Website: Email : Tel : 0918.775.368
MỤC LỤC
Đặt vấn đề
Phần 1: Phương pháp nghiên cứu
Phần 2: Nội dung nghiên cứu
I/Các di tích lịch sử văn hoá tại Đồ Sơn
1-Đền Nghè
2-Đền Bà Đế
3-Đền Dáu
4-Đền Mẫu (miếu Vừng)
5-Đình Ngọc-Suối Rồng -Đền Long Sơn
6- Đình Chài
7-Chùa Hang
8-Chùa Bàng Động (Vĩnh Khánh Tự )
9-Miếu Vạn Ngang
10-Di tích nền móng tháp Tường Long
11-Di tích Bến Nghiêng
12-Di tích Bến tàu không số
13- Lễ hội chọi trâu
14- Hội thi bơi thuyền rồng
15- Lễ hội mùa xuân
16- Hội Dáu
II/ Đánh giá sự hấp dẫn du lịch lịch, tiềm năng và hiện trạng khai
thác của các di tích lịch sử tại Đồ Sơn
1-Du lịch văn hoá
2-Du lịch lễ hội
1
II/ Tác động của hoạt động du lịch tới môi trường xung quanh các di
tích lịch sử và khu vực diễn ra lễ hội tại Đồ Sơn
1- Tại môi trường xung quanh các di tích.
2- Tại môi trường quanh khu vực diễn ra lễ hội.
được những ý kiến nhận xét và đánh giá từ phía các thầy cô.
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1-Nghiên cứu các tài liệu thứ cấp
Đây là phương pháp sử dụng các nguồn tài liệu như sách báo, tạp
chí, bản đồ và các tài liệu khác liên quan đến địa phương cần điều tra,
nghiên cứu. Phương pháp này có tác dụng cung cấp thông tin nhanh và có
độ chính xác cao
2 - Quan sát thực tế
Phương pháp này cung cấp thông tin nhanh về địa bàn thực tế, song
đòi hỏi phải nhìn nhận các vấn đề một cách thận trọng, tuyệt đối tránh
những cách nhìn mang tính áp đặt.
3-Phương pháp phỏng vấn
Đối tượng phỏng vấn ở đây bao gồm người dân Đồ Sơn và khách du
lịch. Thông tin thu được rất đa dạng, thậm chí có nhiều ý kiến trái ngược
nhau, do đó cần phải kiểm tra, lựa chọn để có thông tin chính xác.
4
PHẦN 2. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
I/CÁC DI TÍCH LỊCH SỬ VĂN HOÁ TẠI ĐỒ SƠN
Đồ Sơn là mảnh đất huyền thoại của cả quá khứ và hiện tại. Nơi đây
có nhiều truyền thuyết và các di tích lịch sử –văn hoá, lễ hội độc đáo và đặc
sắc. Hệ thống đình, đền, chùa của Đồ Sơn trước kia dày đặc. Tuy nhiên,
trải qua năm tháng với những biến động của tự nhiên và lịch sử, đến nay
một số đình, đền chùa miếu đã không còn nữa, hoặc chỉ còn lại một vài dấu
tích cũ.
Mặc dù vậy, hiện tại, Đồ Sơn vẫn còn nhiều di tích lịch sử văn hoá
hấp dẫn
1-Đền Nghè
Đền Nghè được xây dựng năm Tự Đức thứ 28(1876) với kiểu kiến
trúc chữ nhị, mỗi ngôi nhà có 3 gian. Trước đây đền chỉ thờ thần Điểm
Tước, nay thờ thêm Lục vị tiên công –những vị đứng đầu 6 dòng họ đã có
tổ họ Đinh và họ Phạm. Đình có kiến trúc và quy mô vừa phải gồm 3 gian
tiền đường và 5 gian hâu cung.
Cách đền 100m là suối Rồng. Mạch nước suối Rồng chảy ra từ trong
núi,quanh năm không hề cạn. Nước ở đây dùng cho sinh hoạt và tưới tiêu
đồng ruộng
Gần ngay đó có một ngôi đền nhỏ là đền Long Sơn (đền thờ cô
Chín).
