Nguyễn Văn Thành - THCS Nguyễn Du, Pleiku
MỞ ĐẦU

Trong những năm học qua, việc ngành giáo dục yêu cầu đổi mới phương pháp dạy
học, khuyến khích giáo viên sử dụng máy vi tính để soạn bài, soạn bài giảng điện tử …
đã tạo nên trong cộng đồng giáo viên hình thức làm việc, học tập mới : học tập và làm
việc trên máy vi tính. Đây là điều kiện để giáo viên được tiếp cận với công nghệ thông
tin, làm quen với phương pháp dạy học hiện đại. Việc soạn bài bằng máy vi tính làm
giáo viên thường xuyên tiếp xúc với máy tính, hình thành theo phong cách làm việc
khoa học, tiết kiệm được thời gian ghi chép bài giảng, bài giảng được trình bày sạch đẹp,
giáo viên có thêm điều kiện trao đổi với đồng nghiệp về công việc qua mạng Internet
…Tất cả những ưu điểm trên đã được chứng minh bằng thực tiễn những năm qua, tuy
nhiên, việc ứng dụng CNTT trong soạn giảng của giáo viên vẫn còn một số khó khăn
như:
- Nhiều GV không biết hoặc không thành thạo về Tiếng Anh trong khi phần
mềm soạn thảo MS Word và các phần mềm liên quan khác đều sử dụng Tiếng Anh, đây
chính là khó khăn nhất làm GV nản lòng khi sử dụng máy tính cũng như làm cho GV
không thể sử dụng hết các chức năng của phần mềm.
- Trong quá trình soạn bài, GV rất ngại vẽ hình vì hình vẽ được thường
không chính xác như yêu cầu dẫn đến sai kiến thức hoặc hình vẽ được không đẹp như vẽ
tay nên sau khi in xong bài mới vẽ (bằng tay).
Những nguyên nhân trên cũng làm cho GV ngại soạn GA ĐT nên cũng làm chậm
tiến độ ứng dụng CNTT vào dạy học.
Trước thực trạng trên, qua trao đổi với đồng nghiệp và bằng kinh nghiệm thực tế
của bản thân, tôi chọn đề tài “Vẽ hình minh họa bài giảng bằng Microsoft Word” với
mong muốn góp thêm cho đồng nghiệp chút kinh nghiệm trong quá trình soạn – giảng.

VẼ HÌNH TRONG MS-WORD

Ngoài chức năng chính là soạn thảo văn bản, trong MS-Word cũng hỗ trợ chức
năng vẽ hình tương đối tốt. Khi đã sử dụng thành thạo MS Word thì việc sử dụng các

I/ GIỚI THIỆU CÁC CHỨC NĂNG CHÍNH TRÊN THANH CÔNG CỤ
DRAWING
A / Thẻ Autoshape : chứa nhiều hình vẽ được thiết kế sẵn giúp ta vẽ hình nhanh, đẹp và
tương đối chính xác, khi chọn thẻ này, bảng chọn nổi lên cho ta các chức năng như hình
2. Rê chuột đến các dòng chức năng tương ứng, lại được bảng chọn con có hình minh
họa cho mỗi chức năng hoặc công cụ :
1/ Bảng chọn 1 (Lines): có các công cụ: vẽ đường thẳng, mũi tên, đường
cong qua các điểm ( ),đa giác tùy ý( ), đường cong tùy ý( )



3

2

1

1

Nguyễn Văn Thành - THCS Nguyễn Du, Pleiku

1a) Khi cần vẽ đoạn thẳng, click vào biểu tượng vẽ đường thẳng , ấn và giữ
phím Shift, khi đó con trỏ chuột sẽ di chuyển theo đường thẳng.
Công cụ cho ta vẽ các đường cong qua các điểm đã chọn,
Ví dụ vẽ parabol y = 2x
2
: sau khi biểu diễn các điểm A, B, C, D, O thuộc đồ thị
hàm số, ta chọn công cụ , nhấp chuột lần lượt vào các điểm C-A-O-B-D, ta được
parabol y = 2x
2
.


1
2
-1
-2
8
2
A

B

C

D

Đi
ểm “neo”
: nh
ấp giữ
chuột trái vào các điểm
này và kéo đ
ể chính sửa.

