Phát triển năng lực vận dụng kiến thức của
học sinh Trung học phổ thông bằng việc sử
dụng hệ thống bài tập phần dẫn xuất
hidrocacbon – Hóa học 11 nâng cao Lưu Thị Minh Thanh Trường Đại học Giáo dục. Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn ThS. Giáo dục học : 60 14 10
Người hướng dẫn : TS. Nguyễn Đức Dũng
Năm bảo vệ: 2013
120 tr .

Abstract. Nghiên cứu cơ sở lí luận liên quan đến đề tài: Năng lực và phát triển năng
lực của Học sinh (HS), Năng lực vận dụng kiến thức (NLVDKT) và những biểu hiện
của năng lực này trong học tập, Bài tập hóa học (BTHH) và phát triển NLVDKT qua
sử dụng (BTHH), Điều tra, đánh giá thực trạng sử dụng bài tập và phát triển
NLVDKT của HS trong quá trình Dạy học hóa học (DHHH) ở một số trường THPT
của Thành phố Hà Nội. Nghiên cứu mục tiêu, nội dung, cấu trúc chương trình và SGK
Hóa học lớp 11. Nghiên cứu lựa chọn, xây dựng hệ thống BTHH phần dẫn xuất
hiđrocacbon lớp 11 chương trình nâng cao nhằm phát triển NLVDKT của HS. Nghiên
cứu các biện pháp rèn luyện và phát triển năng lực, đặc biệt đi sâu nghiên cứu biện
pháp phát triển NLVDKT thông qua việc sử dụng hệ thống BTHH đã lựa chọn và xây
dựng. Thực nghiệm sư phạm (TNSP) để đánh giá chất lượng, xác định tính phù hợp,
tính hiệu quả và tính khả thi của hệ thống BTHH đã lựa chọn, xây dựng và các biện
pháp sử dụng đã đề xuất nhằm phát triển NLVDKT của HS.
Keywords.Phương pháp dạy học; Hóa học; Bài tập hóa học
Content.
1. Lý do chọn đề tài

cứu đề tài: “Phát triển năng lực vận dụng kiến thức của học sinh Trung học phổ
thông bằng việc sử dụng hệ thống bài tập phần dẫn xuất hiđrocacbon - Hoá học 11
nâng cao”
2. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
Chúng tôi tìm hiểu và nhận thấy có một số công trình khoa học, một số luận văn
Thạc sĩ, luận án Tiến sĩ có liên quan đến đề tài như:
- Nguyễn Hữu Đĩnh, Lê Xuân Trọng (2001), Bài tập định tính và câu hỏi thực tế,
Hoá học 12, Tập 1, Hoá học Hữu cơ, Nhà xuất bản Giáo dục (NXBGD), Hà Nội.
- Luận văn Thạc sĩ của Đặng Thị Thanh Giang: Phát triển năng lực nhận thức và
tư duy của HS thông qua hệ thống bài tập hóa học có liên quan đến thực tiễn và môi
trường phần Vô cơ – Hóa học THPT. Bảo vệ năm 2009 tại trường Đại học Giáo dục
(ĐHGD) – Đại học Quốc gia (ĐHQG) Hà Nội.
- Luận văn Thạc sĩ của Đậu Thị Thịnh: Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng vận
dụng kiến thức hóa học vào thực tiễn cho HS Trung học phổ thông (THPT) phần hữu cơ
lớp 12 nâng cao. Bảo vệ năm 2011 tại trường ĐHGD – ĐHQG Hà Nội.
- Luận văn Thạc sĩ của Nguyễn Ngọc Hà: Tuyê
̉
n cho
̣
n, xây dựng va
̀
sư
̉
du
̣
ng hệ
thống bài tập có nội dung thực tiễn trong da
̣
y ho
̣

cao chất lượng DHHH ở trường phổ thông.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện mục đích trên, nhiệm vụ nghiên cứu được đề ra như sau:
- Nghiên cứu cơ sở lí luận liên quan đến đề tài: Năng lực và phát triển năng lực của
HS, NLVDKT và những biểu hiện của năng lực này trong học tập, BTHH và phát triển
NLVDKT qua sử dụng BTHH,
- Điều tra, đánh giá thực trạng sử dụng bài tập và phát triển NLVDKT của HS trong
quá trình DHHH ở một số trường THPT của Thành phố Hà Nội.
- Nghiên cứu mục tiêu, nội dung, cấu trúc chương trình và SGK Hóa học lớp 11.
- Nghiên cứu lựa chọn, xây dựng hệ thống BTHH phần dẫn xuất hiđrocacbon lớp 11
chương trình nâng cao nhằm phát triển NLVDKT của HS.
- Nghiên cứu các biện pháp rèn luyện và phát triển năng lực, đặc biệt đi sâu nghiên cứu
biện pháp phát triển NLVDKT thông qua việc sử dụng hệ thống BTHH đã lựa chọn và
xây dựng.
- Thực nghiệm sư phạm (TNSP) để đánh giá chất lượng, xác định tính phù hợp, tính
hiệu quả và tính khả thi của hệ thống BTHH đã lựa chọn, xây dựng và các biện pháp
sử dụng đã đề xuất nhằm phát triển NLVDKT của HS.
5. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
- Khách thể nghiên cứu: Quá trình dạy và học môn Hóa học ở trường THPT.
- Đối tượng nghiên cứu: Hệ thống BTHH phần dẫn xuất hiđrocacbon lớp 11 chương
trình nâng cao và các biện pháp sử dụng nhằm phát triển NLVDKT của HS.
6. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung lựa chọn, xây dựng hệ thống bài tập phần dẫn xuất hiđrocacbon
lớp 11 chương trình nâng cao. Việc TNSP trong năm học 2012 – 2013, được tiến hành
ở 2 trường: Trường THPT Thanh Oai B và Trường THPT Thanh Oai A - Huyện Thanh Oai
- Hà Nội.
7. Giả thuyết khoa học
Nếu lựa chọn và xây dựng được một hệ thống BTHH phần dẫn xuất hiđrocacbon
lớp 11 chương trình nâng cao có chất lượng tốt và có các biện pháp sử dụng hợp lí, hiệu
quả trong các khâu của quá trình dạy học thì sẽ giúp HS tích cực, chủ động nắm vững

