MỤC LỤC
Trang
PHẦN 1 MỞ ĐẦU 1
1.1. Đặt vấn đề 1
1.2. Mục đích 1
1.3. Mục tiêu 2
1.4. Yêu cầu của đợt thực tập 2
1.5. Ý nghĩa của đợt đi thực tập 2
PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3
2.1. Cơ sở lý luận 3
2.1.1. Một số khái niệm cơ bản 3
2.1.2. Cơ sở pháp lí 5
PHẦN 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 8
3.1 Đối tượng nghiên cứu 8
3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành 8
3.3. Nội dung nghiên cứu 8
3.3.1. Điều tra tình hình cơ bản của xã Phong Khê 8
3.3.2.Giới thiệu chung về làng nghề giấy. 8
3.3.3. Điều tra đánh giá về quy trình,quy mô,dây chuyền,công nghệ, nguyên liệu,
đặc tính sản xuất biện pháp xử lý chất thải của các hộ sản xuất trong làng nghề. 8
3.3.4.Đánh giá tổng thể hiện trạng môi trường 8
3.3.5. Tác động của làng nghề tới môi trường và sức khỏe con người 8
3.3.6. Những giải pháp để khắc phục hiện trạng môi trường. 8
3.4. Phương pháp nghiên cứu 8
PHẦN 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 10
4.1 Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội của xã Phong Khê, Tp - Bắc Ninh. 10
4.1.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên, tài nguyên 10
4.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội 10
4.2. Lịch sử hình thành và quá trình phát triển của làng nghề 12
4.3.Quy mô, quy trình, nguyên nhiên liệu và chất thải, dây chuyền,công nghệ tái chế
giấy 14

thiện nền kinh tế.Trong những nghành nghề trên phải kể đến làng nghề giấy Dương
Ổ - Phong Khê,hiện nay trên địa bàn xã Phong Khê, thành phố Bắc Ninh có 184
doanh nghiệp với tổng số 2.200 hộ dân chuyên sản xuất các loại sản phẩm giấy vệ
sinh, khăn ăn, giấy Kráp, giấy vở học sinh Chỉ tính riêng năm 2010, làng nghề giấy
Phong Khê sản xuất 210.000 tấn sản phẩm giấy các loại, thu nộp ngân sách cho Nhà
nước 34 tỷ đồng, là xã có đóng góp cho ngân sách cao nhất trong tổng số 19 xã,
phường của thành phố. Tuy nhiên, ô nhiễm môi trường rất đa dạng: Nước thải, khí
thải và chất thải rắn đang là vấn đề đang rất được quan tâm. Mặt khác trong những
năm gần đây, các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất giấy ở Phong Khê đã đầu tư dây
chuyền tiên tiến vào sản xuất cho phép tăng mức sản lượng để gia tăng thu nhập
đồng thời cũng gia tăng thêm chất thải. Do đó, môi trường trên địa bàn xã Phong
Khê đang phải đối mặt với thực trạng ô nhiễm. Vậy thực chất về quy mô, dây truyền,
công nghệ,quy trình, cơ cấu quản lý,đặc tính sản xuất,nguồn gây ô nhiễm,biện pháp
xử lý của làng nghề của làng nghề như thế nào. Mức độ ảnh hưởng của ô nhiễm môi
trường đến sức khỏe của người dân ra sao, sự hiểu biết của người dân và sự quan
tâm của chính quyền địa phương đến làng nghề ra sao ?
Được sự nhất trí của ban giám hiệu nhà trường ban chủ nhiệm khoa Tài Nguyên và
Môi Trường - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn trực tiếp
của thầy Th.S.Nguyễn Chí Hiểu và giảng viên Nguyễn Chí Hải nhóm sinh viên chúng
em đã tiến hành tìm hiểu chuyên đề: “ Khảo sát, đánh giá chất lượng môi trường tại
làng nghề giấy Dương Ổ Phong Khê - Bắc Ninh”.
