Trang 1

LÂM NGỮ ĐƯỜNG
(LIN YUTANG)

MỘT QUAN NIỆM VỀ SỐNG ĐẸP

Nguyễn Hiến Lê
(Lược dịch)

NHÀ XUẤT BẢN VĂN HÓA Trang 2 Mục lục:

TA CA DCH GI 5
N THC 14
2 QUAN NIM V NHÂN LOI 18
NG VT TÍNH CA CHÚNG TA 24
5 - CÓ NHNG BP THNG TRÁNG 31
 TÌNH 36
1. S TÔN NGHIÊM CI 36
4. TINH THC 39
 45
 45
1. TA HÃY T TÌM LY TA: TRANG T 45
NH T 47
3. NGI, TN VÀ N DT: LÃO T 50

5. BÀN V HOA VÀ HÁI HOA 125
 127
 127
 128
XUÂN, THU 129
THANH ÂM 129
 129
 130
 130
 131
 131
 134
M CNH 134
2. MINH LIÊU T  137
 138
1. GIÁM THC 138
2. NGH THUT LÀ MT DU HÍ PHÁT BIU CÁ TÍNH CA TA 140
3. NGH THUC SÁCH 144
4. NGH THUT VI 147
 153
 153
1. KHÔI PHC TÔN GIÁO 153
2. TI SAO TÔI LÀ MT D [1] 155
Trang 4

 161
 161
1. CN CÓ NHNG CN NHÂN TÌNH 161
2. TR V  TRI 164
DANH NHÂN và DANH TÁC TRUNG HOA 169

bn cht ci không phi là ci là thánh thng trong lch
trình tin hóa thn ch ng c lòng mình, ch
ng c thiên nhiên, mun mc cánh bay lên mà kt bn vi thiên th Không trong
truyt th xác sm mu hy dit, còn nhng nhu cu vt cht
ng, tình di không th c và nhnh phi có ích nhiu
khuy i không phi là c
không phi là thn thánh  thì mi có th tìm mt li sng, dng nên nhng hc thuyt thích hp vi
y mi là hp tình hp vi và hp vi lut
l thiên nhiên, ch không phi hp vi nhng phép din dch, qui na các lun lí gia. Vì "lòng
i vn có nhng lí l mà lí trí không sao hiu nn ch p tình, hc tt
c trit lí ca h Lâm. Bp ti mn lí ti my mà không hp
tình hu.

Làm vic vn là mu cm ci làm vi, hóa
quy qu, khc nghit vi, là không hp tình, hp lí, là xu.

 cao m kin thit qung bào là mng rt cao
nu vì mng cui vi dân tc Do Thái thì
li là không hp tình hp lí, là xu.

Lâm Ng ng bo trii là ca ông mà ca dân tc Trung Hoa vì nó tng hp, dung
Trang 6

c hai trit thuyt quan trng nht, có ng ln nht ca Trung Hoa, tc Khng giáo và
Lão Giáo. Nó bàn bm nhui sng Trung Hoa và ông dn ra rt
nhiu c s  làm chng c v i Pháp gi
ng dch ra là Hi), tác phm còn có mt giá tr lu
v n ngh thuc tng quát c nhân sinh quan ci
Trung Hoa  và ci Vit ta na  và nhng bn tr thiu n v c hc có th có mt nhn
th v trit hc, ngh thung cun

bong vàng ri gió, cnh thy vui l,
rc r l. Nh nó mt phn mà trí óc tôi du xung và khi tr v Sài Gòn, tôi làm vic lc.

Vy, dù bt lí hp tình hp lí ca Lâm thì bt cun này vào t, lúc nào có
t ngh mát ít hôm thì mang nó theo, bing làm cho bn th
tr c du lch ca bn s có h
hiu sách.

