1

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHỈA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số : …………………………………………… Tên sáng kiến: Kinh nghiệm rèn chữ viết cho học sinh lớp Hai
1. Tình trạng giải pháp đã biết:
Khi rèn chữ viết cho học sinh giáo viên chủ yếu rèn ở phân môn Tập viết và
rèn theo trình độ chung của lớp.
Xây dựng phong trào “ Giữ vở sạch – viết chữ kiến”
2. Nội dung, giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến:
- Mục đích của sáng kiến:
Nâng cao chất lượng chữ viết ở khối Hai. Trên cơ sở đó giúp học sinh học tốt
môn Tiếng Việt và các môn học khác.
Có học sinh đạt giải thi chữ đẹp hàng năm.
- Tính mới của sáng kiến:
Rèn chữ viết cho học sinh người giáo viên không chỉ rèn ở phân môn tập
viết mà điều cốt lõi ở đây là phải rèn ở tất cả các môn học. Trước hết phải nắm
được hiện trạng chữ viết của học sinh, xác định nguyên nhân học sinh viết chữ xấu
(cách cầm viết, tư thế ngồi…). Từ đó giáo viên lựa chọn phương pháp cho phù hợp,
trong đó phương pháp rất đơn giản đó là: những em viết chữ còn nguệch ngoạc
giáo viên cho chuyển qua bằng bút chì và rèn dần, chỉ trong thời gian ngắn học sinh
tiếp tục viết lại bút mực, chữ viết tiến bộ rõ rệt.
Ở tiết dạy tập viết giáo viên theo nhóm đối tượng học sinh

8,0đ 3

Toàn văn sáng kiến

Kinh nghiệm rèn chữ viết cho học sinh lớp Hai

PHẦN MỞ ĐẦU

1.Bối cảnh chung:
Chúng ta đang ở trong thời đại mới, thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa
đất nước. Thời đại thông tin bùng nổ, mọi người thường ngồi trước chiếc máy tính
của mình để soạn thảo một văn bản, thay vì cầm bút viết trên giấy. Việc rèn chữ
viết của mọi người chìm vào quên lãng. Ở trường tiểu học cũng thế, trong những
năm gần đây, học sinh viết chữ xấu là một trình trạng đáng báo động. Hiện nay học
sinh lựa chọn đủ loại bút để viết, đặc biệt là học sinh rất yêu thích với chiếc bút bi
của mình hơn là những loại bút chấm mực như ngày xưa. Mặt khác, chữ viết của
khá nhiều giáo viên chưa đúng quy định cũng ảnh hưởng rất nhiều đến việc rèn chữ
viết của học sinh. Bởi lẽ, mỗi thầy cô giáo được xem như là tấm gương phản chiếu
để học sinh rọi vào đó. Lứa tuổi của học sinh tiểu học là lứa tuổi “bắt chước” , giáo
viên viết như thế nào là học sinh viết như thế đó, nhất là các em học sinh đầu cấp
đặc biệt là lứa tuổi học sinh lớp 2.
2. Lí do chọn đề tài:
Thực trạng chữ viết của học sinh hiện nay còn rất xấu và thiếu tính chính
xác, các em viết còn sai, viết quá chậm hay có những học sinh viết nhanh, làm tính
giỏi nhưng viết xấu, trình bày không sạch sẽ, rõ ràng thì không trở thành một học
sinh giỏi toàn diện được. Điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng học Tiếng
Việt nói riêng và các môn học khác nói chung. Kết quả rèn chữ viết cho học sinh là

