Một số biện pháp rèn kỹ năng viết chữ đẹp cho học sinh lớp 2
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Phần mở đầu:
Tiểu học là bậc học rất quan trọng trong việc đặt nền móng cho việc hình
thành nhân cách ở học sinh. Trên cơ sở cung cấp cho học sinh kiến thức cơ
bản ban đầu về xã hội và tự nhiên; phát triển các năng lực nhận thức và hoạt
động thực tiễn, bồi dưỡng phát huy tình cảm, thói quen, đức tính tốt đẹp của
người Việt Nam. Trong chương trình Tiểu học môn tiếng Việt có vai trò rất
quan trọng:
- Hình thành và phát triển ở học sinh Tiểu học các kỹ năng sử dụng
tiếng Việt như: nghe, nói, đọc, viết… trong các môi trường hoạt động.
- Thông qua việc dạy và học tiếng Việt góp phần rèn luyện các thao tác
tư duy.
- Cung cấp cho học sinh những kiến thức sơ giản về xã hội, tự nhiên,
con người, về văn hóa, văn học Việt nam và nước ngoài.
- Bồi dưỡng tình yêu tiếng Việt, hình thành thói quen giữ gìn sự trong
sáng , giàu đẹp của tiếng Việt; góp phần hình thành nhân cách con người Việt
Nam XHCN .
Yêu cầu tối thiểu của học sinh cuối bậc Tiểu học là phải đọc thông viết thạo. Chính vì vậy mà tập viết là một trong những nội dung có tầm quan
trọng đặc biệt ở Tiểu học. Tập viết giúp học sinh nắm vững bộ chữ cái tiếng
Việt và những yêu cầu kỹ thuật để sử dụng bộ chữ cái đó trong học tập và
giao tiếp. Với ý nghĩa này, tập viết không những có quan hệ mật thiết tới chất
lượng học tập ở các môn học khác mà còn góp phần rèn luyện một trong
những kỹ năng hàng đầu của việc học tiếng Việt trong nhà trường đó là kỹ
năng viết chữ. Tuy nhiên hiện nay vẫn còn một bộ phận khá đông học sinh
viết chữ rất xấu; viết sai lỗi chính tả, viết rất khó đọc, không đúng quy tắc
chính tả, ngữ pháp. Thậm chí có học sinh còn viết sai tên trường, tên lớp và cả
tên của chính mình. Nguyên nhân dẫn đến hiện tượng này có rất nhiều nhưng
có một phần chính ở giáo viên dạy. Có một số trường hợp do giáo viên không
hướng dẫn cụ thể về các nét viết, cách viết dẫn đến học sinh "phá cách, phá
học sinh. Đôi khi chỉ viết cho xong bài không để ý xem các em viết như thế
nào? Đã đúng chưa? Đẹp chưa?
+ Chưa dành nhiều thời gian rèn luyện chữ viết đều đặn cho học sinh.
+ Chưa thường xuyên tổ chức các kỳ thi viết chữ đẹp trong năm và
khuyến khích kịp thời những học sinh viết chữ đẹp.
+ Chưa quan tâm đúng mức tới việc nhận xét, trả bài, chữa lỗi chính tả
cho học sinh.
+ Học sinh còn thờ ơ, chưa có ý thức rèn chữ viết. Chính vì vậy việc
rèn chữ viết cho học sinh là vấn đề cấp bách đối với bản thân tôi .
*. Kết quả:
Từ những nguyên nhân trên vào đầu năm học (tháng 9/2010) tôi khảo
sát chất lượng qua một bài viết chính tả và phân loại đối tượng để có kế hoạch
rèn chữ viết cho 26 học sinh lớp 2B do tôi chủ nhiệm và thu được kết quả
sau:
- Nhóm chữ viết đẹp có 3 em chiếm 11,5%.
- Nhóm chữ viết tương đối đẹp có 10 em chiếm 38,4%.
- Nhóm chữ viết không đúng kích cỡ có 5 em chiếm 19,2%.
- Nhóm chữ viết loằng ngoằng, cẩu thả, có 8 em chiếm 28%.
Nhiều học sinh chưa biết cách trình bày bài viết và hầu hết các bài viết
chữ xấu lại rơi vào những em ngại học, các em chưa ý thức được hết tầm
quan trọng của chữ viết hoặc có em chưa được định hướng.
