Thanh Tùng_sv ĐHKHTN-ĐHQGHN_Trung tâm gia sư Trí Tuệ Việt_LTĐH hóa học. Mọi thắc
mắc xin liên hệ sđt 098.555.6536 hoặc địa chỉ e-mail
Chuyên đề axitcacboxylic chọn lọc. Người soạn: Thanh Tùng_sv khoa hóa ĐHKHTN-ĐHQGHN

Chuyên đề bài tập axit cacboxylic chọn lọc

Dạng 1: Bài tập về phản ứng trung hoà:
Phương pháp:
- Với axit đa chức: Đặt CTTQ R(COOH)
x

R(COOH)
x
+ xNaOH

R(COONa)
x
+ xH
2
O
a ax a ax
2R(COOH)
x
+ xBa(OH)
2


R
2
(COO)
2x

axit
)/ 22 → x = n
NaOH
/ n
axit

n
Ba(OH)2
= (m
muối
– m
axit
)/ 133 → x= 2. n
Ba(OH)2
/n
axit
 Lưu ý:
+ Nếu là axit no, đơn chức, mạch hở ta có thể đặt CTTQ là C
n
H
2n+1
COOH ( n≥0) hoặc C
m
H
2m
O
2
(m ≥1)
+ Axit fomic có phản ứng tráng bạc do có nhóm chức anđehit trong phân tử.
+ Khối lượng chất rắn sau phản ứng: m


C
n
H
2n+2-2k-2x
O
2x
+
2
313 xkn



O
2
→ n CO
2
+ (n+1-k-x) H
2
O
- Với axit cacboxylic no, đơn chức, mạch hở: Đặt CTTQ C
n
H
2n
O
2

C
n
H

2
CO
3
thu được 22,6g muối. Tìm CTCT và tính
khối lượng mỗi axit trong hỗn hợp A.
Ví dụ 2: Hỗn hợp X gồm axit Y đơn chức và axit Z đa chức ( Y, Z có cùng số nguyên tử cacbon). Chia X thành
hai phần bằng nhau. Cho phần 1 tác dụng với Na, sinh ra 4,48lít khí H
2
(đktc). Đốt cháy hoàn toàn phần 2, sinh
ra 26,4g CO
2
. Công thức cấu tạo thu gọn và phần trăm khối lượng của Z trong hỗn hợp X là:
A. HOOC-CH
2
-COOH; 70,87% B. HOOC-CH
2
-COOH; 54,88%
C. HOOC-COOH; 60% D. HOOC-COOH; 42,86% (KB_2009)
Dạng 3: Bài tập về phản ứng este hoá:
RCOOH + R’OH
 
42
SOH
RCOOR’ + H
2
O

Câu: 1 Hỗn hợp X gồm 2 axit hữu cơ đơn chúc, đồng đẳng kế tiếp. Lấy m gam X đem tác dụng hết với 12g Na
thì thu được 14,27g chất rắn và 0,336 lít H
2

4
H
6
O
2
và C
5
H
8
O
2
D. C
3
H
6
O
2
và C
4
H
8
O
2
.
Câu: 2. Trộn đều ancol etylic, axit axetic vào nước được 4g dung dịch X. Đem toàn bộ dung dịch X tác dụng
vừa đủ với Na được m gam chất rắn và 2,24 lít khí H
2
(đktc). Giá trị của m là:
A. 3,54 B. 10,8 C. 8,4 D. 4,14
Câu 3: Đốt cháy hoàn toàn 0,15 mol một axit cacboxylic đơn chức, cần vừa đủ V lít O

thì thu
được 10,8g Ag. Công thức của 2 axit là:
A. HCOOH và CH
3
COOH B. HCOOH và C
3
H
7
COOH
C. HCOOH và C
2
H
5
COOH D. HCOOCH
3
và CH
3
COOH
Câu 6: Cho 17,6 gam Chất X công thức C
4
H
8
O
2
tác dụng hoàn toàn với 100 ml dung dịch chứa NaOH 1,5M và
KOH 1,0M. Sau phản ứng cô cạn thu 20 gam chất rắn. Công thức X là
A. HCOO-C
3
H
7

