Đề án môn học
Lời nói đầu

Sự phát triển của Kiểm toán Nhà nớc luôn gắn liền với khả năng kiểm soát
có hiệu quả các hoạt dộng về tài chính công trong nền kinh tế.Việc mở rộng
hoạt động của Kiểm toán Nhà nớc trên mọi vùng lãnh thổ , lĩnh vực hoạt động
của nền tài chính công là một tất yếu khách quan .Do đó sự hình thành và phát
triển ngày càng vững chắc của Kiểm toán Nhà nớc khu vực trên các vùng lãnh
thổ là một chơng trình không thể thiếu đợc để phát triển và bảo đảm cho hoạt
động Kiểm toán Nhà nớc ngày càng có hiệu quả cao hơn .
Để tăng cờng hiệu quả hoạt động của Kiểm toán Nhà nớc khu vực phải
giải quyết vấn đề về tổ chức và cơ chế hoạt động của Kiểm toán Nhà nớc khu
vực nh thế nào trong từng giai đoạn phát triển của nền kinh tế và sự phát triển
của Kiểm toán Nhà nớc , trong đó việc nghiên cứu xem xét cơ sở lý luận của
Kiểm toán Nhà nớc khu vực là một việc làm cần thiết để giải quyết vấn đề trên .
Xuất phát từ sự quan tâm về vấn đề này em đã chọn đề tài Cơ sở lý
luận của Kiểm toán Nhà nớc khu vực trong cơ cấu tổ chức Kiểm toán Nhà
nớc .
Đề án kết cấu gồm 3 phần:
Phần I: Vai trò , vị trí của Kiểm toán Nhà nớc khu vực .
PhầnII: Mô hình tổ chức bộ máy ,cơ chế hoạt động và các mối quan hệ
của Kiểm toán Nhà nớc khu vực .
Phần III: Mô hình Kiểm toán Nhà nớc khu vực ở một số nớc trên thế giới .
Vì thời gian và năng lực chuyên môn có hạn nên bài viết của em sẽ không
tránh khỏi những thiếu sót . Em rất mong nhận đợc ý kiến đóng góp của thầy
giáo .
Em xin chân thành cảm ơn thầy !!

Trần Thị Phơng Thanh Lớp: Kiểm toán 43A
Đề án môn học
Phần nội dung

toán , hệ thống tổ chức bộ máy Kiểm toán Nhà nớc đợc tổ chức theo nguyên tắc
Trần Thị Phơng Thanh Lớp: Kiểm toán 43A
Đề án môn học
tập trung thống nhất từ Trung ơng đến các khu vực trong cả nớc . Chính vì vậy
mà Kiểm toán Nhà nớc khu vực có thể đợc hiểu theo các nội dung sau :
Kiểm toán Nhà nớc khu vực là một bộ phận của Kiểm toán Nhà nớc đặt
tại các khu vực theo vùng lãnh thổ ,có chức năng kiểm toán theo phạm vi
phân công của Kiểm toán Nhà nớc Trung ơng.
Kiểm toán Nhà nớc hoàn toàn độc lập khách quan với các cấp chính
quyền thuộc khu vực lãnh thổ hoạt động , chỉ tuân thủ pháp luật trong quá
trình kiểm toán.
Chức năng , nhiệm vụ và quyền hạn của Kiểm toán Nhà nớc không tách
rời chức năng ,nhiệm vụ và quyền hạn của Kiểm toán Nhà nớc Trung ơng
theo luật định.
Hoạt động Kiểm toán Nhà nớc khu vực phải tuân thủ các chuẩn mực và
qui trình kiểm toán chung do Tổng Kiểm toán Nhà nớc qui định.
Các báo cáo kết quả kiểm toán của Kiểm toán Nhà nớc khu vực phải đợc
gửi về Kiểm toán Nhà nớc Trung ơng để xử lý , đánh giá trớc khi đợc
phát hành gửi đến Quốc hội ,Chính phủ và các cơ quan liên quan khác
( kể cả đơn vị đợc kiểm toán ).
Tóm lại , Kiểm toán Nhà nớc khu vực về thực chất là một bộ phận
không thể tách rời của Kiểm toán Nhà nớc , đợc Kiểm toán Nhà nớc Trung ơng
giao cho thực hiện các nhiệm vụ cụ thể trong từng giai đoạn phát triển nhất định
về kiểm toán với các đối tợng thuộc phạm vi kiểm toán Nhà nớc theo vùng lãnh
thổ mà Kiểm toán Nhà nớc khu vc quản lý.
2.Vai trò và địa vị pháp lý của Kiểm toán Nhà nớc khu vực:
2.1. Vai trò của Kiểm toán Nhà nớc khu vực:
Sự ra đời của Kiểm toán Nhà nớc các khu vực là kết quả phát triển tất
yếu của Kiểm toán Nhà nớc. Khi mà Kiểm toán Nhà nớc phải thực hiện đầy đủ
các chức năng của mình theo luật định thì cũng có nghĩa là tất cả các đối tợng