phát triển NLVDKT của HS trong DHHH lớp 11.
10. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội
dung chính của luận văn được trình bày trong 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của việc phát triển năng lực vật dụng kiến
thức của HS bằng việc sử dụng bài tập hóa học
Chương 2: Phát triển năng lực vật dụng kiến thức của học sinh trung học phổ
thông bằng việc sử dụng hệ thống bài tập phần dẫn xuất hiđrocacbon - Hoá học 11 nâng
cao
Chương 3: Thực nghiệm sư phạm
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Ngô Ngọc An (2006), Nhận biết và tách các chất ra khỏi hỗn hợp, NXBGD, Hà Nội.
2. Đới Thị Bình, Cát Lợi Bình (2003), 800 mẹo vặt trong cuộc sống hàng ngày. NXB
Thanh Niên.
3. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Vụ Giáo dục Trung học (2007), Những vấn đề chung về
đổi mới giáo dục THPT môn Hóa học. NXBGD, Hà Nội.
4. Bộ Giáo Dục và Đào tạo (2007), Tài liệu bồi dưỡng GV lớp 11 THPT môn Hóa học,
NXBGD, Hà Nội.
5. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Vụ Giáo dục Trung học (2008), Hướng dẫn thực hiện
chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Hóa học lớp 11. NXBGD, Hà Nội.
6. Bộ Giáo dục và Đào tạo – Dự án Việt Bỉ (2010), Dạy và học tích cực. Một số
phương pháp và kỹ thuật dạy học. NXB ĐHSP, Hà Nội.
7. Bộ Giáo dục và Đào tạo – Dự án Việt Bỉ (2010), Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng
dụng. NXB ĐHSP, Hà Nội.
8. Bộ giáo dục và Đào tạo, Vụ Giáo dục Trung học, Chương trình phát triển giáo dục trung
học (2010), Tài liệu tập huấn giáo viên Dạy học, kiểm tra đánh giá theo chuẩn kiến thức, kĩ
năng trong chương trình giáo dục phổ thông môn Hoá học cấp THPT.
9. Hoàng Chúng (1983), Phương pháp thống kê toán học trong khoa học giáo dục.
NXBGD, Hà Nội.
10. Nguyễn Cương (2007), Phương pháp DHHH ở trường phổ thông và Đại học. Một

̣
t Nam.
20. Cao Cự Giác (2010), Bài tập lí thuyết và thực nghiệm, tập 2-Hoá học hữu cơ. Nhà
xuất bản Giáo dục, Hà Nội.
21. Trần Bá Hoành (2006), Đổi mới phương pháp dạy học, chương trình và sách giáo
khoa, NXB ĐHSP, Hà Nội.
22. Trần Thị Thu Huệ (2012), Phát triển một số năng lực của học sinh trung học phổ
thông thông qua phương pháp và sử dụng thiết bị trong dạy học hóa học phần hóa học vô
cơ, Luận a
́
n Tiến sĩ Khoa học Giáo dục, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam.
23. Nguyễn Văn Khánh (2012), Tuyển chọn, xây dựng và sử dụng hệ thống BTHH có
nội dung thực tiễn để phát triển NLVDKT của học sinh THPT tỉnh Nam Định (phần
hữu cơ Hóa học 12 nâng cao), Luận văn Thạc sĩ, ĐHGD – ĐHQG Hà Nội.
24. Nguyễn Thị Nguyên (2011), Tuyển chọn, xây dựng và sử dụng hệ thống bài tập về
giáo dục môi trường trong dạy học phần hóa hữu cơ ở trường THPT. Luận văn thạc sĩ,
ĐHGD – ĐHQG Hà Nội.
25. Phạm Thị Nhài (2011), Tuyển chọn, xây dựng và sử dụng hệ thống bài tập về giáo
dục vệ sinh an toàn thực phẩm trong dạy học phần hóa học hữu cơ THPT. Luận văn
thạc sĩ, ĐHGD – ĐHQG Hà Nội.
26. Nguyễn Minh Phương (2007), Tổng quan về các khung năng lực cần đạt ở học
sinh trong mục tiêu giáo dục phổ thông, Đề tài nghiên cứu khoa học của Viện Khoa
học Giáo dục Việt Nam.
27. Nguyễn Ngọc Quang (1994), Lí luận dạy học hoá học tập 1. NXBGD, Hà Nội.
28. Nguyên Văn Sang (dịch) (2002), Hóa học và đời sống – Tập 4 – Nguồn thực phẩm.
NXB Trẻ.
29. Nguyễn Thị Sửu, Lê Văn Năm (2009), Phương pháp dạy học hóa học – Học phần
phương pháp DHHH 2. NXB Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội.
30. Đậu Thị Thịnh (2011), Một số biện pháp rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức hóa
học vào thực tiễn cho học sinh THPT phần hữu cơ lớp 12 nâng cao. Luận văn thạc sĩ,