Bài tập học kì môn mỹ học Nguyễn Thị Lệ Thu _ 370448

A/ LỜI MỞ ĐẦU
Khái niệm hình tượng nghệ thuật từ lâu đã không còn xa lạ với những ai đã
từng tiếp xúc với bất cứ loại hình nghệ thuật nào như: văn học, hội họa, ca kịch
Người nghệ sĩ dùng hình tượng nghệ thuật để nhận thức và cắt nghĩa đời sống, thể
hiện tư tưởng và tình cảm của mình, nhờ những hình tượng đó mà sự vật, hiện
tượng được tái hiện một cách sinh động nhưng đồng thời cũng nhờ nó mà cái tâm,
cái tài của người nghệ sĩ được thể hiện một cách tròn đầy và nguyên vẹn nhất.
Chính vì vậy, để hiểu sâu hơn về hình tượng nghệ thuật em xin lựa chon đề tài: “
Khái niệm hình tượng nghệ thuật và những nét đặc trưng của nó” để làm bài tập
học kì.
B/ NỘI DUNG
1.Khái niệm hình tượng nghệ thuật
a,Khái niệm hình tượng nghệ thuật nói chung
Tìm hiểu về hình tượng nghệ thuật, trước hết phải hiểu hình tượng nghệ
thuật bắt nguồn từ một loại tư duy đặc biệt: tư duy hình tượng- một trong ba loại tư
duy:Tư duy hành động- trực quan; tư duy khái niệm- logic và tư duy hình tượng-
cảm tính.
Tư duy hình tượng- cảm tính: nảy sinh trên cơ sở tiếp xúc trực tiếp với đối
tượng. Nó tái hiện đối tượng một cách toàn vẹn nhưng không thoát ly đối tượng mà
gắn liền với những đặc điểm cụ thể, cá biệt, sinh động về đối tượng để qua đó mà
bộc lộ cái khái quát. Loại tư duy này bao hàm cả thái độ đánh giá chủ quan của chủ
thể. Nghệ thuật tái hiện và khái quát cuộc sống dựa trên cơ sở của loại tư duy này.
Nói một cách cụ thể, nghệ sĩ xây dựng nên hình tượng nghệ thuật dựa trên cơ sở
các loại tư duy hình tượng- cảm tính, và hình tượng nghệ thuật chính là sự biểu
hiện những quan niệm khái quát về cuộc sống dưới hình thức cụ thể, cảm tính như
hình thức của bản thân đời sống.
Như vậy, hình tượng nghệ thuật là phương tiện đặc thù của nghệ thuật nhằm
phản ánh cuộc sống một cách sáng tạo, bằng những hình thức sinh động, cảm tính,
cụ thể như bản thân đời sống, thông qua đó nhằm lý giải, khái quát về đời sống gắn

cứ người nghệ sĩ nào trong suốt cuộc đời theo đuổi sự nghiệp nghệ thuật, theo duổi
cái đẹp, cái hoàn mĩ của mình cũng muốn đạt được.
2. Nét đặc trưng của hình tượng nghệ thuật
TRANG 2
Bài tập học kì môn mỹ học Nguyễn Thị Lệ Thu _ 370448

a, Hình tượng nghệ thuật gắn liền với đời sống
Khi nhắc tới nghệ thuật đôi khi người ta nhầm tưởng nó là hiện thân của
những cái hoàn mĩ, diễm lệ, của những thứ lãng mạn, viển vông xa rời thực tế,
nhưng thực chất nghệ thuật luôn đi đi liền với đời thực, nó bám sát cuộc sống. Hơn
bao giờ hết, nghệ thuật luôn gần gũi với cuộc đời, phát triển theo nhịp sống của
cuộc đời như một người bạn đồng hành tận tụy. Hình tượng nghệ thuật tái hiện
cuộc sống nhưng lại không đơn thuần là sao chép y nguyên những hiện tượng có
thật mà lại tái hiện một cách có nhọn lọc, sáng tạo thông qua tài năng và trí tưởng
tượng của nghệ sĩ, bằng sự khéo léo và tinh tế của mình, họ biến những sự vật dù
tầm thường nhất cũng có thể trở thành các hình tượng có sức truyền cảm mạnh mẽ,
mang những ấn tượng sâu sắc đến với người cảm thụ.
b, Hình tượng nghệ thuật là sự thống nhất của cái cụ thể , cá biệt, cảm tính với cái
khái quát
Đây là nét đặc trưng tiêu biểu nhất và là dấu hiệu dễ nhận biết nhất của hình
tượng nhưng đồng thời cũng quan trọng nhất để phân biệt sự khác nhau giữa hình
tượng và khái niệm. Mọi sự vật, hiện tượng trong thế giới khách quan đều tồn tại ở
dạng dạng riêng biệt, là một cá thể độc lập, cụ thể. Ngay chính bản thân con người
cũng tồn tại là những cá nhân cụ thể, độc đáo, không lặp lại. Song không phải vì
thế mà chugns sống tách rời, riêng rẽ, mọi sự vật hiện tượng chỉ có tồn tại được khi
chúng được đặt trong mối liên hệ với những sự vật, hiện tượng khác xung quanh.
Ví dụ: sấm và sét là hai hiện tượng thiên nhiên có tính chất hoàn toàn khác nhau,
nhưng sấm sét luôn cùng nhau xuất hiện khi trời mưa lớn. Vì vậy, trong mỗi hiện
tượng, sự vật cá biệt đều chứa đựng sự thống nhất giữa hai mặt đối lập nhau: cái
chung và cái riêng. Nghĩa là nó mang những dấu hiệu cụ thể, cá biệt, không lặp lại