Trang 7

Tinh thn phân tích, phê bình tuy la cn thit trong viu s cm thong thì khó
nhp mà tâm hn ta ch khô khan l vit mt cun sách
m phê bình mt cuc  nhn thy dng ý, nhân
 là vic ít thy, không phi vì nó khó mà ít ai chu làm, ít ai chn
 tìm hi  ca nhân lo. Lâm
o Ph ch o Pht thì
chc Lâm không ph
n vng. Tôi không cn gii thiu nhiu v tác gi vì danh tic sách nào mà không bit. Lâm Ng ng(Lin Yutang), tên là Ng c Kin, xui
hc Hàn ri du hi hc Harvard, Iena, Leipzig, chuyên v ngôn
ng hc, v i hc Bc Kinh và làm ch nhim, hoc ch biên ba tc,
ni danh nht là tp chí Lun ng. Ông có hi làm ngo chin va rng
 ca p Qung ca ông nhiu khi sâu si rt
dí di Trung Hoa gi ông là U mc) cho nên rt nhi
c.


TỰA CỦA TÁC GIẢ.

Cun này chép nhng kinh nghim ca bn thân tôi v i sng. Nó không có tính khách
nh nhng chân lí bt h. Nói thc ra thì vit v trit lí, tôi coi r ch
m ca mi mu quan trng:
t trit lí tr  tình hiu hin mt quan nim hoàn toàn cá nhân.
 p quá, tôi phi bc gi hiu lm mà tht vng vì ph
ng ca tôi có tính cách thc t, d  t, làm bn vi c
cây, tôi ly làm thng ly, tâm hn ta
nh nhàng ta nhu bay bng lên trt cc, ít khi ta ri khi mc vài t.

t trn cun sách này theo li thon din nhng ngu
nhiên xut hin trong óc ta, ghi nhng vic vi sng hng ngày và nht là mun
ch thì lc là thích h
hiu ti sao tôi li không dùng nó. Có l vì ngi rc gi
c nhic. Li thoi là
cái li hi, ng vi cái li ging
gii bng nhng thú, dài dòng lien tip trên my
trang giy, uyn chuyn tin ti ri li quay v t ng nht thì li
 nhà, nhy qua hàng rào mà vô, làm cho bng hành phi ngc
c dng vng v ri nhy qua rào mà vô nhà, ôi thú bit my!

Nhng quan nim trong cun này không c vô s n
n li. Nhng quan nin cu là nhng chân lí t
bing quan nim ca tôi vì nó hp vi mm tính ca tôi. Khi tôi
mi gp nó lu, thì long tôi t nhiên chp nhn nó lin. Tôi thích nó vì nó ch không phi vì
nhi din ra nó. Thng
u tác gi tôi dn trong cun này không có tên tui gì c và mt v c
Trung quc có th ngc nhiên, vì vy. Còn mt s tác gi khác rt có danh ting thp

ng khí  mt chân tri ta ngc nhiên thy rt
ng ý cng cm giác ca mình, ch khác là h din
d  c mt c nhân làm chng cho
mình nng bn thân v tinh thn.

ng tác gi c bit là các bn tinh thn Trung Hoa ca tôi. Son cun
c các bc thiên tài giúp sc; tôi mong rng tôi quí các v c các v y
quí my. Thc ra nh các v y mà tôi mc bit mt s cm thông duy nht và chân
thc này: S cm thông gii xa cách nhau v thi gian mà có nh
nhu ln nhau. Mt s các b tôi nhiu,
khuyên bo tôi nhi  th k  th k 11, vi vô s nhân vc xut
 hai th k 16,17   Xích Thy, lãng mn mà hot bát; Viên Trung Lang vui v c; Lý
m mà phc tp; Lý Lp Ông phóng túng, dt lc;
Viên T Tài lc quan, phong phú; Kim Thánh Thán vui tính, sôi ni  ht thy u là nhng tâm hn
không câu chp tiu tit, nhi kin gii vi s vt li có ý thc bit, nên
c phái phê bình chính thng thc; h tt quá nên không chu theo qui cc
c Nho gia khen là tt. Mt s nhân vt khác, tên tui ít ai bit. Mt vài nhân vt
 không có tên trong cun ca h bàn bc trên ma v
ca h tt s c phc hi, không sm thì mun. Mt s nhân vt khác, tên tui ít ai bit, nh
c tôi hoan nghênh vì có nhiu nhi h la nhng Amiel (mt tác gi
Th th k c (1821  1881)) ca Trung Quc; h p nhân tình
và tôi tra h. Ngoài ra, tôi không quên hi c t h mà
ng thc nhng li chí lí mà không ng  thân ph vô
danh ca các bng nhân vi nht, nhng v y ch
n; s hiu bit quang minh ca h va siêu phàm mà va hp nhân tình, trí tu ca h
biu hin mt cách d c cái mc hoàn toàn t  
Minh mà tinh thn gin phác, thun chính, làm cho hi tng tht vt
 nhng v n thng vc gi, nhng khi khác tôi nói thay h mà c
ng rng mình t nói ra. Tình thân gia các v  cu thì cái món n tinh thn ca tôi
Trang 10

