KINH NGHIỆM RÈN CHỮ ĐẸP - GIỮ VỞ SẠCH
Tiểu học Tiên Cát - Việt Trì – Phú Thọ
KINH NGHIỆM
RÈN CHỮ ĐẸP - GIỮ VỞ SẠCH
ĐẶT VẤN ĐỀ
*) LÝ DO CHỌN SÁNG KIẾN
I. Lý do khách quan:
Như chúng ta đã biết: Tiểu học là bậc học nền tảng của hệ thống giáo
dục. Đã là nền tảng thì nó có vai trò vô cùng quan trọng. Cũng như một ngôi
nhà, nền móng có tốt thì ngôi nhà đó mới vững trãi. Tiểu học cũng vậy, sự
nghiệp giáo dục có phát triển tốt, có thành công lớn thì ngay từ ngày đầu, bậc
học đầu tiên phải làm nền thật tốt. Trong mục tiêu giáo dục Tiểu học có ghi: “
Hình thành cho học sinh cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về
tình cảm, trí tuệ, thể chất và kĩ năng cơ bản để học tiếp trung học và đi vào cuộc
sống lao động”.Một trong những kĩ năng cơ bản của học sinh Tiểu học là viết
chữ.
Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng đã nói “Nét chữ cũng là một biểu hiện của
nét người”. Mà nết người là sự hoà hợp giữa tình cảm và trí tuệ. Trong quá trình
dạy học song song với việc rèn các kĩ năng: Nghe, nói, đọc và tính toán. Tôi
luôn luôn chú ý rèn kĩ năng viết chữ cho học sinh. Cùng với việc rèn kĩ năng
viết chữ đúng, đẹp là giữ gìn sách vở gọn ngàng, sạch sẽ. Thực tế tôi cũng rất
tâm huyết với phong trào: “Rèn chữ đẹp - giữ vở sạch” cho học sinh. Vì đó
cũng chính là một trong những nội dung giáo dục quan trọng ở tiểu học. Thông
qua hoạt động đó sẽ hình thành và xây dựng những kĩ năng, thói quen và phẩm
chất tốt cho học sinh.
II. Lý do chủ quan
Thực trạng, qua thăm nắm học sinh trong trường, cũng như một số
trường bạn. Đặc biệt là các trường ngọai vi thành phố, tôi thấy hiện nay học
sinh chưa chú ý vào việc rèn chữ giữ vở. Sách vở còn nhàu nát, quăn góc và rất
bẩn. Chữ viết tuỳ tiện, chẳng theo một cỡ nào, nét cao, nét thấp, viết hoa tuỳ
tiện. Đặc biệt là các luật chính tả nắm rất lơ mơ nên dẫn đến viết sai tiếng Việt.

Để cho học sinh (nhất là học sinh lớp một, lớp hai) giữ được bộ vở sạch
đẹp, từ đầu năm đến cuối năm học. Và sau này trở thành vật kỉ niệm cho tuổi
thơ đi học của các em là một vấn đề khó. Thế nhưng ta biết cách làm thì cũng
2
KINH NGHIỆM RÈN CHỮ ĐẸP - GIỮ VỞ SẠCH
Tiểu học Tiên Cát - Việt Trì – Phú Thọ
chẳng khó khăn gì. Muốn làm được thì vai trò của giáo viên rất quan trọng.
Trước hết cặp sách vở, bộ hồ sơ của giáo viên phải thật chuẩn mực. Một nhân tố
cũng không kém phần quan trọng đó là: phụ huynh học sinh. Để tất cả học sinh
của lớp mình giữ trọn vẹn bộ vở vừa sạch vừa đẹp, tôi đã phối kết hợp chặt chẽ
với phụ huynh bằng cách: Phiên họp cuối cùng của năm học trước, tôi có đề ra
nhiệm vụ và phương hướng cho năm học sau. Trong đó có đề cập tới việc chuẩn
bị vở viết cho học sinh thật tốt. Được phụ huynh vui vẻ ủng hộ và nhất trí
100%. Nếu không có dịp gặp phụ huynh ở phiên họp đó, thì phiên họp đầu năm
học, ta bàn bạc với phụ huynh cũng không muộn. Cụ thể: Phụ huynh cùng giáo
viên sẽ chọn loại vở kẻ ô ly ( có ly ngang - li dọc ). Giấy không bị nhoè. Hiện
nay cơ chế thị trường sẽ đáp ứng tốt yêu cầu của mình đặt ra. Sau đó hướng dẫn
phụ huynh bao khít mép bìa, dán nhãn vở. Nếu có điều kiện thì bọc thêm một
lượt nilông. Về bút viết: chọn loại bút có nét vừa phải, không to, không bé quá.