6- Đình Chài
6
Đình được xây dựng năm1864 tại Vạn Bún, đến 1934 thì chuyển về
Vạn Thốc. Đình thờ Vua Bà ở cửa Đại Càn, tức mẹ Tống Thế Bính. Dân
đến thờ chủ yếu là dân chài từ nơi khác đến.
7-Chùa Hang
Nằm trên địa bàn phường Vạn Sơn, chùa Hang là một hang đá xuyên
sâu vào núi khoảng 20 m, long hang hình thang, phía trong cao chừng 1m,
rộng 1,3m. Đây được coi là điểm đầu của hành trình Phật giáo vào đất Việt.
Chùa có tượng Phật, bàn thờ và bát hương bằng đá nhưng nay đã mất.
8-Chùa Bàng Động (Vĩnh Khánh Tự )
Chùa nằm trên địa bàn làng Bàng Động, xã Bàng La. Chùa có từ
thời Mạc, năm 1993 được trùng tạo lại trông khang trang hơn.
9-Miếu Vạn Ngang
Miếu được dựng cách đây hơn 100 năm, nằm trên đường lên Van
Hoa. Miếu thờ Đức Thánh Trần cùng bộ tướng của ngài, nay thờ thêm Tam
toà Thánh Mẫu và Hà tiên cô.
10-Di tích nền móng tháp Tường Long
Tháp Tường Long nằm trên đỉnh núi Chòi Mòng, ngọn núi đầu tiên
thuộc dãy núi Rồng, thuộc địa bàn xã Ngọc Xuyên
Tương truyền rằng:năm Mậu Tuất(1058), mùa thu tháng 9, vua Lý
Thánh Tông ra cửa biển Ba Lộ, cho xây tháp ở Đồ Sơn.Năm sau, vua ban
cho tháp này tên hiệu tháp Tường Long, ý muốn ghi lại điều tốt lành. Tháp
trong cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước. Bến tàu không số nằm gần
sườn dốc cạnh thung lũng Xanh đã là nơi bắt đầu của con đường huyền
thoại -Đường mòn Hồ Chí Minh trên biển. Hiện nay gần vụng Vạn Sét vẫn
8
còn những hàng cọc nhô lên khỏi mặt nước là dấu tích oai hùng của bến
xưa.
13- Lễ hội chọi trâu
Lễ hội chọi trâu là lễ hội lớn nhất của nhân dân Đồ Sơn, lễ hội này
kéo dài từ 01/8 âm lịch tới 15/8 âm lịch hàng năm, nguồn gốc của lễ hội
liên quan đến vị thần Điểm Tước, nhân dân Đồ Sơn tổ chức lễ hội để làm
vui lòng thần.
Lễ hội này đã có từ hơn 900 năm nay, trước kia trong một thời gian
dài, lễ hội đã bị mai một, năm 1991 nó được họ khôi phục và từ đó đến nay
đã thu hút rất nhiều khách tham dự.
14- Hội thi bơi truyền thống
Trước kia sau tết Nguyên Đán nhân dân Đồ sơn tổ chức hội đua
thuyền để cầu mong cho con người khoẻ mạnh, trời yên biển lặng để đánh
được nhiều tôm cá,… Do nhiều lý do trong một thời gian dài hội thi đã
không được duy trì, đến năm 1980 mới được khôi phục lại. Ngày nay Đồ
Sơn tổ chức hội bơi thi thuyền rồng 2 lần một năm vào ngày mùng 4 sau tế
âm lịch và ngày mùng 1 tháng năm là ngày khai mạc du lịch Đồ Sơn.
15- Hội Dáu
Hội Dáu tổ chức vào ngày mùng 8 đến ngày mùng 10 tháng 2 âm
lịch hàng năm, thu hút rất đông cư dân nghề cá ở Đồ Sơn và các vùng lân
cận.
