Pháp luật về ngân hàng liên doanh ở Việt Nam

Đồng Thị Nhân

Khoa Luật
Luận văn ThS Chuyên ngành: Luật kinh tế; Mã số 60 38 50
Người hướng dẫn: TS. Võ Đình Toàn
Năm bảo vệ: 2013 Abstract. Nghiên cứu những quy định cơ bản nhất về quy chế pháp lý của ngân hàng
liên doanh với nước ngoài tại Việt Nam. Làm rõ vai trò của ngân hàng liên doanh đối
với sự phát triển kinh tế, quy định của pháp luật về hoạt động của ngân hàng liên
doanh…; trên cơ sở xem xét hệ thống pháp luật thực định về ngân hàng liên doanh và
thực tiễn hoạt động của nó từ đó chỉ ra các thiếu sót, hạn chế để có thể khắc phục, đề
xuất ý kiến hoàn thiện pháp luật về ngân hàng liên doanh tại Việt Nam.
Keywords. Luật kinh tế; Pháp luận Việt Nam; Ngân hàng liên doanh.

Content
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Hội nhập kinh tế quốc tế đã trở thành xu thế tất yếu và đang diễn ra ngày càng sâu
rộng về nội dung và qui mô trên nhiều lĩnh vực. Trong xu thế đó, quá trình hội nhập kinh tế
quốc tế của Việt Nam được bắt đầu từ năm 1986, khi Đại hội Đảng lần thứ VI đã mở đường
cho công cuộc đổi mới một cách toàn diện theo hướng chuyển đổi nền kinh tế kế hoạch hóa
tập trung sang nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Theo đó, Việt Nam đã
gia nhập khối ASEAN năm 1995, tham gia vào khu vực mậu dịch tự do ASEAN (AFTA) năm
1996, gia nhập APEC năm 1998, ký Hiệp định Thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ năm 2000 và
ký kết nhiều hiệp định thương mại, đầu tư khác. Đáng chú ý là từ năm 2007, Việt Nam chính
thức trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), là mốc son quan
trọng trong sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước, bắt đầu quá trình hội nhập

dưới góc độ chuyên ngành về kinh tế và được thể hiện trong một số giáo trình đại học chuyên
ngành luật, chuyên ngành kinh tế, các bài viết, sách tham khảo, một số công trình nghiên cứu
liên quan đến đề tài này, như: 1) "Ngân hàng liên doanh giữa Việt Nam và nước ngoài" của
Đào Minh Phúc, Luận án Tiến sỹ kinh tế, Trường Đại học Kinh tế quốc dân, năm 2009; 2)
"Các giao dịch thương mại chủ yếu của Ngân hàng thương mại trong điều kiện kinh tế thị
trường ở Việt Nam" của Nguyễn Văn Tuyến, Luận án Tiến sỹ Luật học, Trường Đại học Luật
Hà Nội, năm 2004; 3) "Hoàn thiện pháp luật về hoạt động của Ngân hàng thương mại trong
nền kinh tế thị trường ở Việt Nam" của Ngô Quốc Kỳ, Nxb. Tư pháp, năm 2005; 4) "Địa vị
pháp lý của Ngân hàng liên doanh ở Việt Nam" của Nguyễn Thanh Tú, Khóa luận tốt nghiệp,
Trường Đại học Luật Hà Nội, năm 2000; 5) "Quy chế pháp lý của Ngân hàng liên doanh tại
Việt Nam" của Nguyễn Thị Hoa, Khóa luận tốt nghiệp, Trường Đại học Luật Hà Nội, năm
2010
Tuy nhiên, từ trước đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu đầy đủ và có hệ thống
những vấn đề lý luận và thực tiễn về Quy chế pháp lý của Ngân hàng liên doanh ở Việt Nam
dưới góc độ là một luận văn thạc sỹ luật học. Vì thế, Luận văn hy vọng sẽ là tài liệu tham
khảo hữu ích cho những người làm công tác nghiên cứu, học tập, thực thi pháp luật, những
người muốn tìm hiểu về pháp luật điều chỉnh tổ chức và hoạt động của ngân hàng liên doanh
tại Việt Nam.
3. Mục đích nghiên cứu
Trong phạm vi nghiên cứu của khóa luận này, tôi xin phép nghiên cứu những quy định
cơ bản nhất về quy chế pháp lý của ngân hàng liên doanh với nước ngoài tại Việt Nam. Mục
đích nghiên cứu của đề tài là làm rõ vai trò của ngân hàng liên doanh đối với sự phát triển
kinh tế, quy định của pháp luật về hoạt động của ngân hàng liên doanh…; trên cơ sở xem xét
hệ thống pháp luật thực định về ngân hàng liên doanh và thực tiễn hoạt động của nó từ đó chỉ
ra các thiếu sót, hạn chế để có thể khắc phục, đề xuất ý kiến hoàn thiện pháp luật về ngân
hàng liên doanh tại Việt Nam.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Khái niệm “liên doanh” hiện nay được hiểu ở hai góc độ: “liên doanh cũ” và “liên
doanh mới”. “Liên doanh cũ” đơn thuần là sự liên doanh giữa một (hoặc các bên) Việt Nam
với một (các bên) nước ngoài. “ Liên doanh mới” là sự hợp tác liên doanh theo cách thức

