TỔNG LIÊN ĐOÀN LAO ĐỘNG VIỆT NAM
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG
KHOA TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP
THỰC TRẠNG TÍN DỤNG CÁ NHÂN TẠI
NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN
PHƯƠNG ĐÔNG - CHI NHÁNH GIA ĐỊNH
LỜI CẢM ƠN
Trong quãng thời gian gần 4 năm theo học tại Khoa Tài chính – Ngân hàng
trường Đại học Tôn Đức Thắng, môi trường học tập nghiêm túc và năng động em đã
học tập và tích lũy được nhiều kiến thức quý báu cho mình. Em vô cùng biết ơn tập thể
giảng viên Khoa Tài chính – Ngân hàng đã truyền đạt cho em những kiến thức từ nền
tảng đến chuyên môn để em có thể vận dụng tốt vào cuộc sống và công việc sau này
của mình.
Hơn hai tháng thực tập trôi qua, nhờ sự hướng dẫn tận tình của Thạc sĩ Đỗ Thị
Thanh Nhàn - giảng viên Khoa Tài chính – Ngân hàng em đã hoàn thành tốt bài báo
cáo, em xin gởi đến Cô lời cảm ơn sâu sắc và lòng kính trọng. Đồng thời, Em chân
thành cảm ơn toàn thể các cán bộ, nhân viên tại Ngân Hàng Phương Đông – Chi
Nhánh Gia Định các anh chị phòng Tín dụng cá nhân đã tận tình giúp đỡ, chỉ bảo, tạo
mọi điều kiện cho em thực tập, được trải nghiệm các nghiệp vụ thực tế của hoạt động
ngân hàng. Đặc biệt, em xin gởi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến anh Nguyễn Đình Hải
CVKH đã trực tiếp hướng dẫn, giải thích những tình huống thực tế phát sinh trong
hoạt động tín dụng và truyền đạt cho em những kiến thức chuyên môn mới.
Cuối cùng, Em xin kính chúc quý Thầy Cô khoa Tài chính – Ngân hàng trường
Đại học Tôn Đức Thắng, các anh chị trong Ngân hàng Phương Đông – Chi nhánh Gia
Định dồi dào sức khỏe, thành công trong công tác.
Tuy nhiên với kiến thức, trình độ, khả năng còn hạn chế, kinh nghiệm thực tế
chưa nhiều, báo cáo thực tập chắc chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót và khuyết
điểm. Em rất mong được sự góp ý, bổ sung chỉnh sửa của giảng viên hướng dẫn Thạc
sĩ Đỗ Thị Thanh Nhàn và các anh chị tại ngân hàng Phương Đông – Chi nhánh Gia
Định để đề tài này hoàn thiện hơn.
NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN PHẢN BIỆN
DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT
• CMND: Chứng minh nhân dân
• CVKH: Chuyên viên khách hàng
• BKS Ban Kiểm Soát
2013 14
Hình 2.1: Biểu đồ doanh số cho vay theo thời hạn vay tại chi nhánh Gia Định giai
đoạn 2011-2013 26
Hình 2.2: Biểu đồ tình hình dư nợ tín dụng cá nhân phân theo thời hạn nợ tại chi
nhánh Gia Định giai đoạn 2011-2013 28
Hình 2.3: Biểu đồ cơ cấu dư nợ cho vay theo sản phẩm tại chi nhánh Gia Định giai
đoạn 2011-2013 30
Hình 2.4: Biểu đồ tình hình thu nợ tín dụng cá nhân theo thời hạn vay tại chi nhánh
Gia Định giai đoạn 2011-2013 31
Hình 2.5: Biểu đồ cơ cấu doanh số thu nợ tín dụng cá nhân theo sản phẩm tại Gia
Định giai đoạn 2011-2013 33
Hình 2.6: Biểu đồ tình hình nợ quá hạn tại chi nhánh Gia Định giai đoạn 2011-2013
35
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU
Trong xu thế toàn cầu hóa đang phát triển mạnh mẽ, để hội nhập kinh tế quốc tế
thì hệ thống ngân hàng có vai trò quan trọng và ảnh hưởng lớn đến quan hệ kinh tế -
tài chính. Với vai trò chủ lực thì hệ thống ngân hàng đã góp một phần đáng kể cho
công cuộc đổi mới kinh tế, tạo đà đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa
đất nước. Trong rất nhiều lĩnh vực hoạt động thì hoạt động tín dụng là một hoạt động
quan trọng, chiếm tỷ trọng lớn trong tài sản có sinh lời của Ngân hàng. Trong các sản
phẩm tín dụng cung cấp trên thị trường thì tín dụng cá nhân là là một mảng quan trọng,
cung ứng nguồn vốn cho các cá nhân có nhu cầu vay vốn. Bên cạnh đó, thị trường cá
nhân là một thị trường đầy sôi động, có sự tham gia của hầu hết tất cả các ngân hàng.
