PHÒNG GIÁO DỤC NHƯ THANH
TRƯỜNG THCS THANH KỲ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY BÀI 14 GIÁO DỤC CÔNG DÂN
LỚP 6
"THỰC HIỆN TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG"
Người thực hiện: GV LÊ MẠNH HÙNG
Tổ: Xã hội
Đơn vị: Trường THCS Thanh Kỳ
Như Thanh - Thanh Hoá
Thanh Kỳ, tháng 3 năm 2007
A- PHẦN MỞ ĐẦU
I/- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Môn giáo dục công dân ở trường THCS thực chất là môn học thay thế
cho môn chính trị - đạo đức trước đây. Do bản thân những kiến thức là về đạo
đức và pháp luật nên có điều kiện để trực tiếp hình thành những tư tưởng, tình
cảm và hành vi đạo đức cho học sinh. Vì nó ưu thế hơn so với môn học khác về
chức năng giáo dục, nên nó có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc phát triển
nhân cách học sinh và trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục, đồng thời cũng
giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả giáo dục của bậc Tiểu học.
Theo tinh thần đổi mới hiện nay môn Giáo dục công dân có cấu trúc
chương trình đa dạng, nội dung phong phú góp phần phát triển nhân cách nói
chung, cũng như phát triển tâm lực của học sinh nói riêng. Tạo tiền đề cho việc
nảy sinh và phát triển những tiềm năng còn ẩn chứa trong mỗi con người.
Trong thời kỳ CNH-HĐH đất nước cần có những con người có trí lực và có khả
nang tự hoàn thiện, năng lực thích ứng, năng lực tổ chức quản lý, năng lực hoạt
động xã hội.
Qua môn học này, nhằm giáo dục cho học sinh các chuẩn mực của người
công dân ở mức độ phù hợp với lứa tuổi; Trên cơ sở đó góp phần hình thành
những phẩm chất nhân cách của con người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay
III/- NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI:
Chỉ ra cách thức và phương pháp theo tinh thần đổi mới để học sinh tiếp
thu kiến thức.
Giúp học sinh hiểu được giao thông là gì? Tầm quan trọng, nguyên nhân
và giải pháp của ATGT hiện nay?
- Áp dụng vào tiết 23 bài 14 SGK Giáo dục công dân lớp 6.
IV/- ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
1- Đối tượng:
- Phương pháp giảng dạy môn Giáo dục công dân ở trường THCS.
- Một số tiết học GDCD về thể hiện TT ATGT trong giờ chính khoá
cũng như ngoại khoá.
- Các số liệu thống kê cụ thể của Uỷ ban ATGT Quốc gia từ năm 1992-
2002
2- Phạm vi nghiên cứu:
- Những bài có tiết học về tình hình thực hiện TT ATGT bậc THCS nói
chung và lớp 6 nói riêng.
- Đối tượng là học sinh lớp 6 trường THCS Thanh Kỳ - Như Thanh.
3
- Tình hình giao thông hiện nay - nguyên nhân và giải pháp.
V/- PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
- Đọc tham khảo, tìm hiểu, nghiên cứu kỹ những tài liệu có liên quan.
- Phân tích tổng hợp các thông số và kiến thức lý thuyết.
- Đối chiếu so sánh cách truyền thụ thông thường và cách truyền thụ theo
tinh thần đổi mới "Lấy học sinh làm trung tâm".
- Kết hợp các phương pháp giảng dạy cả cũ và mới (phương pháp thuyết
trình, phương pháp sắm vai, phương pháp đối thoại ), một cách linh hoạt phù
hợp với đặc trưng lứa tuổi và được thực hiện hoá vào một tiết dạy cụ thể.
B- NỘI DUNG ĐỀ TÀI:
Qua quá trình trực tiếp đi tiếp thu các chuyên đề thay SGK GDCD từ lớp
6 - lớp 9, qua tham khảo, nghiên cứu và học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp
Khi giảng dạy bài 14 về "Thực hiện TT ATGT" đường bộ cho học sinh
lớp 6, vì là vấn đề mới để học sinh tiếp thu được kiến thức bài học giáo viên
nên kết hợp nhuần nhuyễn các phương pháp sao cho phù hợp với đối tượng
mới qua bậc Tiểu học.
- Phương pháp thảo luận nhóm, kích thích tập thể và thống nhất cho học
sinh.
