Môn: Triết học
Hãy phân tích cơ sở lý luận của quan điểm toàn diện và sự vận
dụng quan điểm toàn diện của Đảng Cộng sản Việt Nam trong sự nghiệp
đổi mới đất nước.
Phép biện chứng duy vật là phương pháp triết học duy vật biện chứng
và các khoa học nói chung. Theo Ph.Ănghen:"Phép biện chứng là phương
pháp màđiều căn bản là nó xem xét những sự vật và nhữn phản ánh của chúng
trong tư tưởng, trong mối liên hệ qua lại lẫn nhau của chúng, trong sự ràng
buộc, sự vận động, sự phát sinh và sự tiêu vong của chúng". Là cơ sở của
nhận thức lý luận tự giác, phép biện chứng duy vật là phương pháp dùng để
nghiên cứu toàn diện và sâu sắc những mâu thuẫn trong sự phát triển của hiện
thực, đưa lại chìa khoáđể nghiên cứu tổng thể những quá trình phức tạp của tự
nhiên, xã hội và tư duy. Vì vậy, phép biện chứng duy vật được áp dụng phổ
biến trong lĩnh vực và có vai trò quyết định trong sự vật, hiện tượng. Phép
biện chứng duy vật không chỉđưa ra hướng nghiên cứu chung, đưa ra các
nguyên tắc tiếp cận sự vật, hiện tượng nghiên cứu màđồng thời còn làđiểm
xuất phát đểđánh giá những kết quảđạt được.
Cơ sở lý luận của nguyên tắc toàn diện là nguyên lý về mối liên hệ phổ
biến - một trong hai nguyên lý cơ bản của phép duy vật biện chứng. Đây là
một phạm trù của phép biện chứng duy vật dùng để chỉ sự quy định, tác động
qua lại, sự chuyển hoá lẫn nhau giữa các sự vật hiện tượng hay giữa các mặt
của một sự vật hiện tượng trong thế giới khách quan.
Triết học Mác khẳng định: Cơ sở của mối liên hệ giữa các sự vật, hiện
tượng là thuộc tính thống nhất vật chất của thế giới. Các sự vật, hiện tượng
dùđa dạng và khác nhau đến mấy thì chúng chỉ là những dạng tồn tại khác
nhau của một thế giới duy nhất là vật chất mà thôi. Ngay bản thân ý thức vốn
1
không phải là vật chát nhưng cũng chỉ là sự phát triển đến đỉnh cao của một
thuộc tính, của một dạng vật chất có tổ chức cao nhất là bộóc con người, nội
dung của ý thức có mối liên hệ chặt chẽ với thế giới bên ngoài.
Theo triết học Mác, mối liên hệ giữa các sự vật hiện tượng là khách

các thời kỳ khác nhau và các giai đoạn đó không tách rời nhau, có liên hệ làm
tiền đề cho nhau, sự kết thúc của giai đoạn này làm mởđầu cho giai đoạn khác
tiếp theo. Điều này thể hiện rõ trong mối liên hệ giữa quá khứ - hiện tại -
tương lai (hiện tại chẳng qua là bước tiếp theo của quá khứ và là bàn đạp cho
tương lai).
Qua điểm duy vật biện chứng không chỉ khẳng định tính khách quan,
tính phổ biến vốn có của sự liên hệ giữa các sự vật, hiện tượng, các quá trình
mà nó còn nêu rõ tính phong phú, đa dạng và phức tạp của mối liên hệ qua lại
đó. Khi nghiên cứu hiện thực khách quan có thể phân chia mối liên hệ thành
từng loại khác nhau tuỳ tính chất phức tạp hay đơn giản, phạm vi rộng hay
hẹp, trình độ nông hay sâu, vai trò trực tiếp hay gián tiếp… khái quát lại có
những mối liên hệ sau đây: mối liên hệ bên trong - bên ngoài, chủ yếu - thứ
yếu, chung - riêng, trực tiếp - gián tiếp, bản chất - không bản chất, ngẫu
nhiên- tất nhiên. Trong đó có những mối liên hệ bên trong, trực tiếp, chủ yếu,
bản chất và tất nhiên bao giờ cũng giữ vai trò quan trọng, quyết định cho sự
tồn tại và phát triển của sự vật, hiện tượng. Triết học Mác xít đồng thời cũng
thừa nhận rằng các mối liên hệ khác nhau có khả năng chuyển hoá cho nhau,
thay đổi vị trí của nhau vàđiều đó diễn ra có thể là sự thay đổi phạm vi bao
quát sự vật, hiện tượng hoặc có thể do kết quả vận động khách quan của sự
vật hiện tượng đó.
Từ việc nghiên cứu nguyên lý về mối liên hệ của các sự vật, hiện tượng
chúng ta rút ra quan điểm toàn diện trong việc nhận thức, xem xét các sự vật
hiện tượng cũng như trong hoạt động thực tiễn.
3
Về mặt nhận thức, khi nghiên cứu sự vật, hiện tượng phải đặt nó trong
mối liên hệ tác động qua lại với những sự vật, hiện tượng khác và cần phải
phát hiện ra những mối liên hệ giữa các bộ phận, yếu tố, các thuộc tính, các
giai đoạn khác nhau của bản thân sự vật. Lênin đã khẳng định: "Muốn thực sự
hiểu được sự vật, cần phải nhìn bao quát và nghiên cứu tất cả các mặt của mối
liên hệ và quan hệ của sự vật đó". Để nhận thức đúng được sự vật, hiện tượng

