PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Chúng ta đang bước vào thế kỷ XXI, thế kỷ của nền kinh tế tri thức
với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học và công nghệ. Để đáp ứng được
yêu cầu của thời đại mới và yêu cầu của sự nghiệp đổi mới đất nước, Đảng
ta đã khẳng định vai trò hết sức quan trọng của sự nghiệp giáo dục và đào
tạo, trong đó chú trọng đến công tác xây dựng và phát triển đội ngũ giáo
viên trong nhà trường. Với phương châm giáo dục là quốc sách hàng đầu,
là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp
hóa, hiện đại hoá đất nước, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người,
Đảng ta đã xác định mục tiêu cơ bản của giáo dục và đào tạo nhằm nâng
cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, đào tạo con người Việt
Nam có tri thức, có kỹ năng, có thái độ ứng xử đáp ứng được công cuộc đổi
mới hiện nay. Muốn thực hiện được điều đó, đội ngũ giáo viên đóng vai trò
quan trọng quyết định chất lượng giáo dục và đào tạo.
Nghị quyết Ban chấp hành TW 2, khóa 8 đã khẳng định: “Giáo viên
là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục- đào tạo và được xã hội tôn
vinh”. Vì vậy ta có thể khẳng định việc xây dựng, bồi dưỡng nâng cao chất
lượng đội ngũ giáo viên là một việc làm cực kỳ quan trọng trong công tác
giáo dục và đào tạo của nhà trường.
Trường tiểu học Kiến Thiết – Yên Sơn – Tuyên Quang là một trường
công lập nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân. Trường được thàng lập
theo Quyết định số 1387/QĐ-UBND ngày 25 tháng 5 năm 2004 của Chủ
tịch UBND huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang (chia tách Trường PTCS
Kiến Thiết, thành lập Trường tiểu học và Trường THCS Kiến Thiết).
Trường đóng trên địa bàn xã có điều kiện kinh tế xã hội (KTXH) đặc biệt
khó khăn (xã thuộc chương trình 135 giai đoạn II: 2006-2011), xã có 11
dân tộc cùng chung sống, dân tộc thiểu số chiếm 85%. Đời sống nhân dân
1
trong xã còn nghèo, trình độ dân trí chưa cao, cơ sở vật chất của nhà trường
còn thiếu thốn. Đội ngũ giáo viên còn thiếu theo qui định của Bộ GDĐT và
bản của Bộ GDĐT và các ban ngành có liên quan đến công tác GDĐT.
5.2 Nghiên cứu các giáo trình, tài liệu, các kinh nghiệm thực tiễn về
một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên
trong quá trình học khoá bồi dưỡng CBQL giáo dục do Học viện quản lý
giáo dục tổ chức tại tỉnh Tuyên Quang năm 2008.
5.3 Khảo sát thực tế, điều tra, so sánh, thống kê chất lượng đội ngũ
giáo viên trong 3 năm học 2004 - 2005; 2005 - 2006; 2006 - 2007 của
trường Tiểu học Kiến Thiết, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang.
PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC QUẢN LÝ XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.1. Cơ sở lý luận.
Đội ngũ giáo viên là lực lượng chủ yếu, quan trọng nhất trong tập thể
sư phạm nhà trường, là lực lượng trực tiếp thực hiện mục tiêu, kế hoạch
giảng dạy, giáo dục của nhà trường, là người tạo nên uy tín, chất lượng
hiệu quả cho nhà trường. Xây dựng và phát triển đội ngũ là thực hiện quan
điểm của Đảng “Giáo dục là quốc sách hàng đầu”, phát triển giáo dục
nhằm “nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” để xây
dựng và bảo vệ tổ quốc. Nghị quyết TW 2 khoá 8 đã nêu “Giáo viên là
nhân tố quyết định chất lượng giáo dục và được xã hội tôn vinh” .
3
Tiểu học là cấp học nền tảng trong hệ thống giáo dục quốc dân.