16- Lễ hội mùa xuân
Lễ hội xuân của cư dân Bằng La được tổ chức từ ngày mùng 7 đến
ngày 11 tháng giêng âm lịch. Trong 3 ngày đầu làng tổ chức tế thần. Những
ngày còn lại làng tổ chức tế lễ và mở hội với các trò chơi dân gian xen kẽ
như đấu vật, rước nước
1.Đền Bà Đế
10
Đền Bà Đế là ngôi đền rất linh thiêng. Mặt khác, phía trước và bên
phải đều có bãi cát hẹp cùng nhiều hòn đá tảng cắm chân sâu xuống biển
tạo cảnh quan thiên nhiên đẹp, có đồi núi với clif dựng đứng làm cho
khung cảnh thêm hùng vĩ. Do đó, nơi đây có khả năng hấp dẫn lớn đối với
du khách với các mục đích :
- Du lịch tín ngưỡng, văn hoá :cầu nguyện
- Ngắm cảnh
- Nghiên cứu, học tập
Hiện trạng :
Hiện nay, đền Bà Đế đã và đang thu hút khách đến tham quan cầu
nguyện. Tuy nhiên, phần lớn khách là người Đồ Sơn, dân làng chài đến cầu
nguyện; tập trung chủ yếu vào ngày lễ.
2 – Tháp Tường Long
Hiện nay, việc sử dụng tháp hầu như mới chỉ dừng lại ở góc độ
nghiên cứu và hoc tập của một số ít người có quan tâm. Tuy nhiên, nếu
tháp được phục dựng thì đây sẽ là một công trình kiến trúc đẹp và độc đáo
mang nhiều giá trị về nghệ thuật cũng như văn hoá - lịch sử. Từ trên tháp
du khách có thể nhìn bao quát khắp cả không gian rộng lớn và thoáng đãng,
với màu xanh của cây cối cùng với bãi triều lầy và dòng nước sông mang
phù sa ra biển. Con đường lên đỉnh tháp khúc khuỷu uốn lượn, với đa dạng
về hệ thực vật cũng tạo ra sự hấp dẫn đối với những du khách muốn khám
phá.
Tóm lại, nếu được tôn tạo tháp Tường Long hứa hẹn sẽ là một điểm
du lịch đầy hấp dẫn với những chức năng sau :
-Chức năng tham quan- ngắm cảnh
-Chức năng nghiên cứu,học tập
-Chức năng quân sự
3-Di tích Bến Nghiêng
dùng lại. Điều đó làm cho không khí lắng xuống. Chỉ có duy nhất một
thuyền của xã Bằng La là bơi nhanh và sớm về đích giành chiến thắng.
Có thể thấy hội đua diễn ra không quyết liệt, khâu tổ chức còn sơ sài
và công tác tập luyện của các đội chưa cao, vì vậy đa số du khách được hỏi
đều cho rằng cuộc đua năm nay kém hấp dẫn. Theo đánh giá của những
người bán hàng, lượng khách năm nay trong hội đua ít hơn năm ngoái.
Thiết nghĩ công tác chuẩn bị cho hội đua cần tiến hành tốt hơn nữa để thu
hút người xem.
III/ TÁC ĐỘNG CỦA HOẠT ĐỘNG DU LỊCH TỚI MÔI
TRƯỜNG XUNG QUANH CÁC DI TÍCH LỊCH SỬ VÀ KHU VỰC
DIỄN RA LỄ HỘI TẠI ĐỒ SƠN
1. Tại khu vực xung quanh các di tích lịch sử.
Nhìn chung, tác động của các hoạt động du lịch đến các di tích lịch
sử Đồ Sơn hiện nay là chưa đáng kể, chủ yếu là bởi lượng khách đến đây
còn hạn chế. Các di tích nơi đây về cơ bản vẫn giữ được chất lượng môi
trường và cảnh quan xung quanh sạch sẽ. Điểm chịu tác động lớn nhất là
đền Bà Đế.
Quan sát tại đền Bà Đế cho thấy dich vụ ở đây còn khá sơ sài: quanh
lối đi vào đền và cổng đền chỉ có vài quầy hàng bán đồ lưu niệm và đồ ăn,
mức xả thải rất thấp và được thu gom. Khu vực quanh đền sạch sẽ và
không khí tương đối trong lành. Nhưng đi dọc bờ biển vẫn quan sát thấy
rác thải nằm rải rác, gồm túi nilông, vỏ đồ hộp, thậm chí có cả bơm kim
tiêm Lượng rác này do sóng đánh dạt vào bờ và cũng do hoạt động xả
thải của khách, tuy không nhiều song nó gây phản cảm lớn đối với khách
du lịch, làm giảm sự trang nghiêm nơi đây.
