UBND TỈNH HẢI DƯƠNG
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN
MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN VỞ SẠCH, VIẾT CHỮ ĐẸP
CHO HỌC SINH LỚP 3

Năm học 2014 – 2015
1


THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến :
“Một số biện pháp rèn vở sạch, viết chữ đẹp cho học sinh lớp 3”.
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Môn Tiếng việt- Lớp 3.
3. Tác giả:
- Họ và tên: Dương Thị Thúy.

Nam (Nữ ): Nữ

- Ngày/ tháng/ năm sinh: 16/ 10/ 1966
- Chức vụ: Giáo viên.
- Đơn vị công tác: Trường Tiểu học An lạc.
- Điện thoại: 0986 429 156.
4. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:
- Trường Tiểu học An Lạc.
- Địa chỉ: Bờ Đa – An Lạc – Chí Linh – Hải Dương.
- Điện thoại: 03203.888.016
5. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
- Cơ sở vật chất phòng học tốt
- Có đầy đủ các đồ dùng cần thiết cho việc nghiên cứu và áp dụng: Trang

nhà trường, tôi đã đề ta các biện pháp nâng cao chất lượng về giữ vở sạch, viết
chữ đẹp như nghiên cứu các tài liệu để nắm chắc chương trình, mẫu chữ, bồi
dưỡng thêm chuyên môn nghiệp vụ phương pháp giảng dạy, tìm hiểu nguyên
nhân của việc viết xấu, viết sai.
Từ việc nắm chắc các đối tượng, tôi đã đề ra các việc làm cụ thể từng
bước rèn cho học sinh kĩ năng viết chữ đặc biệt là rèn chữ trong phân môn
Chính tả, Tập viết…
Các biện pháp của tôi xuất phát từ những kinh nghiêm trong suốt quá trình
dạy học, kinh nghiệm dạy từng phân môn, kinh nghiệm chủ nhiệm lớp…
Sáng kiến khi áp dụng đem lại hiệu quả thiết thực. Chất lượng chữ viết
của học sinh ngày được nâng lên. Học sinh hứng thú học tập, say mê viết chữ
và viết đẹp. Các em có thói quen giữ gìn sách vở cẩn thận sạch sẽ. Các em
không những tiến bộ về chữ viết mà còn tiến bộ các môn học khác nữa. Các em

3


cẩn thận chu đáo trong việc soạn sách, soạn vở, cách trình bày bài. Các
biện pháp của tôi đã thể hiện được phương pháp dạy học mới, phát huy tính chủ
động sáng tạo của học sinh.
Vì Tiểu học là bậc học nền tảng. Do đó, mỗi thầy cô giáo cần phải nhiệt
tình trong công tác giảng dạy, trao dồi cho các em những tri thức vốn có quý
nhất, là chìa khoá, là công cụ để các em làm hành trang bước vào đời. Sau khi
áp dụng các biện pháp nêu trên, tôi thấy chất lượng chữ viết của lớp ngày càng
đẹp và đúng mẫu hơn. Sách vở của các em cũng được giữ gìn cẩn thận.
Theo tôi, những biện pháp nêu trên dễ thực hiện có thể áp dụng được ở nhiều
giáo viên, nhiều khối lớp và sẽ được nhân rộng ra ở trong trường để chữ viết
của các em ngày càng hoàn thiện hơn nữa góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm
vụ giáo dục của chúng ta hiện nay.
.

giải cao trong các kì thi. Chữ viết của các em chuẩn về mẫu chữ, các đường nét
cong lượn hài hòa. Các em đã viết chữ đẹp lại trình bày khoa học. Bên cạnh đó
thì vẫn còn nhiều em chữ xấu, nét chữ nguệch ngoạc, sai lỗi không bám li bám