Giáo viên : Lê Thị Thủy
– Trường tiểu học Hoằng Trạch
3
Một số biện pháp rèn kỹ năng viết chữ đẹp cho học sinh lớp 2
kiểm tra nhóm của mình .
4. Sát sao theo dõi, tìm hiểu phân loại chữ viết của học sinh .
Giáo viên : Lê Thị Thủy
– Trường tiểu học Hoằng Trạch
4
Một số biện pháp rèn kỹ năng viết chữ đẹp cho học sinh lớp 2
5. Tổ chức cho học sinh thi viết chữ đẹp vào chiều thứ sáu của tuần thứ tư
hàng tháng. Chấm chữa, đánh giá, khen thưởng kịp thời những học sinh
có tiến bộ .
6. Giáo viên tự rèn luyện chữ viết để viết đúng mẫu, viết đẹp cho học sinh
noi theo.
Đặc biệt trước khi cho học sinh viết bài giáo viên cần nhắc lại tư thế
ngồi viết, cách cầm bút viết và cách để vở viết .
II. Các biện pháp thực hiện cụ thể :
1. Biện pháp hướng dẫn thực hiện cho từng nhóm đối tượng học
sinh:.
Để việc luyện viết có hiệu quả đối với từng học sinh, sau khi khảo sát
chất lượng chữ viết của lớp tôi đã phân nhóm chữ viết của học sinh thành 4
loại để có biện pháp, cách hướng dẫn cụ thể cho từng nhóm.
1.1. Nhóm học sinh viết chữ đẹp :
Đây là những học sinh cơ bản viết chữ đúng, nét đều tương đối đẹp.
Chữ viết của các em đúng kích cỡ, đều các nét, đúng dấu thanh và vị trí các
dấu thanh. Khoảng cách giữa các con chữ và chữ đều nhau, phân định rõ ràng,
với những học sinh này tôi luôn đánh giá cao và nêu gương cho học sinh cả
… Và đặc biệt do thói quen nói tiếng địa phương nên một số em vẫn còn
nhầm lẫn thanh hỏi; thanh ngã (chuyển tiếp /
chuyễn tiếp; mẫu giấy
?
mẩu giấy…)vì vậy trong các tiết học chính tả có các dạng bài tập này giáo
viên cần hướng dẫn kỹ để học sinh nắm vững quy tắc viết .
Hướng dẫn cụ thể các phụ âm đầu dễ nhầm lẫn như: s/x; tr/ch; d/r/gi …
hay các vần dễ nhầm như: iêm/ im; iu/ iêu /; ưu / ươu …
Khi chấm bài gặp lỗi sai thì gạch chân rồi viết lại cho đúng ra bên lề.
Hôm trả bài tôi phân loại từng nhóm đối tượng sai phần âm hay phần vần rồi
yêu cầu học sinh phát âm và viết lại chữ đó nhiều lần . Đồng thời tôi chỉ rõ
cho học sinh về quy luật viết chữ. Nhờ vậy bên cạnh viết chữ tương đối đẹp,
những học sinh này đã viết đúng chính tả và biết trình bầy đúng, đẹp như
những học sinh ở trên.
1.3. Nhóm chữ viết không đúng kích cỡ.
Đây là nhóm học sinh viết chữ trung bình. Chữ viết còn chưa đều, các
nét cong hoặc nét khuyết lúc to, lúc nhỏ; khoảng cách giữa cấc con chữ còn
chưa đều, cũng thường sai một vài lỗi chính tả nhỏ. Với nhóm học sinh viết
chữ này việc luyện viết cho các em chủ yếu là cho các em nắm vững cấu tạo
chữ và kỹ thuật viết chữ: Điểm bắt đầu, điểm kết thúc để các em viết đúng
kích cỡ, không quá to hay quá nhỏ. Cần luyện đôi bàn tay khéo léo ; tính cẩn
thận và luyện con mắt ước lượng chính xác để các con chữ nằm đúng trong ô
ly và đúng theo mẫu chữ quy định ; đặc biệt là các nét khuyết .
- Trước hết cho các em luyện viết bảng chữ cái viết thường để nắm
vững tỷ lệ các con chữ theo quy định .
