Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.
PHẦN I: LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Âm nhạc là một bộ môn nghệ thuật dùng âm thanh và nhịp điệu để truyền tải
tư tưởng tình cảm của con người, nó xuất hiện từ rất lâu đời và gắn bó mật thiết với
con người cho đến hết cuộc đời. Âm nhạc có tính truyền cảm trực tiếp, bao gồm
âm thanh của nhạc cụ và âm thanh của giọng hát. Con người sử dụng âm nhạc như
một loại phương tiện làm cho đời sống tinh thần thêm phong phú, góp phần cải
thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống. Âm nhạc đem đến cho con người những
khoái cảm thẫm mĩ. Không những thế, âm nhạc còn có sức truyền bá hết sức rộng
lớn.
Môn âm nhạc ở bậc tiểu học bước đầu hình thành cho học sinh sự hiểu biết
về năng lực cảm thụ âm nhạc, và những hiểu biết đơn giản về kiến thức phổ thông
môn âm nhạc. Muốn đạt được điều đó người giáo viên phải tìm tòi, không ngừng
học hỏi để nâng cao trình độ, tích lũy kinh nghiệm để hướng dẫn, giảng dạy cho
các em biết gõ đệm đúng nhịp, đúng phách, đúng tiết tấu lời ca theo yêu cầu của
từng bài hát.
1) Lí do khách quan:
Hiện nay cơ sở vật chất ở trường tôi đang công tác còn nhiều thiếu thốn.
Trường chưa có phòng học Âm nhạc riêng. Học sinh ở đây chủ yếu là con em đồng
bào dân tộc thiểu số, việc học tiếng Việt đã khó, việc tiếp thu kiến thức Âm nhạc
còn khó hơn. Bản thân giáo viên lại ít thông thạo tiếng đồng bào dân tộc, ngôn nhữ
bất đồng nên việc truyền đạt kiến thức còn gặp nhiều khó khăn. Vì vậy việc dạy
cho các em gõ đệm đúng nhịp, đúng phách, đúng tiết tấu lời ca còn gặp nhiều hạn
chế.
2) Lý do chủ quan:
- Bản thân tôi là giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Âm nhạc tại trường tiểu
học La Văn Cầu.
- Trước những thực tế khó khăn trên, bản thân tôi cùng các bạn bè đồng
nghiệp luôn luôn tìm tòi, học hỏi, đúc kết kinh nghiệm để tìm ra phương pháp
giảng dạy phù hợp với điều kiện thực tế ở trường giúp các em tiếp thu bài học
được tốt hơn góp phần nâng cao chất lượng dạy và học tại trường.

- Việc gõ đệm đúng giúp các em hát đúng giai điệu, tiết tấu của bài hát.
- Giúp học sinh biết phân biệt bài hát nhịp 2 hoặc nhịp 3 để gõ đệm theo
nhịp chính xác.
- Giúp học sinh biết phân biệt cách gõ đệm theo từng kiểu:
+ Gõ đệm theo nhịp là gõ vào phách mạnh của từng ô nhịp.
+ Gõ đệm theo phách là gõ vào các phách mạnh và nhẹ có ở trong bài.
+ Gõ đệm theo tiết tấu lời ca là có bao nhiêu tiếng trong lời ca thì gõ bấy
nhiêu cái.
2) Phương pháp:
- Sự phối hợp các phương pháp trong một tiết học là rất quan trọng, chúng ta
phải lựa chọn phương pháp cụ thể cho từng tiết học, sử dụng phối hợp các phương
pháp để đạt hiệu quả cao nhất. Trong quá trình nghiên cứu tôi đã sử dụng phương
pháp nghiên cứu đề tài:
+ Nghiên cứu tài liệu
+ Quan sát thực tiễn
+ Phân tích sản phẩm

GV - Trần Thị Kiều Trang - Trường TH La Văn Cầu * Trang 2
Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.
Tuy nhiên tùy từng bài hát để lựa chọn phương pháp giảng dạy, lựa chọn
kiểu gõ đệm và nhạc cụ để sử dụng cho từng bài hát, từng cách dạy tạo không khí
vui tươi sôi nổi trong giờ học và đạt hiệu quả giảng dạy cao nhất.
PHẦN III: NỘI DUNG VÀ BIỆN PHÁP THỰC HIÊN
1. NỘI DUNG:
Bước vào đầu năm học mới tôi được BGH phân công giảng dạy các lớp: 1A,
2A, 2B, 2C, 3A, 3B, 3C, 4C. Có năm lớp ở trường chính và ba lớp ở phân hiệu.
Học sinh ở đây chủ yếu là con em đồng bào dân tộc thiểu số, phần lớn các em sử
dụng tiếng mẹ đẻ trong giao tiếp hằng ngày, các em ít hiểu tiếng Việt nên việc
truyền đạt kiến thức phổ thông Âm nhạc còn gặp nhiều khó khăn. Ở trường chính
chưa có phòng học Âm nhạc riêng nên việc mang đầy đủ các dụng cụ cần thiết cho