Thống nhất một loại mực. Khi học sinh sử dụng bút chì ( Học kỳ I của lớp 1) thì
ngòi chì vừa phải. Trong giai đoạn này bản thân tôi khi lên lớp luôn có sẵn một
cái gọt chì. Nếu em nào bị gãy ngòi là tôi xử lý được ngay. Đến khi học sinh
viết bút mực tôi hướng dẫn các em rất tỉ mỉ về cách sử dụng bút: cách mở nắp
bút, bơm mực. Khi bơm xong dùng giẻ sạch, lau khô rồi nắp bút lại và vặn cho
vừa khít. Tránh vặn chặt quá làm hỏng bút. Khi mở bút viết, tôi hướng dẫn các
em: Nếu thấy thân bút có mực, ta lại dùng giẻ sạch lau khô rồi mới viết, tránh
mực ra tay làm bẩn vở. Nếu ngòi bút bị tắc mực . Các em dùng giẻ sạch vuốt
nhẹ vào ngòi rồi mực sẽ ra. Tuyệt đối không cầm bút vẩy ra lớp, ra vở làm bẩn
lớp. Chính vì thế mà tất cả học sinh trong lớp tôi phụ trách rất ít học sinh có
những vết mực nhỏ trong vở. Một công việc nữa là: Hằng ngày tôi luôn giáo

cầu về kiến thức và kỹ năng? Sau đây tôi xin nêu những việc mình đã làm để
các bạn tham khảo.
2- Viết chữ đẹp:
Để học sinh viết chữ đẹp thì trước hết cô giáo phải viết đẹp. Nếu bạn nào
cho rằng: “Tại hoa tay ít, chữ mình xấu…” thì bạn hãy cố gắng tập luyện, chữ
sẽ đẹp thôi.
* Về giáo viên: Tôi luôn có ý thức rèn chữ. Mỗi khi viết bảng, khi phê
vào vở của học sinh, kể cả viết bài soạn hay viết một văn bản… tôi luôn luôn
viết cẩn thận, nét chữ rõ ràng, viết đúng luật chính tả để làm gương cho học
sinh noi theo và làm chuẩn cho phụ huynh có thể nhìn vào đó, hướng dẫn các
em tập viết ở nhà và cộng tác cùng tôi giáo dục, rèn thói quen tốt cho các em.
4
KINH NGHIỆM RÈN CHỮ ĐẸP - GIỮ VỞ SẠCH
Tiểu học Tiên Cát - Việt Trì – Phú Thọ
Để có nét chữ đẹp và hấp dẫn người đọc, người xem, tôi chọn phấn viết không
cứng quá (khó chuyển nét) phấn cũng không mềm do bị ướt hoặc chất liệu làm
phấn kém. Như phấn không bụi hiện nay là tốt. Chữ viết trên bảng tôi luôn thể
hiện được nét thanh, nét đậm. Muốn có nét thanh; khi đưa nét chữ lên ta nhẹ tay
một chút. Để có nét đậm khi đưa bút xuống ta lăn phấn có cạnh to hơn. Thế là
ta có ngay nét thanh, nét đậm. Trên bảng cũng phải viết đúng cỡ chữ của học
sinh (Ta nên kẻ bảng cũng có ly như vở học sinh để khi hướng dẫn các em viết
cho tiện lợi). Đối với mỗi giáo viên, ngoài việc rèn chữ để có nét chữ đẹp,
chúng ta cần phải có đức tính cẩn thận, kiên trì… và thật sự yêu thương học
sinh. Gắn bó trách nhiệm của mình với từng học sinh. Mỗi giáo viên không chỉ
là cô giáo mà còn như người mẹ, người chị của các em.
* Về học sinh: Mỗi học sinh cần có đủ đồ dùng học tập (bút, thước, vở
viết….). Có ý thức làm việc học tập khi được cô hướng dẫn.
* Về cơ sở vật chất: Lớp học đủ ánh sáng, bàn ghế đúng quy cách, phù
hợp với lứa tuổi học sinh.
