PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CẨM THUỶ
TRƯỜNG TIỂU HỌC CẨM QUÝ 1
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH YÊU THÍCH
VÀ HỌC TỐT PHÂN MÔN VẼ TRANH Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
THUỘC VÙNG ĐẶC BIỆT KHÓ KHĂN
Người thực hiện: Nguyễn Văn Dương
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường TH Cẩm Quý 1
SKKN thuộc : Môn Mĩ Thuật
1
CẨM THỦY NĂM 2013
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Như chúng ta đã biết nhiều năm trước đây môn Mĩ thuật ở trường
phổ thông nói chung và ở trường tiểu học nói riêng đều do giáo viên
không chuyên đảm nhiệm, đây là một điều hạn chế mà ta có thể thấy
được, điều này đã ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng môn học. Trong
những năm gần đây đã có nhiều giáo viên chuyên trách đảm nhiệm môn
Mĩ thuật ở tất cả các trường phổ thông trong cả nước đặc biệt là các
trường đặc biệt khó khăn hay những trường thuộc vùng 135 và tuy vậy
mặt bằng dù đã được đi lên nhưng vẫn còn ở mức khiêm tốn.
Bên cạnh đó vẫn còn một số những hạn chế khác như: Một số ít
giáo viên dù là chuyên hay không chuyên vẫn chưa có biện pháp phù
hợp để học sinh thấy được vai trò và ý nghĩa của môn học, ngoài ra cơ sở
vật chất ở các nhà trường dù đã có cải thiện nhưng vẫn còn thiếu thốn
hay chưa đáp ứng được với yêu cầu của môn học, đồ dùng, tư liệu có liên
quan và phục phụ cho môn học còn hạn chế đặc biệt là đối với những
trường thuộc vùng đặc biệt khó khăn
Thực tế cho thấy hàng ngày trong cuộc sống nếu chúng ta để ý
hoặc ít nhất một lần trong trong đời chúng ta thấy ở đâu đó các em trai,
gái, ở mọi lứa tuổi, mọi nơi đang ngồi trong nhà hay ngoài sân dù trong

các em trở thành những hoạ sĩ hay những nhà nghiên cứu về nghệ thuật
mà thông qua kiến thức của môn học này nhằm khơi dậy và phát huy
năng khiếu thẩm mĩ vốn có của các em đồng thời giúp các em biết cảm
thụ cái đẹp và vận dụng cái đẹp đó vào trong cuộc sống hàng ngày cũng
như trong học tập của các em.
Môn học Mĩ thuật trong trường tiểu học cũng đã góp phần không
nhỏ trong việc hình thành nhận thức về cuộc sống, về thế giới quan khoa
học, giáo dục cho các em một thị hiếu thẩm mĩ cần thiết cho việc hình
thành và phát triển nhân cách toàn diện, hài hoà. Đó chính là khả năng
biết cảm nhận và biết tạo ra cái đẹp trước hết là cho bản thân các em sau
là cho gia đình và cho toàn xã hội.
Bên cạnh đó qua môn học Mĩ thuật còn hỗ trợ các em ở các môn
học khác giúp các em phát triển toàn diện, lâu dài cả về đạo đức, trí tuệ,
thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản góp phần hình thành con người
Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong thời đại mới.
3
Xuất phát từ nhận thức về tầm quan trọng của môn học Mĩ thuật ở
trường tiểu học và thực tiển trên bản thân tôi đã mạnh dạn đi sâu tìm
hiểu, nghiên cứu để làm sao tìm ra các biện pháp hiệu quả nhất nhằm
giải quyết vấn đề này với nhiệm vụ cụ thể là: "Một số biện pháp giúp
học sinh yêu thích và học tốt phân môn vẽ tranh ở trường tiểu học
thuộc vùng đặc bệt khó khăn"
2. Thực trạng của vấn đề:
Từ khi ra trường được đảm nhiệm giảng dạy môn Mĩ thuật ở
trường tiểu học Cẩm Quý 1 và qua hơn 9 năm thực tiễn giảng dạy tôi
thấy đa số các em rất thích học vẽ vì qua môn học đặc biệt là phân môn
vẽ tranh các em được tiếp súc, làm quen, được thể hiện nhiều đề tài khác
nhau, được vẽ những gì mình mơ ước, mình yêu thích. Nhưng bên cạnh
đó những em có năng khiếu và yêu thích môn học thì chưa thực sự được
như mong muốn và điều này được xuất phát từ nhiều nguyên nhân chung

