Biên soạn: Thầy Phạm Ngọc Sơn – Giáo viên Trung tâm Luyện Thi VIP.
Trụ sở chính: Trung tâm Luyện thi VIP, số 6, Lô A1, Tiểu khu Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội (Tới Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, rẽ trái
70m).
Chi nhánh 1: Số 86, Tân Mai, Hoàng mai, Hà Nội.
Quý phụ huynh và học sinh đăng ký khoá học vui lòng liên hệ Hotline:0978288562 (Thầy Mạnh), 0982.521.506 (Cô Trang).
Tài liệu thuộc bản quyền trung tâm Luyện thi VIP, mọi hành vi sao chép vô ý hoặc cố ý đều phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Trang 1
PHƯƠNG PHÁP GIẢI NHANH BÀI TOÁN AXIT CACBOXYLIC

Bài 1. Đốt cháy hoàn toàn mg một axit cacboxylic A thu được 6,72 lít khí CO
2
(đktc) và 5,4g H
2
O.
Mặt khác cũng mg A phản ứng vừa đủ với 100 ml dung dịch NaOH 1,5M thu được dung dịch
muối B. Công thức cấu tạo của B là
A. HCOOH B. CH
2
= CH–COOH
C. CH
3
–COOH D. C
2
H
5
COOH
Hướng dẫn :
2 2
CO H O
n n 0,3(mol)


Hướng dẫn :
Đặt công thức của A là
t
R(COOH) .t t 2
R(COOH) tNaOH R(COONa) H O
0,1
0,1
t
+ → +

1 mol A chuyển thành B độ tăng khối lượng
M 23t t 22t
∆ = − =
.
Với
0,1
t
mol A thì độ tăng khối lượng :
B A
0,1
m m m 22t. 2,2g
t
∆ = − = =

B A
m m 2,2 9, 4(g)

t
R(COOH) tNa R(COONa) H
2
a(mol) 0,5t(mol)
+ → +Biên soạn: Thầy Phạm Ngọc Sơn – Giáo viên Trung tâm Luyện Thi VIP.
Trụ sở chính: Trung tâm Luyện thi VIP, số 6, Lô A1, Tiểu khu Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội (Tới Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, rẽ trái
70m).
Chi nhánh 1: Số 86, Tân Mai, Hoàng mai, Hà Nội.
Quý phụ huynh và học sinh đăng ký khoá học vui lòng liên hệ Hotline:0978288562 (Thầy Mạnh), 0982.521.506 (Cô Trang).
Tài liệu thuộc bản quyền trung tâm Luyện thi VIP, mọi hành vi sao chép vô ý hoặc cố ý đều phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Trang 2
Theo giả thuyết a = 0,5at
⇒
t = 2. A có hai nhóm chức :

2 2 2
A R R 3
R(COOH) 2NaOH R(COONa) 2H O
0,01 0,02
1, 04
M 104 M 45.2 104 M 14 R CH
0,01
+ → +
= = ⇒ + = ⇒ = ⇒ =

Công thức của axit là CH
2

0,1 0,1(mol)
100
14,4
M 72 M 45 72 M 27 R : CH CH
0,2
+ → + +
+ → ↓ +
=
= = ⇒ + = ⇒ = ⇒ = −

Công thức cấu tạo của A là
2
CH CH COOH
= −
.
HCOOH + 2[Ag(NH
3
)
2
]OH → (NH
4
)
2
CO
3
+ 2NH
3
+ 2Ag↓ + H
2
O

HCOOH + 2[Ag(NH
3
)
2
]OH → (NH
4
)
2
CO
3
+ 2NH
3
+ 2Ag
↓
+ H
2
O
0,05 0,1
HCHO + 4[Ag(NH
3
)
2
]OH → (NH
4
)
2
CO
3
+ 6NH
3

3
4 9
4 9
3
3
2 5
CH COOH : 23,71%
HCOOH : 23,71%
A. B.
C H COOH: 76, 29%
C H COOH: 76,29%
CH COOH : 23,71%
HCOOH : 23,71%
C. D.
CH COOH: 76, 29%
C H COOH: 76,29%


 




 



Hướng dẫn :
Hỗn hợp axit này tham gia phản ứng tráng bạc vậy hỗn hợp này có ít nhất một
axit là HCOOH.