Có đủ điều kiện phục vụ tốt cho việc làm rồi thì giáo viên phải biết cách

Trên cơ sở khoa học, nghiên cứu tâm sinh lý của học sinh tiểu học. Ta
biết rằng ở lứa tuổi này độ cong của cột xương sống đang hình thành và phát
triển. Nếu trẻ ở tư thế nào thì cơ thể dễ phát triển theo dáng dấp đó. Các nhà
nghiên cứu sinh lý trẻ cho biết: các đốt ngón tay, cổ tay đến 11; 12 tuổi mới kết
thúc việc cốt hoá. Đó chính là lý do giải thích cho ta biết vì sao trẻ nắm bắt và
thực hành kỹ năng viết chậm, khó. Vì: Viết chữ đòi hỏi phải có tính kiên trì, tỉ
mỉ và khéo léo. Bàn tay của trẻ chóng mỏi, nó không thể viết nhanh và viết
trong thời gian dài. Do đó mà giáo viên không được giao nhiều bài cho học sinh
viết. Các cơ bắp và dây chằng phát triển nhanh chóng. Trẻ dễ dàng thực hiên cử
động mạnh, nhưng lại khó thực hiện những cử động nhỏ. Đòi hỏi tính chính xác
tỉ mỉ như viết các con chữ. Một yếu tố nữa là bàn ghế phải đúng quy cách, vừa
tầm với các em. Tránh ghế quá thấp bàn cao hoặc ngược lại bàn thấp ghế cao
quá. Học sinh khó ngồi dẫn đến ngồi sai tư thế. Lớp học phải rộng rãi và thoáng
mát, đủ ánh sáng. Mùa đông có nhiều hôm tối trời cần có ánh sáng điện để lớp
học sáng sủa.
Với những đặc điểm trên đòi hỏi mỗi giáo viên phải nêu cao tinh thần
trách nhiệm trong công việc. Uốn nắn hàng ngày cho các em. Giáo viên phải có
sự hiểu biết về khoa học để thường xuyên quan tâm đến việc bảo vệ sức khoẻ
cho học sinh. Chính vì vậy mà tôi hướng dẫn học sinh rất tỉ mỉ từ cách ngồi viết
6
KINH NGHIỆM RÈN CHỮ ĐẸP - GIỮ VỞ SẠCH
Tiểu học Tiên Cát - Việt Trì – Phú Thọ
đến cách cầm bút viết. Khi viết phải ngồi thẳng lưng, không tì ngực vào bàn,
đầu hơi cúi. Mặt cách trang vở 25 - 30 em. Tay trái đặt phía trên bên trái quyển
vở. Tay phải cầm bút viết. Khi viết không sê dịch vở ( trừ lúc sang trang). Khảo
sát cách ngồi viết của học sinh với các thời kỳ, tôi có số liệu như sau:
Thời gian Chưa đạt Đạt yêu cầu
Khi vào lớp 1 70% 30%
Sau 1 tháng học 0 % 100%
Khi học sinh đã biết cầm bút đúng quy định, ngồi viết đúng tư thế. Tôi

thời gian học và kỹ năng viết của các em tương đối tốt tôi lại chuyển khẩu hiệu
thành : Nhanh - Đúng - Đẹp. Tôi luôn động viên và khích lệ học sinh thi đua
viết đẹp như cô. So với yêu cầu về kiến thức và kỹ năng viết của môn Tiếng
việt do bộ Giáo dục quy định thì tôi thấy học sinh lớp tôi viết đúng và nhanh
hơn nhiều. Chẳng hạn ở chương trình cải cách giáo dục, cuối năm lớp 1 học
sinh lớp 1 viết được 25 tiếng/ 15 phút ( Một bài chính tả) Thì học sinh lớp tôi
chỉ viết trong 10 phút có nhiều em chỉ 7 đến 8 phút là xong mà lại còn viết đúng
và đẹp nữa. Hoặc giữa kỳ II của lớp 2 học sinh viết 30 tiếng / 15 phút thì học
sinh lớp tôi chỉ viết trong 8 phút. Vì tôi hướng dẫn học sinh cách rê bút nhẹ
nhàng, viết liền các nét trong 1 chữ ghi tiếng nên các em viết rất nhanh và đẹp.