2. Tại khu vực xung quanh nơi diễn ra lễ hội.
Trong những ngày lễ hội, lượng khách tập trung rất lớn, do đó khu
vực diễn ra lễ hội phải tiếp nhận một lượng lượng lớn rác thải chủ yếu là vỏ
13
hộp, bao bì, túi ni lông và thực phẩm thừa. Tuy nhiên công tác thu gom khá
du lịch.
8-Đào tạo nguồn nhân lực cho du lịch
9-Phát triển du lịch gắn liền với công tác bảo vệ môi trường. Cần có
những biện pháp khai thác hợp lý để giảm sức ép của hoạt động du lịch đến
các di tích và môi trường xung quanh.
Tuy nhiên, đối với từng di tích cần có kế hoạch và biện pháp sử dụng
riêng, phụ thuộc vào tính hấp dẫn, tiềm năng và hiện trạng cụ thể của nó.
Ví dụ như, để phát huy tiềm năng du lịch của đên Bà Đế, cần phải
đặc biệt quan tâm đến những vấn đề sau :
-Thứ nhất là phải tạo ra nét đặc thù riêng cho đền Bà Đế. Mặc dù đền
đã được xây mới rất to và đẹp, song nó không mô phỏng theo đền cũ, và
xét theo khía cạnh văn hoá, việc xây dựng được coi là “ son phấn hoá di
tích văn hoá lịch sử’’. Nếu nơi đây được đưa vào một tổ hợp hình tượng để
làm toát lên cái chết oan nghiệt của bà Đế xưa kia, bao gồm chiếc thuyền
đưa bà ra biển, chiếc cối đá, cây sào,và sợi dây thừng ;chắc chắn khả năng
thu hút khách sẽ tăng lên.
-Thứ hai là phải kiểm soát vấn đề vệ sinh môi trường xung quanh
đền bằng cách đặt các thùng rác tại các vị trí thích hợp để thu gom rác, tăng
cường thu gom rác dọc bờ biển để môi trường quanh đây quang đãng và
sạch sẽ, không khí thêm trong lành.
Truyền thống và văn hoá đã và đang là đông lực to lớn góp phần
thúc đẩy sự phát triển của thị xã Đồ Sơn. Với biện pháp và cách thức hợp
15
lý, chắc chắn Đồ Sơn sẽ phát huy được tiềm năng du lịch di tích và lịch sử
của minh, biến nơi đây thành khu du lịch hấp dẫn trong và ngoài nước.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. PGS. TS. Nguyễn Đình Hoè/ ThS. Nguyễn Thị Phương
Loan_Hướng dẫn thực tập tài nguyên môi trường Đồ Sơn-Hải Phòng
2. Nxb. Hải Phòng_Dư địa chí Đồ Sơn
3. Nguyễn Đình Hoè_Du lịch bền vững
giáo viên hướng dẫntrong đoàn thực tập Đồ Sơn :
ThS. Nguyễn Phương Loan
ThS. Phạm Thị Mai
ThS. Nguyễn Kiều Băng Tâm
CN. Kim Văn Chinh
22
ThS. Phạm Thị Thu Hà
Em xin chân thành cảm ơn khoa Môi trường đã tạo mọi điều kiện
thuận lợi cho chúng em trong đợt thực tập này.
Đặc biệt, em xin chân thành cảm ơn ThS. Nguyễn Phương Loan đã
đưa ra những nhận xét sâu sắc giúp em định hướng rõ về đề tài báo cáo.
Cuối cùng, tôi xin cảm ơn người dân thị xã Đồ Sơn đã cung cấp
thông tin và các bạn cùng lớp đã có những ý kiến đóng góp giúp tôi hoàn
thành báo cáo này.
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
23
1.Phương pháp nghiên cứu
2.Nội dung
3.Cách trình bày
ĐIỂM SỐ :
XẾP LOẠI :
24
25