1.2. Mục đích
Đánh giá sơ bộ tình hình môi trường của làng nghề giấy Dương Ổ - Phong
Khê - Tp Bắc Ninh cũng như quy mô, đặc tính sản xuất của các hộ gia đình,các cơ sở
sản xuất giấy trên địa bàn và sự quản lý của chính quyền địa phương đối với làng
nghề.
Đồng thời góp phần cho chính quyền địa phương thấy được những mặt còn yếu và
thiếu sót trong công tác quản lý môi trường c và sự cần thiết phải giải quyết các vấn
đề về môi trường và tuyên truyền, phổ biến, tập huấn về tầm quan trọng của môi
trường tới người dân

TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1. Cơ sở lý luận
2.1.1. Một số khái niệm cơ bản
* Môi trường là gì?
Theo Luật bảo vệ môi trường của Việt Nam năm 2005 chương 1, điều 1 xác định:
“Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo có quan hệ mật
thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại,
phát triển của con người và thiên nhiên”.
* Chức năng của môi trường
- Môi trường là không gian sống của con người và các loài sinh vật.
- Môi trường là nơi cung cấp nguồn tài nguyên cần thiết cho đời sống và sản xuất của
con người.
- Môi trường là nơi chứa đựng phế thải do con người tạo ra trong hoạt động sống và
hoạt động sản xuất.
- Chức năng giảm nhẹ các tác động có hại của thiên nhiên tới con người và sinh vật
trên Trái Đất
- Chức năng lưu trữ và cung cấp thông tin cho con người
- Ô nhiễm môi trường là gì?
Theo luật bảo vệ môi trường Việt Nam thì ô nhiễm môi trường là ………
- Ô nhiễm môi trường được hiểu là sự có mặt của các chất hoặc năng lượng với khối
lượng lớn trong môi trường mà môi trường khó chấp nhận (Từ điển OXFORD )
- Ô nhiễm môi trường không khí
Ô nhiễm môi trường không khí là hiện tượng làm cho không khí sạch thay đổi thành
phần và tính chất dưới bất kỳ hình thức nào, có nguy cơ gây tác hại tới thực vật và
động vật, gây hại đến sức khỏe con người và môi trường xung quanh.Khí quyển có
khả năng tự làm sạch để duy trì sự cân bằng giữa các quá trình.Những hoạt động của
con người vượt quá khả năng tự làm sạch,có sự thay đổi bất lợi trong môi trường
không khí thì được xem là ô nhiễm môi trường không khí.
(Theo giáo trình ô nhiễm môi trường - Trường đại học Nông Lâm - TN )
- Ô nhiễm môi trường nước

sự tiếp cận có hệ thống và các kĩ năng điều phối thông tin, đối với các vấn đề môi
trường có liên quan đến con người, xuất phát từ quan điểm định lượng, hướng tới
phát triển bền vững và sử dụng hợp lý tài nguyên”.
Quản lý môi trường được thực hiện bằng tổng hợp các biện pháp: Luật pháp, chính
sách, kinh tế, công nghệ, xã hội, văn hoá, giáo dục… Các biện pháp này có thể đan
xen, phối hợp, tích hợp với nhau tuỳ theo điều kiện cụ thể của vấn đề đặt ra. Việc
quản lý môi trường được thực hiện ở mọi quy mô: toàn cầu, khu vực, quốc gia, tỉnh,
huyện, cơ sở sản xuất, hộ gia đình…
- Tiêu chuẩn môi trường:
Theo khoản 5 điều 3 Luật Bảo Vệ Môi trường Việt Nam 2005: “Tiêu chuẩn môi trường
là giới hạn cho phép các thông số về chất lượng môi trường xung quanh, về hàm
lượng của chất gây ô nhiễm trong chất thải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền
qui định làm căn cứ để quản lý và bảo vệ môi trường”.
