S GIÁO DC - ÀO TO LÀO CAI
TRNG THPT S I BC HÀ BIN PHÁP QUN LÝ “XÂY DNG TRNG HC THÂN THIN,
HC SINH TÍCH CC”  TRNG THPT S I HUYN BC HÀ,
TNH LÀO CAI

H và tên: Lu Th Minh c
n v: TRNG THPT S I BC HÀ
3. KHÁCH TH VÀ I TNG NGHIÊN CU
3.1. Khách th nghiên cu.
Xây dng trng hc thân thin, hc sinh tích cc  trng THPT s1
huyn Bc Hà.
3.2. i tng nghiên cu.
Bin pháp qun lý ca Hiu trng nhm xây dng trng hc thân

3
thin, hc sinh tích cc  các trng THPT s 1huyn Bc Hà.
4. NHIM V NGHIÊN CU
Nghiên cu c s lý lun ca vic qun lý xây dng trng hc thân
thin, hc sinh tích cc
Kho sát và đánh giá thc trng công tác xây dng xây dng trng
hc thân thin, hc sinh tích cc  các trng THPT s 1huyn Bc Hà,
tnh Lào Cai.
 xut các bin pháp qun lý ca Hiu trng nhm xây dng trng
hc thân thin, hc sinh tích cc  trng THPT s 1 huyn Bc Hà, tnh Lào
Cai.
Kho nghim tính cn thit và tính kh thi ca các bin pháp đã đ
xut.
5. PHM VI NGHIÊN CU
Do điu kin và thi gian nghiên cu có hn, nên đ tài ch tp trung
nghiên cu bin pháp qun lý ca Hiu trng nhm xây dng trng hc
thân thin, hc sinh tích cc  trng THPT s 1huyn Bc Hà, tnh Lào
Cai.
6. PHNG PHÁP NGHIÊN CU
6.1. Nhóm phng pháp nghiên cu lý lun
Tìm hiu các khái nim, thut ng liên quan đn đ tài
Tng hp các vn bn, ch th, ngh quyt ca ng và Nhà nc, B
GD&T, S GD&T Lào Cai, các công trình khoa hc, các tài liu có liên

quc (UNICEF) đ xng t nhng thp k cui ca th k trc, và đã đc
trin khai có kt qu tt  50 quc gia trên th gii, trong đó có nhiu nc đang
phát trin  châu Á, châu M và châu Phi. Trong thc t, đã có nhiu mô hình xây
dng trng hc vi tiêu chí ly hc sinh làm trung tâm, nhm đt mc tiêu chính
là đ ngi hc có đc điu kin ch đng, tham gia và rèn luyn các k nng.
Trng hc phi đc đm bo an toàn c v vt cht ln tinh thn cho ngi hc.
Trong quá trình hc  trng, hc sinh phi đc vui v, hng thú hc tp đ t
đó các em tích cc và ch đng tham gia các hot đng di s hng dn ca
thy, vì vy nhiu nc giáo dc không chú trng vào đim s ca các môn hc
mà quan tâm hn là các k nng cn có  mi hc sinh.
 Vit Nam trong nhng nm qua, vi s h tr ca (UNICEF), B GD&
T đã nghiên cu và trin khai thí đim mt s ni dung ca mô hình trng hc
thân thin  các cp hc và đã thu đc mt s kt qu kh quan.
Xut phát t mc tiêu giáo dc, hc tp kinh nghim có chn lc ca các
nc trên th gii, qua thc tin gn 10 nm thc hin ca các d án, theo nghiên
cu nhu cu thc tin ca phát trin giáo dc Vit Nam, B trng B Giáo dc
và ào to đã trc tip ch đo xây dng mô hình trng hc thân thin, hc sinh
tích cc trong nhà trng ph thông. Tháng 7 nm 2008, B trng B GD&T
đã chính thc ra ch th v vic phát đng phong trào thi đua “Xây dng trng
hc thân thin, hc sinh tích cc” trong các trng ph thông trong giai đon
2008- 2013 đn nay phong trào “ Xây dng trng hc thân thin, hc sinh tích
cc” đã đc các nhà trng tích cc hng ng và đt đc nhng thành tu
đáng khích l.
1.2. MT S KHÁI NIM C BN
1.2.1. Qun lý nhà trng

