CHUYÊN ĐỀ
PHƯƠNG PHÁP DẠY BÀI THỰC HÀNH SINH HỌC 7
A:ĐẶT VẤN ĐỀ:
I: Lý do chọn đề tài.
1.Cơ sở khoa học.
Trong những thập niên gần đây xã hội đã có nhiêu chuyển biến theo
hướng văn
minh hiện đại để đáp ứng với trình độ phát triển ngày càng cao, đặc biệt trong
lĩnh vực công nghệ sinh học. Do đó đòi hỏi con người phải có kiến thức về khoa
học trong đó có bộ môn sinh học. Lĩnh vực công nghệ sinh học ngày càng được
phát triển mạnh mẽ và ứng dụng sâu rộng trên phạm vi toàn cầu. để có thể tiến
kịp với sự phát triển trong lĩnh vực sinh học công nghệ của các nước trên thế
giới ngay ở những khâu mở đầu chúng ta phải tạo nền tảng và trang bị một cách
vững chắc, biết sử dụng kiến thức áp dụng đạt hiểu quả cao, muốn áp dung có
hiệu quả thì phải có sự luyện tập, thực hành nhiều, và thường xuyên.
2. Cơ sở thực tiễn
- Sinh học là môn khoa học nghiên cứu rất rộng, nghiên cứu về sự xuất hiện
và phát triển của sự sống trên trái đất. Đây là môn khoa học được đưa vào
trường THCS học sớm nhưng chưa được chú trọng, mọi người vẫn coi là môn
học phụ, học sinh chưa hiểu rõ được vai trò của môn học.
- Kiến thức môn học thực tế, gần gũi với đời sống, đề cập các hiện tượng
sinh học trong đời sống sản xuất thường xuyên gặp. Học sinh chưa áp dụng
được, giải thích lúng túng mới chỉ học tốt phần lý thuyết, cần phải gắn liền đi
đôi với thực hành, lý thuyết gắn liền với thực tế.
II: Phạm vi đề tài.
Kiến thức môn sinh học rất rộng, vì điều kiện và thời gian nên phạm vi
đề tài tôi nghiên cứu bộ môn sinh học THCS ở nội dung hẹp. Chương trình sinh
học 7.
III: Đối tượng.
Căn cứ vào đặc điểm tình hình và điều kiện cho phép tập trung nghiên
cứu là học sinh THCS khối 7, ngoài ra đối tượng tác động trực tiếp là GV bộ

thấy tạo
ra mối quan hệ với các hoạt động của trò để đạt được mục đích dạy học.Mỗi
môn học có những phương pháp học đặc trưng riêng, mỗi nội dung học lại có
một phương pháp dạy riêng.
- Đối với các loại bài thực hành thì sử dung phương pháp thực hành trực
quan để giảng dạy, giảng dạy loại bài thực hành có hai hình thức thực hành.
+ Thực hành ngoài giờ.
+ Thực hành trong giờ: Thực hành quan sát và thực hành củng cố
minh họa.
 Hình thức 1. Tổ chức hoạt động đồng loạt ( chia lớp thành từng nhóm, các
nhóm
cùng hoàn thành một nội dung với điều kiện và thời gian như nhau)
 Hình thức 2 Tổ chức thực hành riêng lẻ (chia lớp thành nhóm, mỗi nhóm
nhiều nội
dung khác nhau trong cùng khoảng thời gian sau đó lần lượt quay vòng nối tiếp
nhau để hoàn thành toàn bộ nội dung của buổi thực hành)
- Trong chương trình sinh học 7, giảng dạy mỗi bài thực hành
quy định
trong 45 phút( 1 tiết) nên chỉ phù hợp với hình thức thực hành trong giờ. Để
giảng dạy bài thực hành đạt kết quả tốt thì phải sử dụng hợp lý và cách thức tổ
chức thực hành phù hợp với đặc điểm học sinh là vẫn đề quan trọng.
1. Điều tra nắm vững chất lượng học bộ môn đầu năm.
* Tổng số HS khối 7: 163 học sinh
Giỏi : 10em = 6,1%
Khá: 63em = 38,7%
Tb : 70em = 42,9%
Yếu: 20em = 12,3%
2. Xây dựng kế hoạch.
Giỏi : 20em = 12,3%
Khá : 70em = 42,9%

