Trường THCS Lý Thường Kiệt – An Giang Năm học: 2014 - 2015
Bµi 18
TiÕt 91, 92
V¨n häc
Bµn vỊ ®äc s¸ch
(TrÝch)
Chu Quang TiỊm
A. KÕt qu¶ cÇn ®¹t
1. HiĨu ®ỵc sù cÇn thiÕt cđa viƯc ®äc s¸ch vµ ph¬ng ph¸p ®äc s¸ch qua bµi nghÞ ln s©u
s¾c, giµu tÝnh thut phơc cđa Chu Quang TiỊm.
2. TÝch hỵp víi phÇn TiÕng ViƯt ë bµi Khëi ng÷, víi phÇn TËp lµm v¨n ë bµi PhÐp ph©n tÝch vµ
tỉng hỵp.
3. RÌn kü n¨ng t×m vµ ph©n tÝch ln ®iĨm, ln chóng trong v¨n b¶n nghÞ ln.
B. ThiÕt kÕ bµi d¹y-häc:
Ho¹t ®éng 1
Tỉ chøc kiĨm tra bµi cò
Ho¹t ®éng 2
DÉn vµo bµi míi
+ Theo lêi khuyªn cđa ngêi giíi thiƯu, em ®· t×m mua (mỵn) vµ ®· ®äc ®ỵc cn s¸ch nµo?
+ Theo em, mơc Êy ®ỵc ®Ỉt ra mơc ®Ých g×? (Tõ ®ã nãi lêi dÉn vµo bµi)
Ho¹t ®éng 3
Híng dÉn ®äc, t×m hiĨu thĨ lo¹i
Gi¶i thÝch tõ khã, ph©n tÝch bè cơc
+ Gi¸o viªn cïng 3-4 häc sinh ®äc c¶ bµi 1 lÇn. Gi¸o viªn nhËn xÐt c¸ch ®äc
2. T×m hiĨu thĨ lo¹i v¨n b¶n
+ Gi¸o viªn x¸c ®Þnh kiĨu lo¹i v¨n b¶n? Dùa vµo nh÷ng u tè nµo ®Ĩ x¸c ®Þnh ®óng tªn kiĨu
v¨n b¶n nµy?
+ Häc sinh x¸c ®Þnh, ph¸t biĨu ý kiÕn.
* §Þnh híng:
- V¨n b¶n nghÞ ln (lËp ln gi¶i thÝch mét vÊn ®Ị x· héi)
- Dùa vµo hƯ thèng ln ®iĨm, c¸ch lËp ln vµ tªn v¨n b¶n ®Ĩ x¸c ®Þnh thĨ lo¹i - kiĨu v¨n
- Nhng tÝch l b»ng c¸ch nµo, ë ®©u? TÝch l b»ng s¸ch vµ ë s¸ch.
- VËy s¸ch lµ kho tµng q b¸u lu gi÷ tinh thÇn nh©n lo¹i, nh÷ng cét mèc ghi dÊu sù tiÕn ho¸
cđa nh©n lo¹i.
- VËy, coi thêng s¸ch, kh«ng ®äc s¸ch lµ xo¸ bá qu¸ khø, lµ kỴ thơt lïi, l¹c hËu, lµ kỴ kiªu ng¹o
mét c¸ch ngu xn.
- §äc s¸ch lµ tr¶ nỵ qu¸ khø, lµ «n l¹i kinh nghiƯm loµi ngêi, lµ hëng thơ kiÕn thøc, lêi d¹y t©m
hut cđa qu¸ khø.
- §äc s¸ch lµ ®Ĩ chn bÞ hµnh trang, thùc lùc vỊ mäi mỈt ®Ĩ con ngêi cã thĨ tiÕp tơc tiÕn
xa (trêng chinh v¹n dỈm) trªn con ®êng häc tËp, ph¸t hiƯn thÕ giíi.
(HÕt tiÕt 91, chun tiÕt 92)
2. Ln ®iĨm 2: Hai trë ng¹i cho nghiªn cøu häc vÊn - hai c¸i h¹i thêng gỈp khi ®äc s¸ch:
+ Gi¸o viªn chun: nhng t¸c gi¶ kh«ng tut ®èi ho¸, thÇn th¸nh ho¸ viƯc ®äc s¸ch. ¤ng ®·
chØ ra h¹n chÕ trong sù ph¸t triĨn, hai trë ng¹i - hai c¸i h¹i trong nghiªn cøu, trau dåi häc vÊn, trong
®äc s¸ch. §ã lµ g×? vµ t¸c h¹i cđa chóng nh thÕ nµo?
+ Häc sinh ®äc tiÕp ®o¹n 2, chó ý hai ®o¹n v¨n so s¸nh: gièng nh ¨n ng, gièng nh ®¸nh
trËn.