Nguyễn Văn Thành - THCS Nguyễn Du, Pleiku
điểm vào (add points), xóa bớt điểm (delete points) để điều chỉnh đường nét mềm mại
hơn.(bấm chuột phải lên đối tượng trong chế độ Edit points)
1b) Công cụ cho phép ta vẽ các đa giác tùy ý (không theo mẫu có sẵn)
Ví dụ : vẽ đa giác nội tiếp đường tròn, vẽ ngũ giác .
- Đầu tiên chọn công cụ vẽ đường tròn , giữ phím Shift và chuột trái để vẽ
đường tròn.

2/ Bảng chọn 2 (Basic Shapes) có các công cụ vẽ các hình hình học
cơ bản như hình chữ nhật (vuông), hình bình hành, hình thang cân,
hình thoi, hình tròn, hình trụ tròn, hình trụ …
Trong các hình vẽ, muốn kich thước hình đều nhau (hình tròn,
vuông, đa giác đều …)chọn hình tương ứng, giữ phím Shift và
chuột trái để vẽ .
A
B
C
M
N
P
Q
M
N
P
Q
O
I

F

N

S

Vẽ,
chỉnh
sửa và
thu nhỏ

Có thể chú thích chữ vào trong các hình này thêm sinh động và rõ
ràng hơn về nội dung.
4/ Bảng chọn 4 (Flowchart) : gồm các công cụ vẽ hình hình học,
một số ký hiệu quy ước trong tin học, ký hiệu vật lý, hình khối tiện
cho việc vẽ biểu đồ, lưu đồ …
Ví dụ : vẽ sơ đồ mạch điện 3

8 56
?
?
Số lớn
Số nhỏ
A
B
I
P



B/ Th Drawing :

Th Drawing cha nhiu chc nng giỳp ta thao tỏc trờn cỏc hỡnh nh cho hỡnh
ni lờn trờn vn bn, chỡm sau vn bn,,chc nng xoay, lt hỡnhnhúm cỏc hỡnh ri
rc sau nhiu thao tỏc v thnh mt hỡnh Khi chn th drawing, bng chn ni lờn cho
ta cỏc chc nng nh hỡnh 3. Rờ chut n cỏc dũng chc nng tng ng, li c bng
chn con cú hỡnh minh ha nh trờn.
1/Group: nhúm hay liờn kt cỏc i tng (hỡnh v, textbox) thnh mt hỡnh c
nh.
6/Bảng chọn Text Wrapping với các chức năng tác động đến đối tượng hình ảnh
trên văn bản, cho hình ảnh cách hiển thị trên văn bản .

C/Công cụ dùng tô màu (fill color) hoặc không tô màu,
làm trong suốt hình ảnh (no fill). Trong công cụ này có bảng
chọn cho các chức năng tô màu, chọn thêm màu (more fill
color), hiệu ứng màu (fill effects).
Chức năng hiệu ứng màu (fill effects) có tác dụng khá hay
trong việc thể hiện các hình khối không gian, vẽ các sơ đồ, đổ
màu cho hình ảnh trắng đen nhằm nhấn mạnh đến đối tượng
được lưu ý. Chuyển đối tượng ra phía trước tất cả các đối tượng khác
Chuyển đối tượng ra phía sau tất cả các đối tượng khác
Chuyển đối tượng ra phía trước một đối tượng khác
Chuyển đối tượng ra phía sau một đối tượng khác

Chuyển đối tượng ra phía trước văn bản

Nguyễn Văn Thành - THCS Nguyễn Du, Pleiku

Ví dụ : a/Tơ màu khối hình khơng gian :( đinh tán – Cơng nghệ 8)
b/ Tơ màu cho một phần hình vẽ : (minh họa về phân số
1 3
;
4 4
)
-Vẽ một đường tròn, chia ra 4 phần bằng nhau bằng cơng cụ và .
-Vẽ ¼ đường tròn bằng cơng cụ (vẽ đa giác “nội tiếp” ¼ đường tròn), vào Edit
points để chỉnh sửa, chọn No Line để loại bỏ đường viền của đa giác này.