2 i không hoàn toàn
3 i cht
4 Có mt cái bao t
5 Có nhng bp thng tráng
6 Có mt tâm trí
Chương IV Cận nhân tình
1 S tôn nghiêm ci
2 Tánh tò mò không v li
3 Óc mng
4 Tinh thc
5 Tinh thc lp
6 Ch 
Chương V Ai có thể hưởng đời được hơn cả?
1 Ta hãy t tìm ly ta: Trang t
2 nh t
3 Ngi, tn và n dt : Lão t
4 Trit hc trung dung: T 
5 M
Chương VI Lạc thú ở đời.
1 V hnh phúc
2 Hnh phúc ca ta thuc v cm giác
3 a Kim Thánh Thán
4 i ta hiu lm ch t
5 Nhng thú vui tinh thn là gì?
Chương VII Cần biết nhàn tản
1 Ch i là làm vic
2 Thuyt nhàn tn ca Trung Hoa
3 o thanh nhàn
4 Cõi trng duy nht
Trang 12

Th nào thì là thích hp?
Bàn v 
y
Xuân thu
Thanh âm


Thú nhàn và bn bè
c sách
Bàn chung v i sng
Chương XI Thú du lãm.
1 m cnh
2 Minh Liêu T i ý)
Chương XII Hưởng thụ văn hóa
1 Giám thc
2 Ngh thut là mt du hí
Trang 13

3 Ngh thuc sách
4 Ngh thut vi
a t và cá tính
b ng thc
c  ng
d Hc phái tính linh
- bình tc
e Th p
Chương XIII Những quan hệ với thượng đế
1 Khôi phc li tôn giáo
2 Ti sao tôi là mt d ?
Chương XIV Nghệ thuật tư tưởng.


Trit lí c hay khi.
Mun hii sy, thì phi có cp mt, b th vt cht
cng b thn kinh ci M chp nhc nhii
Trung Hoa không chu nc la. Tri sinh ra mi dân tc mái gì
i c. Tôi chc chn rng vy, nhi
c ao cái thú tuyt trc nm dài trên c ng. Không th thì sao có k l
vnh dng chét cho cùng, h n ni xu l
l, trong mt xã hi mà ai ni làm lng, thì cái danh t  y
ng h thnh thon dãn bp th gác chân
kia mt cách khoan khoái và gu lên cánh tay mà nhìn tri. Vy thì h i
là my, Nhan Hi mà chính Khng T c hnh. Th i M c thành th
thích cái gì thì tuyên b thng vi th gii rng không phi trong khi h làm vic 
phòng giy mà chính là trong khi h nm dài trên cát, thì tâm hn h mi sng thú
v tht dân tc là sn phm tinh thn ca nhân v y mi
dân ti vi v nhân sinh có nhng li gii quya có nhng li nghiên
cu, có nhng lt v a có nhng li nghiên cu, có nhng lt v
khác nhau. Xét v y tinh thn dân tm và khuym.
Dân tt ngh thut v t khoa hc thi mà lun lí
thì  nhân sinh thì thú v mà li thi hc gi v trii ta
Trang 15