Giáo viên : Lê Thị Thủy
tiến bộ tôi mới tăng dần lên hai đến ba khổ thơ hoặc một đoạn văn.
- Đối với những học sinh viết quá yếu giáo viên nên viết mẫu vài dòng,
chữ viết mẫu của giáo viên phải bằng mực đỏ đúng kích cỡ quy định và phải
đẹp thì mới ảnh hưởng tốt tới học sinh sau đó chấm chữa bài cụ thể , động
viên để các em có những bài viết tiến bộ hơn.
- Ngoài ra giáo viên còn phải gặp gỡ trao đổi với phụ huynh học sinh
về cách hướng dẫn để học sinh viết đẹp để gia đình giúp đỡ khi các em luyện
viết ở nhà.
2. Biện pháp hướng dẫn học sinh luyện viết trên lớp:
Giáo viên : Lê Thị Thủy
– Trường tiểu học Hoằng Trạch
7
Một số biện pháp rèn kỹ năng viết chữ đẹp cho học sinh lớp 2
Việc luyện viết được tôi tiến hành thường xuyên , có hệ thống trong các
giờ chính tả; thực hành luyện viết , học tăng buổi; ngoài ra tôi còn phối kết
hợp ở tất cả các môn học khác , khi hướng dẫn luyện viết tôi luôn quan tâm
đến tất cả các khâu chuẩn bị của học sinh.
2.1.Hướng dẫn sử dụng một số loại bút viết của học sinh:
Ngay từ đầu năm học tôi đã hướng dẫn học sinh, phụ huynh mua bút
viết Trường Sơn, bút lá tre … Đặc biệt hiện nay, trên thị trường có một số nơi
có phong trào dùng bút mài, đây là loại bút giúp cho học sinh viết chữ ổn định
và tương đối đẹp.Nhưng dù sử dụng loại bút nào học sinh cũng cần chú ý tới
ngòi bút : ngòi bút phải gọn nét, không thanh quá cũng không đậm quá , mực
xuống đều , kích thước thân bút phải tương ứng với kích thước bàn tay học
sinh ( Không quá to hoặc quá nhỏ ). Nhờ vậy mà chữ viết của học sinh lớp tôi
cố gắng. Có nhận xét cụ thể những lỗi sai cơ bản của học sinh để lớp rút kinh
nghiệm cho các bài viết sau đặc biệt là trong các giờ chính tả, việc giúp học
sinh nắm vững luật chính tả cũng được tôi coi trọng; Đây cũng là cơ sở để học
sinh viết đúng chính tả trong tất cả các văn bản .
Hàng tháng tôi còn tổ chức thi viết chữ đẹp. Những bài đạt đúng mẫu
luôn được lưu giữ và trở thành một phương tiện học tập để học sinh học tập
bạn.
3. Biện pháp hướng dẫn luyện chữ viết tại nhà.
Để rèn chữ viết cho học sinh, sự phối kết hợp giữa giáo viên và phụ
huynh học sinh là rất cần thiết, vì vậy tôi thường xuyên gặp gỡ trao đổi trực
tiếp với phụ huynh học sinh, tại nhà riêng của học sinh, hoặc thông qua các
buổi họp phụ huynh hay dán tiếp thông qua sổ liên lạc để cùng phụ huynh học
sinh rèn luyện chữ viết cho các em.
Mỗi học sinh có thêm một cuốn vở 5 ô li để luyện viết ở nhà và do phụ
huynh học sinh theo dõi, giúp đỡ, giáo viên sẽ kiểm tra định kỳ và giúp đỡ
uốn nắn thêm. Tôi cũng chú ý theo dõi tiến bộ về chữ viết của học sinh qua
từng học kỳ. Tôi thường xuyên chấm chữa, hướng dẫn cho những em viết còn
yếu một cáchcụ thể và tỉ mỉ. Nhờ vậy các em khắc phục được dần dần những
nét chữ ngoệch ngoặc hoặc chưa đều …
Ngoài ra tôi còn lập một bảng điểm tại lớp để hằng ngày các em tiện
theo dõi, đồng thời góp phần kích thích sự nỗ lực phấn đấu của các em.