6
Nhà trng là mt c s giáo dc - ni t chc thc hin mc tiêu giáo dc,
khi nghiên cu v ni dung khái nim qun lý giáo dc, khái nim trng hc
đc hiu là t chc c s mang tính nhà nc - xã hi trc tip làm công tác

vic chm sóc và day d ca nhà trng. Trng hc thân thin s là môi trng
tt đ mi tr em đu có c hi phát trin tim nng ti mc ti đa, tr thành con
ngi tích cc, nng đng, t tin trong hc tp và rèn luyn. Trng hc thân
thin là mt môi trng hc tp lành mnh, an toàn tránh đc nhng bt trc,
nguy him đe do hc sinh, hc sinh đc quan tâm, chm sóc và bo v, các nhu
cu thit yu ca con ngi đc đm bo. i ng cán b, giáo viên ging dy
nhit tình vi tinh thn, trách nhim cao, có tm lòng thng yêu quý mn hc
sinh cùng vi s h tr tích cc ca gia đình và xã hi trong vic chm sóc, dy
d hc sinh.
1.3. VAI TRÒ CA NHÀ TRNG THPT TRONG PHÁT TRIN NHÂN
CÁCH HC SINH
- Xu hng đi mi và phát trin giáo dc toàn cu
Quá trình giáo dc phi hng ti ngi hc vi các biu hin sau: 1)
Tính cá th ngi hc đc đ cao; 2) Coi trng trong mi quan h gia li
ích ca ngi hc vi mc tiêu phát trin xã hi và mc tiêu phát trin cng
đng, xã hi; 3) Ni dung giáo dc phi sáng to, theo nhu cu ngi hc; 4)
Phng pháp giáo dc là cng tác, hp tác gia ngi dy và ngi hc,
công ngh hoá và s dng ti đa tác dng ca công ngh thông tin; 5) Hình
thc t chc giáo dc đa dng, linh hot phù hp vi k nguyên thông tin và
nn kinh t tri thc nhm to kh nng ti u cho ngi hc la chn hình
thc hc và 6) ánh giá kt qu hc tp trong trng hc phi đi mi đ
thc s có nhng phán quyt chính xác v kin thc, k nng và thái đ
ngi hc.
- Ý ngha ca vic phát trin vn hoá nhà trng
+ S phát trin ca tr em chu nh hng rt ln ca môi trng vn
hoá xã hi ni các em ln lên; môi trng vn hoá trng hc thun li giúp
tr có nhiu c hi đ phát trin; môi trng này không thun li (thù
nghch) làm thui cht s phát trin;
+ Vn hóa nhà trng lành mnh giúp gim bt s không hài lòng ca
GV và giúp gim thiu hành vi c ch không lch s ca hc sinh;
9
KT LUN CHNG 1
Xây dng trng hc thân thin, hc sinh tích cc là phn đu hng
ti mc tiêu nâng cao cht lng giáo dc toàn din, xây dng  mi trng
hc môi trng s phm lành mnh, an toàn, to c s vng chc cho vic
nâng cao cht lng giáo dc. Cuc vn đng này s là mt quá trình đi t
nhn thc đn thc tin nên không t nhiên mà có, mà là kt qu ca quá
trình phn đu gian kh, phi hp nhiu lc lng, vai trò ca mi nhà
trng trong đó có đi ng CBQL, thy cô giáo và hc trò là lc lng nòng
ct, tr thành hin thc sau mt quá trình t hoàn thin, phát huy các yu t
thân thin đã có, khc phc yu kém, b sung mi thiu ht đ đt chun
quc gia, tng bc thc hin “Chun hoá, hin đi hoá, xã hi hoá”.
Trng hc thân thin là trng hc phát huy đc nhng giá tr truyn
thng ca phong trào “Dy tt, hc tt”, mi thành viên đu t giác thc
hin khu hiu “K cng - Tình thng - Trách nhim”, trò phi chm
ngoan hc gii, “Mi thy cô giáo là tm gng đo đc, t hc và sáng
to”.
Trong xu th hi nhp, vic xây dng và thc hin mô hình trng
hc thân thin cn kt hp t lý lun và thc tin trong nc cng nh tip
thu có chn lc kinh nghim ca th gii.
Mc đích kho sát:
i tng kho sát bao gm: 3 CBQL, 35 giáo viên, 650 hc sinh, 3
cán b đoàn, 120 cha m hc sinh.
Kt qu kho sát:
Công tác tuyên truyn, quán trit quan đim, ý thc cho mi lc
lng trong nhà trng v xây dng trng hc thân thin, hc sinh
tích cc.
a. Thc trng nhn thc và biu hin hành đng, thái đ ca hc
sinh v phong trào xây dng trng hc thân thin, hc sinh tích cc 