cách hoàn chỉnh và toàn vẹn. Vậy nên, khi tiếp xúc với những tác phẩm nghệ thuật,
ta như được tận mắt chứng kiến, được tham gia vào câu chuyện đời thực mà tác giả
đề cập. Cảm giác này thể hiện càng rõ hơn trong những loại hình nghệ thuật mà
hình tượng giàu tính tạo hình, có khả năng tác động trực tiếp vào giác quan người
thưởng thức như: hội họa, sân khấu, điện ảnh Nhưng riêng với loại hình văn học,
người ta không chỉ sống dậy cảm giác mà còn thức dậy tất cả các giác quan, văn
học kéo người ta về quá khứ rồi lại đẩy người ta tiến đến tương lai. Khả năng tác
động vào cảm giác con người của văn học có thể nói là vô biên bởi nó không có
rào cản của không gian, thời gian, hoàn cảnh Đằng sau lớp vỏ bọc vật chất của
TRANG 4
Bài tập học kì môn mỹ học Nguyễn Thị Lệ Thu _ 370448

hình tượng luôn là tầng tầng lớp lớp ý nghĩa sâu sắc đó là những quan điểm, quan
niệm về cuộc đời, đó là những triết lý nhân sinh về con người, là những bài học
quý giá về kinh nghiệm sống, là cách đối thế là vô vàn những điều bổ ích khác về
đời người. Cái tiềm năng lớn lao ấy chính là phép màu làm mới nghệ thuật. Theo
thời gian, hình tượng có thể cũ mòn nhưng ý nghĩa của nó thì luôn phát triển theo
nhịp sống và ngày càng trở nên phong phú, mới mẻ hơn. Điều đó giải thích vì sao
có những tác phẩm nghệ thuật cứ trường tồn mãi cùng thời gian mà vẫn không
đánh mất đi cái giá trị lướn lao của mình.
c, Hình tượng nghệ thuật là sự thống nhất giữa hai mặt khách quan và chủ quan
Tác phẩm nghệ thuật là sản phẩm tinh thần của người nghệ sĩ. Nhưng người
nghệ sĩ không tạo ra hình tượng bằng cách rút ruột mình như loài nhện. Người
nghệ sĩ như loài ong kia, bay đi muôn phương tìm nhụy hoa về hòa với máu của
mình để làm ra mật. Tác phẩm nghệ thuật đích thực như mật ong, không còn là
nhụy của hoa, cũng không đơn thuần là máu của ong. Nghệ thuật là hình ảnh chủ
quan của thế giới khách quan. Hai mặt chủ quan và khách quan do vậy thống nhất
hữu cơ trong hình tượng. Mặt chủ quan là tính chất, sắc thái, hiện trạng của các
hiện tượng ngoài đời sống. mặt khách quan cũng có thể nhận ra trong loại hình
tượng biểu hiện. Bởi lẽ, con người nghệ sĩ cũng là một bộ phận của thực tại. Tâm

là những cảnh thật, người thật kế tiếp nhau hiện ra trên màn ảnh, nhưng suy cho
cùng vẫn rất ước lệ.
C/ KẾT BÀI
Nghệ thuật âm nhạc ngày một phát triển và sẽ tiến tới những đỉnh cao chói
lọi. Trong tác phẩm âm nhạc của mình, ngày nay các nhạc sĩ đã sáng tạo thêm
nhiều phương pháp biểu hiện mới mẻ. Dù âm nhạc phát triển đến mức độ nào đi
nữa thì cái cốt lõi nhất của sự biểu hiện tác phẩm vẫn là hình tượng nghệ thuật.
Không xây dựng được hình tượng nghệ thuật, tác phẩm âm nhạc rơi vào tính giải
trí đơn thuần, nhiều khi không mang lại chức năng giáo dục tình cảm và thẩm mỹ.
Như vậy, để đạt được thành công trong một tác phẩm âm nhạc, người nghệ sĩ( sáng
tác và biểu diễn ) cần có một thực tế phong phú, sinh động, một tâm hồn lành mạnh
và cảm xúc dồi dào, một khả năng lao động nghệ thuật không mệt mỏi và có trách
nhiệm đối với sản phẩm của mình để phục vụ đông đảo công chúng.
TRANG 6
Bài tập học kì môn mỹ học Nguyễn Thị Lệ Thu _ 370448

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.http://forum.duytan.edu.vn
2.http://www.thanvantrongbinh.com
3. http://tailieu.vn
TRANG 7
Bài tập học kì môn mỹ học Nguyễn Thị Lệ Thu _ 370448

MỤC LỤC
TRANG
A/ LỜI MỞ ĐẦU 1
B/ NỘI DUNG
1.Khái niệm hình tượng nghệ thuật 1
a, Khái niệm hình tượng nghệ thuật nói chung 1
b, Khái niệm hình tượng nghệ thuật trong mỹ học 2