Nguyễn Thị Kim Tánh – TH Nguyễn Bá Ngọc, Pleiku
MỘT SỐ BIỆN PHÁP
RÈN HỌC SINH VIẾT CHỮ ĐẸP - GIỮ GÌN VỞ SẠCH SẼ
HỌ VÀ TÊN: NGUYỄN THỊ KIM TÁNH
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Từ xưa đến nay, người Việt Nam rất coi trọng chữ viết.
Trong lịch sử nước ta, có những danh nhân nổi tiếng văn hay chữ
tốt, được nhân dân ta truyền tụng từ đời này sang đời khác, lấy
đó làm gương cho học trò bao thế hệ noi theo như Cao Bá Quát,
Nguyễn Văn Siêu Theo quan niệm của ông cha ta: “Văn là
người, chữ cũng là người”. Nhà văn Nguyễn Du lại có câu: “Nết
nhà văn lựa nên văn chương”, ý nói văn chương chữ nghĩa thể
hiện sự giáo dục và kết quả giáo dục của con người. Ngày nay,
cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã nhắc nhở nhà giáo chúng ta
qua lời dạy: “ Chữ viết cũng là một biểu hiện của nết người. Dạy
cho các em viết đúng, viết cẩn thận, viết đẹp là góp phần rèn
luyện cho các em đức tính cẩn thận, lòng tự trọng đối với mình
cũng như đối với thầy cô giáo và bạn đọc vở của mình”.
Từ những vấn đề trên, bản thân là giáo viên Tiểu học, là
người trực tiếp hàng ngày dạy dỗ các em, không chỉ truyền thụ
cung cấp giúp các em nắm vững kiến thức mà còn phải tìm ra
những biện pháp hữu hiệu để giúp các em viết chữ đẹp - giữ gìn
vở sạch sẽ. Có như thế mới đáp ứng được mục tiêu giáo dục
hiện nay.
1. Cơ sở lí luận1
Nguyễn Thị Kim Tánh – TH Nguyễn Bá Ngọc, Pleiku
Đối với học sinh Tiểu học, việc rèn luyện cho các em có nề nếp
thói quen “viết chữ đẹp - giữ vở sạch sẽ” là một việc phải thường

- Một số giáo viên mải cuốn hút chạy theo chất lượng, quên đi
việc rèn chữ cho học sinh.
- Giờ Tập viết, giáo viên dạy qua loa đại khái, làm việc riêng,
cứ phó thác cho học sinh viết sao thì viết, miễn sao viết đầy trang
vở là được.
- Rất ít khi nhắc nhở học sinh về việc rèn chữ viết và giữ gìn
vở sạch sẽ. Cho nên cũng không tổ chức thi vở sạch chữ đẹp tại
lớp. Hàng tháng, cứ đánh giá cảm tính, đại khái vào sổ chủ nhiệm
cho có số lượng.
b. Học sinh:
- Một số học sinh thiếu tính cẩn thận, đi học hay quên sách vở
và đồ dùng học tập, khi viết bài không tuân theo sự chỉ dẫn của
giáo viên, ưa tự do.
- Chữ viết không đúng kích cỡ, viết không đẹp, không chân
phương.
- Cách ngồi viết, để vở, cầm bút không đúng qui cách.
- Một số em viết với tốc độ quá nhanh nên dẫn đến chữ viết
quá xấu, nguệch ngoạc.
- Bài viết hay tẩy xoá, trình bày không đẹp.3
Nguyễn Thị Kim Tánh – TH Nguyễn Bá Ngọc, Pleiku
* Từ thực trạng trên, muốn thực hiện tốt việc rèn học sinh
viết chữ
đẹp - giữ gìn vở sạch, trước tiên, giáo viên cần thăm dò, khảo sát
phân loại học sinh.
Trong tháng 9, sau gần một tháng học, tôi đã tiến hành kiểm
tra vở của cả lớp, phân loại như sau:
Sĩ số