“Tiểu học là nền, lớp 1 là móng”. Móng chắc, nền vững là cơ sở đảm bảo
cho việc xây dựng ngôi nhà học vấn phổ thông. Đội ngũ giáo viên tiểu học
là lực lượng quyết định chất lượng và hiệu quả giáo dục, đảm bảo mọi
thành công của chủ trương đổi mới giáo dục, đồng thời là người trực tiếp
thực hiện mục tiêu của giáo dục tiểu học. Thực tiễn cuộc sống đã chứng
minh: những hiểu biết, kỹ năng và thói quen tốt đẹp của mỗi con người đã
được hình thành từ bậc học này. Các thầy cô giáo mẫu mực và tâm huyết
Luật Giáo dục 2005 đã nêu: “Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh
hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển lâu dài và đúng đắn về
đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp
tục học Trung học cơ sở”. Điều 15, Chương I (Luật giáo dục 2005) qui định
“Nhà giáo phải không ngừng học tập, rèn luyện, nêu gương tốt cho người
học”, khoản 4, điều 72, chương IV (Luật Giáo dục 2005) quy định nhiệm
vụ của nhà giáo: “Không ngừng học tập, rèn luyện để nâng cao phẩm chất
đạo đức, trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp
giảng dạy, nêu gương tốt cho người học”. Điều 17, (Điều lệ trường tiểu học
2007) cũng đã qui định về quyền của hiệu trưởng “Phân công, quản lý,
đánh giá, xếp loại giáo viên; tham gia quá trình tuyển dụng, thuyên chuyển;
khen thưởng, thi hành kỷ luật đối với giáo viên, nhân viên theo quy định”.
Quyết định số 14/2007/QĐ-BGDĐT ngày 04/5/2007 Quyết định về
việc ban hành Quy định “Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học” .
Nghị quyết số 07-NQ/TU ngày 20/6/2007 Nghị quyết của Ban chấp
hành Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang khóa (XIV) “Về phát triển và nâng cao
chất lượng giáo dục - đào tạo tỉnh Tuyên Quang đến 2010”. Nghị quyết số
02-NQ/HU ngày 28/4/2006 của BCH Đảng bộ huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên
Quang “Về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ huyện Yên Sơn”.
5
Như vậy công tác xây dựng, bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ
giáo viên trong trường tiểu học nói chung và Trường tiểu học Kiến Thiết –
Yên Sơn – Tuyên Quang nói riêng thuộc về cán bộ quản lý nhà trường
đứng đầu là hiệu trưởng nhằm xây dựng đội ngũ giáo viên “vừa hồng, vừa
chuyên”. Cho nên người người hiệu trưởng phải coi đây là một nhiệm vụ
quan trọng quyết định chất lượng giáo dục toàn diện đối với học sinh.
1.3. Cơ sở thực tiễn.
Đội ngũ giáo viên tiểu học của nước ta tăng nhanh về số lượng và có
số lượng lượng lớn nhất so với các bậc học. Trình độ ban đầu và năng lực
chuyên môn của đội ngũ giáo viên không đồng đều, mấy chục năm qua
quản lý tài chính; 20% giáo viên có trình độ Cao đẳng và Đại học…
Trường Tiểu học Kiến Thiết, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang
đóng trên địa bàn xã vùng cao đặc biệt khó khăn. Trường có 11 phân hiệu
điểm trường, điểm xa nhất cách trung tâm 20 km (chủ yếu là đường liên
thôn và đường dân sinh), năm học 2007-2008, trường có 30 lớp với 425
học sinh và 41 cán bộ giáo viên. Cơ sở vật chất nhà trường còn thiếu thốn
và tạm bợ, điểm Trung tâm còn dùng chung cơ sở vật chất với Trường
THCS Kiến Thiết. Điều kiện sống của giáo viên còn gặp nhiều khó khăn,
đặc biệt là giáo viên cắm bản, thiếu nhà công vụ, thiếu điện thắp sáng và
các phương tiện nghe nhìn ...
Đội ngũ giáo viên hiện tại đã đạt chuẩn và trên chuẩn, các thầy cô
giáo luôn yên tâm công tác, tâm huyết với nghề, dạy học với tinh thần và
trách nhiệm cao. Tuy nhiên chất lượng giáo viên không đồng đều. Một số
giáo viên năng lực chuyên môn còn hạn chế, chậm đổi mới phương pháp
dạy học (do yếu tố đầu vào của giáo viên 60% đào tạo từ sơ cấp). Trường
còn thiếu cán bộ quản lý (theo tiêu chuẩn trường Hạng 1, thiếu 1 phó hiệu
7
trưởng) và thiếu giáo viên dạy chuyên các môn năng khiếu... Tất cả những
khó khăn bấp cập trên đã ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng giáo dục. Vì
vậy việc xây dựng, bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên đòi
hỏi người cán bộ quản lý nhà trường trực tiếp là hiệu trưởng phải hết sức
quan tâm, đặt nó vào vị trí trọng tâm trong việc nâng cao chất lượng giáo
dục toàn diện cho học sinh.
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG CỦA VIỆC QUẢN LÝ XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC KIẾN THIẾT – YÊN SƠN – TUYÊN QUANG
2.1. Đặc điểm tình hình chung.