dụng ngân hàng thương mại, Nxb. Tư pháp, Hà Nội.
4. Đinh Duy Đông (2005), "Để nâng cao năng lực cạnh tranh của các Ngân hàng thương mại
Việt Nam trong quá trình thực hiện Hiệp định thương mại Việt - Mỹ", Tạp chí
Thương mại, (số 29), tr. 13-14.
5. Đinh Xuân Hạ (2005), "Góp bàn về xây dựng ngân hàng thương mại đa năng ở Việt Nam",
Tạp chí Ngân hàng, (số 6), tr. 34-37.
6. Nguyễn Thị Hoa (2010), Quy chế pháp lý của Ngân hàng liên doanh tại Việt Nam, Khóa
luận tốt nghiệp đại học, Trường đại học Luật Hà Nội.
7. Dương Đăng Huệ (1996), “Cơ sở khoa học và thực tiễn việc xây dựng pháp luật thương
mại và kinh tế ở nước ta”, Tạp chí Nhà nước và pháp luật, (số 5).
8. Nguyễn Đắc Hưng (2005), "Kinh nghiệm cải cách hệ thống Ngân hàng thương mại Trung
Quốc trước yêu cầu mở cửa thị trường tài chính theo cam kết gia nhập WTO", Tạp
chí Ngân hàng, (số 6), tr. 68-71.
9. Ngô Quốc Kỳ (2002), Tác động của Hiệp định Thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ đối với hệ
thống pháp luật Ngân hàng Việt Nam, về việc thực thi Hiệp định thương mại Việt
Nam - Hoa Kỳ, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
10. Ngô Quốc Kỳ (2005), Hoàn thiện pháp luật về hoạt động của Ngân hàng thương mại
trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam, Nxb. Tư pháp, Hà Nội.
11. Nxb. Tư pháp (2006), Luật doanh nghiệp năm 2005, Hà Nội.
12. Nxb. Tư pháp (2010), Luật các tổ chức tín dụng năm 2010, Hà Nội.
13. Đào Minh Phúc (2009), Ngân hàng liên doanh giữa Việt Nam và nước ngoài tại Việt Nam
hiện nay, Luận án Tiến sỹ kinh tế, Trường Đại học kinh tế quốc dân.
14. Nguyễn Thị Quy (2005), Năng lực cạnh tranh của các Ngân hàng thương mại trong xu
thế hội nhập, Nxb. Chính trị, Hà Nội.
15. Trịnh Quốc Trung (2004), Các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập của
các ngân hàng thương mại đến năm 2010, Luận án Tiến sỹ kinh tế, Trường Đại học
kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.
16. Nguyễn Thanh Tú (2000), Địa vị pháp lý của Ngân hàng liên doanh ở Việt Nam, Khóa
luận tốt nghiệp đại học, Trường đại học Luật Hà Nội.
17. Hồ Văn Tuấn (2011), Xuất khẩu dịch vụ của các Ngân hàng thương mại Việt Nam, Luận