5


dòng. Để phát huy phong trào chữ viết ngày một nâng cao và tâm nguyện mong
muốn học sinh viết đẹp, tôi chọn đề tài về công tác rèn vở sạch, viết chữ đẹp
cho học sinh, góp phần nâng cao chất lượng chữ viết và giúp học sinh phát triển
toàn diện.
1.2. Phạm vi, đối tượng nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu: Phương pháp rèn vở sạch, viết chữ đẹp cho học
sinh lớp 3.
- Phạm vi nghiên cứu: Học sinh lớp 3
1.3. Mục tiêu nghiên cứu:
Xây dựng được biện pháp rèn vở sạch, viết chữ đẹp lớp 3 nhằm nâng cao
chất lượng chữ viết cũng như chất lượng các môn học khác.
1.4. Nhiệm vụ nghiên cứu:
Điều tra thực tế tình hình học sinh đặc biệt là chữ viết của học sinh, dự giờ
thăm lớp nắm tình hình giảng dạy của giáo viên, thống kê những ưu nhược
điểm, đúc rút kinh nghiệm đưa ra biện pháp rèn vở sạch, viết chữ đẹp có hiệu
quả.
Đem sáng kiến này áp dụng vào công tác giảng dạy, nâng cao chất lượng
học sinh.
1.5. Các phương pháp nghiên cứu:
Tiến hành sáng kiến này tôi đã dùng các phương pháp sau:
+ Phương pháp điều tra giáo dục: Điều tra thực trạng học sinh, những tồn
tại của giáo viên để từ đó có kế hoạch tiến hành.
+ Phương pháp quan sát: Quan sát học sinh trong việc học tập, đặc biệt là

vậy việc rèn học sinh viết chữ đẹp giữ vở sạch là cả một quá trình, đòi hỏi mỗi
thày cô phải bỏ nhiều công sức, lòng tâm huyết nhiệt tình thì mới đạt được chất
lượng học sinh.
3. Thực trạng của vấn đề:
Từ thực tế ta thấy học sinh còn nhiều em vở thì nhàu nát, quăn mép, giây
bẩn từ trong vở ra đến ngoài bìa. Các em viết chữ thì xấu, viết sai chính tả,
không bám li bám dòng, nét chữ nguệch ngoạc. Các em ngồi học nhưng không
chú ý nên nghe nhầm rồi dẫn đến viết sai. Trong mỗi chữ thì nét cao, nét thấp,

7


hoảng cách không đều đổ nghiêng đổ ngả. Học sinh thờ ơ không biết lo
học. Những em này thường là do phụ huynh chưa quan tâm, trình độ hạn chế,
không có phương pháp hướng dẫn. Có những phụ huynh bằng lòng với con em
mình cho rằng chữ viết của bố mẹ xấu thì bây giờ chữ của con cũng xấu, thờ ơ
trước lời nhận xét của giáo viên không hỗ trợ giáo viên trong việc rèn cặp con
cái. Chính vì vậy mà một số giáo viên còn lúng túng khi xử lí các tình huống,
các đối tượng này. Một số giáo viên cũng đã bỏ nhiều công sức ra rèn cặp
nhưng học sinh tiến bộ rất ít nên dẫn đến chán nản bỏ dở giữa chừng.
Bởi vậy, để khắc phục được các vấn đề trên là cả một quá trình kiên trì bền
bỉ và đầy khó khăn vất vả của người giáo viên.
4. Các giải pháp, biện pháp thực hiện:
Để đi sâu vào vấn đề này, tôi lần lượt tiến hành các công việc sau:
4.1. Nghiên cứu các tài liệu liên quan đến việc dạy chữ theo kiểu chữ
hiện hành.
Tôi tìm đọc, nghiên cứu các tài liệu tham khảo như :
+ Bộ chữ theo mẫu ban hành Quyết định số 31/2002/QĐ-BGD&ĐT ngày
14/06/2002 của Bộ trưởng BGD và Đào tạo.
+ Các loại sách tham khảo: Sách giáo viên, vở tập viết, vở luyện viết

C
SL
%
SL
%
SL
%
SL
%
10
33.3
15
50.
11
36.7
4
13.3
0

Nhìn vào chất lượng khảo sát tôi thấy chất lượng vở sạch của lớp tôi rất thấp.
Vở thì bẩn, quăn mép có em vở còn bị long bìa. Số lượng các em chữ đạt loại A
còn ít. Nhiều em chữ nguệch ngoạc không bám li bám dòng. Tốc độ viết của
học sinh còn chậm. Một số em nhận thức chậm. Một số em do tính cẩu thả nên
viết ngoáy. Một số em viết không đúng điểm đặt bút, điểm dừng bút, nhấc bút
còn tuỳ tiện. Có em viết không đúng mẫu còn tỏ ra chán chường khi viết bài…
Chất lượng vở sạch viết chữ đẹp của học sinh thấp là do những nguyên
nhân sau:
* Vở:
+ Các em cất sách vào cặp chưa cẩn thận, cất không đúng chiều.
+ Mở vở ra viết cũng chưa cẩn thận.