2.1.1. Đặc điểm kinh tế – xã hội tại địa phương.
Xã Kiến Thiết là xã vùng cao điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó
khăn của huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang. Xã có 965 hộ với 4.611 nhân
- Đội thiếu niên: Liên đội có 14 chi đội và 16 sao nhi đồng. Ban chỉ
huy Liên đội có 5 em.
+ Về cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường có 41 đồng chí,
trong đó:
- Ban giám hiệu: 02
- Giáo viên trực tiếp giảng dạy: 37
( Giáo viên dạy văn hoá: 35; Ngoại ngữ: 01; Mỹ thuật: 01).
- Tổng phụ trách Đội: 01
- Cán bộ kế toán: 01
- Trình độ chuyên môn: 41/41 đạt trình độ chuẩn.
Trong đó: Đại học tiểu học 01; Cao đẳng 07; Trung cấp 33 (01 giáo
viên đang học Cao đẳng tiểu học)
Từ những đặc điểm của nhà trường cho thấy những thuận lợi và khó
khăn trong công tác quản lý xây dựng đội ngũ giáo viên của trường tiểu học
Kiến Thiết như sau:
9
2.1.2.1. Thuận lợi:
- Trong công tác quản lý, bồi dưỡng, nâng cao chất lượng đội ngũ
giáo viên của nhà trường luôn được sự quan tâm của các cấp uỷ Đảng,
chính quyền huyện Yên Sơn, sự chỉ đạo và tạo điều kiện của Phòng Giáo
dục - đào tạo Yên Sơn và Sở GDĐT tỉnh Tuyên Quang.
- Nội bộ nhà trường đoàn kết nhất trí dưới sự lãnh đạo của chi bộ
Đảng, nhiều năm liền Chi bộ đạt trong sạch, vững mạnh (từ 2004 đến
2007).
- Các tổ chức đoàn thể trong nhà trường đều hoạt động có hiệu quả,
phát huy tác dụng tích cực trong công tác quản lý bồi dưỡng, nâng cao chất
lượng đội ngũ giáo viên của nhà trường.
- Đội ngũ giáo viên trẻ, khoẻ, có tinh thần trách nhiệm và nhiệt tình
trong công tác.
- Chất lượng giáo dục toàn diện học sinh được giữ vững và từng
sinh giỏi.
- Chất lượng học sinh đầu vào rất thấp, thể hiện qua kết quả kiểm tra
chất lượng đầu năm của khối lớp 1.
Tổng số
Nhận biết về chữ cái và chữ số Khả năng nói Tiếng Việt
Đạt yêu cầu Chưa đạt YC Thành thạo Chưa thạo
95 57 38 43 42
Chủ yếu là học sinh dân tộc thiểu số, đi học mẫu giáo không đều, ở
gia đình ít giao tiếp bằng Tiếng Việt.
2.2. Thực trạng công tác quản lý, xây dựng đội ngũ giáo viên
trường tiểu học Kiến Thiết, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang.
2.2.1. Thực trạng quản lý, xây dựng đội ngũ giáo viên trường tiểu
học Kiến Thiết, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang.
Từ khi thành lập tháng 5/2004, được sự quan tâm của cấp uỷ, chính
quyền địa phương và trực tiếp là Phòng GD ĐT Yên Sơn, dưới sự chỉ đạo
của Chi bộ Đảng, sự thống nhất của chính quyền - đoàn thể và các tổ
chuyên môn trong nhà trường. Hàng năm chi bộ nhà trường đều đạt "Trong
11
sạch – vững mạnh", nhà trường đạt "Khá", Công đoàn "Vững mạnh xuất
sắc", Liên đội "Mạnh cấp huyện". Có giáo viên đạt "Giáo viên giỏi cấp
huyện" năm 2004-2005 ; 2005-2006, "Chiến sĩ thi đua, Lao động tiên tiến"
năm 2006-2007. Có học sinh đạt giải cấp huyện.
Ban giám hiệu nhà trường đã thường xuyên tuyên truyền, giáo dục
cho đội ngũ giáo viên nâng cao nhận thức về tư tưởng chính trị ; triển khai
đầy đủ các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng các cấp và các văn bản của nhà
nước, của ngành về công tác giáo dục. Đặc biệt quán triệt thực hiện Chỉ thị
06-CT/TW về cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ
Chí Minh" ; Chỉ thị số 33 /CT-TTg của Thủ Tướng chính phủ về "Nói
không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục" ; cuộc
vận động "Hai không" với 4 nội dung : "Nói không với tiêu cực trong thi cử