ng nhn rng tinh thn Trung Hoa rt thc t, thc l thut khen rng dân
tc Trung Hoa có tinh thn tring; không vy thì làm sao chc mt cuc
sng gay go trong b chng huyt áp tiêu dit, và tn tc ti ngày nay.
Không dân tc nào chng nhiu qu này :  i
cung nhin ni phi nhng trí vin, còn  Trung Hoa, hi quá him và
i ta tôn trc Trung Hoa có mt trit lí nh nhàng, g,
ng thc các khí cht trit quan ca h.


tình ca vài dân tc. Nhng công tha tôi, không th chng thc, kim soát
c gi mui nó, tùy ý. Tôi ch  ng dùng nhng thng kê
hay nh bi chng thc nhng ý kin c thôi. Chúng ta gi tinh thn thc t là T,
tinh thng), tinh thc là H, và chúng ta thêm mt yu t quan trng
na: C tc cm tính. Rnh vi nhau rng s 4 tr mt mc quá cao, s 3 tr mt mc
cao, s 2 tr mt mc trung bình, s 1 tr mt mc thp và chúng ta s có nhng công thc bán
khoa h ci và dân tc khác nhau tùy theo thành phn ca các yu t
Trang 16

k t hóa hc Sulfate hay sulfite. Không th dùng nhng tip v ng ate hay ite
 phân bit nhng tính tình ca các dân tc vì không l li g
i gy: 3 viên thc t, cng vc, 1 viên cm tính,
i Anh. Và ta vit:
i Anh
T2L3H3C3 i Pháp

i Nga
i Nht
i Trung Hoa
Tôi không bii Ý-Pha-i  t mt công thc cho h, và tôi nhn
rng nhng công th gây nhng cuc ch trích  ri. Tôi t ha s t si
nó ln l c bit thêm nhng s kin mn nay, nhng công
tht tài liu v s tn b ca tôi trong ngành khoa hc và v nhng thiu sót trong cái ngu
ca tôi.

Theo tôi, dân tc Anh xét chung có tinh thn lành mnh nht : cái phn T3L2 ca h c hn vi
phn T2L3 ca dân tc Pháp, nh vy h có tính cách nh. Nhuwng tôi cho r
công thng, vì nhing, nhiu cm tính quá thì không phu tt. Tôi cho cm
tính ci Anh mt con s thy li ti ai, nu không phi là ti h
? làm sao mà bic h có bao gi cm xúc hay không  chng hn vui vng, gin d,

u b u ch nhm gii quyt mi v này là tìm hnh phúc cho
nhân sinh. Mi tui già thì không tin hn mng nào, mt tín
ng nào, mt phái trit hc nào, không ch mt v nào c nói
rng mình bao gi n ri mi làm ; Khng T nghe vy bo mt cách hóm h
Hai l r h ). M bt quá ch là mt hc sinh v trit hc, còn mt
i mi tht s là mt hc sinh v ngh thut sng, có khi là mt v  ngh thut sng
na.
Vy trit hc Trung Hoa có nhi sng bng mt nhãn quan ngh
thut, có ý thc tr v mi sng bình d, có mng va phi, cn tình hp lí. Kt qu là trit
t l lung. 3 MỘT LÍ TƯỞNG

Tôi, ma con tinh thn co rt
 nhm này : bit tò mò mt cách không v lng t nhiên tìm hiu tri thc, có kh
ng, hoài bão m t quan trng) dùng tinh thn
c và tinh thn thc t mnh m  kim chng mng mà hãm bng li. Sau
cùng, có kh n ng vi hoàn ct cái máy mà bit tính toán, quynh
nhng phn ng ca mình, ci bin hoàn ci là mt sinh vt
c và ngông.
Tôi thy th gii ngày na nghiêm trang quá, cho nên cn có mt trit lí sáng sut và vui v. Ngh
thut sng cc gi là mt lí vui v mt
trit lí vui v mi tht là sâu sc, mà nhng gia nghiêm trang cu
hic th i sng. Theo tôi, nhim v ca h phi là di mt cách
phù phi ng nhà kih doanh, vì nhà kinh doanh nào, ti tu
 ngh n mt trit nhân.
n ch không phi là mt li nói phi khi nào nhân
loi có cái tinh thn vui v nh thì th gii mi hòa bình, hi thi nay coi
i là nghiêm trang quá, cho nên th gii my. Vy tìm ngun g tri

