Bùi Thị Giao Thuỷ - TH Chu Văn An, Pleiku
MỘT SỐ GIẢI PHÁP
NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ THẢO LUẬN NHÓM
TRONG DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP BA
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Tiểu học là cấp học nền tảng đặt cơ sở ban đầu cho việc hình thành và
phát triển nhân cách của con người, đặt nền tảng vững chắc cho giáo dục phổ
thông và toàn bộ hệ thống giáo dục Quốc dân.
Tiểu học là bậc học quan trọng, mang tính toàn diện ở tất cả các môn học.
Ngay từ bậc tiểu học, mọi học sinh đều cần và có thể đạt được những trình độ
học vấn phổ thông toàn diện, đồng thời phát triển sở trường, khả năng của mình
về một môn học nào đó nói chung và môn Toán nói riêng.
Cùng với môn Tiếng Việt, môn Toán có một vị trí rất quan trọng việc hình
thành nhân cách cho học sinh tiểu học, vì môn Toán là một môn học mang tính
khoa học. Các kiến thức kỹ năng của môn Toán ở bậc Tiểu học có nhiều ứng
dụng trong cuộc sống; chúng rất cần thiết cho người lao động; rất cần thiết để học
các môn học khác ở Tiểu học và học tiếp môn Toán ở Trung học cơ sở cũng như
Trung học Phổ thông. Môn Toán giúp học sinh nhận biết những mối quan hệ về số
lượng và hình dạng không gian của thế giới hiện thực; nhờ đó mà học sinh có
phương pháp nhận thức một số mặt của thế giới xung quanh và biết cách hoạt
động có hiệu quả trong đời sống.Thông qua môn toán, học sinh tiểu học được
trang bị một hệ thống kiến thức cơ bản về nhận thức. Những kỹ năng trong giờ
học toán ở bậc tiểu học giúp các em có một quá trình rèn luyện tổng hợp các
năng lực trí tụê, rèn luyện phương pháp suy nghĩ, phương pháp giải quyết để
nhằm phát triển trí thông minh của học sinh, cách suy nghĩ độc lập, linh hoạt, sáng
tạo, góp phần vào việc hình thành các phẩm chất cần thiết của người lao động
mới như: Cần cù, cẩn thận, có ý chí vượt khó, làm việc có kế hoạch, chủ động,
khoa học. Từ đó các em có thể vận dụng, kết hợp với các số liệu thực tế đã thu
thập được để sáng tạo ra các đề toán, phản ánh các sự việc trong cuộc sống.
1

PPDH bằng cách áp dụng một số phương pháp và hình thức dạy học tích cực
trong đó có hình thức dạy học theo nhóm và bước đầu đã đạt được những kết
quả nhất định. Tuy nhiên, trong quá trình áp dụng hình thức dạy học này ở tiểu
học mà nhất là áp dụng cho môn Toán chúng tôi đã gặp nhiều khó khăn vì hiện tại
chưa có tài liệu cũng như chưa có các biện pháp hữu hiệu trong việc áp dụng
2
Bùi Thị Giao Thuỷ - TH Chu Văn An, Pleiku
hình thức thảo luận nhóm phù hợp cho từng bộ môn và đối tượng HSTH nên nhìn
chung hiệu quả đạt được chưa cao.
Xuất phát từ những lí do trên, với mong muốn tiếp tục nghiên cứu đề xuất
một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả thảo luận nhóm và vận dụng vào dạy
học môn Toán lớp 3 nhằm gây hứng thú trong học tập cho HS, góp phần nâng cao
chất lượng dạy học bộ môn đạt hiệu quả cao hơn, tôi mạnh dạn chọn đề tài "Một
số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thảo luận nhóm trong dạy học môn Toán
lớp 3".
II/ MỤC ĐÍCH CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
Nghiên cứu đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả thảo luận nhóm
và vận dụng vào việc dạy học Toán lớp 3 nhằm gây hứng thú trong học tập cho
HS, góp phần nâng cao chất lượng dạy học bộ môn.
B. PHẦN THỨ HAI:
3
Bùi Thị Giao Thuỷ - TH Chu Văn An, Pleiku
NHỮNG BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN:
1.Những việc đã làm:
Chúng ta biết rằng dạy học theo nhóm là hình thức dạy học đặt HS vào môi
trường học tập tích cực. Trong đó, HS được tổ chức thành các nhóm một cách
thích hợp. Trong nhóm, HS được khuyến khích thảo luận và làm việc hợp tác với
nhau. Thông qua hoạt động nhóm, các em được rèn luyện và phát triển kĩ năng
làm việc, kĩ năng giao tiếp, HS có điều kiện học hỏi lẫn nhau, phát huy vai trò

