Đề án môn học
Lời nói đầu
Mục tiêu công nghiệp hoá, hiện đại hoá thu hút vốn đầu t nớc ngoài,
những năm gần đây chính phủ đã có những chủ trơng thành lập các khu công
nghiệp đa phần lớn các xí nghiệp, công nghiệp tập trung vào nơi đợc xây dựng
sẵn để đảm bảo cho chúng đợc hoạt động tốt hơn, đạt hiệu quả cao hơn trong
hoạt động sản xuất kinh doanh. Để các khu công nghiệp phát triển tốt, cần thiết
lập các môi trờng đầu t thuận lợi. Trong đó môi trờng pháp lý là một trong các
môi trờng đóng vai trò quyết định.
Mục tiêu của đề tài: Nhằm mở rộng và nâng cao hiệu quả của việc hình
thành xây dựng phát triển và quản lý khu công nghiệp.
Nghiên cứu dới góc độ pháp lý.
Bài viết không thể tránh khỏi những thiếu sót. Em rất mong nhận đợc sự
góp ý của các thấy cô và các bạn.
Em xin chân thành cảm ơn sự hớng dẫn nhiệt tình về tài liệu cũng nh ph-
ơng pháp nghiên cứu của thầy Phạm Văn Luyện đã giúp em hoàn thành đề tài.
SV: Hoàng Hải - Luật kinh doanh 38B
Đề án môn học
Nội dung
I. Khái niệm và vai trò về khu công nghiệp.
1. Khái niệm, đặc điểm và các loại khu công nghiệp.
Khu công nghiệp là khu tập trung chuyên sản xuất hàng công nghiệp và
thực hiện các dịch vụ cho sản xuất công nghiệp, có ranh giới địa lý xác định,
không có dân c sinh sống, do Chính phủ hoặc Thủ tớng Chính phủ quyết định
thành lập. Trong khu công nghiệp có thể có doanh nghiệp chế xuất.
Khu chế xuất là khu công nghiệp tập trung các doanh nghiệp chế xuất
chuyên sản xuất hàng xuất khẩu, thực hiện các dịch vụ cho sản xuất, giới địa
xác định, không có dân c sinh sống, do Chính phủ hoặc Thủ tớng Chính phủ
quyết định thành lập.
Khu công nghiệp cao là khu tập trung các doanh nghiệp công nghiệp kỹ
thuật cao và các đơn vị hoạt động phục vụ cho phát triển công nghệ cao gồm

tính phổ biến ở các quốc gia tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Các khu
công nghiệp hinh thành tạo ra các cửa mở hội nhập với thế giới, tạo động lực
tăng trởng cho vùng và cả nớc.
Để thu hút ngày càng nhiều vốn đầu t trực tiếp nớc ngoài, các nớc muốn
tiếp nhận vốn đầu t đều phải tìm cách tạo môi trờng đầu t thuận lợi, trong đó
bao gồm cả môi trờng pháp lý ngày càng hoàn thiện đi đôi với môi trờng kinh
doanh thuận lợi. Kinh nghiệm các nớc đang phát triển chỉ ra mô hình khu chế
xuất, khu công nghiệp tập trung đã đáp ứng đợc nhu cầu cải thiện môi trờng
đầu t trong một thời gian tơng đối ngắn, nhờ đó đã thu hút đợc một lợng vốn
đầu t trực tiếp nớc ngoài lớn vào trong nớc, tập trung sức cho quá trình tăng tr-
ởng nền kinh tế.
Phân tích sự chuyển dịch của dòng vốn đầu t tực tiếp nớc ngoài trên thế
giới, các nhà kinh tế đều đi đến khẳng định rằng đồng vốn chỉ đổ về nơi nào có
khả năng làm cho nó sinh lời, nhờ đó đồng vốn đợc bảo toàn và đem lại lợi
SV: Hoàng Hải - Luật kinh doanh 38B
Đề án môn học
nhuận cần thiết cho chủ đầu t. Chính quy luật đó đã quy định dòng vốn đầu t
trực tiếp nớc ngoài trên thế giới trong mấy thập kỷ qua, phần lớn đã đổ dồn về
các nớc t bản phát triển gây nên tình trạng thiếu vốn đầu t ở ác nớc đang phát
triển. Vì vậy sự cạnh tranh thu hút vốn đầu t trực tiếp nớc ngoài cho nhu cầu
tăng trởng nền kinh tế ở các nớc đang phát triển càng thêm gay gắt. Các nớc
châu á và tiếp theo là các nớc ASEAN đã sớm nhận ra và tìm cách khắc phục
mâu thuẫn đó. Đồng vốn muốn vận động sinh lời cần phải có một môi trờng
đầu t thuận lợi, bao gồm môi trờng pháp lý hoàn thiện và môi trờng kinh doanh
thuận lợi.
Về môi trờng pháp lý: nếu nh sự ổn định về chính trị - xã hội trong nớc
là yếu tố đầu tiên đảm bảo thu hút vốn đầu t trực tiếp nớc ngoài vào trong nớc
thì môi trờng pháp lý là một bộ phận quan trọng không thể thiếu của môi trờng
đầu t. Môi trờng pháp lý lành mạnh tiến bộ, phù hợp với thônglệ quốc tế... là
một tiêu chí để nhà đầu t lựa chọn, quyết định đầu t. Bởi đồng vốn bỏ ra mà