Chọn vở giấy dày, khi viết không thấm mực, ô li đều không bị lỗi. Chọn
được vở đẹp là điều kiện thuận lợi cho học sinh thể hiện chữ viết của mình.
+ Hướng dẫn cho học sinh cách giữ vở:
- Ngay từ đầu năm học giáo viên chủ nhiệm thống nhất bọc vở cho học sinh
ngoài tờ giấy bao bên trong, bên ngoài còn được bọc thêm một tờ bọc nhựa
( loại nhựa ép plastic), loại nhựa này rất tốt, giữ vở cả năm học .
- Để vở được sạch không bị quăn góc, không bị vết lem bẩn do mồ hôi tay và
hạn chế được tình trạng chữ bút in từ trang này sang trang khác, mỗi em cần sử
dụng tờ giấy kê ( loại giấy bìa ) bọc cả quyển vở bên ngoài lẫn bên trong, khi
viết trang nào lật trang đó lên và một tờ giấy kê rời có kích thước chiều rộng
khoảng 15cm, chiều dài hơn chiều ngang quyển vở. Khi viết ta đặt tờ giấy kê
nằm ngang cho mồ hôi tay không bị thấm vào vở và không quăn góc.
Mỗi quyển vở đều có nhãn, nhãn phải dán ngoài bìa vở bên phải góc trên
quyển vở. Để cho vở được mới và trắng lâu dài, giáo viên cần hướng dẫn mỗi
em cần có một chiếc khăn lau tay (nhỏ) để tiện cho việc giữ vở sạch-viết chữ
đẹp.
4.4. Biện pháp rèn học sinh viết chữ đẹp.
10


Từ thực tế của lớp, căn cứ vào các khuyết điểm của học sinh, tôi tiến hành
các biện pháp như sau:
4.4.1. Chọn bút: Giáo viên chủ nhiệm nên cho học sinh lớp mình sử dụng
loại bút máy có nét thanh, nét đậm. Bút có đẹp thì chữ mới đẹp và loại bút này
rất thuận tiện cho việc luyện chữ viết đẹp.
- Khuyến khích vận động phụ huynh học sinh mua bút máy 100% đây là điều
đáng mừng và hết sức cần thiết cho các em khi “rèn chữ-giữ vở sạch”.
- Khi cho các em viết bút máy tôi hướng dẫn cho các em rất kĩ về cách sử
dụng và bảo quản bút, cách bơm mực,… để làm sao cho bút được sử dụng lâu
dài và không lem mực ra vở.

uốn nắn kịp thời những em có tư thế ngồi không đúng, cầm bút sai và phải
thường xuyên theo dõi, nhắc nhở những học sinh này trong suốt buổi học.
4.4.4. Hướng dẫn cách viết:
a . Hướng dẫn học sinh viết chuẩn các nét cơ bản.
Để hướng dẫn học sinh viết đúng các nét cơ bản cho học sinh, tôi đã sắp
xếp các chữ cái theo nhóm đồng dạng để sửa cho học sinh. Cứ vài ngày tôi
hướng dẫn sửa một nhóm chữ cái, đến khi nào học sinh sửa được tôi mới
chuyển sang nhóm chữ cái khác.
+ Nhóm chữ cái có nét cơ bản là nét cong: Gồm chữ o, ô, ơ, e, ê, x
Ở nhóm chữ này, các em thường hay mắc lỗi là điểm đặt bút của các em
chưa chuẩn. Các em đặt bút cao hơn so với chữ mẫu, vì vậy khi vòng nét chữ
không đủ độ rộng trông rất xấu. Khi sửa các chữ cái này tôi viết mẫu lại trên
bảng cho học sinh quan sát và lưu ý các em điểm bắt đầu của chữ viết (luôn bắt
đầu thấp hơn đường kẻ ngang thứ 2 với chữ cỡ nhỏ. Có như vậy khi viết vòng
nét mới đủ độ rộng của chữ).
+ Nhóm chữ cái có nét cơ bản là nét cong phối hợp với nét móc và nét
thẳng: Gồm d, đ, a, ă, â.
Ở nhóm chữ cái này các em thường hay mắc lỗi cơ bản là kĩ thuật lia bút
trên không chưa chuẩn và điểm kết thúc chưa đúng. Khi sửa lỗi này tôi luôn lưu
ý các em điểm dừng bút của các chữ cái có nét móc luôn ở giữa dòng li thứ
nhất (với chữ cỡ nhỏ). Còn khi lia bút cần chú ý áng chừng sao cho các nét
không xa nhau.