chính quyền với công chúng . Đây chính là tác dụng to lớn nhất của
hoạt động Kiểm toán Nhà nớc nói chung trong phạm vi khu vực nhất
định do Kiểm toán Nhà nớc khu vực đảm nhiệm .
2.2. Địa vị pháp lý của Kiểm toán Nhà nớc và Kiểm toán Nhà nớc khu
vực:
Trần Thị Phơng Thanh Lớp: Kiểm toán 43A
Đề án môn học
Theo những điều khoản trong Hiến pháp và đạo luật về Kiểm toán Nhà
nớc thì cơ quan Kiểm toán Nhà nớc có vị trí là một cơ quan thuộc Chính
phủ ( Cơ quan hình pháp ) hay Quốc hội ( Cơ quan lập pháp ) hoặc đợc
xếp vào loại cơ quan thuộc ngành t pháp .
Ví dụ ở Mỹ , Kiểm toán Nhà nớc của Hoa Kỳ ( GAO ) là một cơ quan
trung lập trong ngành lập pháp của chính quyền Liên bang . Tổ chức GAO có
nhiệm vụ báo cáo và chịu trách nhiệm trực tiếp trớc Quốc hội . Trách nhiệm trớc
tiên của các kiểm toán viên thuộc GAO là thực hiện chức năng kiểm toán theo
yêu cầu của Quốc hội ; ở Vơng quốc Anh , cơ quan Kiểm toán Nhà nớc
( NAO ) đợc thành lập năm 1983 là tổ chức trực thuộc Quốc hội ; ở CHLB Đức
cơ quan Kiểm toán Nhà nớc Liên bang cũng nh các Bang đều do Quốc hội Liên
Bang hoặc do Quốc hội các Bang lập ra nhng có vị trí độc lập đối với cả cơ quan
Lập pháp , Hành pháp và T pháp , do đó có vị trí hết sức khách quan trong việc
kiểm tra , giám sát các đơn vị sử dụng các nguồn lực tàI chính công . Ngợc lại
cơ quan Kiểm toán Nhà nớc Trung Quốc đợc thành lập cách đây 16 năm lại có
vị trí là cơ quan ngang Bộ trực thuộc Chính phủ nhng hoạt động độc lập với
Chính phủ . Trong khi đó Toà Thẩm Kế của Cộng hoà Pháp là một mô hình đặc
biệt trong lĩnh vực Kiểm toán Nhà nớc . Toà này vừa thực hiện chức năng của cơ
quan Kiểm toán Nhà nớc trong hoạt động kiểm tra , quyết toán Ngân sách Nhà
nớc các cấp , đồng thời thực hiện chức năng của cơ quan xét xử nh một toà án
đối với các công chức kế toán công , không phụ thuộc vào cơ quan lập pháp
cũng nh cơ quan hành pháp .
Đối với Kiểm toán Nhà nớc Việt Nam đợc thành lập theo Nghị định 70/