Việc đôn đốc, kiểm tra, giám sát tôi giao cho đội ngũ cán bộ lớp, bản
thân làm nhiệm vụ cố vấn, hướng dẫn cho học sinh cách tiến hành.
4. Biện pháp hướng dẫn học sinh luyện viết và tập trình bày thông
qua các môn học khác .
Bất kỳ môn học nào tôi cũng quan tâm đến việc rèn chữ viết cho học
sinh. Từ cách trình bày một bài toán hay một bài văn, nếu bài nào trình bày
chữ xấu, sẽ không được điểm tối đa. Chính vì vậy khâu rèn chữ viết được tiến
hành liên tục, thường xuyên ở tất cả các môn học. Chỉ cần giáo viên sao
từ loại C lên loại B ; từ loại B lên loại A . Những học sinh đó tôi chú trọng
nhiều hơn, sát sao gần gũi nhiều hơn để động viên các em đó viết ,tháng sau
lại tiếp tục rèn cho vài em tiếp theo. Ngoài ra tôi còn thường kể cho các em
nghe những câu chuyện có ảnh hưởng tích cực đến việc luyện chữ của các em
như truyện về: Cao Bá Quát, Thần Siêu luyện chữ, Anh Ký đi học … hoặc các
truyện sưu tầm được từ sách, báo đặc biệt là từ báo thiếu nhi. Lứa tuổi các em
rất thích truyện vì vậy những câu chuyện này tạo hứng thú cho các em luyện
viết chữ.
Sau một giai đoạn luyện như vậy lại đến một bài thi viết theo định kỳ
(có thể kết hợp trong bài viết chính tả) và những học sinh đạt điểm cao sẽ
được tuyên dương. Tổ nào có nhiều em được tuyên dương thì tổ đó được xếp
thứ nhất trong tuần . Những viết đẹp được lưu giữ lại ở bảng thi đua của lớp.
Ngoài việc rèn luyện cho các em viết chữ đẹp, tôi còn hướng dẫn các
em đọc tốt , hiểu cái đẹp cái hay của bài học. Từ đó các em sẽ hiểu bài dẫn
đến tâm trạng khi viết "hiểu mà viết " viết mà hiểu". Đồng thời qua đó giúp
Giáo viên : Lê Thị Thủy
– Trường tiểu học Hoằng Trạch 10
Một số biện pháp rèn kỹ năng viết chữ đẹp cho học sinh lớp 2
các hiểu sâu về các đoạn văn, bài thơ trong sách , làm cơ sở để các em có thể
học tốt môn văn, giúp các em có hiểu biết sâu rộng, nhân lên lòng say mê
khám phá, tìm hiểu và tính tự giác học tập.
Niềm vui trong cô và trò là bảng điểm ngày một nâng cao, tuy nhiên
vẫn còn những tật, những thói quen khó sửa ở các em nên tôi còn giúp các em
sửa bằng cách đưa ra các chủ đề có tính mới như tập làm văn, tập làm thơ;
ngoài ra còn hướng dẫn các em ngay vào sau tiết tập đọc, tập làm văn, luyện
từ và câu … viết về các chủ đề gần gũi với các em như viết về trường, lớp, gia
Một số biện pháp rèn kỹ năng viết chữ đẹp cho học sinh lớp 2
Cách đánh giá , nhận xét, cho điểm cũng phải bằng nhiều hoạt động trò
chơi cho sinh động như : dùng thẻ, cài hoa , trao vương miện… Trong tháng ,
nếu nhóm nào dành được nhiều thẻ đỏ hoặc cài được nhiều hoa nhất là nhóm
đó thắng . Không quên chọn ra học sinh xứng đáng được nhận danh hiệu"
quán quân " trong tháng.
Phần thưởng cho những học sinh đạt giải ngoài những tràng pháo tay của
các bạn còn có một quyển vở ô ly 48 trang . Số tiền mua vở này được trích từ
tiền quỹ thưởng mà hội phụ huynh phát động và thống nhất trong cuộc họp
phụ huynh đầu năm .
- Với học sinh viết chữ đẹp: có lời nhận xét hay, động viên khích lệ.
Ví dụ:
+ Các em có nhận xét gì về chữ viết của bạn Kim Anh trong tháng
này ?