H
6
O
2
B. C
5
H
8
O
3
C. C
6
H
12
O
2
D. C
6
H
12
O
3

Câu 9: (TSĐH – B – 2010) Hỗn hợp Z gồm hai axit cacboxylic đơn chức X và Y (M
X
> M
Y
) có tổng khối lượng
là 8,2 gam. Cho Z tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH, thu được dung dịch chứa 11,5 gam muối. Mặt khác,
nếu cho Z tác dụng với một lượng dư dung dịch AgNO

được 150 ml dung dịch KOH 0,5M. Hãy cho biết CTPT, CTCT của các chất trong A. Biết các V khí đo ở 27,3
0
C
và áp suất 1 atm. H = 100%.
Thanh Tùng_sv ĐHKHTN-ĐHQGHN_Trung tâm gia sư Trí Tuệ Việt_LTĐH hóa học. Mọi thắc
mắc xin liên hệ sđt 098.555.6536 hoặc địa chỉ e-mail
Chuyên đề axitcacboxylic chọn lọc. Người soạn: Thanh Tùng_sv khoa hóa ĐHKHTN-ĐHQGHN
Câu 12: A là một hỗn hợp các chất hữu cơ gồm một parafin, một rượu đơn chức và một axit hữu cơ đơn
chứC.Đốt cháy hoàn m gam hỗn hợp A bằng một lượng không khí vừa đủ (không khí gồm
20% Oxi và 80% Nitơ theo thể tích Cho các chất sau phản ứng cháy hấp thụ vào bình đựng dung dịch Ba(OH)2

lượng dư. Có 125,44 lít một khí trơ thoát ra (đktC.và khối lượng bình đựng dung dịch Ba(OH)2

tăng thêm 73,6
gam. Trị số của m là:
A. 37,76 gam B. Không đủ dữ kiện để tính C. 25,2 gam D. 28,8 gam
Câu 13: Một hh x gồm 2 axit cacboxylic no A , B có số nguyên tử C hơn kém nhau 1 .Nếu trung hòa 14,64g X
bằng 1 lượng NaOH vừa đủ thì thu được 20,36g hh Y gồm 2 muối .Nếu làm bay hơi 14,4g X thì chiếm thể tích
là 8,9l ( đo ở 273
0
C , 1atm ) Trong 2 axit A , B phải có:
a . Hai axit đều đơn chức b. Hai axit đều đa chức
c. Một axit đơn chức,1 axit đa chức d. Chưa khẳng định được
Câu 14: Hỗn hợp X gồm axit axetic, axit fomic và axit oxalic. Khi cho m gam X tác dụng với NaHCO
3
dư thì
thu được 15,68 lít khí CO
2
(đktc). Mặt khác, đốt cháy hoàn toàn m gam X cần 8,96 lít khí O
2

3
H
8
O C. C
3
H
6
O
2
D. C
2
H
4
O
2

Câu 18: Cho hỗn hợp X gồm hai hợp chất hữu cơ no, đơn chức tác dụng vừa đủ với 100 ml dung dịch KOH
0,4M, thu được một muối và 336 ml hơi một ancol (ở đktc). Nếu đốt cháy hoàn toàn lượng hỗn hợp X trên,
sau đó hấp thụ hết sản phẩm cháy vào bình đựng dung dịch Ca(OH)
2
(dư) thì khối lượng bình tăng 6,82 gam.
Công thức của hai hợp chất hữu cơ trong X là
A. HCOOH và HCOOCH
3
B. HCOOH và HCOO C
2
H
5