phát từ nhu cầu phát triển của Kiểm toán Nhà nớc trên một khu vực thuộc phạm
vi Kiểm toán Nhà nớc trong việc thực hiện một cách đầy đủ chức năng nhiệm vụ
của mình theo luật định . Tuy nhiên khía cạnh kinh tế cũng có ý nghĩa rất quan
trọng trong việc phát triển Kiểm toán Nhà nớc khu vực .
Sự ra đời và phát triển Kiểm toán Nhà nớc khu vực có ý nghĩa to lớn trên
phơng diện kinh tế nh :
Do quản lý địa bàn một cách thờng xuyên nên có thể giảm thới gian thu
thập bằng chứng kiểm toán cũng nh tìm hiểu đối tợng kiểm toán . Kết
quả các cuộc kiểm toán sẽ cao hơn trong khi chi phí và thời gian tiến
hành kiểm toán sẽ giảm đợc nhiều hơn.
Giảm các chi phí về đi lại , ăn nghỉ của Kiểm toán viên và các đoàn thể
Nhà nớc trong điều kiện hạn hẹp hiện nay của kinh phí hoạt động Kiểm
toán Nhà nớc là rất quan trong vì nhờ có Kiểm toán Nhà nớc khu vực
mở rộng trên toàn bộ lãnh thổ nên các cuộc kiểm toán thuộc Kiểm toán
Nhà nớc Trung ơng chủ yếu kiểm toán các cơ quan Nhà nớc Trung -
Trần Thị Phơng Thanh Lớp: Kiểm toán 43A
Đề án môn học
ơng , các Bộ , các ngành có vị trí hoạt động và đóng tại Hà Nội là chủ
yếu.
Dựa vào cơ cấu tổ chức Kiểm toán Nhà nớc khu vực để hợp lý hoá vị trí
công tác cho từng kiểm toán viên , từ đó giúp cho kiểm toán viên và gia
đình họ giảm bớt đợc những kho khăn về gia đình trong điều kiện đồng
lơng thu nhập cá nhân còn có giới hạn nhất định .
Tóm lại , ngoài lợi ích về thực hiện chức năng và nhiệm vụ của Kiểm
toán Nhà nớc đạt chất lợng và có hiệu quả cao hơn , việc hình thành và
phát triển của Kiểm toán Nhà nớc khu vực sẽ tạo điều kiện cho cơ quan
Kiểm toán Nhà nớc tiết kiệm đợc các chi phí và thời gian trong hoạt
động Kiểm toán Nhà nớc .
3.2. Vấn đề hiệu lực và hiệu quả quản lý hoạt động của Kiểm toán Nhà
nớc khu vực :