Để học sinh viết đúng chính tả, thì việc học luật chính tả ở công nghệ
giáo dục là vô cùng quan trọng. Khi dạy những luật chính tả này, tôi để các em
tự xây dựng nên cách viết rồi giáo viên kết luận và khắc sâu luật chính tả.
Chính vì vậy mà học sinh lớp tôi nắm và vận dụng rất tốt. Hàng ngày các em
đều được luyện và vận dụng khi viết bài. Chẳng hạn như luật e, ê,i: Nói đến luật
e, ê, i là nói đến 3 trường hợp:
- Âm (cờ) đứng trước e, ê, i phải viết bằng con chữ k; Ví dụ: kẹo, kênh,
kình…
- Âm ( gờ) đứng trước e, ê, i phải viết bằng con chữ gh; Ví dụ: ghe, ghê,
ghi…
- Âm (ngh) đứng trước e, ê, i phải viết bằng con chữ ngh; Ví dụ: nghé,
nghệ, nghỉ.
+ Luật chính tả ghi âm đệm: âm (cờ) đứng trước âm đệm phải viết bằng
con chữ q ( cu), âm đệm viết bằng chữ u; Ví dụ: quả, quế, quanh…
8
KINH NGHIỆM RÈN CHỮ ĐẸP - GIỮ VỞ SẠCH
Tiểu học Tiên Cát - Việt Trì – Phú Thọ
+Luật chính tả về âm đôi: âm đôi uô và ươ đều có hai cách viết. Khi kết
hợp với âm cuối thì hai âm đôi này thể hiện nguyên hình của nó. Trong những
vần không có âm cuối thì cả hai âm đôi này đều bị biến âm. Cụ thể như sau:

Tiểu học Tiên Cát - Việt Trì – Phú Thọ
cua bể - qua bể.
Phân biệt bản chất của các chữ (a); ( ă) trong các trường hợp: hai- hay;
sai- say; khai - khay. Bản chất của chữ a trong các chữ: hay, say, khay… là chữ
(ă). Vì âm (ă) kết hợp với âm i thì chữ (ă) không viết dấu phụ mà viết như chữ
a. Còn âm i thì khi viết thể hiện bằng chữ y chính vì vậy mà ta viết các vần đó
là: ai - ay.
Khi viết chữ tôi còn hướng dẫn các em ghi dấu thanh cho đúng vị trí
( dấu thanh phải ghi ở trên hoặc dưới âm chính); Ví dụ: học hành…
Học sinh nắm vững luật chính tả thì vận dụng vào viết bài rất tốt trẻ tự tin
vào mình. Bài viết chính tả của lớp tôi các em viết rất ít sai lỗi. Vì sao? Trước
hết giáo viên phải phát âm thật chuẩn. Giọng đọc rõ ràng, dứt khoát. Học sinh
nghe rõ phân tích tiếng thành các phần, chọn con chữ để viết và viết đúng luật.
Tôi thường hướng dẫn học sinh cách tự kiểm tra bài viết của mình bằng cách:
mỗi lần viết xong một cụm từ, một câu (do cô đọc). Các em đưa mắt nhìn lại
chữ đã viết. Như vậy học sinh dễ dàng nhận ra sự sai sót của mình. Chẳng hạn
khi viết thiếu dấu thanh là các em có thể thêm được ngay. Hay trong một chữ
ghi tiếng nào đó mà bị sai một con chữ thì các em dùng bút gạch đúng vào con
chữ viết sai đó rồi viết sang bên cạnh. Thực tế tôi thấy có những giáo viên để
cho học sinh chữa đè lên chữ viết sai. Nét bút di đi di lại làm cho vở bẩn hay
gạch một nét dài nhìn rất xấu. Tôi xin minh hoạ cách chữa của tôi như sau:
Ví dụ: Nhữnh những nụ mai không phô hồng mà ngời xanh màu ngọc
bých bích.
Như vậy thì vở sẽ không bị bẩn. Điều cần thiết nữa là tôi hướng dẫn học
sinh cách trình bày bài sao cho khoa học. Tên môn viết sát vào lề, rồi viết tên
bài. Nếu tên bài dài (tuỳ theo) thực tế để tôi hướng dẫn các em trình bày.
