BÀI GIẢNG
SỞ HỮU TRÍ TUỆ

Phan Đặng Hiếu Thuận

1
SỞ HỮU TRÍ TUỆ
I. Khái quát về SHTT thương mại
II. TRIPs và các quy định
III. Quy chuẩn bảo hộ tối thiểu
IV. Thực thi
2
I. Khái quát
1.Khái niệm
Sở hữu trí tuệ là quyền sở hữu những tài
sản đặc biệt, là những sản phẩm trí tuệ có
tính sáng tạo.
3
I. Khái quát
2.Thương mại quốc tế trong SHTT
Sở hữu trí tuệ không phải là một khái niệm
mới nhưng quyền sở hữu trí tuệ trong thương
mại (quốc tế) lại chỉ mới được đặt ra gần đây.
Khái niệm này xuất phát từ yêu cầu có cơ
chế bảo hộ quốc tế đối với sở hữu trí tuệ.
Quyền sở hữu trí tuệ chỉ đem lại giá trị vật
chất cho chủ sở hữu khi được đưa vào sản
xuất, kinh doanh, thương mại, dịch vụ.
4
II. TRIPs
1.Các điều ước về SHTT trước WTO

những “khuyết điểm” của các hiệp ước WIPO
như thời hạn bảo hộ sáng chế, các đối tượng
mới của quyền sở hữu trí tuệ….
7
II. TRIPs
3.WTO và TRIPs
Các quy định của TRIPs chỉ là những tiêu
chuẩn bảo hộ tối thiểu.
Với TRIPs

Quy chế đãi ngộ quốc gia là nguyên tắc cơ bản song
song với chế độ đãi ngộ tối huệ quốc.

Dành cho những quốc gia đang phát triển sự ưu đãi
về thời gian chuyển tiếp*.

Phải thiết lập các cơ quan để thực hiện thủ tục đăng
ký và duy trì các quyền sở hữu trí tuệ được quy định
trong TRIPs.
8
II. TRIPs
3.WTO và TRIPs
TRIPs vẫn tồn tại nhiều quy định mang tính
chất tuỳ nghi hoặc loại trừ (quy định mở) vì
tương quan lực lượng.
TRIPs đặc biệt quan tâm đến cơ chế thực
thi và có thể giải quyết tranh chấp bằng cơ
chế DSU
9
III. Quy chuẩn bảo hộ tối thiểu

13
III. Quy chuẩn bảo hộ tối thiểu
5.Bí mật thương mại (Trade secret)
Các đối tượng bảo hộ chủ yếu là các bí
quyết thương mại, những kỹ thuật hữu dụng
trong kinh doanh nhưng không được đăng ký
dưới dạng sáng chế.
14
III. Quy chuẩn bảo hộ tối thiểu
6.Kiểu dáng công nghiệp
Kiểu dáng công nghiệp phải đảm bảo yêu
cầu của pháp luật quốc gia về tính mới hoặc
tính nguyên gốc
Thời hạn bảo hộ tối thiểu đối với kiểu dáng
công nghiệp là 10 năm.
Chủ sở hữu có quyền ngăn cản bên thứ ba
không được phép sản xuất, bán hoặc nhập
khẩu nhằm mục đích thương mại đối với các
sản phẩm sao chép toàn bộ hoặc phần lớn
kiểu dáng công nghiệp được bảo hộ.
15
III. Quy chuẩn bảo hộ tối thiểu
7.Thiết kế mạch tích hợp (Integrated
Circuit)
Các quốc gia phải bảo hộ thiết kế bố trí
mạch tích hợp phù hợp quy định của thoả
ước Washington 1989.
Quyền được bảo hộ bao gồm quyền tái tạo,
quyền nhập khẩu, bán và phân phối nhằm
mục đích thương mại.

19
IV. Thực thi bảo hộ quyền SHTT
3.Các biện pháp hình sự
VN từng bước hoàn chỉnh pháp luật để bảo
vệ quyền SHTT:
Tội liên quan đến hàng giả (156, 157, 158 BLHS)
Tội xâm phạm quyền SHCN (171 BLHS sđ)
Tội xâm phạm quyền tác giả (170a BLHS sđ)
……
20
IV. Thực thi bảo hộ quyền SHTT
4.Thực trạng bảo hộ
Trên thế giới: Đó là câu chuyện của các
quốc gia phát triển và đang phát triển, giữa
việc loài người được hưởng lợi ích chung
hay lợi ích thương mại của một số người.
Tại Việt Nam:

Đã gia nhập một số điều ước quan trọng

Đang từng bước thực hiện theo tiêu chuẩn
quốc tế

Vẫn còn rất nhiều tồn tại.
21
IV. Thực thi bảo hộ quyền SHTT
4.Thực trạng bảo hộ
Vấn đề nhạy cảm từ TRIPs:
a) Bảo vệ kiến thức truyền thống
Dù chỉ 1% các sáng chế thuộc về các quốc

Mặc dù TRIPs có đề cập đến vấn đề này
nhưng hết sức mờ nhạt và thiếu cơ chế.
24
IV. Thực thi bảo hộ quyền SHTT
4.Thực trạng bảo hộ
Vấn đề nhạy cảm từ TRIPs:
d) Li-xăng bắt buộc và nhập khẩu song song
Để được áp dụng li-xăng bắt buộc, phải thỏa
4 điều kiện theo TRIPs: đã đàm phán với chủ
sở hữu văn bằng nhưng bất thành, có thời
hạn và phạm vi rõ ràng, cung cấp “chủ yếu”
cho thị trường nội địa, có đền bù thỏa đáng.
Nhập khẩu song song sẽ áp dụng với các sản
phẩm hưởng quy chế li-xăng bắt buộc.
25