D/Cơng cụ dùng tơ màu cho đường (Line Color) hoặc khơng tơ màu cho
đường (No Line)
E/Cơng cụ cho phép tạo các dạng chữ nghệ thuật trong trang trí giúp bài

mà không phải động tới các chương trình chuyên dụng, vốn rất phức tạp.
Khi vẽ đồ thị, trước tiên chúng ta sẽ vẽ trục hoành và trục tung cho đồ thị. Trong
thanh Drawing, bạn nhấn chuột vào biểu tượng mũi tên (chữ Arrow xuất hiện khi
chuột được đưa lại gần biều tượng này), click chuột vào vị trí muốn tạo gốc toạ độ, sau
đó kéo sang ngang bên phải để vẽ trục hoành. Chọn công cụ vẽ đoạn thẳng để vẽ vạch chia thẳng đứng ( ngắn). Ấn phím Ctrl và
mũi tên để dịch chuyển đoạn thẳng này cho hai đầu của nó cách đều trục số. Chọn vạch chia vừa vẽ, bấm Ctrl C – Ctrl V để dán vạch chia này ra vị trí khác.
Đưa vạch chia này vào vị trí muốn chia trên trục số như thao tác trên. Sau khi vẽ xong,
Group các đối tượng vừa vẽ, bấm chuột phải lên hình, chọn Format Objects- size- giảm
độ cao(Hight) của hình để được trục hoành. Sau khi vẽ trục hoành, ta copy trục hoành, dán và chọn lệnh xoay trái 90
0
để được
trục tung (có thể vẽ sẵn một hệ trục tọa độ Oxy lưu ở một file để giảm bớt thời gian vẽ).

Nguyễn Văn Thành - THCS Nguyễn Du, Pleiku

tọa độ các điểm thuộc đồ thị. Chọn Autoshapes-Lines-Curve để vẽ Parabol bằng cách
nhấp chuột lần lượt vào các điểm A-B-O-C-D, ta được parabol y = x
2
, chỉnh sửa
Parabol như trên. Làm thế nào để ghi tên hàm số trên đồ thị? Cách làm sau đây giúp ta
có thể ghi được các chữ nghiêng một cách tùy ý và gắn liền trên đồ thị.
- Vẽ Textbox , chọn No fill + No line, gõ tên hàm số vào textbox đó.
- Bấm ra ngoài rồi bấm chọn lại textbox - Copy- Chọn
Edit- Paste specials- Picture . Ta thu được textbox vừa copy ở dạng hình ảnh, chọn lên
hình vừa dán , xoay lại tùy ý và đặt lên trên đồ thị vừa vẽ .
Đối với các đồ thị dạng đường thẳng thì thao tác như trên nhưng đơn giản hơn nhiều.
Ví dụ 2 : vẽ đồ thị hàm số y = - x + 2 và đồ thị hàm số y =
1
2
2
x

.
Lưu ý: Khi vẽ đường thẳng AC là đồ thị của
hàm số y =
1
2
2
x

, ta nên vẽ đoạn thẳng AC,
sau đó chọn đoạn thẳng này, bấm Shift + kéo
cho lớn đều rồi chỉnh qua hai điểm A,C là

y
x
B 2
Nguyễn Văn Thành - THCS Nguyễn Du, Pleiku
Trong mục Rotation, gõ vào số - 45 ( mặc định là độ, - 45 là
xoay hình 45
0
ngược chiều kim đồng hồ)-OK.
- Chọn đường thứ hai, làm như trên nhưng cho xoay 22,5
0

Ta được hình gồm góc xOy và tia phân giác Oz
Dựng đường vuông góc và ký hiệu vuông góc trong hình vẽ cũng gây một số khó
khăn, kể cả khi sử dụng các phần mềm chuyên dụng khác. Ở đây ta copy tia Ox đã vẽ,
dán và xoay tia mới 90
0
. Thu nhỏ đường này (ấn Shift + kéo chuột) ta được đường thẳng
đi qua M (MH  Ox). Lại copy tia Ox và xoay 45
0
( xoay cùng chiều kim đồng hồ 45
0

C
A
O’
A
B C
O
1
O
2
O
A
B
C
D
E
O
x
z
y
M
H
K
O
x
z
y
M
H
K
Nguyễn Văn Thành - THCS Nguyễn Du, Pleiku


Nguyễn Văn Thành - THCS Nguyễn Du, Pleiku b) Một số vật thể không gian trước và sau khi tô màu (Công nghệ 8)

Việc vẽ hình trong MS Word cũng giống như dựng hình bằng thước thẳng và
compa, ta cần nắm được cách dựng, thuật toán thì việc dựng mới đạt kết quả chính xác.
Quá trình vẽ nhanh chậm tùy thuộc vào kỹ năng và kinh nghiệm sử dụng các chức năng
trong MS Word, ta có thể tạo riêng cho mình một « thư viện » hình ảnh bằng cách cất
giữ các hình vẽ thường sử dụng hoặc các hình vẽ khó, mất thời gian ở một file, khi cần
có thể copy sang bài soạn sẽ thuận tiện hơn .