1. Các điều kiệncần thiết cần đợc xem xét khi quyết định thành lập
khu công nghiệp-khu chế xuất.
Ngày 24-4-1997, Chính phủ đã có Nghị định 36/CP ban hành quy chế
khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao thay thế quy chế khu chế
xuất ban hành kèm theo Nghị định số 322-HĐBT ngày 18-10-1991 và quy chế
khu công nghiệp ban hành kèm theo Nghị định 192/CP ngày 28-12-1994 của
Chính phủ.
Cho đến nay, đã có 30 khu công nghiệp, khu chế xuất đợc thành lập trên
phạm vi cả nớc với tổng diện tích đất xấp xỉ 4700 ha. Việc thành lập khu công
nghiệp, khu chế xuất này là trên cơ sở dự án đầu t xây dựng cơ sở hạ tầng đợc
phê duyệt theo một hay hai hình thức: doanh nghiệp Việt Nam tự đầu t hoặc
thành lập doanh nghiệp liên doanh với nớc ngoài để đầu t.. Trong số các khu
công nghiệp đó, cá biệt có một khu công nghiệp do doanh nghiệp 100% vốn
đầu t nớc ngoài xây dựng và kinh doanh cơ sở hạ tầng.
SV: Hoàng Hải - Luật kinh doanh 38B
Đề án môn học
Hiện nay ở nhiều địa phơng trong cả nớc có xu hớng thành lập và phát
triển khu các khu công nghiệp với quy mô và hình thức khác nhau. Việc phát
triển các khu công nghiệp là việc làm tất yếu và cần thiết trong quá trình công
nghiệp hoá đất nớc.
Các điều kiện bắt buộc phải xét đến khi quyết định thành lập một khu
công nghiệp là:
1) Sự phù hợp của khu công nghiệp đó với quy hoạch phát triển hệ thống
khu công nghiệp trong phạm vị cả nớc, kế hoạch phát triển ngành kinh tế-kỹ
thuật cũng nh quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội của các địa phơng
Quy hoạch phát triển khu công nghiệp trong phạm vi cả nớc đã đợc Thủ
tớng Chính phủ phê duyệt tại quyết định 519/TTg ngày 8-6-1996.
Khi xây dựng khu công nghiệp cần xem xét phơng hớng mặt hàng, sản
phẩm chủ yếu trong khu công nghiệp đó có phù hợp với định hớng phát triển
ngành kinh tế - kỹ thuật tơng ứng hay không.

nghiệp liên doanh với nớc ngoài đã xây dựng cơ sở hạ tầng tơng đối hoàn
chỉnh, đồng bộ và tơng đối hiện đại song vẫn cha thu hút đợc nhiều nhà đầu t
vào. Điều này ngoài các yếu tố chung của môi trờng đầu t của đất nớc, còn có
phần chủ quan của doanh nghiệp xây dựng và kinh doanh cơ sở hạ tầng và nếu
kéo dài tình trạng không thu hút đợc các nhà đầu t thì sẽ gây thiệt hại cho
doanh nghiệp xây dựng và kinh doanh cơ sở hạ tầng nói riêng và đất nớc nói
chung. Trong nhiều trờng hợp doanh nghiệp xây dựng và kinh doanh cơ sở hạ
tầngđa ra giá cho thuê lại đất quá cao so với mức giá của các dự án ngoài khu
công nghiệp ở gần đó. Ngoài ra, trong nhiều trờng hợp, họ còn áp dụng phơng
thức trả tiền thuê lại đất một lần cho thời gian quá dài thậm chí đến 50 năm nên
làm cho nhiều nhà đầu t ngần ngại khi quyết định đầu t vào khu công nghiệp.
Vậy việc thành lập khu công nghiệp mà mục đích cuối cùng là các xí
nghiệp sản xuất công nghiệp cùng với cơ sở hạ tầng hiện đại, bảo vệ môi trờng
trong sạch là quá trình lâu dài, phức tạp. Khi ra quyết định thành lập các khu
SV: Hoàng Hải - Luật kinh doanh 38B
Đề án môn học
công nghiệp đó, nếu xét kỹ các vấn đề nêu trên thì cơ bản sẽ tránh đợc nhiều
rủi ro, tránh đợc lãng phí đầu t có thể xảy ra.
2. Chế độ thành lập khu công nghiệp.
Nh định nghĩa đã nêu ở phần trên, khu công nghiệp là do Chính phủ
hoặc Thủ tớng Chính phủ quyết định thành lập. Việc phát triển khu công
nghiệp phải tuân theo quy hoạch tổng thể đã đợc Chính phủ phê duyệt. Trờng
hợp muốn hình thành khu công nghiệp đã có thì trong quy hoạch tổng thể thì
Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ơng (gọi chung là Uỷ ban
nhân dân cấp tỉnh) chỉ đạo việc lập báo cáo nghiên cứu khả thi thành lập khu
công nghiệp và trình duyệt quy định hiện hành. Trờng hợp muốn hình thành
khu công nghiệp cha có trong quy hoạch tổng thể thì Bộ Kế hoạch và Đầu t chủ
trì phối hợp với Bộ Công nghiệp, Bộ Xây dựng, Ban quản lý các khu công
nghiệp Việt Nam và các cơ quan lien quan trên cơ sở đề nghị của Uỷ ban nhân
dân cấp tỉnh, trình Thủ tớng Chính phủ xem xét quyết định chủ trơng hình