Proserpine (c) và truyn Orphee (d). S ng các v thc cho là m
vì chính Socrate, khi ung thuu t thn, cu thn giúp cho mình mau
qua th gi  Khng T.  tht nhiên phy.
 thi này, tinh thn Hi Lp s có phn ng nào? Không làm sao mà bic. Th gii Hi
Lp không phi là th gii ngày nay mà th gii Ki Tô ngày nay không phi là th gii Hi Lp. Tic
Thay!

i Hi Lp nhn ri thì phi cht mi chu mnh mng cay nghit na,
 i thi Hi Li s và mc du, h dùng khoa h khám
phá th gii vt cht, h  cái thin cht ca con
i ra sao thì h nhy. H ng mt lng quan
nim mng nhân lo a lc, t thiên cung b 
xung cõi tro Ki Tô có th bo rng h an phn chu cái ki
cái kip bit bao! Mt s nhà ngy bin Hi Lp cho bi là tt, mt s
khác hê là x không tranh bin vi nhau kch li
Platon cho ri gm c dc vng, tình cng ta cn pht là làm
sao dùng s sáng su u hòa c ba pht h còn linh
hi thích hay không thích s công bng, s hc hi, s
 ng linh hc lp mà bt t. Trong thiên Phedon ông b
hn lìa xác mà t tn ti, khi xa1x lìa hn, không phi là chng linh hn bt t
mng ca các quan nim Ki Tô, Hi Lp, Lão và Khng.

n vt chi linhi ngang hàng vi
Trt na, Nhân.

i thì t nhiên có nhit tình, dc vng và tinh thn. T bn th thì nht,
không xi, có lúc
Trang 19

gin du cnh dau m, kh t. Tác dng cu

hoàn toàn hp lí cn tình na, và nu chúng ta sng hp vng tri ca ta thì không s gì c, mà
nc yên u là ma qu ng
n ta. Có m hp lí cn tình qun nhim công vic ca nh p
lí, cy thì th gii s hoàn toàn có trt t, thái bình vô s. Bn chuyên ch s cht; bn
phn quc s t t; bp s b bt; k giàu tham ham tom góp bo vt, sui lo lng, thì con
cái h s phá tán gia sn, và nhng bo v  k sát nhân s không
tránh khi ti cht; nh nhc s i b c hip gào lên:
i không có mm lm. Rút cc, dù theo Lão giáo hay theo Khng giáo thì cái mc
u là tìm hiu T nhi hòa hp vi T nhiên, và nu cn pht tên cho d gi
t cho tri  nhiên hi theo ch  sng
mt cách thn v n vô ha m
sinh ra mình, thì mình sinh con. Còn vi làm n

Có mt trit lí ghê ghm trong li sng thành ra mt trình t v tình lí, mà v linh hn
Trang 20

bt t thành ra v phy nhng ông lão trnh trng dt cháu n mua ko
mch nha cho nó, va mình s xung h hoc v vi ông bà.
u quí nht mà chúng ta có th hi vc  ng có nha con cháu làm nhc
cho ta. Tt c i sng Trung Hoa qui c ng duy nh

