HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG
BÀI GIẢNG MÔN
KIẾN TRÚC MÁY TÍNH
TIÊN TIẾN
Giảng viên: TS. Hoàng Xuân Dậu
Điện thoại/E-mail: [email protected]
Bộ môn: Khoa học máy tính - Khoa CNTT1
CHƯƠNG 1 – GIỚI THIỆU CHUNG
BÀI GIẢNG MÔN KIẾN TRÚC MÁY TÍNH TIÊN TIẾN
www.ptit.edu.vn
GIẢNG VIÊN: TS. HOÀNG XUÂN DẬU
BỘ MÔN: KHOA HỌC MÁY TÍNH - KHOA CNTT1
Trang 2
CHƯƠNG 1 – GIỚI THIỆU CHUNG
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Hesham El-Rewini and Mostafa Abd-El-Barr, Advanced
Computer Architecture and parallel processing, John Wiley &
Sons, 2005.
2. William Stallings, Computer Organization and Architecture, 8
th

edition, Prentice Hall, 2010.
3. Kai Hwang, Advanced Computer Architecture, McGraw-Hill,
2003.
4. Hoàng Xuân Dậu, Bài giảng Kiến trúc máy tính, Học viện
Công nghệ BC-VT, 2010.
5. MIT, Giáo trình Computer System Architecture, mã 6.823.
6. Hồ Khánh Lâm, Giáo trình kỹ thuật vi xử lý, NXB Bưu Điện,
2007.
BÀI GIẢNG MÔN KIẾN TRÚC MÁY TÍNH TIÊN TIẾN
www.ptit.edu.vn

NỘI DUNG MÔN HỌC
1. Giới thiệu chung
2. Kỹ thuật đường ống lệnh
3. Các loại kiến trúc tập lệnh (ISA)
4. Hệ thống nhớ, bộ nhớ cache và bộ nhớ ảo
5. Các kiến trúc bus tiên tiến
6. Các kiến trúc song song trong máy tính
7. Các kiến trúc nhiều lõi
BÀI GIẢNG MÔN KIẾN TRÚC MÁY TÍNH TIÊN TIẾN
www.ptit.edu.vn
GIẢNG VIÊN: TS. HOÀNG XUÂN DẬU
BỘ MÔN: KHOA HỌC MÁY TÍNH - KHOA CNTT1
Trang 6
CHƯƠNG 1 – GIỚI THIỆU CHUNG
NỘI DUNG CHƯƠNG 1
1. Khái niệm kiến trúc và tổ chức máy tính
2. Cấu trúc và chức năng của máy tính
3. Lịch sử phát triển máy tính
4. Kiến trúc von-Neumann
5. Kiến trúc Harvard
6. Tổ chức của các máy tính hiện đại
7. Định luật Moore về sự phát triển công nghệ
máy tính.
BÀI GIẢNG MÔN KIẾN TRÚC MÁY TÍNH TIÊN TIẾN
www.ptit.edu.vn
GIẢNG VIÊN: TS. HOÀNG XUÂN DẬU
BỘ MÔN: KHOA HỌC MÁY TÍNH - KHOA CNTT1
Trang 7
CHƯƠNG 1 – GIỚI THIỆU CHUNG
1.1 KIẾN TRÚC & TỔ CHỨC MÁY TÍNH

CHƯƠNG 1 – GIỚI THIỆU CHUNG
1.1 KIẾN TRÚC & TỔ CHỨC MÁY TÍNH (tiếp)
 Ba thành phần cơ bản của kiến trúc máy tính:
i. Kiến trúc tập lệnh (Instruction set architecture - ISA) là
hình ảnh trừu tượng của máy tính ở mức ngôn ngữ máy
(hợp ngữ). Kiến trúc tập lệnh gồm:
• Tập lệnh
• Các chế độ địa chỉ bộ nhớ
• Các thanh ghi
• Các khuôn dạng địa chỉ và dữ liệu
BÀI GIẢNG MÔN KIẾN TRÚC MÁY TÍNH TIÊN TIẾN
www.ptit.edu.vn
GIẢNG VIÊN: TS. HOÀNG XUÂN DẬU
BỘ MÔN: KHOA HỌC MÁY TÍNH - KHOA CNTT1
Trang 11
CHƯƠNG 1 – GIỚI THIỆU CHUNG
1.1 KIẾN TRÚC & TỔ CHỨC MÁY TÍNH (tiếp)

ii. Vi kiến trúc (micro-architecture), còn được gọi là tổ
chức máy tính là mô tả về hệ thống ở mức thấp, liên
quan đến các vấn đề:
• Các thành phần phần cứng của máy tính kết nối với nhau
như thế nào?
• Các thành phần phần cứng của máy tính tương tác với nhau
như thế nào để thực thi tập lệnh?
BÀI GIẢNG MÔN KIẾN TRÚC MÁY TÍNH TIÊN TIẾN
www.ptit.edu.vn
GIẢNG VIÊN: TS. HOÀNG XUÂN DẬU
BỘ MÔN: KHOA HỌC MÁY TÍNH - KHOA CNTT1
Trang 12