2. Thời gian thực hiện:
Sáng kiến này được thực hiện trong suốt cả năm học trên cơ sở rút kinh
nghiệm quá trình vận dụng dạy học kể cả những năm học trước. Trong các tiết lên
lớp, tôi đã từng bước khắc phục cho các em những tồn tại, đưa ra các biện pháp
hữu hiệu để giúp học sinh học tập thành công.
3. Biện pháp thực hiện:
3.1. Nghiên cứu, đề xuất những biện pháp chung để giúp cho việc
thảo luận nhóm trong dạy học môn Toán lớp 3 đạt hiệu quả:
a. Giáo viên phải nắm vững các dạng hoạt động nhóm để căn cứ vào đó có
thể chọn hoạt động nhóm phù hợp với nội dung bài dạy.
b. Phải nắm vững cách thức tổ chức cho học sinh hoạt động nhóm:
- Nắm vững đặc điểm của nhóm lớn và nhóm nhỏ, những ưu điểm-tồn tại
của từng loại nhóm.
- Để giúp nhóm hoạt động có hiệu quả, giáo viên cần giúp học sinh trong
nhóm biết và hiểu rõ công việc của mình. Vì vậy phải phân công nhiệm vụ cụ thể
cho các thành viên trong nhóm như:
+ Nhóm trưởng: Quản lí, chỉ đạo, điều khiển các thành viên trong nhóm
hoạt động.
5
Bùi Thị Giao Thuỷ - TH Chu Văn An, Pleiku
+ Thư kí: Ghi chép kết quả công việc của nhóm sau khi được sự đồng tình
của cả nhóm.
+ Báo cáo viên trình bày trước lớp kết quả thảo luận của cả nhóm.
+ Các thành viên khác có nhiệm vụ tham gia tích cực, đóng góp ý kiến vào
hoạt động của nhóm.
Tuy nhiên, giáo viên cần linh hoạt khi phân công nhiệm vụ, không
phải bao giờ một nhóm cũng đủ các thành phần như đã nêu trên. Mặt khác, giáo
viên cần tạo điều kiện cho học sinh tham gia vào các nhóm khác nhau và thực
hiện các nhiệm vụ khác nhau trong nhóm. Điều đó nhằm tạo cơ hội cho các em có
thể chia sẻ kinh nghiệm học tập với những bạn khác. Đồng thời các em cũng