(a) Trong tiết này, tác giả không xem xét quan niệm của những người theo đạo Phật, vì “quan niệm
đó bi thảm quá”; nhưng ông có xét quan niệm của những người theo đạo Ki Tô trong bat rang đầu ;
chúng tôi lược bỏ những trang đó vì thấy không cần thiết cho { nghĩa của toàn chương.
(b) Demeter: nữ thần Đất, dạy nghề nông, che chở hôn nhân. Nữ thần đi khắp trời đất tìm con gái là
Parsephone bị Hades bắt cóc.
(c) Proserpine: Nữ thần Nông bị thần Platon bắt cóc.
(d) Orphee: thần giỏi thơ và nhạc, vợ là Eurydice chết, Orphee xuống âm phủ, đòi Pluton
( tức như Diêm Vương) trả lại Eurydice cho mình.
(e) Tam tài là ba ngôi.

lúc chúng ta phi tha nhn rng mình là long vt; t khi có nhng tn b v khoa sinh vt hc,
Trang 21

nht là v khoa sinh  hóa hc ( sinh vt và hóa h gì na. Khn
thay, các v t gia ca ta li thuc vào cái gii mnh danh là tri thc, mà các nhà tri thc
li t hào v cái tinh thn ca h  giày t hào v ming da h 
 c mc m, trng mà dùng nhng danh t inh
t bng ch  nhát ta. Th ng hc thui
n thành tinh thn, ri kt li ta quên rt
u kia, s c là vì nó có mc th nu ch 
sao ung cho vô (a). Và bn phàm nhân ti nghip chúng ta li phi u 
 quá trng tinh tht là tai hi ta không nhn th bn
chi. S i ta không hiu rõ v sinh vt hc, tâm lí hc, v 
ca cm xúc và nht là ca bi sc th và tinh
thn to thành thì nhim v u tiên ca trit hc là phi tr cho ta rng hai phu hòa nhau.

(a). Ý tác giả muốn nói: Tinh thần mà không có vật chất cũng vô dụng. ông mỉa mai những người quá
trọng tinh thần mà khinh vật chất. 3 TINH THẦN VÀ NHỤC THỂ

u này hin nhiên nht là các trit gia không chu nhn rng chúng ta có mt thân th. Thy
nhng khuym, nhng ba chúng ta, các nhà thuyt giáo
n rng v thiên thn, n
ng ni sng các v thiên th cho rng thiên thn có mt
thân th, m hai cánh. Li ngay c cho
các v thiên thn na.

Vì ta th ng i sng các v thiên thn s kh s ra sao nu các v t thân

tc bàn luy? Ta? Quyên cái
công dng ca rut, chng phi là vô ân bu nó không hou hòa thì tinh thn
có vui v c không?

Khoa hc nghiên c kì diu và s bí mt c, ít nhy
cho ta bit tôn trng thân th c ht, v n khi nguyên ci, chúng
ta bu hiu rt sét tc ng vt. Ri v
n thân th c thy rng nó bí mt và dim l vô cùng. Chúng ta bt
u nhn ra rng vt chi b ph c nhng nhu cu
hin ta toàn th và t bi thích ng vi nhng nhu c ta nhn
c cái gn t

Chng hn, tht là l lùng, rut ca ta t bit cha ly nhng va nó, hoàn toàn ngoài ý
mun ct khúc rut nào b ng na, t tê lit trong mt thi
 t, không cho nó chy vô trong bng. Ri có mt b phn khác
 trong rut t tin tp lên vt tt vào nó. B sau, l hi.
ng hi khoa dùng kim khâu v rut có mt b
phn t p lên, dính vào vt b

Nhc th y thì ti sao ta li khinh thân th ta ch? Nó là mt b máy bit t dinh
ng ly, t u khin ly, t sa cha ly, t sinh sn ly; mt b máy lp sn t khi ta mi sanh,
chng ci my liên tip ba ph k ng h qu lc ca
ông ni chúng ta.