11
trng THPT s 1 huyn Bc Hà
Bng 2.7. Thc trng nhn thc ca hc sinh THPT s 1 huyn
Bc Hà v các ni dung xây dng trng hc thân thin, hc sinh tích
cc.
Mc đ nhn thc
TT Ni dung
Rt
quan
trng
%
Quan
trng
%
Ít quan
trng
%
Không
quan
trng%

sinh, là nhng ni dung đc hc sinh cho là quan trng  mc cao. Kt qu
đó phn ánh s hiu bit và nhng mong mun ca hc sinh đc hc tp và
rèn luyn  mt môi trng giáo dc toàn din. Tuy nhiên nhn thc ca các
em v “Hc sinh tham gia tìm hiu, chm sóc và phát huy giá tr các di

12
tích lch s, vn hoá, cách mng  đa phng” còn hn ch. Có ti 70%
ý kin cho rng hot đng này ít quan trng và không quan trng.
b. Thc trng xây dng trng hc thân thin, hc sinh tích cc
thông qua các hot đng giáo dc  trng THPT s 1 huyn Bc Hà:
Nhn thc ca giáo viên v các ni dung xây dng trng hc thân
thin, hc sinh tích cc  trng THPT s1 huyn Bc Hà.
Bng 2.9. Thc trng nhn thc ca giáo viên v các ni dung
xây dng trng hc thân thin, hc sinh tích cc  trng THPT s 1
huyn Bc Hà.
Mc đ quan trng
TT Ni dung
Rt
quan
trng %
Quan
trng
%
Ít quan
trng
%
Không
quan
trng %
1

sinh tích cc  trng THPT s 1 huyn Bc Hà.
Bng 2.17. ánh giá ca CBQL v hiu qu t chc các ni dung xây
dng trng hc thân thin, hc sinh tích cc  trng THPT s 1 huyn
Bc Hà.
Mc đ thc hin
TT Ni Dung
Tt % TB %
Cha tt %
1
- Xây dng trng, lp xanh,
sch, đp, an toàn
85,7 14,3 0
2
- Dy và hc có hiu qu, phù
hp vi đc đim la tui ca
hc sinh  mi đa phng, giúp
các em t tin trong hc tp
61,4 28,6 10,0
3
- Rèn luyn k nng sng cho
hc sinh
48,6 41,0 10,6
4
-T chc các hot đng tp th
vui ti, lành mnh
85,7 14,3
5
- Hc sinh tham gia tìm hiu,
chm sóc và phát huy giá tr các
di tích lch s, vn hoá, cách