thì việc kiểm soát , quản lý đối với Kiểm toán Nhà nớc khu vực từ phía
Kiểm toán Nhà nớc là toàn diện , tuyệt đối . Với tính chất là một bộ
phận không thể tách rời của Kiểm toán Nhà nớc , Kiểm toán Nhà nớc
khu vực chịu sự lãnh đạo trực tiếp từ Tổng Kiểm toán Nhà nớc , kinh
phí hoạt động nằm trong kinh phí của Kiểm toán Nhà nớc. Nh vậy về tài
chính thì cũng nh Kiểm toán Nhà nớc , Kiểm toán Nhà nớc khu vực sẽ
chịu sự kiểm tra của Bộ Tài chính hoặc một cơ quan nào đó do Quốc
hội chỉ định . Với mô hình này thông thờng Kiểm toán Nhà nớc Trung -
ơng nắm trọn vẹn quyền kiểm soát về nhân sự , tổ chức và quan hệ đối
ngoại của Kiểm toán Nhà nớc khu vực .Việc bồi dỡng đào tạo và giám
sát đạo đức nghề nghiệp của kiểm toán viên cũng đợc Kiểm toán Nha n-
ớc Trung ơng thực hiện .
II. Mô hình tổ chức bộ máy , cơ chế hoạt động và các mối quan hệ của
Kiểm toán Nhà n ớc khu vực .
1.Phân biệt KTNN khu vực với Kiểm toán nội bộ và các cơ quan
thuộc chính quyền Nhà nớc cấp :
1.1. Phân biệt KTNN khu vực với Kiểm toán nội bộ :
Từ cơ chế kế hoạch hoá tập trung ,nền kinh tế chuyển sang giai đoạn
hoạt động theo cơ chế thị trờng thì cơ chế điều hành quản lý của Nhà nớc cũng
có sự thay đổi căn bản . Nguyên tắc tự kiểm tra và chịu sự kiểm tra của mọi cơ
quan Nhà nớc đối với một đơn vị hay cơ quan Nhà nớc về tài chính đợc thay thế
bằng hoạt động kiểm toán . Nội bộ các đơn vị Nhà nớc ở các cấp chính quyền có
thể thành lập hệ thống kiểm toán nội bộ để tự kiểm tra mình . Bên cạnh đó Kiểm
toán Nhà nớc đợc thàn lập với tính chất là lực lợng kiểm tra từ bên ngoài , kiểm
tra độc lập đối với các đơn vị đợc kiểm toán .
Trần Thị Phơng Thanh Lớp: Kiểm toán 43A
Đề án môn học
Nh vậy , tại các khu vực theo lãnh thổ , các cơ quan Nhà nớc ,các đơn vị
hành chính sự nghiệp Nhà nớc sẽ chịu sự kiểm tra song hành của 2 lực lợng
kiểm toán là Kiểm toán Nhà nớc và Kiểm toán nội bộ .

Đề án môn học
Điều cốt lõi nhất về sự khác biệt giữa Kiểm toán Nhà nớc khu vực với
các cấp chính quyền hay các cơ quan Nhà nớc ở chỗ mỗi cơ quan có
chức năng hoàn toàn khác nhau , thậm chí đối lập nhau :
+ Chức năng Lập pháp , chức năng Hành pháp , chức năng T pháp thuộc
về các cấp hành chính khu vực .
+ Còn chức năng kiểm tra , kiểm soát tài chính công thuộc về Kiểm toán
Nhà nớc khu vực .
Tuy nhiên các chức năng này tạo thành một sự hoàn chỉnh , các mặt
đối lạp tạo nên một chỉnh thể thống nhất giúp cho nhà quản lý Nhà nớc đối với
lãnh thổ trở nên có hiệu quả cao hơn , giúp cho kinh tế các vùng lãnh thổ phát
triển nhanh hơn .Nhà nớc Trung ơng luôn xác lập quyền quản lý và giám sát của
mình đối với các vùng lãnh thổ trong cả nớc .
2. Mô hình và cơ chế hoạt động của KTNN khu vực :
2.1. Cơ cấu tổ chức của KTNN khu vực :
Có nhiều mô hình tổ chức Kiểm toán Nhà nớc khu vực :
Thứ nhất , mô hình tổ chức theo hớng chuyên môn hoá về kiểm toán .

- Các phòng kế toán Ngân sách , phòng kế toán doanh nghiệp Nhà nớc
tuỳ thuộc khối lợng công việc và số lợng đối tợng kiểm toán nhiều hay
ít để thành lập thêm các phòng nh phòng kế toán ngân sách 1 , kế toán
ngân sách 2 ...
Trần Thị Phơng Thanh Lớp: Kiểm toán 43A
Tổng KTNN
Kiểm toán trưởng
KTNN KV
Văn phòng
KTNN KV
Phòng kế toán
các tổ chức có