Nắm bắt được nhu cầu của thị trường, Ngân hàng TMCP Phương Đông – Chi nhánh
Gia Định đã ngày càng quan tâm đến đối tượng khách hàng cá nhân cùng với sự điều
chỉnh chính sách, điều chỉnh sản phẩm phù hợp với thay đổi của thị trường, cho ra đời
nhiều sản phẩm mới đa dạng, lãi suất hấp dẫn…giúp cho hoạt động tín dụng cá nhân
khởi sắc, hiệu quả theo đúng mô hình ngân hàng bán lẻ.
Đánh giá thực trạng hoạt động tín dụng cá nhân sẽ giúp chúng ta thấy được tình
- Cổ Đông lớn thứ hai là ông Chủ tịch hội đồng quản trị Trịnh Văn Tuấn nắm giữ
18.64% vốn điều lệ.
- Tổng Công ty Bến Thành (SUNIMEX) nắm giữ 6,87%, Ngân Hàng VietComBank
nắm giữ 5,06%, ông Phan Trung thành viên của Hội Đồng Quản Trị nắm giữ 3,53%
vốn điều lệ của ngân hàng.
Trang 11
Hình 1.1: Cơ cấu cổ đông của OCB tại thời điểm đầu năm 2013
- Tóm tắt quá trình hình thành và phát triển:
OCB là một Ngân hàng thương mại cổ phần được thành lập và hoạt động theo Giấy
phép số 0061/NH-GP ngày 13/04/1996 do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cấp và
Quyết định thành lập số 1114/GP-UB ngày 08/05/1996 do Ủy ban nhân dân TP. Hồ
Chí Minh cấp, với vốn điều lệ ban đầu là 70 tỷ đồng.
OCB chính thức khai trương hoạt động từ ngày 10/06/1996, Hội sở chính đặt tại số 45
đường Lê Duẩn, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Ngày 07/02/2002, OCB được phép thanh
toán quốc tế và kinh doanh ngoại hối theo Giấy phép số 149/NHNN-CNH do Ngân
hàng Nhà Nước cấp.
Sau hơn 13 năm hoạt động, đến cuối năm 2008 tổng tài sản của OCB đạt mức 10.095
tỷ đồng, vốn điều lệ đã tăng lên 1.474 tỷ đồng.
Bắt đầu từ năm 2002, hoạt động của OCB phát triển với tốc độ khá nhanh và bền
vững, sự tăng trưởng này đã làm cho lợi nhuận của OCB và cổ tức cho cổ đông không
ngừng tăng lên trong những năm gần đây.
Khi mới thành lập, OCB chỉ có Hội sở đặt Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Việc phát triển
mạng lưới được thực hiện từ năm 2001 với sự khai trương Chi nhánh Bến Thành và
Phòng Giao dịch Hàm Nghi tại TP. Hồ Chí Minh và từ năm 2003 OCB bắt đầu mở
rộng hoạt động ra Thủ đô Hà Nội và các tỉnh thành khác.
Đến tháng 12/2008, mạng lưới giao dịch của OCB gồm 69 địa điểm giao dịch hiện
diện tại các tỉnh thành trọng điểm trong cả nước: TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng,
Trang 12
Khánh Hòa, Đaklak, Bình Dương, Đồng Nai, Cần Thơ, Hậu Giang, Sóc Trăng, Bạc
Liêu, Cà Mau, An Giang, Kiên Giang, Vĩnh Long, Long An và Đồng Tháp .
- Quyết định giá chào bán cổ phần và trái phiếu chuyển đổi của ngân hang.
- Quyết định mua lại cổ phần của Ngân hàng theo quy định tại điều lệ.
- Các quyền và nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật và điều lệ.
• Tổng giám đốc (TGĐ)
- Tổ chức thực hiện các nghị quyết của HĐQT, ĐHĐCĐ, kế hoạch kinh doanh và đầu tư
của Ngân hàng đã được HĐQT và ĐHĐCĐ thông qua.