tích lch s, vn hóa  đa phng.
- Phát huy tt vai trò ca oàn thanh niên, các t chc ca ngành VH
– TT - DL  đa phng.
- Có s tng kt, đánh giá, rút kinh nghim và phê bình, khen thng kp
thi. 15
KT LUN CHNG 2
Xây dng trng hc thân thin  các trng THPT là mt nhim v
rt quan trng và cn thit  các nhà trng hin nay. Bi nu xây dng
thành công mô hình này s to nên mt môi trng giáo dc an toàn, bình
đng, to hng thú và phát huy tích tích cc, ch đng ca hc sinh trong
hc tp, góp phn đm bo quyn đc đi hc và hc ht cp ca các em,
nâng cao cht lng giáo dc trên c s tp trung mi n lc ca nhà trng
vì ngi hc, vi các mi quan tâm th hin thái đ thân thin và tinh thn
dân ch. Trong môi trng “Trng hc thân thin", hc sinh s cm nhn
đc s thoi mái khi vic hc ca mình va gn vi kin thc trong sách
vi, va thông qua s thâm nhp, tri nghim ca chính bn thân trong các
hot đng ngoi khoá, các trò chi dân gian, các hot đng tp th. Tuy
nhiên t nghiên cu thc t cho thy vic xây dng trng hc thân thin,
hc sinh tích cc  trng THPT s 1 huyn Bc Hà bên cnh nhng n lc
và kt qu đáng khích l, song vn bc l nhiu hn ch, cha đáp ng đc
yêu cu đt ra. iu đáng quan tâm nht là vic thc hin các chc nng
qun lý nhà trng gn vi vic tuyên truyn, thc hin các ni dung xây
dng trng hc thân thin, hc sinh tích cc  nhà trng cha thc hin
mt cách đng b.

cc  mô hình nhà trng hin nay là vô cùng quan trng và cn thit. Bi vì có

17
nhn thc đúng mi ch đo hành đng và có thái đ đúng. đi vi vic xây dng
trng hc thân thin, hc sinh tích cc  các trng THPT.
b. Ni dung:
Trc ht cn khc phc nhng quan nim cha đúng hoc cha đy đ v
s cn thit phi xây dng môi trng hc tp thân thin, tích cc:
- i vi giáo viên: Còn mt b phn giáo viên cha thng nht v các ni
dung xây dng trng hc thân thin, hc sinh tích cc hoc cha nhn thc đúng
tm quan trng ca vic thc hin các ni dung xây dng trng hc thân thin,
hc sinh tích cc. Mt s giáo viên cho rng phát huy tính tích cc, ch đng ca
hc sinh  trên lp là còn rt khó, hn na giáo viên cha tích cc thc hin đi
mi phng pháp dy hc theo yêu cu ca phong trào thi đua; mt s giáo viên
có nhu cu đi mi nhng cha làm ch đc phng pháp dy hc tích cc. Vì
vy, dn đn hin tng áp đt phng pháp dy hc tích cc mt cách hình thc,
ôm đm, cha khoa hc gây quá ti cho c giáo viên và hc sinh.
- i vi hc sinh: Mt b phn hc sinh cha hiu đúng th nào là “Xây
dng trng hc thân thin, hc sinh tích cc”, nên các em cho rng đây ch là
phong trào mang tính hình thc. Mt s hc sinh thì li quan nim các em đn
trng ch yu hc vn hóa và tham gia các phong trào vn hóa, vn ngh, còn
vic rèn luyn k nng sng là thuc bn thân và gia đình các em, cng nh vic
chm sóc các di tích lich s các em cng cha làm đc.
- i vi cha m hc sinh: Không ít cha m hc sinh xem vic giáo dc con
em mình là vic ca nhà trng, ca thy cô giáo nên có thái đ khoán trng cho
thy cô. ây là mt quan nim sai lm vì giáo dc toàn din cho con em mình là
s phi hp hài hòa gia gia đình, nhà trng và xã hi. Hn na, mt b phn
cha m hc sinh li cho rng vic xây dng trng hc thân thin, hc sinh tích
cc là nhim v ca nhà trng, còn đi vi con em h khi  gia đình thì phi
sng theo hoàn cnh gia đình

nhm góp phn nâng cao cht lng giáo dc toàn din.
CBQL kim tra, đánh giá đc mc đ, nng lc và hiu qu thc hin
nhim v xây dng trng hc thân thin, hc sinh tích cc ca tng b phn, t
chc đoàn th và cá nhân đ tip tc rút kinh nghim hay điu chnh k hoch
giáo dc hp lý, kp thi, hiu qu.