+ Gi¸o viªn nªu vÊn ®Ị th¶o ln: c¸i h¹i ®Çu tiªn trong viƯc ®äc s¸ch hiƯn nay, trong t×nh h×nh
s¸ch nhiỊu v« kĨ lµ g×? §Ĩ minh chøng cho c¸i h¹i ®ã, t¸c gia so s¸ch, biƯn thut nh thÕ nµo? Em
Nguyễn Long Thạnh
2
Trường THCS Lý Thường Kiệt – An Giang Năm học: 2014 - 2015
cã t¸n thµnh ln chøng cđa t¸c gi¶ hay kh«ng? ý kiÕn cđa em vỊ nh÷ng con mät s¸ch (nh÷ng ngêi
®äc rÊt nhiỊu, rÊt ham mª ®äc s¸ch)?
+ Häc sinh bµn ln, tr¶ lêi.
* §Þnh híng:
- C¸i h¹i ®Çu tiªn cđa viƯc ®äc s¸ch trong t×nh h×nh s¸ch ®ỵc xt b¶n, in Ên rÊt nhiỊu nh hiƯn
nay lµ khiÕn ngêi ®äc kh«ng chuyªn s©u, nghÜa lµ ham ®äc nhiỊu mµ kh«ng thĨ ®äc kü, chØ ®äc qua,
hêi hỵt nªn liÕc qua nhiỊu mµ ®äng l¹i ch¼ng bao nhiªu.
- So s¸nh víi c¸ch ®äc s¸ch cđa ngêi xa: ®äc kü cµng, nghiỊn ngÉm tõng c©u, tõng ch÷ (Q
hå tinh, bÊt q hå ®a!) (Ýt mµ tinh cßn h¬n nhiỊu mµ dèi (ch¼ng cã g×!), thµ Ýt mµ tèt! Mét trong nh÷ng
3
Trường THCS Lý Thường Kiệt – An Giang Năm học: 2014 - 2015
Lùa chän ®ỵc s¸ch hay, s¸ch tèt, s¸ch cÇn cho m×nh råi ®Õn viƯc ®äc. §äc s¸ch kh«ng dƠ.
- §äc kü, ®äc ®i, ®äc l¹i, ®äc nhiỊu lÇn, ®Õn thc lßng.
- §èi víi sù say mª, ngÉm nghÜ, suy nghÜ s©u xa, trÇm ng©m tÝch l, kiªn ®Þnh mơc ®Ých.
- T¸c h¹i cđa lèi ®äc hêi hỵt: Nh ngêi cìi ngùa qua chỵ, m¾t hoa ý lo¹n, tay kh«ng mµ vỊ; nh
träc phó khoe cđa, lõa m×nh, dèi ngêi, thĨ hiƯn tÇm thêng, thÊp kÐm.
4. Ln ®iĨm 4: Mèi quan hƯ gi÷a häc vÊn phỉ th«ng vµ häc vÊn chuyªn m«n víi viƯc ®äc
s¸ch.
+ Gi¸o viªn hái: T¸c gi¶ ®· triĨn khai ln ®iĨm nh thÕ nµo? Trªn nh÷ng mỈt nµo? ý nghÜa gi¸o
dơc s ph¹m cđa ln ®iĨm nµy lµ ë chç nµo?
+ Häc sinh th¶o ln, ph¸t biĨu.
* §Þnh híng:
- B¸c bá quan niƯm cđa mét sè ngêi chØ chó ý ®Õn häc vÊn chuyªn m«n mµ l·ng quªn hc
coi thêng häc vÊn phỉ th«ng ®Ĩ trë thµnh phiÕn diƯn, khÐp kÝn. T¸c gi¶ ph©n tÝch râ sù liªn quan, g¾n
bã t¬ng th«ng, t¬ng hç gi÷a hai lo¹i häc vÊn nµy ®Ĩ chØ ra r»ng: bªn ngoµi th× chóng cã ph©n biƯt nh-
ng bªn trong kh«ng thĨ t¸ch rêi. Kh«ng cã häc vÊn c« lËp. §ã lµ mét chØnh thĨ thèng nhÊt h÷u c¬, ®a
d¹ng.
- NÕu chØ ®µo s©u häc vÊn chuyªn m«n th× cµng s©u cµng nh ®i vµo sõng tr©u, cµng chui cµng
hĐp vµ ci cïng t¾c tÞ. Kh«ng biÕt réng kh«ng thĨ chuyªn s©u. Tríc h·y biÕt réng råi sau míi n¾m
ch¾c
- §ã lµ nh÷ng kÕt ln ®ỵc tr×nh bµy mét c¸ch gi¶n dÞ liªn quan ®Õn viƯc ®äc réng vµ ®äc s©u
cÇn kÕt hỵp víi nhau.
- §äc s¸ch còng lµ c«ng viƯc rÌn lun, mét cc chn bÞ ©m thÇm vµ gian khỉ.
- §äc s¸ch lµ häc tËp tri thøc. §äc s¸ch lµ rÌn lun tÝnh c¸ch, chun häc lµm ngêi chø kh«ng
ph¶i lµm con mät s¸ch!
Ho¹t ®éng 5
Híng dÉn tỉng kÕt vµ lun tËp
1. §äc vµ tù minh ghi nhí nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n trong mơc ghi nhí, SGK, tr. 7.
2. X¸c ®Þnh ng¾n gän hƯ thèng ln ®iĨm trong bµi (tÇm quan träng vµ ý nghÜa; hai c¸i h¹i: ®äc