việc lạc hướng, nhóm kia đang có sai sót và hướng dẫn các em cách sửa chữa.
Đặc biệt, GV cần phát hiện và hỗ trợ các nhóm có khó khăn bằng cách đặt câu
hỏi, hướng dẫn trả lời, cung cấp thêm thông tin cho các em.
- Động viên, khuyến khích và khen ngợi các em nhằm tạo không khí phấn
khởi, tự tin trong học tập. Dáng điệu, cử chỉ của GV cần phải thể hiện thái độ thân
mật, hợp tác, đồng tin, tạo niềm tin cho các em.
- GV không nên nói trước toàn lớp trong khi các em đang hoạt động. Nếu
cần thiết, GV có thể dừng mọi hoạt động để tất cả HS chú ý và lắng nghe những
điều mình muốn nói.
- Khi các nhóm trình bày, GV yêu cầu nhóm khác nhận xét, bổ sung và so
sánh cách làm, kết quả với nhóm mình. Đồng thời, GV cần động viên, khuyến
khích các nhóm và cá nhân đưa ra các câu hỏi có liên quan đến công việc của
mỗi nhóm để HS trả lời. Khi HS phát biểu xong, GV mới đưa ra ý kiến của mình.
3.2. Một số ví dụ minh hoạ cụ thể về việc vận dụng hình thức làm việc
theo nhóm trong dạy học Toán lớp 3.
Trong quá trình dạy học Toán lớp 3, có rất nhiều bài tôi chọn cho các em
thảo luận theo nhóm nhỏ (2->4 HS) và thường chia nhóm theo nhiều cách nhưng
chủ yếu là chia theo nhóm cố định và nhóm gần nhau.
a. Khi yêu cầu HS thảo luận để tìm ra kiến thức mới như lập các công
thức nhân, chia, giải bài toán về tìm một trong các phần bằng nhau của một số,
gấp một số lên nhiều lần, giảm đi một số lần, thì có thể tiến hành chia nhóm
trình độ (trong nhóm có cả HS khá, giỏi, trung bình, yếu).
Ví dụ: Khi dạy bài bảng chia 6, SGK/24: GV cho HS thảo luận theo nhóm
4 ( nhóm nhiều trình độ) với nhiều nội dung: Dựa vào bảng nhân 6 đã học, các em
hãy thảo luận để tìm cách lập và lập hoàn chỉnh bảng chia 6.
7
Bùi Thị Giao Thuỷ - TH Chu Văn An, Pleiku
Trong quá trình HS thảo luận có thể ưu tiên cho HS chậm, nhắc lại bảng
nhân 6. Sau đó, các thành viên trong nhóm thảo luận với nhau dựa vào mối quan
hệ giữa phép nhân và phép chia để lập hoàn chỉnh bảng chia 6, thư kí ghi vào

kí hiệu dấu móc
8
Bùi Thị Giao Thuỷ - TH Chu Văn An, Pleiku
: 5 : 5 35 + 5 : 5 35 + 5 : 5
Các nhóm đề xuất các giải pháp và trình bày trước lớp. Cả lớp thảo luận và
thấy các cách đều hợp lí nhưng cần thống nhất chung một kí hiệu. Khi đó GV mới
đưa ra kí hiệu thống nhất của toán học và sử dụng dấu ngoặc: (30 + 5) : 5
Cuối cùng GV cho HS thảo luận để đưa ra quy tắc tính giá trị của biểu thức
có dấu ngoặc.
* Tổ chức thực hành đo các đại lượng:
Ví dụ: Sau khi học xong đại lượng độ dài và Bảng đơn vị đo độ dài, GV có
thể cho HS thực hiện nhiệm vụ sau: Đo và thống kê số liệu chiều cao của từng
bạn trong lớp.
Đây là một nhiệm vụ thực hành, công việc nhiều (đo chiều cao của mỗi
bạn), kết quả đo chiều cao của mỗi bạn khác nhau. Vì vậy cả lớp thống nhất chia
làm nhiều nhóm, mỗi nhóm chịu trách nhiệm đo chiều cao của mỗi bạn thuộc
nhóm của mình.
Mỗi nhóm đều thực hiện nhiệm vụ: Đo chiều cao từng bạn (theo đúng thao
tác đo đã được học), ghi chép số liệu vào nháp (hoặc sổ), sắp xếp tên các bạn
theo thứ tự từ thấp đến cao.
Xác định bạn cao nhất, bạn thấp nhất trong nhóm.
Như vậy cần phải có: một bạn cầm ê ke áp sát vào tường, một bạn dùng
thước để đo, một bạn ghi chép số liệu vào sổ, một bạn chỉ huy chung. Với cách
xác định như trên, mỗi nhóm có 5 bạn là đủ.
* Cần tổ chức thử nghiệâm nhiều trường hợp để từ đó quan sát kết quả đi
đến một kết luận mang tính quy luật về một số vấn đề cần tới đo đạc, tính toán.
Khi đó mỗi trường hợp giao cho một nhóm, kết hợp kết quả các nhóm lại, khái
quát hoá thành kết luận mang tính quy luật.
Ví dụ: Để tìm công thức tính diện tích hình chữ nhật, giáo viên có thể tiến
hành như sau:

)
Giáo viên cho học sinh nêu công thức tính
diện tích hình chữ nhật có chiều dài a và
chiều rộng b. Học sinh sẽ nêu công thức
tổng quát như sách giáo khoa.
Với cách dạy này. học sinh phải suy nghó,
tìm cách vận dụng kiến thức đã học ở tiết
trước để tìm diện tích từng hình chữ nhật. Cách này tưởng như mất

10
Bùi Thị Giao Thuỷ - TH Chu Văn An, Pleiku
thời gian, nhưng có giá trò không đổi được: giáo viên đã tổ chức tình
huống hấp dẫn cho học sinh hoạt động và học sinh mong muốn giải
quyết nó ( Tìm diện tích các hình chữ nhật khác nhau), học sinh tích cực
sử dụng kiến thức đã biết, phải thử nghiệm, đếm và tìm cách xác
đònh số hình vuông cạnh 1cm tạo nên hình chữ nhật đã cho và đi đến
cách tối ưu: lấy chiều dài nhân chiều rộng. Hoạt động nhóm đã
giúp học sinh phát hiện và giải quyết vấn đề đặt ra.
b. Đối với các bài tập ở phần thực hành và các tiết
luyện tập, GV cũng có thể sử dụng hình thức dạy học theo nhóm
nhỏ với nhiều dạng bài tập. Chẳng hạn: khi giải các bài toán có lời
văn, đặc biệt là dạng toán giải bằng 2 phép tính, cần tổ chức cho
các em thảo luận nhóm 2 để tự tìm hiểu đề dưới hình thức hỏi đáp
lẫn nhau.
Ví dụ 1: Bài 3 SGK/34: Một buổi tập múa có 6 bạn nam, số
bạn nữ gấp 3 lần số bạn nam. Hỏi buổi tập múa có bao nhiêu
bạn nữ?
* HS1: Bài toán cho biết gì?
* HS2: Một buổi tập múa có 6 bạn nam, số bạn nữ gấp 3 lần
số bạn nam.

* HS2: Bài toán hỏi gì ?
* HS1:Hỏi làm công việc đó bằng máy hết bao nhiêu giờ?
* HS1: Bài toán thuộc dạng nào ?
* HS2: Bài toán thuộc dạng giảm một số đi một số lần.
Ví dụ 4: Bài 2 SGK/61: Ngăn trên có 6 quyển sách, ngăn
dưới có 24 quyển sách. Hỏi số sách ở ngăn trên bằng một
phần mấy số sách ở ngăn dưới?
* HS1: Bài toán cho biết gì ?
* HS2: Ngăn trên có 6 quyển sách, ngăn dưới có 24 quyển
sách.
* HS2:Bài toán hỏi gì ?
* HS1: Hỏi số sách ở ngăn trên bằng một phần mấy số sách
ở ngăn dưới?
* HS1: Bài toán thuộc dạng nào ?
* HS2: Bài toán thuộc dạng so sánh số bé bằng một phần
mấy số lớn
Trong quá trình thảo luận, tất cả HS được đọc và tìm hiểu đề,
gạch chân để xác đònh những từ trọng tâm của đề bài ở SGK, tạo
được sự hỗ trợ tích cực từ phía HS khá giỏi đến HS chậm, yếu nhằm
12
Bùi Thị Giao Thuỷ - TH Chu Văn An, Pleiku
giúp HS củng cố lại phương pháp giải bài toán và vận dụng làm bài
đạt kết quả cao.
* Với các bài rèn kó năng tính cũng cần có sự lựa chọn cho HS
thảo luận.
*Một số bài tập về xếp hình trong chương trình Toán 3 cũng tương
đối khó với HS. Vì vậy GV cũng cần cho các em thảo luận nhóm 2
để làm các bài tập này.
Ví dụ: Bài tập 4SGK/80:
Cho 8 hình tam giác, Hãy xếp thành hình dưới