19
b. Ni dung
Xác đnh mc tiêu, yêu cu, ni dung, quy mô t chc thc hin xây dng
trng hc thân thin, hc sinh tích cc phù hp vi điu kin ca nhà trng, đa
phng, đáp ng yêu cu xã hi. ng thi phù hp vi đc đim tâm lý la tui
tng khi lp và phù hp vi mc tiêu giáo dc THPT.
Xác đnh các ngun lc: giáo viên, hc sinh, oàn thanh niên, chính quyn,
các t chc xã hi, cha m hc sinh, điu kin c s vt cht, phng tin, kinh
phí, thi gian, nhng thun li, khó khn, mt mnh, yu, t đó xây dng k
hoch xây dng trng hc thân thin, hc sinh tích cc cho nhà trng phù hp.

c. Cách thc thc hin:
- Bc1: Thành lp Ban ch đo “Xây dng trng hc thân thin, hc
sinh tích cc” nhà trng, phân công nhim v cho các thành viên. Phân
công P. Hiu trng xây dng k hoch chung ca nhà trng làm đnh
hng đ các t chc Công đoàn, oàn thanh niên, t chuyên môn và các t
chc có liên quan xây dng k hoch c th lng ghép ni dung xây dng
trng hc thân thin, hc sinh tích cc. K hoch phi xác đnh rõ tên ch
đ, mc đích yêu cu, ni dung, hình thc hot đng
- Bc 2: T chc tho lun, ly ý kin đóng góp thng nht ca Chi
b, BGH, Hi đng giáo dc nhà trng v bn d tho k hoch xây dng
trng hc thân thin, hc sinh tích cc nhm to s đng tình, thng nht
cao ca toàn th CBQL, giáo viên, nhân viên nhà trng cng đng trách
nhim phi hp xây dng thành công trng hc thân thin, hc sinh tích

- t thùng rác  các v trí thích hp, kêu gi mi ngi b rác đúng
ni quy đnh đ bo v cnh quang môi trng.
- Ban giám hiu nhà trng cn có k hoch hot đng c th cho vic
tu sa nhà v sinh, trng cây xanh, sa cha phòng hc và huy đng kinh
phí.
3.2.4. Bin pháp 4: y mnh ch đo đi mi phng pháp dy
hc, giáo dc toàn din, phát huy tính tích cc ca hc sinh:
a. Mc đích:

21
- Bin pháp này nhm tng cng s tham gia mt cách hng thú ca hc
sinh trong các hat đng giáo dc toàn din  nhà trng và ti cng đng.
- Phát huy s ch đng, sáng to ca thy, cô giáo đáp ng yêu cu đi mi
phng pháp giáo dc trong điu kin hi nhp quc t.
b. Ni dung:
- Xây dng k hoch giáo dc trong nhà trng vi các ni dung phong
phú nhm đt mc tiêu giáo dc toàn din cho cho hc sinh.
- Thy cô giáo cn tích cc đi mi phng pháp dy hc đ khuyn khích
s chuyên cn, tích cc, ch đng, sáng to và ý thc vn lên, rèn luyn kh
nng t hc ca hc sinh.
- Hc sinh đc phép hi, trao đi, tho lun vi thy cô, bn bè khi cha
hiu bài, đng thi đ xut sáng kin và cùng các thy cô giáo thc hin các gii
pháp đ vic dy và hc có hiu qu ngày càng cao.
c. Cách thc hin:
- C giáo viên tham gia đy đ các lp tp hun v đi mi phng
pháp dy hc ca B, ca S GD&T theo ch đo ca S, trin khai ti
100% giáo viên trong trng, nhân các đin hình giáo viên dy gii cp
trng.
- ng viên, khích l hc sinh phn đu vn lên trong hc tp và rèn
luyn, đc bit là khích l kp thi đi vi hc sinh yu kém khi các em có