2) Vẽ hình minh họa bài giảng trong Microsoft Word- Microsoft PowerPoint
Việc vẽ các hình ảnh minh hoạ cho bài soạn mất khá nhiều thời gian vì điều này
không dễ thực hiện nếu ta chưa có kinh nghiệm, óc thẩm mỹ và niềm đam mê. Tuy
nhiên nếu đã vẽ thành thạo trong MS Word thì rất thuận lợi cho việc trình bày bài giảng
điện tử bằng Power Point sinh động và góp phần gây thêm hứng thú cho học sinh. Xin
giới thiệu một số hình ảnh tôi đã vẽ minh họa cho bài giảng trong MS Word và chuyển
các hình ảnh đó sang Power Point trong quá trình giảng dạy.


A
B
C
D
1
F


2
F


Nguyễn Văn Thành - THCS Nguyễn Du, Pleiku
Muốn chuyển hình ảnh đã vẽ từ MS Word sang Power Point ta chỉ việc copy –
paste hình cần có sang PowerPoint và chỉnh sửa độ lớn , màu sắc cho phù hợp, còn vẽ

hình mới trong Power Point thì thao tác vẽ hoàn toàn tương tự trong MS Word .
Nguyễn Văn Thành - THCS Nguyễn Du, Pleiku

Khi tạo bài trình diễn trong Powerpoint, đôi khi ta muốn đưa một trang nội dung (gồm
văn bản, hình ảnh…) trong MSWord vào PowerPoint nhưng ngại nhất là khi sao chép
qua thì nội dung nhảy lộn xộn và mất đi hầu hết các định dạng…phải chỉnh sửa rất
nhiều. Thủ thuật sau sẽ giúp ta giải quyết đựoc vấn đề trên.
- Mở MS PowerPoint Presentation, tạo một Slide mới bằng cách vào menu Insert,
chọn Object.
- Hộp thoại Insert Object xuất hiện, chọn Create from file, nhấn nút Browse, chọn
tài liệu MSWord trong hộp thoại Browse vừa xuất hiện. PowerPoint sẽ chèn tài liệu này

LỜI KẾT

Kiến thức về máy tính là quá rộng lớn so với điều ta đã biết nên trong khuôn khổ
đề tài này tôi chỉ góp thêm cho đồng nghiệp chút kinh nghiệm có được từ thực tế giảng
dạy. Nếu ta cố gắng sử dụng tốt phần mềm MS Word thì việc chuyển sang sử dụng một
phần mềm nào khác khi cần là hoàn toàn có thể bỡi MS Word là phần mềm thông dụng
nhất hiện nay và được viết trên nền tảng kiến thức phổ thông nhất . Vẽ hình trên giấy đã
khó nên vẽ hình trên máy tính sẽ càng khó hơn nếu ta không đủ kiên trì và đam mê
nhưng thực tế giảng dạy đòi hỏi đội ngũ giáo viên không ngừng sáng tạo và tự rèn, mang
đến cho học sinh hứng thú học tập, thực tế ấy tạo động lực cho tôi làm việc và mạnh dạn
trao đổi cùng đồng nghiệp chút kinh nghiệm này , mong sự góp ý để được hoàn thiện
hơn.

Pleiku, tháng 12 năm 2009

Nguyễn Văn Thành - THCS Nguyễn Du, Pleiku
G
G
H
H
I
I
E
E
Ä
Ä
M
M

B
B
a
a
è
è
n
n

d
d

Nguyễn Văn Thành - THCS Nguyễn Du, Pleiku Người thực hiện : Nguyễn Văn Thành

PHÒNG GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ PLEIKU

ĐỀ TÀI
M

G
H
H
I
I
E
E
Ä
Ä
M
M
V
V
E
E
Õ
ÕH
H
Ì
Ì
N

Ø
I
IG
G
I
I
A
A
Û
Û
N
N
G
GB
B
A
A
È
È
N
N
G
G


D

M
M
a
a
õ
õS
S
K
K
K
K
N
N:
:.
.


..
..
..
..
..
..
.
Họ và tên : Nguyễn Văn Thành


h
h
o
o
ï
ï
c
c2
2
0
0
0
0
9
9–
–2
2
0
0
1
1