- Trực tiếp điều hành, theo dõi giám sát chất lượng tín dụng và hiệu quả các hoạt động
tín dụng trên toàn hệ thống.
- Xét duyệt tín dụng theo ủy quyền phán xét của HĐQT.
- Các trường hợp giá trị các khoản tín dụng vượt quá mức phán quyết của TGĐ sẽ được
trình lên hội đồng tín dụng xét duyệt.
- Các nhiệm vụ và quyền hạn khác ủy quyền của HĐQT và theo quy định của pháp luật.
• Ban kiểm soát
- Giám sát việc tuân thủ các quy định của pháp luật và Điều lệ Ngân hàng trong quản trị,
điều hành Ngân hàng; chịu trách nhiệm trước pháp luật, trước ĐHĐCĐ trong việc thực
hiện nhiệm vụ, quyền hạn được giao.
- Kiểm tra tính hợp lý, hợp pháp trong quản lý, tính trung thực và mức độ cẩn trọng
trong quản lý, điều hành hoạt động kinh doanh, trong tổ chức công tác kế toán, thống
kê và lập báo cáo tài chính.
- Thẩm định báo cáo tình hình kinh doanh, báo cáo tài chính hàng năm và sáu tháng của
ngân hàng; báo cáo đánh giá công tác quản lý của HĐQT lên ĐHĐCĐ tại cuộc họp
thường niên.
Trang 15
- Xem xét sổ kế toán và các tài liệu khác của ngân hàng, các công việc quản lý, điều
hành hoạt động của ngân hàng bất cứ lúc nào nếu xét thấy cần thiết hoặc theo quyết
định của ĐHĐCĐ.
- Các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật và điều lệ của ngân
hàng.
• ALCO (Ủy ban quản lý tài sản nợ - tài sản có)
- Nhiệm vụ chính của ALCO là xây dựng các chỉ tiêu tài chính để quản lý tài sản nợ và
Trang 16
- Thực hiện các thủ tục pháp lý (công chứng tài sản đảm bảo, đăng ký giao dịch đảm
bảo,…)
- Thực hiện các nhiệm vụ khác do Ban Điều Hành giao hoặc thuộc chức năng nhiệm vụ
của phòng.
• Khối khách hàng cá nhân
Phòng Marketing
Chức năng:
- Tham mưu giúp Ban Điều Hành trong chỉ đạo điều hành và định hướng hoạt động
Marketing sản phẩm cá nhân của OCB một cách có hiệu quả.
- Chịu trách nhiệm về nghiên cứu thị trường.
- Xây dựng kế hoạch về hoạt động Marketing sản phẩm cá nhân trong hệ thống OCB.
Nhiệm vụ:
- Xây dựng chính sách, kế hoạch Marketing trung hạn, hằng năm, đề xuất các chương
trình tổng thể; xây dựng kế hoạch Marketing với từng sản phẩm cá nhân cụ thể hoặc
nhóm sản phẩm.
- Tổ chức nghiên cứu thị trường, phân tích và dự báo xu hướng phát triển của thị trường
đối với các sản phẩm cá nhân, phân tích đối thủ cạnh tranh, xu hướng phát triển của
sản phẩm cá nhân trong nước, khu vực và quốc tế,…
- Đầu mối nghiên cứu nhu cầu của thị trường với từng sản phẩm cá nhân nhất định.
- Thực hiện các nhiệm vụ khác do Ban Điều Hành giao hoặc thuộc chức năng nhiệm vụ
của phòng.
Phòng phát triển sản phẩm khách hàng cá nhân
Chức năng:
- Tham mưu giúp Ban điều hành trong việc chỉ đạo điều hành, nghiên cứu, rà soát phát
triển, quản lý các sản phẩm, dịch vụ của OCB dành cho khách hàng cá nhân (trừ sản
phẩm thẻ và các sản phẩm thuộc kênh phân phối ngân hàng hiện đại) và thúc đẩy việc
cung cấp các sản phẩm dịch vụ cá nhân của OCB một cách có hiệu quả, đúng kế hoạch
và trên cơ sở phát triển bền vững.