12


+ Nhóm các chữ cái có nét cơ bản là nét khuyết phối hợp với nét cong
nét móc: Gồm g, y, l, h, b.
Ở nhóm chữ cái này học sinh thường viết chưa đẹp ở chỗ các nét nối với
nhau chưa chuẩn. Điểm bắt đầu, kết thúc chưa đúng (thấp quá):

dòng li thứ nhất tính từ dưới lên.
d. Hướng dẫn học sinh viết bám bám dòng kẻ.
Lỗi này do các em cầm bút chưa đúng, nên khi viết tay che khuất mất
dòng kẻ khiến các em viết chữ không bám dòng kẻ, các em viết chữ cao, chữ
thấp, chữ to, chữ nhỏ không đề. Khi phát hiện ra lỗi này giáo viên cần uốn nắn
lại ngay cách cầm bút cho học sinh. Mặt khác giáo viên cần nhắc nhở ngay, chỉ
ra cho học sinh thấy chỗ chưa đẹp của cách viết không bám dòng. Để học sinh
ghi nhớ và sửa.
e. Hướng dẫn học sinh viết đúng chính tả.
Bài viết đẹp là chữ viết phải đẹp và không sai lỗi. Các chữ cái viết thường
đẹp và chữ viết hoa cũng phải đẹp. Giáo viên phải bằng mọi cách như động
viên học sinh luyện đọc, luyện viết nhiều để tăng tốc độ, để viết đẹp kể cả các
chữ hoa. Giáo viên rèn làm sao bài viết của học sinh vừa đúng, vừa đẹp, vừa
trình bày khoa học.
4.4.5. Chữ viết của giáo viên phải đúng mẫu.
Khi hướng dẫn học sinh viết chữ thì đặc biệt chữ viết của cô phải đúng
mẫu. Nếu chữ viết bảng của cô xấu, không đúng mẫu thì không thể nào hướng
dẫn học sinh viết đúng đẹp, đúng mẫu được vì học sinh hay bắt chước luôn lấy
cô là hình mẫu để làm theo. Do vậy trước hết cô phải rèn chữ viết của cô phải
thật đúng mẫu.
4.4.6. Dạy tốt các tiết dạy trên lớp.
Trên lớp giáo viên thực hiện tốt các tiết dạy đặc biệt là tiết Tập viết và
tiết Chính tả. Giáo viên chuẩn bị chu đáo từ việc chuẩn bị bài, chuẩn bị đồ
dùng, soạn bài chi tiết, dự kiến trước các tình huống, các nét mà học sinh hay
viết sai, cách sửa lỗi mà học sinh hay mắc. Giáo viên chủ động truyền đạt kiến
thức sao cho tiết dạy đạt hiệu quả.
Trong phần hướng dẫn học sinh viết vở, giáo viên cần chú ý rèn cho các
em nề nếp viết chữ, nhắc nhở các em thường xuyên, liên tục và đặc biệt phải
14


các sản phẩm vào góc học tập của lớp. Giáo viên động viên khuyến khích kịp
15


thời ; từ đó học sinh phấn khởi, lớp học luôn tạo không khí thi đua dấy
lên phong trào luyện chữ mỗi ngày một đẹp hơn.
4.4.9.Khen thưởng động viên kịp thời.
Đây là công việc quan trọng để khích lệ học sinh, song phải đúng mức,
kịp thời.Qua mỗi đợt thi đua hoặc qua mỗi sự tiến bộ dù nhỏ của học sinh,giáo
viên cũng phải có lời động viên. Có như vậy, các em mới phấn khởi biết mình
tiến bộ từng bước như thế nào và luôn có hướng phấn đấu vươn lên.
5. Kết quả đạt được:
Qua nghiên cứu và không ngừng học hỏi tích lũy kinh nghiệm của bản
thân, tôi đã đem hết khả năng chuyên môn nghiệp vụ của mình áp dụng vào
công tác giảng dạy. Tôi tiến hành thực nghiệm trong hai năm: năm học 2013 –
2014 và năm học 2014 – 2015. Tôi tiến hành chấm vở sạch chữ đẹp kết quả đạt
được như sau:
Vở