an ninh quốc phòng… trong đó xác định phát triển kinh tế là trọng tâm.
Trong khi khẳng định tính toàn diện, phạm vi bao quát tất cả các mặt,
các lĩnh vực của quá trình đổi mới. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của
Đảng cũng đồng thời coi đổi mới tư duy lý luận, tư duy chính trị về chủ nghĩa
xã hội là khâu đột phá, trong khi nhấn mạnh sự cần thiết phải đổi mới cả lĩnh
vực kinh tế lẫn lĩnh vực chính trị, Đảng ta cũng xem đổi mới kinh tế là trọng
tâm. Có thể khẳng định đây là sự vận động và quán triệt quan điểm toàn diện
trong lãnh đạo sự nghiệp đổi mới vàđem lại những thắng lợi to lớn cho sự
nghiệp đổi mới của cách mạng Việt Nam. Đất nước ta trong giai đoạn
quáđộđi lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua giai đoạn tư bản chủ nghĩa với nền sản
xuất nhỏ, điều kiện kinh tế còn rất nhiều khó khăn. Để lãnh đạo thành công sự
nghiệp đổi mới đất nước, Đảng ta đã kết hợp chặt chẽ giữa "chính sách dàn
đều" và"chính sách trọng điểm", trong đó xác định phát triển kinh tế là trọng
tâm.
Thực tiễn 19 năm đổi mới ở nước ta mang lại nhiều bằng chứng xác
nhận tính đúng đắn của những quan điểm trên. Khi đề cập tới những vấn đề
này, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng đã khẳng định: "Xét
trên tổng thể, Đảng ta bắt đầu công cuộc đổi mới từđổi mới về tư duy chính trị
trong việc hoạch định đường lối và chính sách đối nội, đối ngoại. Không có
sựđổi mới đó thì không có mọi sựđổi mới khác. Song, Đảng ta đãđúng khi tập
5
trung trước hết vào việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụđổi mới kinh tế, khắc
phục khủng hoảng kinh tế - xã hội, tạo điều kiện cần thiết về vật chất và tinh
thần để giữ vững ổn định chính trị, xây dựng và củng cố niềm tin của nhân
dân, tạo thuận lợi đểđổi mới các mặt khác nhau của đời sống xã hội".
Chúng ta có thể thấy sựổn định, đứng vững và từng bước phát triển của
đất nước trước những biến cố của thế giới đặc biệt là sự sụp đổ của Liên Xô
và các nước Đông Âu để thể hiện rõ sựđúng đắn của Đảng và Nhà nước ta
trong lãnh dạo sự nghiệp đổi mới. Chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và các nước
Đông Âu bị sụp đổđó là sự sụp đổ của mô hình chủ nghĩa xã hội tập trung,

hình thành quan điểm toàn diện đúng đắn với tư cách là nguyên tắc phương
pháp luận để nhận thức sự vật và sự vận dụng, quán triệt nguyên tắc trên của
Đảng trong sự nghiệp đổi mới đất nước đãđem lại rất nhiều thành công, đưa
đất nước phát triển đi lên với mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, xã hội công
bằng, dân chủ, văn minh".
7