T vn hc đng là mt phng pháp giáo dc thc hin trong nhà trng
đ là ch da tinh thn cho hc sinh khi các em cn s giúp đ. Thc cht ca
bin pháp này nhm mc đích nâng cao s hiu bit, vn sng và k nng sng
cho hc sinh THPT nh: Hc tp, sc kho, tâm lý la tui, vn hóa ng x, t
nn xã hi, bình đng gii
Hn na, đi tng hc sinh  tui mi ln vi nhiu nhng b ng, va
vp, khó khn, cn s chia s trong các mi quan h vi thy cô, ban bè, gia đình,
 nhà trng và ngoài xã hi.
b. Ni dung:
- T vn, giúp đ các em có nhng khó khn, vng mc trong hc tp,
cuc sng cn tháo g, vic chn ngành, ngh cho tng lai.

23
- Rèn luyn k nng ng x hp lý vi các tình hung trong cuc sng, k
nng ng x vn hóa, phòng nga bo lc và các t nn xã hi, cng nh thói
quen và k nng làm vic, sinh hot theo nhóm. Rèn luyn cho hc sinh kh nng
din đt bng ngôn ng, nói mt cách có h thng, t tin khi trình bày trc tp
th.
- Rèn luyn sc khe và ý thc bo v sc khe, k nng phòng, chng tai
nn giao thông, đui nc và các tai nn thng tích khác.
- Có s hiu bit nht đnh v tâm sinh lý la tui, v bình đng gii.
c. Cách thc hin:
- Thành lp phòng t vn hc đng gm s tham gia ca giáo viên (Mi
b môn ly mt giáo viên), BCH oàn thanh niên. Phòng t vn này s có k
hoach hot đng c th và có ngi thng trc thng xuyên đ giúp đ nhng
vng mc ca hc sinh.
- Thông qua hot đng ca oàn thanh niên, có th t chc các cuc thi
liên quan đn k nng sng nh: Thi cm tri nhanh, nu cm nhanh và ít tn ci,
x lý tình hung cp cu khi có tai nn, din thuyt v các đ tài thanh thiu niên
và xã hi quan tâm, hiu bit v s bình đng gii, lut hôn nhân và gia đình (

khác phù hp vi la tui ca hc sinh.
- Nhà trng nhn chm sóc mt di tích lch s, vn hóa ( Khu n Bc
Hà và Dinh th Hoàng A Tng) góp phn làm cho di tích ngày mt sch đp
hn, hp dn hn; tuyên truyn, gii thiu các công trình, di tích  đa phng vi
bn bè.
c. Cách thc hin:
- Cn c vào các tài liu hng dn ca B GD&T, B VH- TT- DL
tình hình thc t đa phng, la chn các trò chi dân gian, loi hình vn
hóa ngh thut dân gian, các hot đng tham gia tìm hiu, chm sóc và phát
huy giá tr di tích lich s, vn hóa, cách mng  đa phng phù hp đ đa
vào nhà trng.
- La chn ch đ giáo dc hng tháng nh: “Thanh niên vi lý tng
sng”, “Ngi tt vic tt”, “La chn ngh nghip cho tng lai”, “ Khi tôi 18
tui” đ trao đi vi các em trong các bui sinh hot di c.
- T chc các phong trào thi đua chào mng ngày l ca dân tc, ngày
l ca ngành, các chng trình phát đng nh tháng An toàn giao thông,

25
ngày môi trng, ngày Nc th gii
- La chn các trò chi dân gian vn có thun li và va ít tn kém li
d thc hin và đm bo an toàn, hiu qu nh: Kéo co, ném còn, đy gy,
nhy bao b
- T chc các hot đng th thao nh: đá cu, bóng đá, bóng chuyn,
bóng r, cu lông, đin kinh
- i vi các hot đng vn ngh: T chc các hot đng vn hóa vn
ngh đ hc sinh có nhiu c hi đ th hin, giao lu: Vn ngh đu tun,
đêm liên hoan vn ngh Chào mng nm hc mi, chào mng 20/11, 26/3,
giai điu tui hng
- Phi hp cht ch vi ngành VH- TT- DL, t chc oàn đ thc
hin hot đng chm sóc và phát huy giá tr các di tích lch s, vn hóa  đa