Nguyễn Thị Kim Tánh – TH Nguyễn Bá Ngọc, Pleiku
ngang qua ở giữa, chừa hai bên, mỗi bên ba ô li vở, sau mỗi buổi
học phải gạch ngang qua hết chỉ chừa lề và chỉ viết một màu
mực.
* Chữ đẹp: Đạt điểm: 8; 9; 10 với điều kiện:
Chữ đẹp, chân phương tức là rõ ràng, ngay ngắn các nét,
viết đúng và đều nét, viết đúng kích cỡ, viết liền nét giữa các con
chữ cái. Đầu câu phải viết hoa, đầu dòng phải lùi vào cách lề một
ô li vở, không tẩy xóa.
Tôi phô tô cho mỗi học sinh Bảng tiêu chuẩn đánh giá xếp
loại, yêu cầu các em mang về đưa cho bố mẹ tham khảo, sau đó,
nhờ bố mẹ dán vào ngay trang đầu của vở ghi đầu bài.
Qua giải pháp này, tôi nhận thấy, phần nào các em cũng
được sự quan tâm nhắc nhở của bố mẹ, đồng thời luôn túc trực
với các em hàng ngày, hàng giờ để các em luôn ghi nhớ về tiêu
chuẩn đánh giá, xếp loại trên. Cũng từ đó, các em có ý thức tốt
trong việc rèn chữ và giữ gìn vở sạch sẽ.
2. Biện pháp 2: Tổ chức thi viết chữ đẹp - giữ gìn vở
sạch 2 tháng/ lần - có thưởng.
Trong buổi họp phụ huynh học sinh đầu năm, tôi thông báo
2 tiêu chuẩn trên cho phụ huynh nắm và đề nghị phụ huynh luôn
quan tâm nhắc nhở con em mình thực hiện tốt. Tôi vạch ra kế
hoạch: Cứ 2 tháng, tổ chức thi vở sạch - chữ đẹp một lần trong5
Nguyễn Thị Kim Tánh – TH Nguyễn Bá Ngọc, Pleiku
lớp, chọn vài bộ xuất sắc khen thưởng. Để có phần thưởng động
viên cho các em, tôi huy động sự trợ giúp của Ban đại diện cha
mẹ học sinh, làm công tác tư tưởng với phụ huynh cả lớp, trích

học, từng tiết học, tôi thường xuyên nhắc nhở đối với những em
chưa thực hiện đúng yêu cầu trên.
a/ Tư thế ngồi viết:

- Khi ngồi viết, các em cần ngồi ngay ngắn với tư thế thoải
mái, không gò bó dễ gây tê mỏi. Hai tay phải đặt đúng điểm tựa
qui định mới điều khiển cây bút theo sự chỉ huy của não được.
Mắt cách vở từ 25 - 30 cm, không được nhìn quá gần vở vì thiếu
ánh sáng sẽ dẫn đến gây cận thị.
- Cột sống lưng luôn ở tư thế thẳng đứng, vuông góc với mặt
ghế ngồi. Không ngồi vặn vẹo, không nằm dài trên bàn, nếu thế
lâu dần sẽ thành tật, dẫn đến cong vẹo cột sống, rất khó chữa
sau này.
- Hai chân thoải mái, không để chân co, chân duỗi khiến cột
sống phải lệch vẹo và chữ viết sẽ xiên lệch theo .
- Tay trái đặt trên mặt bàn, bên trái vở, bàn tay trái tì vào mép
vở giữ vở không xê dịch khi viết. Cánh tay phải cũng để trên mặt
bàn. Với cách để tay như vậy, khi viết, bàn tay và cánh tay phải
có thể dịch chuyển thuận lợi từ trái sang phải dễ dàng.
b / Cách cầm bút 7
Nguyễn Thị Kim Tánh – TH Nguyễn Bá Ngọc, Pleiku
Khi viết, học sinh cầm bút và điều khiển bút bằng ba ngón
tay (ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa). Không cầm bút quá chặt,
đầu ngón trỏ cách đầu ngòi bút chừng 2,5 cm, đặt ở phía trên đầu
ngón tay cái giữ bên trái, phía bên phải của đầu bút tựa vào cạnh
đốt đầu ngón tay giữa. Ba điểm tựa này giữ bút và điều khiển
ngòi bút dịch chuyển linh hoạt. Mép bàn tay là điểm tựa của cánh