Các khái niệm chất thải rắn:
Chất thải rắn là toàn bộ các loại tạp chất được con người loại bỏ trong các hoạt động
kinh tế - xã hội của mình ( bao gồm các hoạt động sản xuất, các hoạt động sống và
sự duy trì tồn tại của cộng đồng )
- Chất thải rắn sinh hoạt: Chất thải rắn phát sinh trong sinh hoạt cá nhân,hộ gia
đình,nơi công cộng.
- Thu gom chất thải rắn: là hoạt động tập hợp,phân loại,đóng gói lưu giữ tạm thời
chất thải rắn tại nhiều điểm thu gom tới thời điểm hoặc cơ sở được cơ quan nhà nước
có thẩm quyền chấp thuận.
- Lưu giữ chất thải rắn: Là việc giữ chất thải rắn trong một khoảng thời gian nhất
định ở nơi cơ quan có thẩm quyền chấp thuận trước khi vận chuyển đến cơ sở xử lý.
Vận chuyển chất thải rắn: Là quá trình chuyên trở chất thải rắn từ nơi phát sinh, thu
gom,lưu giữ trung chuyển đến nơi xử lý,tái chế tái sử dụng hoặc bãi chôn lấp cuối
cùng.
- Xử lý chất thải rắn: Là quá trình sử dụng các giải pháp công nghệ,kỹ thuật làm
giảm,loại bỏ tiêu hủy các thành phần có hại hoặc không có ích trong chất thải
rắn,thu hồi tái chế tái sử dụng lại các thành phần có ích.

sự phát triển của làng nghề cũng có nhiều bất cập, đặc biệt về vấn đề môi trường.
Nguyên nhân chủ yếu là do những người chủ không nhận thức được tác hại lâu dài
của ô nhiễm môi trường, chỉ quan tâm tới lợi ích trước mắt mà lựa chọn những công
nghệ, kỹ thuật thô sơ, những hóa chất độc hại rẻ tiền, không đầu tư phương tiện và
dụng cụ bảo hộ lao động từ đó làm tăng mức độ ô nhiễm ở đây.
Hiện nay cả nước có 2.790 làng nghề với 53 nhóm nghề. Hầu hết các làng nghề đều
sử dụng than củi và than đá nên gây ra ô nhiễm không khí như bụi, hơi nước, SO2,
CO2, CO và NOx là hết sức phổ biến. Trong đó, các khí CO2, NOx là các tác nhân gây
hiệu ứng nhà kính. Ngoài ra, các khí độc hại này còn được sinh ra trong quá trình
phân huỷ yếm khí các hợp chất hữu cơ có trong nước thải, chất thải hữu cơ dạng rắn
như H2S, NH3, CH4…Hàm lượng độc hại đang ở mức đáng báo động, vượt tiêu chuẩn
cho phép nhiều lần. Ví dụ: Tại các làng nghề tái chế kim loại có nơi hàm lượng Pb2+
vượt tiêu chuẩn cho phép tới 4,1 lần, Cu2+ - vượt quá 3,25 lần; Hàm lượng Phenol
trong nước thải tại làng nghề tái chế giấy cũng vượt quá tiêu chuẩn cho phép 10 lần,
hầu hết các làng nghề chỉ tiêu BOD, COD, SS đều lớn hơn rất nhiều so với tiêu
chuẩn. Các chất thải rắn nguy hại không được các làng nghề xử lý đến nơi đến chốn
cũng đang gây ô nhiễm đất và nước. Hàng ngày làng nghề tái chế giấy Dương Ô (Bắc
Ninh) thải ra 4,5 - 5 tấn chất thải rắn như xỉ than, nilon, đinh, ghim; làng nghề tái
chế nhựa Trung Văn (Hà Nội) thải ra 3,5 tấn rác/ngày; làng nghề cơ khí Đa Hội (Bắc
Ninh) thải ra khoảng 11 tấn/ngày gồm xỉ, sắt, kim loại vụn, than, phế liệu; làng
nghề cơ khí Vân Chàng (Nam Định) thải ra 7 tấn/ngày trong đó có các chất thải chứa
kim loại, xỉ than có chứa dầu mỡ khoáng. Trong khi đó, các chất thải rắn được thu
gom rất thủ công, rồi đem chôn lấp đơn giản ở các bãi chôn lấp hở, thậm chí bị thải
bỏ và đốt bừa bãi ngay trên các con đê làng hoặc đổ xuống dòng sông.