2A 21 10 47,6% 10 47,6% 1 4,8%
2B 21 3 14,3% 17 80,9% 1 4,8%
2C 24 5 20,8% 15 62,5% 4 16,7%
3A 30 6 20,0% 20 66,7% 4 13,3%
3B 20 6 30,0% 10 50,0% 4 20,0%
4A 19 4 21,0% 15 79,0% 0 0%
4B 20 6 30,0% 14 70,0% 0 0%
4C 25 5 20,0% 16 64,0% 4 16,0%
5A 23 7 30,4% 16 69,6% 0 0%
5B 19 8 42,1% 11 57,9% 0 0%
5C 24 8 33,3% 15 62,5% 1 4,2%
5
Chính vì lý do về những thực trạng và kết quả bước đầu như trên
tôi đã đi sâu nghiên cứu để tìm ra những biện pháp nhằm giúp học sinh
yêu thích và học tốt phân môn vẽ tranh ở trường tiểu học, đặc biệt là
những trường ở vùng khó khăn hay vùng 135.
a. Mục đích nghiên cứu:
Nghiên cứu thực trạng của vấn đề với mục đích tìm ra các biện
pháp tốt nhất nhằm giúp học sinh "yêu thích và học tốt phân môn vẽ
tranh ở trường tiểu học thuộc vùng đặc biệt khó khăn".
b. Đối tượng nghiên cứu: Là học sinh khối lớp 1, 2, 3, 4, 5 trường tiểu
học Cẩm Quý 1, Cẩm Thủy, Thanh Hóa
c. Phạm vi nghiên cứu: Học sinh toàn trường tiểu học Cẩm Quý 1
d. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp thống kê
- Phương pháp khảo sát
- Phương pháp thực nghiệm
- Phương pháp phân tích tổng hợp
đ. Thời gian nghiên cứu:

người xem đó chính là nghệ thuật thẩm mĩ đích thực mà chúng ta cần tôn
trọng, quan tâm và phát huy.
Qua đây ta có thể thấy được đa số các em đều yêu thích học môn
Mĩ thuật đặc biệt là phân môn vẽ tranh.
Bên cạnh đó vẫn còn một số ít học sinh còn nhút nhát, rụt rè chưa
mạnh dạn nói lên suy nghĩ của mình, một số em còn chán nản với môn
học, đôi khi còn làm bài mang tính đối phó dẫn đến chất lượng vẽ chưa
cao. Tất cả những vấn đề nêu trên đều ảnh hưởng lớn tới việc học môn
Mĩ thuật của học sinh vậy cần làm thế nào để có các biện pháp khắc phục
tình trạng này?
Trong hệ thống chương trình Mĩ thuật ở tiểu học cũng như một số
môn häc khác bộ môn được chia thành nhiều phân môn nhỏ, cụ thể ở
môn Mĩ thuật đã được chia thành các phân môn như sau: Vẽ theo mẫu,
7
vẽ trang trí, vẽ tranh, tập nặn tạo dáng tự do và thường thức Mĩ thuật. Hệ
thống của 5 phân môn này đã được sắp xếp một cách khoa học theo một
cấu trúc đồng tâm, các phân môn này có mới quan hệ mật thiết với nhau,
hỗ trợ cho nhau.
Chúng ta vẫn biết rằng việc dạy cả năm phân môn này ở trường
tiểu học là có vai trò quan trọng như nhau, nhưng trên thực tế trong hệ
thống 5 phân môn đó thì học sinh vẫn yêu thích phân môn vẽ tranh nhất.
Việc tổ chức một tiết dạy bài vẽ tranh giáo viên cần phải sử dụng nhiều
phương pháp nhất.
Vẽ tranh là một phân môn mà học sinh rất thích thể hiện, rất thích
được vẽ mặc dù nhiều em thường thể hiện tranh theo lối vẽ liệt kê, kể lễ
nhưng lại mang đậm yếu tố ngây thơ và hồn nhiên của lứa tuổi. Đó chính
là những điều mà mỗi người giáo viên nói chung và giáo viên dạy Mĩ
thuật nói rêng cần phải khơi dậy và phát huy điều đó ở các em.
Khi được học một tiết học vẽ tranh thì cũng là lúc các em được tự
do, thoải mái sáng tạo trong việc thể hiện cảm xúc. Với một số phân môn

hành ở tiết học sau và chương trình cao hơn đều xuất phát từ những nét
vẽ cơ bản này.
Đối với những bài vẽ tranh nhất thiết giáo viên phải khơi dậy ở các
em cảm xúc về đề tài:
Ví dụ: Vẽ tranh về đề tài chú bộ đội (Lớp 3 bài 17).
Giáo viên phải chỉ ra cho các em thấy được đề tài về chú bộ đội rất
phong phú, làm cho học sinh có một tình cảm chân thực với chú bộ đội,
kính trọng và yêu mến những con người dũng cảm hi sinh cả xương máu
cho nhân dân, cho đất nước. Đồng thời giúp các em tìm cách thể hiện, có
10
nghĩa là làm cho học sinh biết thể hiện tình cảm đó của mình đối với chú
bộ đội vào bài vẽ của mình và bằng nhiều cách thể hiện khác nhau.
Ta lấy đề tài"chú bộ đội" làm dẫn chứng. Đề tài này các em có thể
vẽ nhiều nội dung khác nhau:

Nội dung 1 Nội dung 2
Ngoài hai nội dung trên ta còn có thể vẽ rất nhều các nội dung khác
nữa
Bên cạnh những đề tài mà tôi đã đề cập ở trên thì còn có rất nhiều
các đề tài khác cũng rất quen thuộc và gần gũi với các em. Thông
thường, mỗi bài vẽ tranh học sinh sẽ nhận thức về nội dung đề tài ngay ở
tên của đầu bài, và không vì vậy giáo viên lại quên không hướng dẫn cho
học sinh cách chọn đề tài.
Như đã đề cập mỗi đề tài lại có rất nhiều nội dung khác nhau mà
học sinh chưa thể hiểu hết nên việc định hướng đề tài cho học sinh là rất
quan trọng trong loại bài vẽ tranh, bởi nó giúp cho các em lựa chọn đúng
nội dung sở trường hay phù hợp với khả năng đối tượng học sinh. Điều
đó không chỉ có ý nghĩa, có tình cảm mà cả cảm xúc của các em chứa
đựng trong tranh của mình.
11

viên chỉ mới định hướng là các em đặt bút vẽ ngay, thích gì vẽ nấy khi
mà giáo viên chưa kịp hướng dẫn. Chính điều này đã ảnh hưởng không
nhỏ tới chất lượng bài vẽ vì vậy giáo viên cần phải tìm ra các biện pháp
phù hợp, cách chuyển tải kiến thức phải thật sinh động và khoa học, đặc
12
biệt trực quan phải đẹp, sinh động thì mới lôi quấn được các em từ đó
mới có những hình ảnh đẹp hồn nhiên, ngộ ngĩnh và đầy sự ngây thơ.
Giáo viên lại tiếp tục hướng dẫn cho các em cách vẽ màu nhưng
trên cơ sở tự nguyện, tự chọn, tức là các em được tự do lựa chọn màu sắc
cho bài vẽ của mình bởi vì trên thực tế ta thấy màu sắc trong cuộc sống,
thiên nhiên luôn vô cùng phong phú và đa dạng, hơn thế nữa nó còn ảnh
hưởng rất sâu sắc tới lứa tuổi của các em.
Trong thực tiễn giảng dạy ta thấy các em thường vẽ lá cây màu
xanh nhưng lại có em vẽ màu đỏ, màu vàng hay màu nâu và điều đó
hoàn toàn đúng ta cần phát huy sự sáng tạo đó của các em.
Ví dụ: Lá cây mùa đông có thể là màu vàng cam, màu nâu hay màu
đỏ
13
Vì vậy khi hướng dẫn cho học sinh từ việc tìm chọn nội dung đề tài
đến việc vẽ màu giáo viên cần tôn trọng, phát huy chính kiến lựa chọn
của các em nhưng vẫn trên cơ sở có định hướng, có trọng tâm.
Ngoài những vấn đề trên ta còn thấy rất rõ một điều ở các em trong
khi vẽ màu cần phải điều chỉnh là: Khi kết thúc tiết học vẫn còn một số
em để nền của bài vẩn trắng và cho rằng bài vẽ của mình đã hoàn thành
mà các em chưa hiểu được rằng màu nền chính là một trong các yếu tố
INCLUDEPICTURE "
m/wp-content/blogs.dir/13/files/20
10/09/Anh-dep-la-vang-mua-Thu_Tin1
80.com_0035.jpg" \* MERGEFORMATINE
T