Khoảng cách giữa các chữ ghi tiếng là một thân chữ ( o). Các chữ luôn cách đều
nhau. Mỗi lần viết bài dùng thước gạch một đoạn ngắn giữa trang vở. Hết ngày
các em gạch từ lề vở cho hết trang và hết tuần là gạch một đoạn thẳng cả trang
vở. ở lớp 1 việc học sinh kẻ hết bài, hết ngày nhiều em không làm được (dòng

thông cảm và mong muốn em đó sẽ cố gắng. Chẳng hạn: khi học sinh viết sai,
tôi thường nói: em viết như vậy là chưa đúng. Hãy viết lại nào! và viết đẹp nhé.
Hay: Một học sinh viết còn xấu tôi chỉ vào chữ và nói : “ Em viết cũng được
đấy nhưng còn hơi xấu ở những nét này này. Lần sau cố gắng viết đẹp hơn nữa
nhé.”
11
KINH NGHIỆM RÈN CHỮ ĐẸP - GIỮ VỞ SẠCH
Tiểu học Tiên Cát - Việt Trì – Phú Thọ
Những em viết chưa đẹp, tôi sắp xếp những em đó ngồi cạnh bạn viết
đẹp. Cho quan sát vở sạch chữ đẹp của các bạn được cô khen. Mỗi tháng tôi cho
học sinh thi viết chữ đẹp một lần. Bài viết nào đẹp thì được treo lên: “ Bài hay -
điểm giỏi” trước lớp. Như vậy em nào muốn được treo bài lên thì phải viết đúng
và đẹp. Mà học sinh thì rất thích được khen nên các em thường thi đua lẫn
nhau. Hằng tháng, tôi chấm vở sạch chữ đẹp cho các em. Hiện nay là tháng thứ
4 của năm học. Tôi đã chấm vở cho các em 3 lần. Kết quả cụ thể như sau:
Tổng số
học sinh
Tháng
Xếp loại
A B C
30 9 24 em 6 em không
30 10 27 em 3 em không
30 11 28 em 2 em không
Như vậy là không có vở xếp loại C. Tiêu chuẩn xếp loại tôi căn cứ vào
cách đánh giá mà chuyên môn nhà trường đã hướng dẫn. Những em xếp loại B
là do nét chữ chưa được cẩn thận. Còn vở sạch là 100% được xếp loại A.
Mỗi lần chấm vở xong tôi luôn nhận xét và chỉ rõ cho những em xếp loại
B lý do vì sao còn chưa đạt loại A. Động viên các em đó hãy cố gắng hoan nữa.
Những em được xếp loại A tôi tuyên dương và mong muốn các em phát huy
mãi mãi. Vì thế cuối tháng là các em rất thích được cô chấm vở. Sau mỗi lần cô

- Kiểm tra ở nhà, động viên học sinh tham gia học tập tốt.
V. Những kiến nghị:
+ Các cấp quản lý cần quan tâm hơn nữa đến phong trào: “Rèn chữ - giữ
vở” cho học sinh tiểu học.
+ Mở chuyên đề: Rèn chữ - giữ vở ở mỗi trường tiểu học.
+ Các trường có kế hoạch rèn chữ cho giáo viên.
+ Bản thân mỗi giáo viên phải có ý thức tự rèn chữ viết. Khi viết bảng,
trình bày bài phải đẹp và khoa học.
- Giáo viên phải học tập, nâng cao hiểu biết khoa học để uốn nắn
tư thế ngồi viết cho học sinh.
- Giáo viên phải thực sự yêu nghề - mến trẻ.
- Giáo viên cần tích cực cộng tác với phụ huynh.
13
KINH NGHIỆM RÈN CHỮ ĐẸP - GIỮ VỞ SẠCH
Tiểu học Tiên Cát - Việt Trì – Phú Thọ
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Mục tiêu giáo dục tiểu học
2. Phương pháp dạy tiếng Việt ở trường tiểu học.
3. Tư liệu tự học, tự bồi dưỡng của bản thân
4. Tiêu chuẩn rèn chữ giữ vở đối với giáo viên và học sinh của
trường tiểu học thọ sơn.
14
KINH NGHIỆM RÈN CHỮ ĐẸP - GIỮ VỞ SẠCH
Tiểu học Tiên Cát - Việt Trì – Phú Thọ
MỤC LỤC
I. Phần mở đầu ( Đặt vấn đề)
II. Phần nội dung ( Giải quyết vấn đề)
III. Kết luận
IV. Bài học kinh nghiệm
V. Những kiến nghị