Trước thực

số
30

Chữ (chung)
A
B
A
B
C

0

0.0

nghiệm
Trong kì thi viết chữ đẹp cấp trường vừa qua, lớp tôi có ba em dẫn đầu
trong toàn khối.
Qua kết quả trên đã phần nào nói lên hiệu quả của phương pháp rèn vở
sạch viết chữ đẹp của tôi. Có được kết quả này cũng là sự đóng góp không nhỏ
của phụ huynh học sinh. Trong quá trình rèn cặp cho học sinh tôi luôn thường
xuyên trao đổi với phụ huynh của mình cùng kết hợp với phụ huynh để rèn cho
các em. Song tôi cũng nhận thấy việc kết hợp với gia đình là vô cùng quan
trọng. Nếu việc rèn chữ của các em chỉ được thực hiện trên lớp thôi thì chưa
đủ. Mà về nhà được gia đình thường xuyên nhắc nhở, kèm cặp thêm thì việc
rèn chữ viết của các em mới thật sự có hiệu quả cao. Điều này chắc hẳn
mọi giáo viên đều nhận thấy. Nhưng trên tất cả đó là sự giảng dạy nhiệt tình
16


của giáo viên. Cùng với sự quan tâm và tinh thần trách nhiệm với học sinh.
Cộng với sự tự giác rèn luyện của bản thân mỗi học sinh thì tôi tin chắc việc
rèn chữ viết của các em sẽ thật sự hiệu quả.
6. Điều kiện để sáng kiến được nhân rộng:
Qua thời gian nghiên cứu và áp dụng biện pháp rèn chữ viết cho học sinh
tôi nhận thấy để rèn vở sạch, viết chữ đẹp cho học sinh được tốt thì đầu tiên
bản thân mỗi giáo viên cần phải tự rèn luyện để có chữ viết chuẩn, đẹp. Giảng
dạy nhiệt tình, quan tâm tới từng đối tượng học sinh trong lớp. Trên cơ sở đó
tìm ra những điểm yếu của học sinh để có biện pháp khắc phục kịp thời. Khi
thấy học sinh có tiến bộ giáo viên cần động viên khuyến khích học sinh để các
em phấn khởi, thấy được sự tiến bộ của bản thân để các em có hướng phấn đấu.

vở sạch, viết chữ đẹp của tôi đưa ra là yếu tố quan trọng, là cơ sở giúp giáo
viên tiếp tục nghiên cứu, xây dựng và thực hiện tốt biện pháp nâng cao chất
lượng dạy học phân môn chính tả, tập viết, rèn học sinh viết đúng …Sáng kiến
này có thể áp dụng trong phạm vi rộng ở tất cả các khối lớp và chắc chắn có kết
quả tốt trong công tác giảng dạy của mỗi người giáo viên.
2. Khuyến nghị:
2.1. Về phía học sinh:
- Có ý thức tự giác học bài, ý chí quyết tâm vượt khó.
- Có đủ đồ dùng học tập.
- Có sự quan tâm đúng mức của gia đình.
2.2. Về phía giáo viên:
- Thường xuyên nghiên cứu, tham khảo, tích cực học hỏi nâng cao trình
độ chuyên môn nghiệp vụ, tìm mọi biện pháp nâng cao chất lượng chữ viết HS.
- Luôn nêu cao ý thức tự giác vai trò của người giáo viên trong bối cảnh
hiện nay. Không mắc bệnh thành tích, không để chất lượng “ảo” xảy ra.
2.3. Về phía nhà trường:
- Duy trì tốt việc tổ chức các chuyên đề để mỗi giáo viên có dịp được
học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.

Tổ chức tốt phong trào các hội thi giữ vở sạch viết chữ đẹp, có động viên
khuyến khích kịp thời.
18


- Đầu tư đầy đủ cơ sở vật chất bàn ghế và các trang thiết bị phục vụ tốt
cho việc dạy và học.
2.4. Về phía các cấp quản lý giáo dục:
- Tăng cường bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ thông qua các lớp
tập huấn, hội thảo chuyên đề bồi dưỡng thường xuyên để từng bước tháo gỡ
khó khăn, nâng cao chất lượng giờ dạy.

1


TÓM TẮT SÁNG KIẾN
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1. Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến
1.1. Lí do chọn đề tài:
1.2. Phạm vi, đối tượng nghiên cứu
1.3. Mục tiêu nghiên cứu
1.4. Nhiệm vụ nghiên cứu
1.5. Các phương pháp nghiên cứu
1.6. Điểm mới nghiên cứu
2. Cơ sở lí luận của vấn đề:

3
6
6
6
8
8
8
8
6
10

3. Thực trạng của vấn đề:

10

4. Các giải pháp, biện pháp thực hiện:

27

4.4.9.Khen thưởng động viên kịp thời.
5. Thực nghiệm và kết quả thực nghiệm.
6. Điều kiện để sáng kiến được nhân rộng:
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. Kết luận:
2. Khuyến nghị:
2.1. Về phía học sinh:
2.2. Về phía giáo viên:
2.3. Về phía nhà trường:
2.4. Về phía các cấp quản lý giáo dục:

28
28
30
32
32
32
32
32
32
34

21