khối lớp nào cũng rất cần thiết nhằm góp phần rèn học sinh tính chịu khó và nó
cũng là một trong những kĩ năng hàng đầu của việc học môn Tiếng Việt trong
trường tiểu học đó là kĩ năng viết chữ.
Dạy phân môn Tập viết tôi nhận thấy rằng đối với học sinh cùng một lúc
đòi hỏi các em viết đúng, viết đẹp là một điều không thực tế, khó có thể thực hiện
được. Do vậy, đối với từng lớp, giáo viên cần lựa chọn mục tiêu trọng tâm của môn
học phù hợp với lứa tuổi để học sinh tiếp thu bài một cách vững chắc. Xác định
được vấn đề này muốn viết chữ đẹp việc đầu tiên cần làm là rèn cho trẻ có nề nếp
và kĩ thuật viết chữ đúng thì mới có cơ sở để viết chữ đẹp. Đây chính là yêu cầu có
tính quyết định trong việc rèn chữ viết đẹp cho suốt quá trình học tập của học sinh
nên tôi đã chọn đề tài: “ Kinh nghiệm rèn chữ viết cho học sinh lớp 2”.
3.Phạm vi nghiên cứu:
Với khả năng có hạn nên đề tài chỉ tập trung vào áp dụng cho đối tượng là
học sinh lớp Hai
9
và học sinh khối lớp Hai của trường Tiểu học Thị Trấn Bình
Đại.
4.Mục đích nghiên cứu:
Mục đích nghiên cứu của đề tài nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở khối
lớp Hai nói chung, dựa trên cơ sở rèn chữ viết đẹp cho học sinh làm nền tảng cho
việc học tập tốt các môn học khác. Đồng thời, qua kết quả nghiên cứu để có dịp
cùng trao đổi kinh nghiệm với các bạn đồng nghiệp, tìm ra giải pháp giúp giáo viên
rèn luyện cho học sinh lớp 2 viết đẹp hơn, các em viết chữ hoa tốt hơn.
*Qua nghiên cứu đề tài này ta thấy rằng dạy tập viết không chỉ dừng lại ở chỗ
dạy cho học sinh viết đúng, viết đẹp. Mà qua việc rèn chữ viết còn là môi trường
rèn cho học sinh nhiều đức tính tốt như: tính cẩn thận, tính kỉ luật, lòng tự trọng, tự
tin, khích thích tính tò mò, sáng tạo. Ngoài ra học sinh còn yêu cái đẹp, rung cảm
trước cái đẹp qua từng bài viết của mình.
*Đa số giáo viên nắm được phương pháp giảng dạy tập viết nhưng đi sâu vào
từng con chữ, cách viết từng con chữ cụ thể thì sự lúng túng và vấp váp lại không

các tri thức cơ bản về cấu tạo của bộ chữ La tinh ghi âm Tiếng Việt, sự thể hiện bộ
chữ cái này trên bảng, vở … đồng thời được hướng dẫn các yêu cầu kĩ năng viết
chữ cái, nét chữ, từ và cụm từ. Trong một năm học, học sinh được học 35 tiết tập
viết, như vậy mỗi tuần có một tiết tập viết. Ở lớp Hai, học sinh học viết các chữ cái
viết hoa, tiếp tục luyện cách viết các chữ viết thường và tập viết nối nét từ chữ hoa
sang chữ thường. Trong mỗi tiết tập viết, học sinh được hướng dẫn và tập viết từng
chữ cái viết hoa, sau đó tập viết cụm từ hoặc câu ứng dụng có chữ hoa ấy. Tuy
nhiên với học sinh lớp Hai học môn Tập viết để viết đẹp là rất khó vì ở lớp Một các
em mới làm quen với chữ cái qua hình thức tập tô trong giai đoạn luyện tập tổng
học kỳ II. Chính vì vậy khi viết chính tả, chữ hoa của các em mới dừng ở mức độ
gần giống với hình dáng theo mẫu chữ qui định, một số em còn thao tác ngược
hoàn toàn với qui trình viết hoặc nhấc bút tùy tiện không biết đâu là điểm nhấn của
các con chữ để tạo độ mầm mại, đẹp. Vì vậy, để học sinh lớp Hai viết đúng, tiến tới
viết đẹp là mối quan tâm và trăn trở rất lớn của tôi cũng như các đồng nghiệp.
3. Về kiến thức: phân môn Tập viết cung cấp cho học sinh có những hiểu
biết về đường kẻ, dòng kẻ, độ cao, cỡ chữ, hình dáng và tên gọi các nét chữ, cấu tạo
chữ cái, chữ ghi tiếng, cách viết chữ thường, vị trí dấu thanh, quy trình viết chữ
hoa, chữ thường đồng thời nâng cao các kĩ năng viết chữ viết hoa với chữ viết

6

thường, viết liền mạch các chữ cái viết thường với nhau. Từ đó hình thành cho học
sinh những biểu tượng về hình dáng, sự cân đối, tính thẩm mĩ của chữ viết.