Giáo viên khi lên lớp luôn vui vẻ hòa mình cùng học sinh, tạo sự gần gũi
giữa thầy và trò. Tạo cho lớp học không khí thoải mái, luôn quan tâm đến tất cả
các em trong lớp, đặc biệt là những em học sinh cá biệt. Không để các em đó ra
ngoài lề lớp học, giúp các em hòa đồng cùng bạn bè thực hiện tốt các hoạt động
trong giờ học. Giáo viên tạo điều kiện cho các em khác được tự nhiên bộc lộ, phát
triển khả năng năng khiếu của mình.
Trước khi lên lớp giáo viên phải nghiên cứu kĩ bài dạy ở nhà. Soạn giáo án
đầy đủ, cụ thể từng hoạt động cho từng đối tượng học sinh khác nhau. Sáng tạo,
đan xen, lồng ghép các phương pháp, hình thức gõ đệm và chọn nhạc cụ gõ đệm
trong một tiết học. Khi lên lớp giáo viên cần mang đầy đủ các đồ dung, dụng cụ
cần thiết cho tiết dạy để học sinh được trực tiếp thực hiện. Tránh tình trạng dạy
chay, học sinh sẻ khó thực hiện đượccác hoạt động trong bài học. Lâu ngày học
sinh sẻ mất đi hứng thú học môn Âm nhạc và không nắm được cách gõ đệm theo
từng kiểu. Nên giáo viên cần phải cho học sinh làm quen và thực hành ngay các
kiểu gõ mà giáo viên giới thiệu. Mục đích tạo cho học sinh hứng thú với môn học,
giúp các em tạo được kĩ năng kĩ xão về gõ đệm, phân biệt được các kiểu gõ đệm
khác nhau như thế nào!
Qua một năm tôi được phụ trách giảng dạy môn Âm nhạc bản thân tôi nhận
thấy rằng học sinh trường tôi còn lúng túng chưa phân biệt được từng cách gõ đệm
theo nhịp, theo phách, theo tiết tấu lời ca khác nhau như thế nào trong một bài hát
cụ thể.
Ví dụ: Có lần tôi dạy bài “Cùng múa hát dưới trăng” của nhạc sĩ Hoàng
Lân. Khi hướng dẫn cho học sinh gõ đệm theo phách cho bài hát thì học sinh hát
đúng, gõ đệm đều, nhịp nhàng. Nhưng khi hát đến câu “La la lá la lá la” thì học
sinh lại chuyển từ vỗ tay theo phách qua vỗ tay theo tiết tấu lời ca.
==&==========F=====F==
====G======F======G==
====F==9=====B========
G======G==
La la lá la lá la. Cùng múa

“Tiếng hát bạn bè mình” của nhạc sĩ Lê Hoàng Minh đảo phách ở câu “Một lời
mẹ ru con bình yên giấc say” có nhiều em hát đúng nhưng gõ đệm lại sai:
==&==2====D=====D====
==D=====E======V=====

GV - Trần Thị Kiều Trang - Trường TH La Văn Cầu * Trang 5
Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.
=T======V=====H======E
====e===!
Một lời mẹ ru con bình yên giấc say
Gõ phách: x x x x x x
x x
HSTH: x x x x x x
x
Có nhiều em gõ đệm sai dẫn đến việc hát sai giai điệu:
==&==2====D=====D====
==D=====E======V=====
=T======V=====H======E
====e===!
Một lời mẹ ru con bình yên giấc say
HSTH: x x x x x x x
x x
=> Vì vậy mà các em rất e ngại khi đứng hát trước đám đông, do sợ mình
hát sai, sợ các bạn chê cười. Bởi thế mà làm giảm đi phần nào khả năng biểu hiện
năng biểu hiện năng lực học tập âm nhạc của bản thân mình.
2. BIỆN PHÁP THỰC HIỆN:
a) Đối với học sinh lớp 1 và 2:
Bước đầu hình thành cho các em sự hiểu biết những kiến thức phổ thông cơ
bản của Âm nhạc. Đối với các em lớp 1 và 2 chưa nhận biết được hình nốt và giá
trị độ dài của các nốt trắng, nốt đen, nốt móc đơn, nốt móc kép, dấu lặng đen, dấu

