc nhƣ thuyết trình,
đàm thoại, biểu diễn trực quan, làm mẫu, có thể kể ra một số phƣơng pháp khác
nhƣ: Phƣơng pháp thuyết trình, phƣơng pháp mô phỏng, phƣơng pháp đàm
thoại, phƣơng pháp luyện tập, phƣơng pháp thực nghiệm, phƣơng pháp nghiên
cứu trƣờng hợp, phƣơng pháp khám phá trên mạng, phƣơng pháp điều phối,
phƣơng pháp đóng vai,
PPDH là một thành tố quan trọng của quá trình dạy học, là cách thức
tƣơng tác giữa ngƣời dạy và ngƣời học nhằm giải quyết tốt nhiệm vụ giáo
dƣỡng, giáo dục và phát triển trong quá trình dạy học. Phƣơng pháp dạy học có
quan hệ gắn bó hữu cơ với các thành tố khác của quá trình dạy học. Nó vừa bị