4. Về kĩ năng: phân môn Tập viết trang bị cho các em viết đúng quy trình
viết nét, viết các chữ cái và liên kết chữ cái tạo thành chữ ghi tiếng theo yêu cầu
liền mạch. Viết thẳng hàng các chữ trên dòng kẻ, kĩ thuật viết liền mạch, xác định
được khoảng cách giữa các con chữ để hình thành kĩ năng viết đúng mẫu, rõ ràng
chữ đẹp và rèn kĩ năng viết sáng tạo ( kiểu chữ nghiêng). Đồng thời biết trình bày
bài viết, bài viết sạch thực hiện nền nếp giữ vở sạch, chữ viết đẹp.

chức thường xuyên. Đây chính là động lực thúc đẩy bản thân tôi cũng như một số
anh, chị em đồng nghiệp quan tâm và chú trọng vào vấn đề này.

7

Về cơ sở vật chất, trang bị phục vụ cho công tác giảng dạy các môn học
nói chung, môn Tập viết nói riêng như: bảng từ, bàn, ghế (bàn hai chỗ ngồi), quạt,
đèn, bộ thiết bị dạy học (mỗi giáo viên được trang bị bộ chữ dạy Tập viết) … hàng
năm đều được tăng cường bổ sung khá đầy đủ, ánh sáng phòng học luôn được đảm
bảo, thuận chiều từ bên trái sang không bị sấp bóng.
Nhận thức của một số đông phụ huynh về vai trò của giáo dục, về chất
lượng giảng dạy của giáo viên, cũng như chất lượng chữ viết của con em mình luôn
được các bậc phụ huynh quan tâm. Đa số các em đến trường đều được cha mẹ trang
bị đầy đủ dụng cụ học tập.
Về phía giáo viên: đa số vững về chuyên môn nghiệp vụ, nhiệt tình năng nổ.
Đặc biệt giáo viên dạy ở khối Một hầu hết đều có chữ viết đẹp, chuẩn. Đây chính là
nền tảng cơ bản, là tiền đề giúp việc rèn chữ viết cho các em sau này diễn ra thuận
lợi hơn.
2.Khó khăn:
Thứ nhất, một số giáo viên viết chữ còn quá xấu, chưa nhận thức đầy đủ ý
nghĩa, vai trò của chữ viết. Từ đó ít quan tâm đến chất lượng chữ viết của các em
cả trong bài viết ở tập viết cũng như vở ghi bài của các em ở những môn học khác.
Nhiều trường hợp khi chấm bài làm của học sinh, giáo viên phê rất cẩu thả, chữ
viết rất tùy tiện, không đúng mẫu, đôi khi còn viết thiếu nét, sai chính tả, tùy tiện
trong cách trình bày, lời nhận xét chung chung chưa rõ ý … Nhất là trong thời điểm
giáo viên tích cực soạn bài trên máy vi tính thì ý thức của giáo viên về phong trào
rèn chữ đẹp bị hạn chế rất nhiều.
Thứ hai, khi phân tích cấu tạo của chữ viết để hướng dẫn các em viết, đôi lúc
giáo viên phân tích chưa đầy đủ, lời nói không rõ ràng, chưa khắc sâu biểu tượng
về chữ viết cho các em như phân tích hình dáng, kích thước, cấu tạo, cũng như sự