- Phương pháp trực quan, kích thích tư duy.
- Phương pháp thuyết trình giải quyết các vấn đề.
- Phương pháp đối thoại, diễn đàn, kết hợp các phương pháp khác.
IV/- CHUẨN BỊ NỘI DUNG BÀI GIẢNG:
1- Soạn bài:
Đây là thao tác cơ bản và rất cần thiết đối với mỗi giáo viên. Nếu như bài
soạn được chuẩn bị kỹ càng thì chất lượng giờ dạy đạt kết quả tốt hơn. Vì vậy
sau khi đọc tham khảo tài liệu SGK, tư liệu SGV và các sách tham khảo khác
giáo viên mới tiến hành soạn bài.
Trong quá trình soạn bài phải kết hợp các phương pháp đã nêu và tuỳ
thuộc vào trình độ của học sinh.
2- Tiến hành lên lớp:
- Giáo viên là người đóng vai trò hướng dẫn tổ chức, còn học sinh là đối
tượng chủ động tiếp cận và rút ra kiến thức.
5
- Yêu cầu tiết giảng đúng tinh thần đổi mới nền giáo dục hiện nay "Lấy
học sinh làm trung tâm".
- Từ những vấn đề đã nêu tôi áp dụng vào soạn một tiết cụ thể như sau:
GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 6 - TIẾT 23
Bài 14: "Thực hiện trật tự an toàn giao thông" (Tiết 1)
I- MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Giúp học sinh hiểu được tính chất nguy hiểm và nguyên nhân phổ biến
của tình hình tai nạn giao thông. Tầm quan trọng những hiểu biết về TT ATGT,
ý nghĩa của việc chấp hành TT ATGT và các biện pháp đảm bảo an toàn khi đi
HS đưa ra những nhận xét và bổ
sung.
1- Tình hình tai nạn giao thông ở
nước ta hiện nay.
a) Mức độ thiệt hại
Bảng 1: Theo số liệu thống kê của Uỷ
ban ATGT Quốc gia 1992-2002
Năm Số vụ
Số người
chết
Số người
bị thương
1992 9.474 3.077 10.048
1993 11.582 4.140 11.854
1994 13.760 4.897 14.174
1995 15.999 5.728 17.167
1996 19.638 5.932 21.718
1997 19.998 6.152 22.071
1998 20.753 6.394 22.989
1999 21.538 7.095 24.179
2000 25.327 7.924 25.693
2001 25.831 10.866 29.449
2002 27.993 13.186 30.999
Bảng 2: Theo số liệu của Phòng cảnh
sát giao thông Thanh Hoá
Năm Số vụ
Số
người
chết
Số người
nghiêm trọng trở thành mối quan
7
tâm lo lắng của toàn xã hội, của từng
nhà.
Theo em những nguyên nhân nào
dẫn đến tình trạng tai nạn giao thông
gia tăng hiện nay?
Nguyên nhân:
- Dân cư tăng nhanh
- Các phương tiện tham gia giao thông
ngày càng gia tăng về số lượng và chất
lượng.
Nguyên nhân nào phổ biến nhất?
GV định hướng cho học sinh rút ra.
- Nguyên nhân phổ biến do ý thức của
người tham gia giao thông chưa tốt như:
Đua xe trái phép, phóng nhanh vượt
ẩu
- Người tham gia giao thông thiếu hiểu
biết như: Đi không đúng làn đường,
chiều đường quy định, mang vác kồnh
kềnh
- Quản lý về giao thông của nhà nước
còn hạn chế.
GV chia nhóm cho học sinh thảo
luật.
Lớp chia làm 3 nhóm theo tổ:
Tổ 1 nhóm 1; Tổ 2 nhóm 2
Tổ 3 nhóm 3 thảo luận trong 5 phút
Học sinh cứ 1 nhóm trưởng, 1 thư
được ý nghĩa của: Báo hiệu đường
bộ, chấp hành tốt luật giao thông
đường bộ. Hệ thống báo hiệu đường
bộ có rất nhiều hiệu lệnh của người
điều khiển giao thông, tín hiệu đèn
giao thông. Nhưng trong phạm vi
tiết học này GV chỉ cung cấp về biển
báo giao thông, còn các dạng khác
của hệ thống báo hiệu giao thông
GV có thể nói thêm trong quá trình
giảng dạy hoặc bổ sung trong giờ
ngoại khoá.