C. C

O
2
và C
3
H
4
O
4
. B. CH
2
O
2
và C
3
H
4
O
4
. C. C
2
H
4
O
2
và C
4
H
6
O
4

- Phần 1: Cho tác dụng với dung dịch AgNO
3
/NH3 dư thu được 64,8 gam Ag
- Phần 2: Cho tác dụng với dung dịch NaHCO3 dư sau phản ứng thu được 2,24 lít khí CO2 ở đktc
- Phần 3: Cho tác dụng với Na dư thu được 4,48 lít khí H
2
ở đktc. Hiệu suất phản ứng oxi hoá
CH3OH là:
Thanh Tùng_sv ĐHKHTN-ĐHQGHN_Trung tâm gia sư Trí Tuệ Việt_LTĐH hóa học. Mọi thắc
mắc xin liên hệ sđt 098.555.6536 hoặc địa chỉ e-mail
Chuyên đề axitcacboxylic chọn lọc. Người soạn: Thanh Tùng_sv khoa hóa ĐHKHTN-ĐHQGHN
A. 50% B. 25% C. 75% D. 100%
Câu 22: Đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp gồm andehit fomic; axit axetic; Glucozơ (C6H12O6); axit lactic
(C3H6O3). Sản phẩm cháy thu được hấp thụ hoàn toàn vào dung dịch Ca(OH)2 dư thu được 40g kết tủa. Giá trị
của m là:
A. 14,1 B. 12 c. 12,4 D. Không xác định
Câu 23: (TSCĐ – A – 2010) Cho 16,4 gam hỗn hợp X gồm 2 axit cacboxylic là đồng đẳng kế tiếp nhau phản
ứng hoàn toàn với 200 ml dung dịch NaOH 1M và KOH 1M, thu được dung dịch Y. Cô cạn dung dịch Y, thu
được 31,1 gam hỗn hợp chất rắn khan. Công thức của 2 axit trong X là:
A. C
2
H
4
O
2
và C
3
H
4
O

O
2
và C
4
H
8
O
2
.
Câu 24: Hỗn hợp gồm hai andehit đơn chức A và B được chia thành 2 phần bằng nhau:
- Phần 1 đun nóng với dung dịch AgNO
3
/NH
3
thì tạo ra 10,8 gam Ag
- Phần 2 oxi hoá tạo thành hai axit tương ứng sau đó cho 2 axit này phản ứng với 250 ml dung dịch
NaOH 0,26M được dung dịch A. để trung hoà lượng NaOH dư trong dung dịch A cần dùng đúng 100 ml dung
dịch HCl 0,25M. cô cạn dung dịch A, đem đốt cháy chất rắn cô cạn tạo được 3,52 gam CO
2
và 0,9 gam H
2
O.
CTPT của 2 andehit A và B là:
A. HCHO và C
2
H
5
CHO B. HCHO và C
2
H

OH chiếm 50% theo số mol. Đốt cháy m
gam hỗn hợp X thu được 3,06 gam H
2
O và 3,136 lít CO
2
(đktc). Mặt khác 13,2 gam hỗn hợp X thực hiện phản
ứng tráng bạc thấy có p gam Ag kết tủa. Giá trị của p là
A. 9,72. B. 8,64. C. 10,8. D. 2,16.
Câu 27: Cho m gam hỗn hợp hai axit cacboxylic X,Y kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng tác dụng với lượng dư
ancol propylic (trong H
2
SO
4
đặc nóng) thu đựợc 14,25 gam hỗn hợp hai este đơn chức. Cũng cho m gam hỗn
hợp hai axít trên tác dụng với Na dư tạo ra 0,075 mol H
2
. Giả sử hiệu suất phản ứng là 100% và M
Y
> M
X.
Công
thức cấu tạo X, Y lần lượt là
A. CH
3
COOH, C
2
H
5
COOH B. HCOOH, CH
3

2
. Mặt khác,
đốt cháy hoàn toàn a gam hỗn hợp X thu được V lít CO
2
. Thể tích CO
2
đo ở cùng điều kiện. Vậy 2 acid trong
hỗn hợp X là:
A. CH
2
=CH-COOH và HCOOH B. HCOOH và HOOC-COOH
C. HCOOH và CH
2
(COOH)
2
D. CH
2
(COOH)
2
và CH
2
=CH-COOH
Câu 30: Đốt cháy hoàn toàn 2,76 gam hỗn hợp X gồm C
x
H
y
COOH; C
x
H
y

5
COOH.