sinh coi thầy cô như tấm gương sáng để các em noi theo. Từng
con chữ viết mẫu trong tiết Tập viết, cách trình bày bảng, chữ viết
trên bảng, chữ viết của giáo viên khi chấm bài, chữa bài, ghi lời
nhận xét trong vở học sinh cũng như điểm số đều được học sinh
quan sát, coi đó như loại chữ mẫu. Vì thế, thời gian ở nhà, bản
thân tôi luôn cố gắng luyện viết chữ đúng mẫu, đúng kích cỡ, viết
đẹp, rõ ràng để khỏi lúng túng khi lên lớp. Trình bày bảng khoa
học, thẩm mĩ, không gạch chân bằng tay.
6. Biện pháp 6: Rèn học sinh viết chữ đẹp - giữ gìn vở
sạch thông qua dạy phân môn Chính tả:
Trong tiết Chính tả, sau khi hướng dẫn học sinh phần Luyện
viết từ khó, đến khâu đọc bài cho học sinh viết, giáo viên cần đọc
thong thả và diễn cảm toàn bộ bài được chọn viết chính tả, nhằm
giúp các em có cái nhìn bao quát, có ấn tượng chung về nội dung
của bài viết, làm cơ sở cho việc viết chính tả của học sinh. Khi
đọc bài cho học sinh viết, giáo viên cần đọc chuẩn xác, phải đúng
với chính âm, đọc thong thả, rõ ràng từng câu. Nếu gặp câu văn
dài, giáo viên có thể đọc theo từng cụm từ (cụm từ ấy phải diễn
đạt một ý nhỏ). Mỗi câu, mỗi cụm từ phải đọc từ 2 đến 3 lần, tốc9
Nguyễn Thị Kim Tánh – TH Nguyễn Bá Ngọc, Pleiku
độ đọc phải phù hợp, tương ứng với tốc độ viết của học sinh. Cả
việc đọc (của giáo viên) và việc viết (của học sinh) đều không
theo từng từ riêng lẻ mà phải gắn với cả câu (hoặc cụm từ) trọn
nghĩa. Như vậy, học sinh viết chính tả trên cơ sở thông hiểu từ
ngữ, thông hiểu nội dung văn bản, sẽ tránh được các lỗi do
không hiểu những gì mình viết và với cách đọc như vậy, học sinh
sẽ có cơ hội rèn chữ đẹp, giữ gìn vở sạch.

thân/, chỉ dám đi từng bước nhẹ /. Họ như con chim / nhìn quãng
trời rộng muốn bay/, nhưng còn ngập ngừng e sợ /. Họ thèm
vụng và ước ao/ thầm được như những người học trò cũ /, biết
lớp/, biết thầy/ để khỏi phải rụt rè/ trong cảnh lạ./
* Như vậy, học sinh viết chính tả trên cơ sở thông hiểu từ
ngữ, thông hiểu nội dung văn bản, sẽ tránh được các lỗi do
không hiểu những gì mình viết và với cách đọc như vậy, học sinh
sẽ có cơ hội rèn chữ đẹp.
* Cách chấm điểm:
Như chúng ta đã biết, đối với học sinh Tiểu học, điểm số
hằng ngày của hai môn Toán và Tiếng Việt chỉ là cơ sở cho chúng
ta cũng như phụ huynh tham khảo để nắm bắt tình hình học tập11
Nguyễn Thị Kim Tánh – TH Nguyễn Bá Ngọc, Pleiku
của con em mình chớ không ảnh hưởng gì đến kết quả đánh giá
xếp loại học sinh. Chính vì thế, việc chấm điểm môn Chính tả cần
phải gắt hơn thì từ đó, các em mới có ý thức giữ gìn vở sạch sẽ,
rèn viết chữ đẹp. Việc quy định chấm điểm môn Chính tả, tôi đưa
ra tổ tham khảo thống nhất, xin ý kiến của nhà trường đồng ý rồi
trong buổi họp phụ huynh học sinh đầu năm, tôi phổ biến thì hầu
hết phụ huynh nhất trí 100%. Sau đó, thông báo cho học sinh
trong lớp nắm luôn các tiêu chuẩn đó. Từ đó, mới áp dụng vào
việc chấm điểm. Trong tiết Chính tả, tôi thường chấm từ 5 -7 bài,
điểm chính tả tôi chấm riêng, điểm chữ viết tôi chấm riêng. Đối
với điểm chính tả, nếu bài viết bẩn, dập xóa nhiều, tôi trừ từ 1- 2
điểm, nếu chữ Chính tả không gạch chân, tôi trừ tiếp 1điểm nữa.
Đối với điểm chữ viết nó là cơ sở để giáo viên đánh giá xếp loại
Vở sạch chữ đẹp của học sinh hàng tháng. Điểm chữ viết đạt 10