B t loi thính th vô tuyn, có mt h thng thn kinh và lâm ba (lymphe), so vi các
n thoi phc tp nht th gii thì hoàn hu. Nó li có mt h th
st các tin tn ni tin tc nào ít quan trng thì sp vào mng
ng dùng ti thì sp vào ch tin l nhng tin sp trong kho,
t ba chc, ha hon mi dùng tt lc, muc lin. B
t ching và chiu

bn mu mình. Ch ti nhu s giáo dc, ch ng i
i phi tin trong mt mt cuc vn chuyn rt mc nghiêm túc.

i nhn ri t tui tráng niên ti tui già là mt s hòa h
i sáng, bui chin mùa. Không có cái gì t
nó tt hay xu. H hp vi tui vi mùa thì là tt. Nu chp nhn quan ning hòa
hp vi tui ca mình thì ch tr nhng k , t cao t i, hoc hoài bão nhng vin
n ri có th t
thiên nói v bn trong mi, và nhi 
y. L thay, Shakespeare không lúc nào có nhiu tinh thn tôn giáo và rn tôn
giáo. Tôi cho rng s i là nh n chi ra sao thì ông nhy
không xen vào s an bài ct trong kch ca
ó li khen nào vinh d cho m
hoc mng bng li y. Ông ch sng , nhn xét, ri qua th gii khác.
Trang 24

CHƯƠNG 3: DI SẢN ĐỘNG VẬT TÍNH CỦA CHÚNG TA

I. CON KHỈ TRONG TÂY DU KÍ
Quan nim ca khoa sinh vt hc trình bày   chúng ta nhp và
cái tit diu ci sy rc ca ta có hn. Nh rng mình là dòng
dõi ca gii Néanderthal hoc gii Ba, cn hình
i(1) thì chúng ta s có mt ý thc v cái hài kch cy nhng tinh ranh
ci thì bit tán thán mà thy nhng ti li khuym ci thì bit mi,
c tp luc r  gin này) ca Clarence
Day, chúng ta có th tha th cho mi, tha th các nhân viên kim tra kim duyt, các nhà
tuyên truyn, các nhà xut bc Xã, các ngh
viên, lp pháp c tài, các nhà chuyên môn kinh ti biu d các hi ngh quc
t và tt c các ông b mun can thii sng ci khác. Chúng ta có th tha th cho h
u hiu h.

trng sinh bt t ca ngài. Sau cùng, na s b nghiêm tr a
Trang 25

tc mi d tic, nó trn khi Thiên cung mà tr v Thiên ph, k chuyn phá hi bàn
n kh thn dân ca nó nghe ri pht c phn nghch, trên c vit bn ch  i
t cuc chin tranh kinh khng vi các chii; hai bên bt phân thng bi
cho ti khi Quan Th Âm B át  trên mây phóng ra mt cành hoa, nó té nhào và b bt.

 Không, luôn luôn phng, ch không chu hòa bình, khiêm t, cho
n khi b Quan Th Âm B Tát khc phc. Chúng ta phn khi Khoa h
tr ri mi thc là hc bài hc khiêm tn. Vì trong Tây du kí, con kh Tôn Ng Không, sau khi b
bt, vn còn nuôi ý phn nghch, cht vn Ng ti sao không mun phong cho nó
mt chc cao trong s các thn tiên; sau cùng thua cuc v Pht T hay v gì
i chu khut phc, t b cái tên T 
p, cho ti khi gn núi, cho rng ch i nào n i
mt du vt chng t rã tu tin vào chân ngn núi  gia ri rt t mãn, nó
quay v, k chuyn li vi Pht T. Pht T xòe mt bàn tay ra, biu nó ngc tiu ca nó 
i ngn gia, cho nó thy rng nó bay cùng try mà rút cc ch quanh qun trong lòng
bàn tay ci chu qui phc, b Pht T dùng xích st ct nó vào mt phin
t thc Huy
nh kinh.

Con kh Tôn Ng Khnh cc du quái ác, t cao t i mà thc ra tht
d i có nhim, khuy
loi.

2. – LOÀI NGƯỜI KHÔNG HOÀN TOÀN
Vi cách bit xa v toàn thin cách bit xa vi chúng ta.
Chúng ta thông minh th c thì mãi ti g
phn tinh thn ca chúng ta mi phát trin, chúng ta mi bit dùng ngôn ng  biu th ng,