2- Những quy định của pháp luật về
TT ATGT:
Vì các loại biển báo này rất thông
dụng GV yêu cầu HS chuẩn bị giấy
màu, keo dính về các nhóm biển báo
để học sinh tiếp thu kiến thức để tiết
học sôi nổi hơn.
? Dựa vào màu sắc, hình khối hãy
phân loại các nhóm biển báo và cho
biết ý nghĩa của các loại nhóm biển
báo ấy?
HS phân loại và chỉ ra từng đặc điểm
riêng.
GV hướng dẫn cho HS nhận biết
biển báo giao thông gồm 5 nhóm,
GV chỉ nhấn mạnh 3 nhóm chính, 2
nhóm còn lại GV bổ sung thêm;
GV cho học sinh thực hành xử lý
nhau. Theo em ai đúng? ai sai.
HS suy nghĩa trả lời: (Cả 2 đều vi
phạm, H chưa đủ tuổi điều khiển xe
mô tô, khi cầm lái lại lạng lách đánh
võng, người bán rong chưa đi đúng
phần đường cho người đi bộ)
Qua tình huống trên em rút ra bài
học gì dành cho người đi bộ.
Tình huống 2:
Một người đi đạp đi vào đường
giành cho ô tô, mô tô; va vào một
người đi mô tô đang đi trên phần
đường của mình theo chiều ngược
lại. Cả hai người bị ngã bị thương,
hỏng xe. Có ý kiến cho rằng người
đi xe máy phải chịu trách nhiệm bồi
thường cho người đi xe đạp vì xe
máy có tốc độ cao hơn. Em có đồng
ý với ý kiến đó không? Vì sao?
HS suy nghĩ trả lời:
- Không đồng ý với ý kiến trên vì:
+ Người đi xe đạp có lỗi không đi
đúng phần đường của mình gây ra
tai nạn và phải chịu trách nhiệm về
vi phạm của mình.
+ Người đ xe mô tô không có lỗi vì
đã đi đúng phần đường nên không
phải chịu trách nhiệm bồi thường
cho người đi xe đạp.
- Người đi bộ phải đi trên hè phố, lề
Trên đây là một số phương pháp dạy bài 14 "Thực hiện TT ATGT"
GDCD lớp 6.
C- TỰ NHẬN XÉT RÚT KINH NGHIỆM
Đây là thử nghiệm của tôi được rút ra trong quá trình giảng dạy. Qua
thực hiện dạy bằng hình thức và phương pháp này đã đạt được một số kết quả
khả quan như sau:
Học sinh phát huy được tính chủ động sáng tạo trong quá trình học tập
tiếp thu kiến thức, lớp học sôi nổi.
- Trong thực tiễn qua quan sát theo dõi việc thực hiện các em đã có ý
thức khi tham gia giao thông.
- Giáo viên hạn chế việc giảng dạy thuyết trình đưa ra những câu hỏi vụn
vặt mà tập hợp những gợi ý hướng dẫn giải quyết vấn đề nội dung bài học
tương đối trọn vẹn. Tránh được sự nhàm chán trong giờ học và đặc biệt các em
có khả năng nhận diện, hiểu được ý nghĩa của các nhóm biển báo khi tham gia
giao thông bằng màu sắc, hình khối của nó.
D- KẾT LUẬN:
11
Vấn đề giao thông và ATGT là vấn đề vô cùng quan trọng và bức xúc
với mỗi người và toàn xã hội. Là người "Chèo thuyền đưa khách qua sông" lại
trực tiếp giảng dạy trong trường THCS, ngược lại đối tượng học sinh mới qua
bậc Tiểu học đang còn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức mới.
Vì vậy tôi vô cùng trăn trở trong vấn đề này.
Chương trình lớp 6 nói chung và môn GDCD lớp 6 nói riêng có một tầm
quan trọng đặc biệt trong lĩnh vực hình thành nhân cách và ý thức cho học sinh.
Nếu trong quá trình giảng dạy với vai trò chỉ đạo là hướng dẫn cho học sinh
chủ động tiếp thu kiến thức tôi có trao đổi tham khảo ý kiến của các giáo viên
trong tổ, tổ khác, các thầy cô trong ngành
Xuất phát từ những lý do và mục đích trên tôi mạnh dạn đưa ra một số
phương pháp dạy học bài 14 "Thực hiện TT ATGT" GDCD lớp 6 để cùng suy
ngẫm.