b. Về phấn viết:
Tôi cũng rất quan tâm đến chất lượng phấn viết, không cho
học sinh viết phấn quá cứng hoặc phấn kém phẩm chất, có sạn,
vì dùng loại phấn này các em rất vất vả mà nét phấn viết không rõ
ràng, chữ viết không đẹp.
Tôi thiết nghĩ, bước chuẩn bị cho học sinh viết trên bảng
con là rất quan trọng, vì các em có viết chữ ở bảng con đẹp, đúng
mẫu thì viết chữ trong vở mới đẹp, mới đúng. Để dạy Tập viết đạt
hiệu quả, giáo viên cần sử dụng Bộ chữ viết mẫu được ban hành
của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Những chữ viết mẫu này nhằm mục13
Nguyễn Thị Kim Tánh – TH Nguyễn Bá Ngọc, Pleiku
đích giúp học sinh khắc sâu những biểu tượng về chữ viết, có ý
thức viết đúng mẫu và tạo không khí sôi nổi, phấn chấn trong quá
trình dạy học viết chữ theo hướng đổi mới phương pháp dạy học.

Giáo viên cho học sinh quan sát mẫu chữ, để các em phát
hiện sự giống và khác nhau của chữ đang học và đã học. Từ đó
khắc sâu những biểu tượng về chữ viết. Giáo viên phải phân tích
được cấu tạo chữ: gồm mấy nét, đó là những nét gì, nói được qui
trình viết chữ, sự liên kết phối hợp của các nét ra sao? Điểm đặt
bút và điểm dừng bút của chữ ở vị trí nào trên dòng kẻ.

Giáo viên phải viết mẫu lên bảng, viết từ từ, chậm rãi, vừa
viết vừa giải thích điểm đặt bút, qui trình, độ cao, điểm dừng
bút Khi viết, người hơi đứng nghiêng sang một bên để cho học
sinh quan sát thấy được tay giáo viên viết từng nét để các em bắt
chước. Sau đó, học sinh luyện viết trên bảng con, giáo viên nhận

nhỏ, giáo viên cho học sinh biết: đối với chữ cỡ nhỏ, có độ cao
bằng 1/2 độ cao của chữ cỡ vừa . Như vậy học sinh biết được
chữ G cỡ nhỏ có độ cao là 4 li.15
Nguyễn Thị Kim Tánh – TH Nguyễn Bá Ngọc, Pleiku
Giáo viên tiến hành viết mẫu, vừa viết, vừa nêu quy trình
viết: Từ giữa đường kẻ 3 và 4 (tính từ dưới chân chữ lên), đặt
bút, viết nét cong dưới nối liền với nét cong trái tạo vòng xoắn to
ở phía trên giống như chữ C, chuyển hướng viết nét khuyết
ngược, dừng bút tại giữa đường kẻ ngang thứ 1 và thứ 2.
G
* Ví dụ 2: Dạy bài Ôn chữ hoa K
a/Bước 1: Ôn chữ hoa K cỡ vừa:
- - Giáo viên đưa mẫu chữ viết hoa K cỡ vừa cho học sinh quan
sát.
K
GV: Em hãy cho biết chữ K gồm mấy nét?
HS: Trả lời, giáo viên củng cố: chữ K gồm 3 nét (Giáo viên vừa
củng cố vừa dùng thước chỉ vào các nét đó)
+ Nét 1: kết hợp của 2 nét cơ bản: cong trái và lượn ngang.
+ Nét 2: nét móc ngược trái, phần cuối lượn vào trong.
+ Nét thứ ba: là kết hợp của 2 nét cơ bản: móc xuôi phải và
móc ngược phải nối liền nhau, tạo thành một vòng xoắn nhỏ giữa
thân chữ.
GV:
Em hãy quan sát chữ K có những nét nào hợp lại với nhau
tạo thành chữ hoa đã học?
HS: Chữ K có nét thứ nhất nối liền với nét thứ hai tạo thành chữ I