Với thực trạng ô nhiễm như vậy, việc đánh giá và tìm ra biện pháp khắc phục là rất
cần thiết để bảo vệ môi trường sống cũng như bảo vệ sức khỏe người dân
PHẦN 3
ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.1 Đối tượng nghiên cứu

Là những dữ liệu do người khác thu thập như: thu thập các tài liệu khái quát về điều
kiện tự nhiên,kinh tế,xã hội của xã Phượng Mao. Các số liệu, tài liệu, văn bản pháp
luật, có liên quan tới vấn đề môi trường nông thôn. Các thông thông tin dữ liệu trên
sách, báo,ti vi
- Phương pháp thu thập sơ cấp
Là những dữ liệu do chính người điều tra,nghiên cứu tự mình thu thập
ϖ . Phương pháp điều tra phỏng vấn:
- Xây dựng bộ câu hỏi điều tra phỏng vấn; Bộ câu hỏi gồm 2 phần chính:
Phần 1: Thông tin chung về người được phỏng vấn
Phần 2: Hiện trạng,hiểu biết nhận thức về môi trường của những hộ sản xuất và
không sản xuất giấy.
Phần 3: Những thông tin về những hộ sản xuất giấy.
- Chọn hộ phỏng vấn: Điều tra ngẫu nhiên.
- Tiến hành điều tra phỏng vấn
ϖ .Phương pháp thống kê xử lý số liệu
Tổng hợp, phân tích, xử lý số liệu từ phiếu tra
ϖ .Phương pháp so sánh
Là phương pháp so sánh với QCVN và so sánh những kết quả thu thập được với
những kết quả quan trắc.
PHẦN 4
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
4.1 Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội của xã Phong Khê, Tp - Bắc Ninh.
4.1.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên, tài nguyên
4.1.1.1 Đặc điểm điều kiện địa lý tự nhiên
Xã Phong Khê có tổng diện tích tự nhiên là 548,67 ha.Có vị trí
Phía Bắc giáp với xã Đông Phong của Huyện Yên Phong.
Phía Nam giáp với phường Võ Cường
Phía Đông giáp với Khúc Xuyên
Phía Tây giáp với xã Vân Tương,xã Phú Lâm của huyện Tiên Du
Xã Phong Khê có tuyến đường sắt chạy qua,tiếp giáp với đường QL1A và có QL18 (Hạ

hưởng của cắt điện luân phiên, điện thiếu công suất sử dụng, giá nguyên liệu đầu
vào tăng cao, tình hình tài chính của các hộ doanh nhân, xí nghiệp gặp khó khăn do
thiếu nguồn vốn đầu tư nhưng nhìn chung việc sản xuất giấy của các hộ doanh, xí
nghiệp vẫn cơ bản được duy trì và phát triển do số lượng nhà máy được nâng công
suất sản xuất và lắp đặt mới tăng, giá sản phẩm đầu ra đáp ứng. Nên sản xuất CN -
TTCN vẫn được duy trì tốt. Sản lượng giấy ước đạt 200.000 tấn, đạt 105% kế hoạch
năm, tăng 20.000 tấn so với năm 2009 gia trị thu sản xuất công nghiệp ước đạt
1.150 tỷ đồng.
- Công tác thương nghiệp và dịch vụ
Công tác thương nghiệp và dịch vụ vẫn tiếp tục phát triển. Dịch vụ vận tải buôn bán
nhỏ, xén giấy, làm hàng gia công đặc biệt là gia công giấy khăn ăn, giấy thơm ngày
càng phát triển, tính cuối năm 2010 cả xã có khoảng 100 hộ lam gia công các loại
giấy ăn, khăn thơm và giấy vệ sinh cao cấp. Dịch vụ vận tải vẫn duy trì lượng xe ô tô
tải được nâng lên, do một số xe công nông chuyển sang mua ô tô. Doanh thu từ dịch
vụ ước đạt 90 tỷ đồng, đạt 110% kế hoạch năm.