tạo nh sau :
Theo mô hình này , một phòng kiểm toán có thể đảm nhận một hoặc
một số tỉnh hoặc ngợc lại một phòng kiểm toán cũng có thể chỉ kiểm
Trần Thị Phơng Thanh Lớp: Kiểm toán 43A
Tổng KTNN
Kiểm toán trởng
KTNN KV
Văn phòng
KTNN KV
Phòng kế toán
Tỉnh I
Phòng kế toán
Tỉnh II
Phòng kế toán
Tỉnh n
Đề án môn học
toán một số quận huyện , địa phơng thuộc tỉnh . Nh vậy mỗi phòng sẽ
chịu trách nhiệm kiểm toán ở một khu vực địa phơng xác định từ
kiểm toán ngân sách đến kiểm toán các chơng trình , dự án , đầu t
XDCB , kiểm toán các doanh nghiệp Nhà nớc . Tuy nhiên số lợng
doanh nghiệp Nhà nớc thuộc tỉnh hay thành phố quản lý rất ít nên vấn
đề kiểm toán doanh nghiệp Nhà nớc đối với Kiểm toán Nhà nớc khu
vực ít đợc đặt ra . Các vấn đề khác thuộc về cơ cấu tổ chức của mô
hình này giống nh mô hình thứ nhất .
*Ưu điểm :
# Tạo nên một sự khép kín và tính hệ thống trong hoạt động kiểm toán
Nhà nớc khu vực đối với từng đơn vị hành chính các cấp trong khu vực .
# Tạo điều kiện để các phòng kiểm toán và kiểm toán viên nắm bắt và lu
trữ thông tin một cách thờng xuyên đối với các đơn vị thuộc phạm vi kiểm toán
của phòng .

nớc Trung ơng . Các kiểm toán viên này sẽ thay mặt cho vụ kiểm toán của mình
thu thập thông tin và giám sát thờng xuyên đối với các đơn vị thuộc phạm vi
kiểm toán để làm cơ sở cho vụ kiểm toán chuyên ngành lập kế hoạch và thực
hiện quá trình kiểm toán sau này .
Mô hình này thờng đợc áp dụng đối với Kiểm toán Nhà nớc khi mà các
khu vực ( Bang ) hoặc địa phơng đã có hoạt động Kiểm toán Nhà nớc của Bang
hay địa phơng . Kiểm toán Nhà nớc cấp Trung ơng chỉ thực hiện kiểm toán phần
ngân sách của Liên bang tại các khu vực Bang hoặc địa phơng mà thôi .
2.2. Cơ chế hoạt động của KTNN khu vực :
Trong tất cả các cơ chế tổ chức về Kiểm toán Nhà nớc khu vực ở trên ,
trừ cơ chế Kiểm toán Nhà nớc theo mô hình Liên bang đều có cơ chế hoạt động
giống nh cơ chế hoạt động của Kiểm toán Nhà nớc .Bài viết đi sâu phân tích một
số khía cạnh cơ bản về cơ chế hoạt động của Kiểm toán Nhà nớc khu vực nh sau
:
Thứ nhất , tính độc lập của kiểm toán viên .
Vấn đề cơ bản đặt ra là Kiểm toán nhà nớc khu vực có nên độc lập
với các cấp chính quyền trong khu vực hay không ? mức độ độc lập với Kiểm
toán Nhà nớc nên nh thế nào ? Cũng nh cơ quan Kiểm toán Nhà nớc Trung ơng ,
Kiểm toán Nhà nớc khu vực là một tổ chức hoạt động kiểm toán độc lập với các
cấp chính quyền của khu vực đó . Tuy nhiên những năm đầu phát triển , cơ quan
cần có sự giúp đỡ toàn diện từ phía Chính phủ và Kiểm toán Nhà nớc khu vực
cũng cần nhận đợc sự giúp đỡ của các cấp chính quyền trong khu vực nhằm đảm
bảo cho cơ quan Kiểm toán Nhà nớc nói chung và Kiểm toán Nhà nớc khu vực
Trần Thị Phơng Thanh Lớp: Kiểm toán 43A
Đề án môn học
nói riêng nhanh chóng trở thành một tổ chức kiểm toán vững mạnh . Tính độc
lập của Kiểm toán Nhà nớc khu vực với các cấp chính quyền cần đợc thể chế
hoá bằng đạo luật cụ thể .
Bên cạnh đó , đối với Kiểm toán Nhà nớc khu vực mặc dù là một bộ phận
của Kiểm toán Nhà nớc song Kiểm toán Nhà nớc khu vực sẽ đợc đảm nhiệm