các bài thực hành, vì do cấu trúc chương trình cải cách các bài thực hành mang
tính chất tìm hiểu lĩnh hội kiến thức không như những bài thực hành mang tính
chất củng cố khắc sâu kiến thức.
-Kết quả cụ thể:
Giỏi: 13em = 8,0%
Khá : 70em = 42,9%
Tb : 76em = 46,6%
Yếu : 4em = 2,5%
- Qua kết quả trên cho thấy được giữa lý thuyết và thực hành còn có một
khoảng cách rất xa, học sinh chưa nắm được kiến thức, có nhiều yếu tố khách
quan và chủ quan ảnh hưởng tới việc học tập bộ môn như. Thiếu thiết bị và dụng
cụ thực hành…
5. Giải pháp.
- Các bài thực hành thường để cuối chương nhưng thực tế dạy học hiện
nay nên chuyển một số nội dung thực hành sang các giờ giới thiệu nội dung
kiến thức mới.
- Hai hính thức tổ chức thực hành có thể cũng được phối hợp trong một
bài thực hành để phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo cho học sinh. Muốn
vậy phải có kế hoạch chuẩn bị mẫu vật, chia nhóm hợp lý và phân công nhiệm
vụ rõ rang cho từng thành viên, có kế hoạch theo dõi và kiểm tra đánh giá.
IV: Ứng dụng vào thực tiễn công tác giảng dạy.
1. Quá trình áp dụng.
- Khi tiến hành áp dụng ở tất cả các bài thực hành sinh học 7.
+ Động vật không xương sống có 4 bài.
+ Động vật có xương sống có 5 bài.
- Nội dung thực hành quan sát cấu tạo ngoài được đưa sang các giờ giới
thiệu nội
dung kiến thức mới, đây là những kiến thức dễ nhớ, dễ nhận biết. mặt khác đây
là nhũng nội dung ở các bài nghiên cứu về đời sống cấu tạo ngoài , học sinh đã
được học trên tranh, trên mẫu vật rất kĩ. Chính vì vậy không đưa nội dung này

- Rút kinh nghiệm đánh giá giờ thực hành.
2. Hiệu quả khi áp dụng.
- Kết quả đạt được như sau:
Giỏi: 25 em = 15,3%
Khá: 95 em = 58,3%
Tb : 43 em = 26,4%
- Không có học sinh không phát triển được kỹ năng thực hành.
- Giúp đỡ học sinh làm tốt các bài thực hành sinh học 7, bằng phương
pháp thực hành nhằm củng cố, minh họa kết hợp tổ chức đồng loạt với tổ chức
riêng lẻ trong nội dung một bài thực hành.
- Thứ nhất hình thức này sẽ có điều kiện để học sinh khá, giỏi phát huy
được năng lực, tính sáng tạo của mình, giữa học sinh yếu, kém và học sinh khá,
giỏi có sự giúp đỡ lẫn nhau.
- Thứ hai, hình thành cho học sinh kinh nghiệm áp dung vào thực tế cuộc
sống,rèn luyện tính cẩn thận, làm việc một cách chính xác, trung thực, có khoa
học.
- Thứ ba khi tiến hành cho học sinh hoạt động theo nhóm sẽ giúp các em
rèn luyện kĩ năng hoạt động hợp tác trong nhóm nhỏ.
- Muốn đạt hiệu quả cao phải gắn liền đi đôi với học và hành, lý thuyết gắn
liền với thực tiễn cuộc sống hàng ngày thì mới đạt hiệu quả cao.
3.Bài học kinh nghiệm.
- Thông qua việc giúp học sinh làm tốt bài thực hành sinh học 7, để đạt
hiệu quả cao trong việc giảng dạy môn sinh học nói chung và nội dung các bài
thực hành nói riêng.
- Phải nắm chắt nội dung của loại bài thực hành của bộ môn sinh học để
có cách học và cách dạy cho phù hợp.
- Sử dụng linh hoạt phương pháp dạy nội dung các bài thực hành, học đi
đôi với hành.
- Đặc điểm của bài thực hành sinh học 7, muốn dạy tốt, học tốt thì giờ học
phải có đủ tranh ảnh, dụng cụ, mẫu vật… Để phục phụ cho nội dung tiết học.

-Với kinh nghiệm ít ỏi của bản thân, cùng với sự giúp đỡ của đồng nghiệp
tôi mạnh
dạng đề xuất một số biện pháp hướng dẫn kỹ năng học bài thực hành sinh học 7,
cho học sinh. Vì điều kiện thời gian, cũng như tình hình thực tế nhận thức của
học sinh của trường và năng lực của bản thân có hạn, nên việc thực hiện đề tài
này chắc hẳn không tránh khỏi thiếu sót. Kính mong được hội đồng khoa học và
các đồng nghiệp, trao đổi và góp ý để giúp tôi hoàn thiện hơn trong chuyên
môn. Tôi xin chân thành cảm ơn. Vĩnh Thịnh, ngày 25 tháng 12
năm 2013
Người thực hiện

Phạm Trung Thành