- Ý thức tự giác, tự quản trong
mỗi nhóm chưa cao. Các thành
viên trong nhóm chưa lắng nghe ý
kiến của nhau.
- Các thành viên trong nhóm chưa
nắm được nhiệm vụ của mình.
Nhóm trưởng chưa điều khiển
được các bạn thảo luận đạt hiệu
quả.
- Chưa có sự hợp tác trong nhóm.
HS khá giởi làm việc nhiều, HS
chậm, yếu tham gia một cách thụ
động, đôi khi không làm việc.
- Đã hình thành cho HS thói quen
và phương pháp học tập theo
nhóm. HS đã nắm được các kiểu
nhóm và cách chia nhóm nên
việc hình thành nhóm theo yêu
cầu của GV không mất nhiều
thời gian.
- Các thành viên trong nhóm đã
có ý thức tự giác, tự quản tốt.
Các nhóm thảo luận sôi nổi và
tập trung vào nội dung thảo luận
nên không gây mất trật tự. Trong
quá trình thảo luận, các thành
viên trong nhóm đã biết lắng
nghe ý kiến của nhau để bổ sung
và hoàn chỉnh theo yêu cầu của
GV.

sự giúp đỡ, hướng dẫn của GV.
15
Bùi Thị Giao Thuỷ - TH Chu Văn An, Pleiku
Kết quả đạt được:
Năm học 2006 -2007; 2007-2008: 100% học sinh lớp tôi chủ nhiệm
đều đạt điểm khá giỏi môn toán.
Kết quả kiểm tra môn toán năm học 2008 -2009 như sau:
Giữa kỳ I: Điểm : 9 -10 30 em / 38 em
Điểm : 7 - 8 7em / 38 em
Điểm : 5 - 6 1em / 38 em
Đa số các em đều thích thú, sôi nổi khi học toán, viết chữ rõ ràng, biết trình
bày bài toán sạch, đẹp. Một số em khá, giỏi trong lớp đã có thể hiểu và phân tích
được đề toán, tự tóm tắt bằng sơ đồ đoạn thẳng, giải toán đúng được bài toán. Từ
thực tế trên, tôi rút ra bài học kinh nghiệm như sau:
BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Để giúp học sinh phát huy được tính chủ động, tích cực trong học tập và
nâng cao chất lượng học toán của học sinh, giáo viên cần:
• Nắm vững mục tiêu từng bài học, trên cơ sở đó có biện pháp tổ chức
dạy học thích hợp cho học sinh.
• Phải lựa chọn nội dung thảo luận nhóm hợp lý thì việc áp dụng hình
thức dạy học theo nhóm mới mang lại hiệu quả.
• Việc sử dụng hình thức dạy học theo nhóm phải được tiến hành thường
xuyên, đều khắp ở tất cả các môn học.
• Phải thường xuyên thay đổi các hình thức tổ chức học tập của học sinh
để các em khỏi nhàm chán. chú ý tư duy độc lập của từng học sinh.
• Lời nói của giáo viên phải nhẹ nhàng, chính xác thường xuyên động
viên, khen thưởng học sinh kịp thời để khích lệ các em.
• Phải đặt mình vào nhận thức của trẻ để giảng dạy, tránh gây áp lực
nặng nề cho các em.
Trên đây là một số giải pháp tôi đã thực hiện trong quá trình giảng dạy môn

Tài liệu tham khảo: 17
18
Bùi Thị Giao Thuỷ - TH Chu Văn An, Pleiku
PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO T.P PLEIKU
TÊN ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ
THẢO LUẬN NHÓM TRONG DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP BA
19
Bùi Thị Giao Thuỷ - TH Chu Văn An, Pleiku
NĂM HỌC: 2008 – 2009
PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO T.P PLEIKU
TÊN ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ
THẢO LUẬN NHÓM TRONG DẠY HỌC MÔN TOÁN
LỚP BA
20
Bùi Thị Giao Thuỷ - TH Chu Văn An, Pleiku
MÃ SKKN: 1TO
Họ và tên người viết : Bùi Thị Giao Thủy
Chuyên môn : Giáo viên lớp Ba
Đơn vị : Trường Tiểu học Chu Văn An- TP Pleiku
NĂM HỌC: 2008 - 2009
21