Nhiệm vụ:
Vốn chủ sở
hữu
3,752 3,820 3,965 68 145 1.8 3.8
Tổng tài sản 25,424 27,424 32,795 2000 5,371 7.9 19.6
Doanh thu 904 1,066 1,229 162 163 17.9 15.3
Lợi nhuận
ròng
303 230 241 (73) 11 (24.1) 4.8
(Nguồn: Báo cáo tài chính hợp nhất của OCB giai đoạn 2011-2013)
Hình 1.3: Kết quả hoạt động kinh doanh của OCB giai đoạn 2011-2013
Nhìn vào bảng số liệu kết hợp với biểu đồ trên chúng ta thấy được các khoản
mục như tổng tài sản, doanh thu và vốn chủ sở hữu của ngân hàng đều tăng tuy nhiên
lợi nhuận ròng lại có sự biến động không ổn định trong giai đoạn 2011 – 2013. Cụ thể:
• Tổng tài sản năm 2012 là 27,424 tỷ đồng, tăng 2000 tỷ đồng so với năm 2011 tương
ứng với tỷ lệ tăng là 7.9%. Năm 2013, tổng tài sản đạt 32,795 tỷ đồng, tăng mạnh
5,372 tỷ đồng so với năm 2012. Nguyên nhân làm cho tổng tài sản tăng là do tiền mặt
và các khoản tiền gởi, tiền cho các tổ chức tín dụng khác vay đều tăng mạnh. Trong
năm, ngân hàng đã dùng nguồn vốn của mình để đầu tư và cho khách hàng vay.
• Doanh thu năm 2012 là 1,066 tỷ đồng, tăng 162 tỷ đồng so với năm 2011, tương ứng
với tỷ lệ tăng là 17.9%. Bước sang năm 2013, doanh thu tiếp tục tăng lên 1,229 tỷ
đồng, tăng 163 tỷ đồng so với năm 2012, tương ứng với tỷ lệ tăng là 15.53%. Nguyên
nhân doanh thu tăng là do trong năm 2012, 2013 hiệu quả tín dụng của ngân hàng
ngày được nâng cao.
• Lợi nhuận năm 2012 đạt 230 tỷ đồng, giảm 73 tỷ đồng so với năm 2011. Đây có thể
xem là mức giảm đáng kể, tương ứng với 24.1%. Bước sang năm 2013, lợi nhuận ròng
Trang 18
đạt 241 tỷ đồng, tăng 11 tỷ đồng so với năm 2012. Nguyên nhân dẫn đến sự sụt giảm
trên là do tình hình kinh tế bất ổn và lãi suất có nhiều biến động, doanh thu tuy tăng
nhưng chi phí sử dụng vốn cùng các loại chi phí khác đều tăng. Trong giai đoạn này,
lãi suất huy động vốn càng ngày càng giảm từ mức 14%/năm xuống còn 7%/năm kỳ
Giám đốc chi nhánh
- Quản lý, kiểm soát, phê duyệt những khoản vay trong phạm vi được ủy quyền theo
quy định cho vay của ngân hàng nhà nước và OCB.
- Kiểm soát các chứng từ, giao dịch chính xác kịp thời và đầy đủ. Kiểm tra kiểm soát
séc trắng, sổ tiết kiệm trắng tại phòng.
- Cập nhật biểu lãi suất, tham gia quản lý kho tiền, tư vấn cho khách hàng.
- Duy trì các mối quan hệ với các tổ chức, cá nhân ngoài hệ thống OCB để tìm hiểu nhu
cầu của khách hàng, mở rộng và khai thác nguồn khách hàng mới, nâng cao chất lượng
phục vụ khách hàng.
Phòng hành chính
- Kiểm soát, đánh giá tác phong làm việc của nhân viên như: nghỉ phép, tổ chức sinh
hoạt, vui chơi giải trí cho các cán bộ công nhân viên.
- Kiểm tra, xem xét cung cấp các đồ dùng vật dụng văn phòng cho các phòng ban.
- Tham mưu kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch về công tác tổ chức – cán bộ; văn
thư – lưu trữ, hành chính – quản trị, bảo đảm an toàn, trật tự trong chi nhánh; phục vụ
công tác đối ngoại và các hoạt động chuyên môn của chi nhánh.
Trang 20
- Tham mưu kế hoạch và tổ chức thực hiện công tác thi đua, khen thưởng, kỷ luật.
Phòng dịch vụ khách hàng
• Phòng kế toán tổng hợp
Bộ phận kế toán có nhiệm vụ: hạch toán kế toán theo các nghiệp vụ phát sinh và
theo các báo cáo tài chính theo chuẩn mực kế toán Việt Nam do Bộ Tài Chính kế toán
ban hành. Ngoài ra, bộ phận kế toán còn kiểm tra các chứng từ thanh toán của phòng
tại phòng giao dịch, cung cấp thông tin về tình hình tài chính và các chỉ tiêu thanh
khoản của phòng giao dịch.