Bài: “Cộc cách tùng cheng” nhạc và lời: Phan Trần Bảng
==&==2======V======F==
==F=====G====F====I===
=I====I=====Y=====I====
=======
Sênh kêu nghe tiếng vui nhất cách cách cách cách…
Gõ nhịp: x x x
Tất cả các bài hát trong chương trình lớp 1 và lớp 2 đều có thể gõ đệm theo
nhịp 2, riêng bài “Chúc mừng sinh nhật” viết theo nhịp 3 cần chú ý trong một
nhịp có 1 phách mạnh và 2 phách nhẹ. Khi gõ đệm theo nhịp 3 phải hướng dẫn kĩ
cho các em nếu không sẽ dễ nhầm lẫn phách mạnh với phách nhẹ.
Ví dụ:
==&=3===C=====C=====
T=====S===V=====e====C

GV - Trần Thị Kiều Trang - Trường TH La Văn Cầu * Trang 7
Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.
======C=====T====S====
=W====f==!
Mừng ngày sinh một đóa hoa. Mừng ngày sinh một khúc
ca…
Gõ nhịp: x x x
x
Giáo viên có thể kết hợp phương pháp khác hoặc kết hợp với trò chơi để
giúp các em gõ đệm đúng.
Trước khi hướng dẫn cho học sinh tập gõ đệm theo nhịp 3 cho bài hát, giáo
viên ghi số phách 1 - 2 - 3, 1 - 2 - 3,… lên bảng và hướng dẫn học sinh tập đếm
đều đặn, nhịp nhàng. Sau đó cho học sinh gõ đệm theo nhịp 3 như sau: Phách 1(là
phách mạnh) thì gõ đệm, phách 2 và 3( là hai phách nhẹ) thì mở tay ra nhịp 2 cái
hoặc vỗ nhẹ vào mu bàn tay 2 phách. Thực hiện đều đặn, nhịp nhàng, liên tục. Sau

Cái cây xanh xanh thì lá cũng xanh…
Gõ tiết tấu: x x x x x x x x
Một số em không nắm vững cách gõ đệm theo tiết tấu lời ca nên khi gõ đệm
theo tiết tấu lời ca cho một bài hát các em thường gõ sai, gõ kết hợp hai kiểu một
lúc.
Ví dụ: Bài: “Sắp đến tết rồi” nhạc và lời: Hoàng Vân.
==&==2====G=======G==
====W======T===:=====G
=======D=======W=====
=V===:==!
Sắp đến tết rồi đến trường rất vui.
Gõ tiết tấu: x x x x x x x x x
x
Trường hợp này giáo viên nên hướng dẫn học sinh tập đọc lời ca theo tiết
tấu nhiều lần. Sau đó giáo viên hướng dẫn các em đọc lời ca kết hợp gõ đệm theo
tiết tấu. Như vậy, khi dạy hát các em dể hát đúng giai điệu, gõ đệm đúng tiết tấu.
Sau khi hướng dẫn cho học sinh biết các kiểu gõ đệm giáo viên mới nêu
đinh nghĩa của từng kiểu gõ cho học sinh hiểu thêm.
+ Gõ đệm theo nhịp: là gõ vào phách mạnh ở trong bài.
+ Gõ đệm theo phách: là gõ vào các phách (phách mạnh và phách nhẹ) ở
trong bài.
+ Gõ đệm theo tiết tấu lời ca: là có bao nhiêu tiếng ở trong bài thì gõ bấy
nhiêu cái.
Để phân biệt hai cách gõ trên giáo viên chia lớp thanh 3 nhóm, hai nhóm
thực hiện hai kiểu gõ khác nhau, nhóm thứ 3 nghe và sẽ phân biệt được sự khác
nhau của cá kiểu gõ đệm. Thực hiện ngược lại để cả lớp được gõ và được nghe để
phân biệt sự khác nhau giữa các kiểu gõ đệm.
Khi học sinh đã biết, giáo viên cũng cố bài học cho học sinh bằng cách: Giáo
viên gõ đệm lại một câu hát trong bài lần lượt theo các kiểu mà giáo viên đã hướng
dẫn trong tiết học đó, hỏi học sinh: Đó là kiểu gõ đệm nào? Như vậy giáo viên giúp

và lời: Nguyễn Đức Toàn không nên gõ đệm kiểu đó với bài “Cò lả” Dân ca đồng
bằng Bắc Bộ.
Giáo viên cũng nên tạo cho các em thói quen nhận biết bài hát ở nhịp nào
2
4
, nhịp 3(
3
4
,
3
8
) hay nhịp
4
4
. Từ đó học sinh phân biệt cách gõ đệm ở từng nhịp.
Nhịp
2
4
đã quen thuộc với các em, còn ở nhịp 3 và
4
4
khó hơn. Giáo viên hướng dẫn
học sinh cách gõ đệm theo nhịp 3(
3
4
,
3
8
). Giáo viên giải thích nhịp 3 là mỗi phách
được tính bằng một nốt móc đơn.