loại vở sạch chữ đẹp hàng tháng.
2.Thông báo đến phụ huynh học sinh về chữ viết của các em.
Hàng tháng, từng học kỳ giáo viên chủ nhiệm sẽ thông báo tình hình học
tập và rèn luyện chữ viết của học sinh qua sổ liên lạc gia đình để phụ huynh có kế
hoạch kèm cặp thêm ở nhà.
3.Xây dựng phong trào “Giữ vở sạch-viết chữ đẹp” ngay từ đầu năm
học.
Vào đầu năm học tôi tiến hành kiểm tra sách vở, đồ dùng học tập của của
học sinh, hướng dẫn học sinh nên dùng loại vở nào, dùng loại bút nào (học sinh có
điều kiện chứ không bắt buộc) để luyện viết, hướng dẫn các em các tiêu chuẩn cần
phấn đấu để đạt danh hiệu “Vở sạch- chữ đẹp”. Có thể cho các em xem một số bài
viết của các anh chị ở các lớp trên đã đạt giải cao trong các kỳ thi “Viết chữ đẹp”
cấp trường như: Chung Huỳnh Thi (lớp 2
2
), Ngọc Diễm (lớp 3
5
), Phạm Khánh
Tiên (lớp 4
3
), …
Cần khảo sát phân loại học sinh ngay từ đầu năm để có định hướng kèm cặp
những học sinh còn viết chữ xấu.
Đối với học sinh có năng khiếu và chữ viết khá đẹp, giáo viên phải có định
hướng từ đầu và phải luôn chú ý theo dõi, kèm cặp nhắc nhở để học sinh luôn ghi
nhớ, cố gắng thường xuyên bởi vì hơn ai hết giáo viên là người trực tiếp dạy dỗ,
quan tâm học sinh hàng ngày nên có điều kiện uốn nắn, khắc phục kịp thời.
4. Dạy tốt phân môn Tập viết, chính tả trong chương trình Tiểu học để
nâng cao chất lượng chữ viết cho các em.
5. Khắc sâu biểu tượng về chữ mẫu cho các em:
Để thực hiện tốt yêu cầu này, khi giới thiệu về biểu tượng của chữ viết, giáo

bản, các chữ cái sẽ được tạo thành. Nếu học viết nét cơ bản không đúng, không đẹp
thì việc viết xấu, viết sai là điều không tránh khỏi. Vì vậy, tôi luôn củng cố lại cho
các em cách viết các nét cơ bản. Chú ý điểm đặt bút, dừng bút.
Chẳng hạn với nét khuyết xuôi và nét khuyết ngược học sinh không rèn viết
ngay từ đầu thì sẽ viết lệch xấu sẽ dẫn đến những chữ được tạo bởi hai nét đó như :
h, l, k, g, y, … cũng không được đẹp và đây cũng là hai nét khó mà học sinh
thường lúng túng khi viết. Chú ý nét khuyết phải tròn, thon đầu, không quá to, cũng
không nhỏ quá hoặc không bị vuông đầu và đặc biệt điểm gặp nhau của hai nét phải
ở đường kẻ hai từ dưới lên (với nét khuyết xuôi), đường kẻ một (với nét khuyết
ngược)
Phân loại chữ viết theo nhóm: Để thuận tiện cho công việc giảng dạy và học
sinh dễ dàng hơn trong lúc tập viết, tôi đã phân loại chữ cái theo các nhóm sau:
Nhóm 1: a, ă, â, c, o, ô, ơ, u, ư, n, m, i, v, e, ê, x,
Nhóm 2: b, l, h, k, y, g
Nhóm 3: p, d, đ, r, s, t, q
Việc chia nhóm như vậy giúp học sinh so sánh được cách viết các con chữ,
tìm ra điểm giống nhau và khác nhau, độ cao, … Từ đó học sinh nắm chắc cách
viết và các em sẽ viết được chuẩn hơn. Vì vậy tôi thường cho các em luyện
thêmcách viết trong các tiết học. Khi học sinh viết các con chữ đúng mẫu, thì việc
hướng dẫn các em viết nối nét cũng rất quan trọng. Học sinh biết cách nối nét thì
bài viết mới rõ ràng và đẹp hơn, mới đảm bảo tốc độ viết ở những lớp trên.