• Giải mã và thực hiện lệnh
 CPU bao gồm:
• Bộ điều khiển (Control Unit - CU)
• Bộ tính toán số học và logic (Arithmetic and Logic Unit - ALU)
• Các thanh ghi (Registers)
BÀI GIẢNG MÔN KIẾN TRÚC MÁY TÍNH TIÊN TIẾN
www.ptit.edu.vn
GIẢNG VIÊN: TS. HOÀNG XUÂN DẬU
BỘ MÔN: KHOA HỌC MÁY TÍNH - KHOA CNTT1
Trang 15
CHƯƠNG 1 – GIỚI THIỆU CHUNG
1.2 CẤU TRÚC & CÁC THÀNH PHẦN CHỨC NĂNG
Vi xử lý Intel
8086 (1978)
Vi xử lý Intel
Core i7
(2008)
BÀI GIẢNG MÔN KIẾN TRÚC MÁY TÍNH TIÊN TIẾN
www.ptit.edu.vn
GIẢNG VIÊN: TS. HOÀNG XUÂN DẬU
BỘ MÔN: KHOA HỌC MÁY TÍNH - KHOA CNTT1
Trang 16
CHƯƠNG 1 – GIỚI THIỆU CHUNG
1.2 CẤU TRÚC & CÁC THÀNH PHẦN CHỨC NĂNG
Bộ nhớ trong (Internal Memory):
 Chức năng: lưu trữ lệnh (instruction) và dữ liệu (data) cho
CPU xử lý;
 Bộ nhớ trong bao gồm:
• ROM (Read Only Memory):
– Lưu trữ lệnh và dữ liệu của hệ thống

BÀI GIẢNG MÔN KIẾN TRÚC MÁY TÍNH TIÊN TIẾN
www.ptit.edu.vn
GIẢNG VIÊN: TS. HOÀNG XUÂN DẬU
BỘ MÔN: KHOA HỌC MÁY TÍNH - KHOA CNTT1
Trang 19
CHƯƠNG 1 – GIỚI THIỆU CHUNG
1.2 CẤU TRÚC & CÁC THÀNH PHẦN CHỨC NĂNG
Các thiết bị vào ra - ổ đĩa cứng (HDD)
BÀI GIẢNG MÔN KIẾN TRÚC MÁY TÍNH TIÊN TIẾN
www.ptit.edu.vn
GIẢNG VIÊN: TS. HOÀNG XUÂN DẬU
BỘ MÔN: KHOA HỌC MÁY TÍNH - KHOA CNTT1
Trang 20
CHƯƠNG 1 – GIỚI THIỆU CHUNG
1.2 CẤU TRÚC & CÁC THÀNH PHẦN CHỨC NĂNG
Bus hệ thống (system bus):
 Bus hệ thống là một tập các đường dây kết nối CPU với
các thành phần khác của máy tính
 Bus hệ thống thường gồm:
• Bus địa chỉ (Address bus) – Bus A
• Bus dữ liệu (Data bus) – Bus D
• Bus điều khiển (Control bus) - Bus C
BÀI GIẢNG MÔN KIẾN TRÚC MÁY TÍNH TIÊN TIẾN
www.ptit.edu.vn
GIẢNG VIÊN: TS. HOÀNG XUÂN DẬU
BỘ MÔN: KHOA HỌC MÁY TÍNH - KHOA CNTT1
Trang 21
CHƯƠNG 1 – GIỚI THIỆU CHUNG
1.2 CẤU TRÚC & CÁC THÀNH PHẦN CHỨC NĂNG
Bus hệ thống: PCI bus

GIẢNG VIÊN: TS. HOÀNG XUÂN DẬU
BỘ MÔN: KHOA HỌC MÁY TÍNH - KHOA CNTT1
Trang 24
CHƯƠNG 1 – GIỚI THIỆU CHUNG
1.3 LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN
Thế hệ 2 (1960-1964):
 Sử dụng bóng bán dẫn (transitor) làm linh kiện chính
 Mật độ linh kiện: 100.000 linh kiện / foot
3

 Tiêu biểu: UNIVAC 1107, UNIVAC III, IBM 7070, 7080,
7090, 1400 series, 1600 series.
 Máy tính UNIVAC ra đời vào năm 1951, có giá khởi điểm
là 159.000 USD. Một số phiên bản kết tiếp của UNIVAC
có giá nằm trong khoảng 1.250.000 – 1.500.000 USD.

BÀI GIẢNG MÔN KIẾN TRÚC MÁY TÍNH TIÊN TIẾN
www.ptit.edu.vn
GIẢNG VIÊN: TS. HOÀNG XUÂN DẬU
BỘ MÔN: KHOA HỌC MÁY TÍNH - KHOA CNTT1
Trang 25
CHƯƠNG 1 – GIỚI THIỆU CHUNG
1.3 LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN
 Thế hệ 2: UNIVAC