x
P mạnh vừa: x x x
Với cách dạy không rập khuôn máy móc, theo lối truyền khẩu như đối với
lớp 1 và 2 sẽ tạo cho mỗi học sinh có một cách thức học tập cơ bản về các cách gõ
đệm theo giai điệu của một bài hát. Vì nếu các em biết cách xác định từng cách gõ
thì các em sẽ hát đúng giai điệu của bài, đó là điểm cơ bản để các em nhớ bài tốt
hơn. Tùy vào từng nội dung bài và trình độ của học sinh mà giáo viên lựa chọn
cách gõ đệm khác nhau sao cho đảm bảo được tất cả các em đều nắm vững cách gõ
đệm và phù hợp với bài. Không phải bài hát nào cũng có âm hình tiết tấu rõ ràng,
mạch lạc, đơn giản mà còn có những bài hát viết ở dạng đảo phách.
Ví dụ: Bài “Dàn đồng ca mùa hạ”

GV - Trần Thị Kiều Trang - Trường TH La Văn Cầu * Trang 11
Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.
Hay có những bài có sử dụng nhiều dấu chấm dôi khó hát đúng giai điệu tiết
tấu khiến các em lúng túng khi gõ đệm.
Ví dụ: Bài “Hãy giữ cho em bầu trời xanh” nhạc và lời: Huy Trân
==&==2:=J====I=(=X======
H======G=====V=====W=
===h==H==9==C=====A===
=S===
Hãy xua tan những mây mù đen tối. Để bầu
trời…
Gõ phách: x x x x x x x x x
x
Tiết tấu: x x x x x x x x x x
x
Đó là những bài hát khó. Nếu giáo viên không tập cho học sinh tính tự lập
xác định nhịp phách thì học sinh sẽ gõ sai phách và không hát đúng giai điệu. Gặp
những bài khó các em lúng túng chắc chắn sẽ hát sai.

- Để dạy và học tốt môn Âm nhạc, mong nhà trường nên đầu tư một phong
học dành riêng cho môn Âm nhạc, có đầy đủ trang thiết bị để nâng cao chất lượng
dạy và học đồng thời qua đó tổ chức các lớp năng khiếu để tạo điều kiện cho các
em phát huy tốt năng khiếu Âm nhạc.
- Cần bổ sung sách tham khảo và tài liệu về bộ môn âm nhạc để giáo viên có
tài liệu tham khảo, nâng cao kiến thức chuyên môn phục vụ cho công tác giảng
dạy.
- Kính mong các cấp lãnh đạo quan tâm, tạo điều kiện, đầu tư cơ sở vật chất
để việc dạy học cho các em đạt hiệu quả hơn. Giúp các em học sinh được tiếp xúc
nhiều hơn với các bài hát dành cho thiếu nhi. Tạo nhiều sân chơi cho âm nhạc cho
các em được phát huy năng khiếu âm nhạc và giúp các em có hứng thú hơn với các
môn học khác trong trường.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Cư Pơng, ngày 20 tháng 12 năm 2010
Người viết
Trần Thị Kiều Trang
BẢNG PHỤ LỤC
(Phụ lục số 01)
Lí thuyết cơ bản môn Âm nhạc lớp 3,4 và 5.
Khuông nhạc và khóa Son:
==&==================
=====================
================!
Trong hàng âm gồm 7 nốt nhạc: Đồ, rê, mi, pha, son, la, si.
Hình nốt gồm có:
+Nốt trắng ( h), nốt đen ( q), nốt móc đơn ( e )
+Dấu lặng đen ( Q ), dấu lặng đơn ( E )

GV - Trần Thị Kiều Trang - Trường TH La Văn Cầu * Trang 13
Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.

3 Phần III: Nội dung và biện pháp thực hiện. 03
4 Phần IV: Kết luận – đề xuất – kiến nghị 10
5 Bảng phụ lục 11
6 Tài liệu tham khảo 12
7 Mục lục 13

GV - Trần Thị Kiều Trang - Trường TH La Văn Cầu * Trang 15
Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.
8 Ý kiến nhận xét của Ban giám khảo 14

Ý KIẾN NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM SÁNG KIẾN KINH
NGHIỆM
BGH NHÀ TRƯỜNG
…………………………
………………………………………
……………………………………………
……………………………………………
……………………………………………
PHÒNG GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO
…………………………
……………………………………………
…………………………………………
……………………………………………
……………………………………………

GV - Trần Thị Kiều Trang - Trường TH La Văn Cầu * Trang 16
Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.
……………………………………………
……………………………………………
……………………………………………


GV - Trần Thị Kiều Trang - Trường TH La Văn Cầu * Trang 17