10

7. Cần coi trọng mối quan hệ giữa âm và chữ viết, cách đặt dấu thanh,
dấu câu.
Để việc dạy chữ viết không đơn điệu, chúng ta cần phân tích tìm ra mối
quan hệ giữa âm và chữ viết, tức là giữa đọc và viết. Vì thế, trong tiến trình dạy tập
viết, nhất là tập viết những âm mà địa phương dễ nhằm lẫn, chúng ta cần đọc mẫu.
Việc viết đúng sẽ củng cố việc dạy đọc đúng và ngược lại đọc đúng đóng vai trò

quan trọng của chữ viết qua các hình thức như: nêu gương các bạn đạt thành tích
trong các kỳ thi viết chữ đẹp vòng lớp, tổ, trường, huyện,…Giáo viên giới thiệu các
bài viết của những học sinh đạt giải qua các kỳ thi viết chữ đẹp cho học sinh tham
khảo. Kể cho học sinh nghe gương rèn chữ viết của ông Cao Bá Quát, Nguyễn Văn
Siêu. Từ đó giáo dục các em sự tin tưởng, lòng say mê, ham thích viết chữ đẹp.

11

Quan tâm rèn chữ viết cho học sinh ở tất cả các môn còn lại như Toán, Tự
nhiên và xã hội,….
Yêu cầu học sinh rèn chữ viết ở nhà theo nội dung bài học Tiếng Việt,
(khoảng 4-5 câu trong bài tập đọc) giáo viên thường xuyên kiểm tra, ghi điểm,
tuyên dương những học sinh viết chữ đẹp; khuyến khích, động viên những học sinh
tiến bộ (dù sự tiến bộ nhỏ); uốn nắn, sửa sai những học sinh còn sai sót. Bên cạnh
đó cần trao đổi với phụ huynh về những mặc tồn tại trong chữ viết của các em để
phụ huynh cùng rèn luyện với các em. Tổ chức cho học sinh thi đua giữa các nhóm,
đôi bạn cùng tiến. Tổ chức thi viết chữ đẹp vòng lớp.
9. Quan tâm đến cơ sở vật chất:
Khi thấy các điều kiện về cơ sở vật chất như: bàn, ghế, bảng, ánh sáng,…
không đảm bảo các yêu cầu phục vụ cho công tác giảng dạy, giáo viên cần tham
mưu kịp thời với Ban giám hiệu, Hội phụ huynh, các đoàn thể trong nhà trường để
có biện pháp khắc phục.
IV-Kết quả đạt được:
Thực hiện theo biện pháp nêu trên nhiều năm liền học sinh lớp tôi đạt được
kết quả như sau:

Năm học

Xếp loại VSCĐ Kết quả HS tham dự thi
VSCĐ

-3giải KK
Cuối học kỳ I (năm học 2012-2013) kết quả học sinh lớp Hai
9
(điểm Bình
Chiến ) đạt như sau:

Đầu năm
Loại A:
Loại B: 18 HS
Loại C: 10 HS

Cuối học kỳ I
Loại A: 4 HS
Loại B: 21 HS
Loại C: 3 HS 12

PHẦN KẾT LUẬN

1.Bài học kinh nghiệm:
Rèn chữ viết cho học sinh để mang lại hiệu quả không phải là việc làm
nhanh chóng mà nó đòi hỏi cần phải có sự tận tâm, nhiệt tình sự kiên trì, lòng nhẫn
nại, tinh thần chịu khó, lòng yêu thương con trẻ và quyết tâm cao của giáo viên,
học sinh và cả phụ huynh. Đây là cả một quá trình dày công khổ luyện của cả thầy
và trò, dưới sự dìu dắt, chăm sóc tận tình của các thầy giáo, cô giáo. Việc rèn chữ
viết cho học sinh phải được tiến hành thường xuyên, liên tục trong những giờ học
tập viết và cả những giờ học khác xuyên suốt ở bậc Tiểu học. Trong mỗi giờ dạy
giáo viên phải tạo được sự say mê cho bản thân cũng như hứng thú cho học sinh