• Bộ phận ngân quỹ
Bộ phận ngân quỹ có nhiệm vụ: thực hiện nhập xuất tiền, bảo quản vận chuyển
tiền, đảm bảo định mức tồn quỹ VNĐ, ngoại tệ, ngân phiếu và séc.
Phòng quan hệ khách hàng
- Tham gia thực hiện các chương trình Marketing của chi nhánh đối với khách hàng, thu
2013 đơn vị tính: (triệu đồng)
Chỉ tiêu
Năm
2011
Năm
2012
Năm
2013
Mức tăng
Tốc độ tăng
(%)
2012/
2011
2013/
2012
2012/
2011
2013/
2012
Tổng tài sản
354,623 372,794 389,137 18,170 16,343 5.12 4.38
Tổng doanh
thu
88,878 93,432 97,528 4,554 4,096 5.12 4.38
Tổng chi phí
72,144 76,561 80,056 4,417 3,495 6.12 4.56
Lợi nhuận
ròng
16,734 16,871 17,472 137 601 0.82 3.56
(Nguồn: Báo cáo hoạt động kinh doanh Chi Nhánh Gia Định giai đoạn 2011-2013)
chi nhánh có hoạt động kinh doanh tốt nhất của OCB. Nhờ những điều kiện thuận lợi
trên mà trong những năm vừa qua chi nhánh luôn đạt được những thành tựu đáng ghi
nhận. Mặc dù những năm qua do khó khăn chung của tình hình kinh tế nhưng doanh
thu và lợi nhuận đều tăng. Lợi nhuận đạt được đến từ các hoạt động tín dụng, thu phí
dịch vụ và kinh doanh ngoại hối. Chương 2 sẽ trình bày rõ hơn về hoạt động kinh
doanh nói chung cũng như hoạt động tín dụng cá nhân nói riêng tại chi nhánh Gia
Định.
Trang 24
2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TÍN DỤNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG
TMCP PHƯƠNG ĐÔNG – CHI NHÁNH GIA ĐỊNH
2.1. Giới thiệu phòng ban thực tập – Phòng tín dụng cá nhân.
Phòng tín dụng cá nhân (phòng kinh doanh) trực thuộc chi nhánh Gia Định, là
một trong những bộ phận quan trọng đóng góp trực tiếp vào kết quả kinh doanh của
chi nhánh. Từ ngày mới thành lập, phòng kinh doanh phục vụ tất cả các khách hàng cá
nhân và doanh nghiệp, thực hiện tất cả các nghiệp vụ thanh toán quốc tế, cho vay đối
với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tuy nhiên, sau đề án tái cấu trúc của toàn bộ hệ
thống OCB thì hiện tại phòng kinh doanh – Chi nhánh Gia Định chỉ phục vụ khách
hàng cá nhân, các hồ sơ doanh nghiệp được chuyển lên chi nhánh để quản lý và hỗ trợ.
Hiện nay, Phòng tín dụng cá nhân – Chi nhánh Gia Định gồm bốn (04) CVKH
chuyên phụ trách mảng kinh doanh bán lẻ. Các CVKH tại phòng đều là những người
còn rất trẻ, năng động, nhiệt huyết và có tinh thần trách nhiệm cao. Công việc hàng
ngày tại phòng là tìm kiếm khách hàng, tiếp thị, tư vấn khách hàng sử dụng sản phẩm
dịch vụ tại ngân hàng, xử lý hồ sơ và báo cáo kết quả tổng hợp cho GĐ chi nhánh. Tùy
thuộc vào từng thời điểm cũng như chiến lược phát triển của GĐ chi nhánh cũng như
OCB, CVKH lập kế hoạch kinh doanh trong ngắn hạn, dài hạn và báo cáo kết quả đạt
được cho GĐ chi nhánh, từ đó có kế hoạch điều chỉnh cho phù hợp.
Bên cạnh sự phấn đấu để tăng trưởng trong kinh doanh, các nhân viên tại Phòng
còn tham gia tích cực trong các hoạt động phong trào do OCB tổ chức nhằm nâng cao
nghiệp vụ, rèn luyện kỹ năng tinh thần tập thể, hỗ trợ nhau trong công việc.
2.2. Quy trình tín dụng cá nhân tại ngân hàng TMCP Phương Đông - Chi nhánh Gia