15
mở kịp thời cho những học sinh còn lúng túng hay chưa thực sự hiểu kỹ
đề tài, trong khi hướng dẫn thêm giáo viên cũng không nên hướng dẫn
lâu mà phải dành nhiều thời gian để học sinh thực hành và chỉ có như
vậy thì bài vẽ của các em mới thực sự có cảm xúc, mới thực sự đẹp như
những gì các em nghĩ.
Chúng ta luôn biết trong tiết dạy có nhiều các hoạt động khác nhau
mỗi hoạt động lại cấu thành nên sự thành công của tiết dạy, trong đó hoạt
động đánh giá nhận xét bài vẽ của học sinh đóng vai trò rất quan trọng
trong sự thành công đó, đó chính là hoạt động mà ở đó không chỉ cho ta
thấy được kết quả của một tiết dạy mà còn nhằm động viên, khích lệ các
em, giúp các em tiếp tục hoàn thành bài vẽ và có thái độ yêu mến đối với
phân môn, môn học.
Vậy để muốn hoạt động này có hiệu quả như trên thì trong quá
trình nhận xét giáo viên cũng chỉ là những người định hướng chứ không
được nhận xét thay cho học sinh. Sau khi đã lựa chọn một số bài treo lên
bảng giáo viên phải tiến hành gợi ý đề các em nhận xét, sau kết quả nhận
xét của học sinh giáo viên đặt câu hỏi như: Trong những bức tranh trên
em thích bức tranh nào nhất? vì sao? Chính kết quả của những câu trả lời
này ta có thể nhận định được sự cảm thụ, cảm nhận về tranh của từng
em, từng đối tượng học sinh để từ đó có những biện pháp hay những
định hướng cụ thể trong những bài học tiếp theo đặc biệt là các lớp học
cao hơn.
Cuối cùng là hoạt động cũng cố, dặn dò: Thực tế trong quá trình đi
thăm lớp dự giờ ta thấy vẫn còn một số giáo viên vẫn chưa coi trọng hoạt
động này hoặc nếu có đi chăng nữa cũng mang tính chất qua loa, thậm
chí còn có những đồng chí còn quên không củng cố dặn dò đây cũng
chính là một hạn chế có thể nói là chưa tích cực trong dạy học mĩ thuật
nói chung và dạy phân môn vẽ tranh nói riêng.
Như chúng ta đã biết trong một tiết dạy học mĩ thuật thời gian chỉ

SL TL SL TL SL TL
1A 22 6 27,2% 16 72,8% 0 0%
1B 22 8 36,4% 14 63,6% 0 0%
1C 24 7 29,2% 16 66,6% 1 4,2%
2A 21 12 57,1% 9 42,9% 0 0%
17
2B 21 8 38,1% 13 61,9% 0 0%
2C 24 9 37,5% 14 58,3% 1 4,2%
3A 30 11 36,7% 18 60,0% 1 3,3%
3B 20 7 35,0% 13 65% 0 0%
4A 19 8 42,0% 11 58,0% 0 0%
4B 20 8 40,0% 12 60,0% 0 0%
4C 25 9 36,0% 15 60,0% 1 4,0%
5A 23 11 48,0% 12 52,0% 0 0%
5B 19 9 47,0% 10 53,0% 0 0%
5C 24 12 50,0% 12 50,0% 0 0%
III. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT:
1. Kết luận:
Như chúng ta đã biết Mĩ thuật là một môn học mang tính trừu
tượng nhưng lại rất chân thực và gần gũi với đời sống tinh thần của các
em.
Mục tiêu của giáo dục thẩm mĩ trong nhà trường là không nhằm
đào tạo các em hoạ sĩ hay những nhà nghiên cứu về nghệ thuật mà thông
qua môn hoạ này nhằm khơi dậy đời sống tinh thần, óc tư duy sáng tạo
của các em từ đó giúp các em trở thành những con người hoàn thiện cả
về "Đức - Trí - Thể - Mĩ" đáp ứng được với nhu cầu của xã hội ngày
càng phát triển.
Vậy để giúp học sinh yêu thích và học tốt môn Mĩ thuật nói chung
và phân môn Vẽ tranh nói riêng mỗi người giáo viên cần:
Phải luôn tạo được tâm lý vui tươi phấn khởi của tiết học, tránh sự

đáp ứng được với yêu cầu đổi mới như tranh, ảnh, vật mẫu và đèn chiếu
là một trong những trang thiết bị phục phụ rất có hiệu quả trong dạy học
đặc biệt là dạy học môn Mĩ thuật vì vậy mong các cấp quan tâm và cấp
cho các nhà trường.
19
XÁC NHẬN CỦA THỦ
TRƯỞNG ĐƠN VỊ
HIỆU TRƯỞNG
(Đã ký)
Lê Văn Vượng
Cẩm Thủy, ngày 28 tháng 03 năm
2013
Tôi xin cam đoan đây là SKKN
của mình viết, không sao chép nội
dung của người khác

Người viết
(Đã ký)

Nguyễn Văn DươngTÀI LIỆU THAM KHẢO
20
- Sách Mĩ thuật lớp 4, 5 và vở tập vẽ lớp 1, 2, 3, 4, 5. ( Nhà xuất
bản Giáo dục)
- Sách nghệ thuật lớp 1, 2, 3 và sách giáo viên Mĩ thuật lớp 4, 5.
( Nhà xuất bản Giáo dục)
- Sách Mĩ thuật và phương pháp dạy học (Nhà xuất bàn Giáo dục).
- Sách tâm lý học lứa tuổi và tâm lý học sư phạm (Nhà xuất bản
22

24 Nhận xét đánh giá của hội đồng khoa học Sở Giáo dục:
25