0,02 0,02
3 3 2
CH COOH NaOH CH COONa H O
+ → +

y y
HCl + NaOH
2
NaCl H O
→ +

0,02 0,02
n
NaOH
= 0,05 (mol)
⇒0,02 + y + 0,02 = 0,05
⇒
y = 0,01 mol
⇒
0,02.46 + (14n + 46).0,01 = 1,94
⇒
n = 4.
Vậy :
3
HCOOH
4 9

H
2n+1
COOH ; B: C
m
H
2m+1
COOH.
Gọi công thức chung của A và B là :
1
n 2n
C H COOH
+
(x mol)
2
1 1
n 2n n 2n
C H COOH NaOH C H COONa H O
+ +
+ → +

x x x
HCl + NaOH
→
NaCl + H
2
O
0,005 0,005
n
NaOH
=0,005 + x = 0,015

dư. Mặt khác khi đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp A rồi dẫn
toàn bộ sản phẩm cháy qua bình I đựng H
2
SO
4
đặc sau đó cho qua bình II đựng dung dịch
NaOH thì thấy khối lượng bình II tăng nhiều hơn khối lượng bình I là 31,4 g.
– Xác định CTCT có thể có của X, Y.
– Tính m.
Lời giải
Gọi là
n
số nguyên tử C trung bình củaX, Y. CTTB:
1
n 2 n
C H COOH
−
(x mol)
Phương trình phản ứng :
2 3 2 2
1 1
n 2n n 2n
2C H COOH Na CO 2C H COONa H O CO
− −
+ → + +

x
1
x
2

+ → + +

0,3 (
n
+ 1)0,3
n
0,3
Khối lượng bình II tăng =
2
CO
m
; khối lượng bình I tăng =
2
H O
m

2
CO
m
-
2
H O
m
=31,4
⇒
(
n
+ 1).0,3 . 44 –
n
0,3.18 = 31,4

a) Đặt công thức của A là :
n 2n 2
C H (COOH)
a(mol)
và B :
m 2m 1
C H COOH
−
b(mol)

Biên soạn: Thầy Phạm Ngọc Sơn – Giáo viên Trung tâm Luyện Thi VIP.
Trụ sở chính: Trung tâm Luyện thi VIP, số 6, Lô A1, Tiểu khu Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội (Tới Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, rẽ trái
70m).
Chi nhánh 1: Số 86, Tân Mai, Hoàng mai, Hà Nội.
Quý phụ huynh và học sinh đăng ký khoá học vui lòng liên hệ Hotline:0978288562 (Thầy Mạnh), 0982.521.506 (Cô Trang).
Tài liệu thuộc bản quyền trung tâm Luyện thi VIP, mọi hành vi sao chép vô ý hoặc cố ý đều phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Trang 5
n 2n 2 n 2n 2 2
m 2m 1 m 2m 1 2
NaOH
C H (COOH) 2NaOH C H (COONa) 2H O
a 2a
C H COOH NaOH C H COONa H O
b b
n 2a b 0,07(mol) (I)
− −
+ → +
+ → +
= + =


14.0,14 90a 44b 5,08
14(na mb) 90a 44b 5, 08
2a b 0, 07 a 0,02(mol)
90a 44b 3,12 b 0, 03(mol)
+ =

+ =


+ + + = ⇒
 
+ + =


+ + + =

+ = =
 
⇒ ⇒
 
+ = =
 

Thay a, b , n +2 = 2(m+1) vào (II), thu được :
0,04m + 0,03m + 0,04 + 0,03 = 0,21
⇒
m = 2 và n = 4
Vậy công thức của A: C
4
H

đốt là Na
2
CO
3
cân nặng 2,65 g.
– Xác định CTPT 2 muối.
– Xác định % khối lượng mỗi muối trong hỗn hợp.
Lời giải
Đặt công thức chung của hai muối:
n 2n 1
C H COONa
+

0
t
2 2 3 2 2
2HCOONa O Na CO H O CO
+ → + +

0,01 0,005 0,005 0,005
2 2 3 2 2
n 2n 1
2C H COONa (3n 1)O Na CO (2n 1)H O (2n 1)CO
+
+ + → + + + +

x
1
2

Bài 11. Cho hỗn hợp X gồm ancol metylic và 2 axit kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng, các axit
axetic tác dụng với Na dư giải phóng 6,72 l khí H
2
(đktc). Nếu đun nóng hỗn hợp X ( có
H
2
SO
4
đặc xúc tác ) thì các chất trong hỗn hợp phản ứng vừa đủ với nhau tạo thành 25 g hỗn
hợp este.
Xác định CTPT 2 axit.
Đốt cháy hoàn toàn các chất trong hỗn hợp X rồi dẫn sản phẩm của phản ứng qua
bình đựng H
2
SO
4
đặc thì khối lượng bình tăng bao nhiêu gam.
Lời giải
Đặt
3
CH OH
n x(mol)
=
;
n 2n 1
C H COOH
+
: y ( mol )

este
=
25
0,3
= 83,3
⇒

14n 60 83,3 14n 23,3 n 1,66
+ =
⇒
=
⇒
=
Vậy 2 axit là: CH
3
COOH ; C
2
H
5
COOH.