- Trước khi học sinh luyện viết vào bảng con, giáo viên yêu cầu
học sinh phải hiểu về từ ứng dụng trên.
GV: Phan Bội Châu là người như thế nào?
HS trả lời, giáo viên củng cố: Phan Bội Châu sinh năm 1867, mất
năm 1940 là một nhà cách mạng vĩ đại đầu thế kỉ XX của Việt
Nam. Ngoài hoạt động cách mạng, ông còn viết nhiều tác phẩm
văn thơ yêu nước.
- Từ việc nhận thức về nội dung, học sinh hiểu được Phan Bội
Châu là tên riêng của người nên phải viết hoa các chữ cái đầu
mỗi tiếng.
- Lưu ý cho học sinh về độ cao các con chữ; việc nối liền nét giữa
các chữ cái với nhau cho đến việc đánh dấu thanh, về khoảng
cách giữa chữ này với chữ kia bằng một chữ cái “o” thường,
không xa quá hoặc gần sát quá.
* Chữ “ Phan”: các chữ “ a”, “n” phải viết nối liền nét với
nhau.
* Chữ “Bội”: chữ “ô” viết nối liền nét với chữ “ i ”. Đánh dấu
mũ ngay trên đầu chữ “o”, không quá to hoặc quá nhỏ mà vừa
phải, phía dưới đường kẻ ngang thứ 3, thanh nặng phải đánh
dưới chữ ô.
* Chữ “ Châu”: các chữ “â”, “u” phải viết nối liền nét nhau.
Với chữ “â”, dấu ớ đánh trên đầu chữ “a”.

18
Nguyễn Thị Kim Tánh – TH Nguyễn Bá Ngọc, Pleiku
- Giáo viên cần viết mẫu lên bảng, vừa viết, vừa giải thích cách
viết.
- Học sinh luyện viết vào bảng con, lớp nhận xét, sửa chữa
- Trước khi viết bài vào vở, giáo viên luôn nhắc nhở lại cách
để vở, cách cầm bút và tư thế ngồi. Khi các em viết bài, giáo viên

11 + 12
THÁNG
9 + 10
THÁNG
11 + 12
A 8 12 10 14
B 15 18 15 18
C 12 5 10 3
Trên đây là kết quả mà bản thân tôi đã thu gặt được nhờ đã
phối hợp một số biện pháp hữu hiệu. Từ việc rèn cho học sinh
giữ gìn vở sạch - viết chữ đẹp, phần nào đã giúp cho các em có
thói quen luôn giữ gìn đôi tay luôn sạch sẽ, quần áo, đầu tóc gọn
gàng, tạo cho các em có đức tính cẩn thận trong học tập và sinh
hoạt. Từ đó, chất lượng học tập của các em cũng ngày càng đi
lên.
2. Bài học kinh nghiệm
* Có được kết quả trên, dù chưa mĩ mãn, nhưng thực tế tôi
cũng rút ra một số bài học kinh nghiệm như sau:

20
Nguyễn Thị Kim Tánh – TH Nguyễn Bá Ngọc, Pleiku
- Trước tiên, giáo viên phải là người mẫu mực ở mọi lúc, mọi
nơi để học sinh noi gương.
- Giáo dục học sinh phải nghiêm khắc nhưng không phải bằng
vũ lực mà bằng tình thương yêu, lòng nhân ái.
- Làm tốt công tác phối kết hợp giáo dục giữa nhà trường và
gia đình ngay từ đầu năm học.
- Giáo viên phải nắm chắc kiến thức về cách viết chữ: nắm
được cấu tạo chữ và qui trình viết, phải tự rèn cho bản thân mình
viết đúng, viết đẹp. Có như vậy thì mới thuyết phục được học

rất khả quan đồng thời thúc đẩy việc tiếp thu kiến thức của học
sinh, góp phần giáo dục các em trở thành con người toàn diện.
Rất mong được sự góp ý của Ban giám khảo. Tôi chân thành
cảm ơn .

22