+ Chữ viết của bạn Vân rất đẹp, các em hãy học tập chữ viết và cách
trình bày bài của bạn nhé.
+ Bạn Cường đã cố gắng rất nhiều . Bạn không còn nhầm lẫn khi sử
dụng thanh hỏi, thanh ngã nữa.
- Với học sinh viết chữ còn xấu: Có lời nhận xét cụ thể, đánh giá dưới
các lỗi sai chữa lại ngay một số lỗi bằng bút đỏ và yêu cầu học sinh luyện viết
lại, khắc phục các lỗi sai. Không phê bình học sinh bằng lời quá nặng nề,
không giễu phạt học sinh xấu hổ trước lớp. Luôn sử dụng các lời khen, động
viên học sinh:
+ Em viết con chữ "H" đúng 2.5 ly cho cô.
+ Em cần chú ý viết đều các nét chữ.
+ Em phải đánh dấu thanh cho đúng phần trọng âm.
+ Em cố gắng lên nhé, em sắp viết đẹp rồi đấy …
7. Biện pháp chú ý đổi mới cách dạy và rèn luyện chữ viết của
giáo viên:
Giáo viên : Lê Thị Thủy
– Trường tiểu học Hoằng Trạch 13
Một số biện pháp rèn kỹ năng viết chữ đẹp cho học sinh lớp 2
Sau một năm học, với những biện pháp rèn chữ viết mà tôi đã trình bày
ở trên, tôi nhận thấy chất lượng chữ viết của lớp được nâng lên rõ rệt. Đa số
học sinh viết đúng, có nhiều em viết đẹp. Điều đó được thể hiện qua:
1.1. Kỳ thi học sinh viết chữ đẹp cấp huyện lớp do tôi phụ trách có 2 em dự
thi và đều đạt giải.
Em Lê Viết Đạt - Đạt giải nhất
Em Lê Thị Mai - Đạt giải nhì.
Và em Lê Viết Đạt được dự thi viết chữ đẹp cấp tỉnh
1.2. Kết quả nâng bậc trong năm học 2010- 2011
Tháng
9
10
11
12
1
2
3
4+5
Chữ viết loại A
Số lượng Tỉ lệ
3
11,6%
26,9%
5
19,2 %
Chữ viết loại C
Số lượng Tỉ lệ
13
50%
8
30,8%
7
26.9%
4
15,4%
0
0
0
0
Cho đến nay lớp tôi vẫn còn 5 em viết chữ loại B, tôi sẽ cố gắng nhiều
hơn, sát sao nhiều hơn để uốn nắn các em từ nay đến cuối năm học sẽ đưa
chất lượng chữ viết lên cao hơn.
Từ thực tế áp dụng một số kinh nghiệm rèn chữ viết cho học sinh bước
đầu tôi đã thu được những kết quả đáng phấn khởi. Đó là món quà thiết thực
tặng tôi , khuyến khích tôi hãy cố gắng hơn nữa vì học sinh thân yêu.
2. Kiến nghị, đề xuất :
+ Đề nghị phòng giáo dục mở nhiều chuyên đề luyện chữ viết cho giáo
viên và học sinh.
+ Đề nghị nhà trường tổ chức kiểm tra chữ viết đẹp của giáo viên và
học sinh một cách đều đặn, thường xuyên, có khen thưởng khuyến khích kịp
Giáo viên : Lê Thị Thủy
– Trường tiểu học Hoằng Trạch 15
Một số biện pháp rèn kỹ năng viết chữ đẹp cho học sinh lớp 2
Giáo viên : Lê Thị Thủy
– Trường tiểu học Hoằng Trạch 16
Một số biện pháp rèn kỹ năng viết chữ đẹp cho học sinh lớp 2
Giáo viên : Lê Thị Thủy
– Trường tiểu học Hoằng Trạch 17
Một số biện pháp rèn kỹ năng viết chữ đẹp cho học sinh lớp 2
Giáo viên : Lê Thị Thủy
– Trường tiểu học Hoằng Trạch 18
Một số biện pháp rèn kỹ năng viết chữ đẹp cho học sinh lớp 2
PHÒNG GIÁO DỤC HOẰNG HOÁ
TRƯỜNG TIỂU HỌC HOẰNG TRẠCH