4.1.2.2.Điều kiện xã hội
Dân số
Dân số tính đến ngày 20 tháng 12 năm 2010 toàn xã có 9522 khẩu,2227 hộ.
Về chính sách - xã hội
- Trong năm xã và các cơ sở đã tổ chức thăm hỏi tặng quà cho các đối tượng chính
sách nhân dịp tết nguyên đán và ngày TBLS với tổng số tiền 53.900.000 đồng, trợ
cấp khó khăn cho các cháu tàn tật, mồ côi và hộ nghèo với tong số tiền là 4.700.000
đồng. Tặng quà đối tượng chính sách, các gia đình thương, bệnh binh, liệt sỹ nhân
ngày kỉ niệm thương binh liệt sỹ với tổng số tiền là 64.200.000 đồng.
- Triển khai cấp thẻ bảo hiểm y tế cho người nghèo gồm 42 đối tượng. Thực hiện chi
trả trợ cấp cho người cao tuổi từ 75 tuổi trở lên đảm bảo đúng chế độ, đủ về đối
tượng. Tổ chức rà duyệt hồ sơ lần 2 cho 117 đối tượng được hưởng trợ cấp mọt lần
theo quyết định 142 của Chính Phủ. Đến nay có 27 trường hợp nhận được trợ cấp
theo quyết định, còn số còn lại đang tiếp tục giải quyết để tiếp tục nhận trợ cấp của
chính phủ

31ha tương ứng với mật độ dân số 11290 người/km2 xấp xỉ khu vực nội thành Hà
Nội.trong khi đó,xã Phong Khê có dân sô 7500 người tuơng ứng với mật đọ 3505
người/km2 nhỏ gần gấp 3 lần so vơi mật độ dân số của thôn Dương Ổ vì đìêu này
xảy ra có thể do sự phát triển nghề phụ (nghề tái chế giấy) của Dương Ổ phần lớn đã
thu hút dân cư của xã nhằm thuận tiện cho việc sản xuất và kinh doanh.
Làng nghề giấy Dương Ổ có lịch sử lâu đời bắt đầu hình thành từ năm 1450. Trước
kia,làng chuyên sản xuất giấy theo phương thức hoàn toàn thủ công theo phức gia
truyền. Sẳn phẩm giấy đó được sủ dung làm giấy viết,vẽ tranh lụa,làm vàng
mã,pháo….Và được lưu hành khắp vùng.thu nhập từ nghề phụ đã làm thay đổi cuộc
sống của người nông dân cùng với sự phát triển của ngành công nghiệp giấy,thị
trường giấy đó bị thu hẹp do gảm nhu cầu sử dụng.trước tình hình đó, làng nghề đã
tìm ra hướng phát triển mới.Dựa trên kinh nghiệm sẵn có và nhu cầu cảu xã hội và
các loại giấy cũng như quyết tâm cải tại cuộc sông, người dân Phong khê đã học hỏi
kinh nghiêm, đầu tư trang thiết bị nhằm sản xuất giấy mơi quy mô từ nguyên liệu là
các loại giấy thải,hiên nay lang nghề đã có nhiều xưởng sản xuất như giấy vệ
sinh,giấy ăn,giấy vàng mã,bìa cát tông….đi từ nguyên liệu và các lại giấy bìa thải loại
được thu mua từ nhiều nơi. Đặc biệt từ Hà Nội. Tính chất sản xuất từng bước đi vào
cơ giới hoá,máy móc đã được sử dụng thay thế lao động thủ công và cho năng xuất
cao.quy mô sản xuất không chỉ bó hẹp trong phạm vi gia đình mà đã mở dộng thành
các doanh nghiệp,cổ phần hoặc xưởng sản xuất. lao động nhàn rỗi ở trong làng có
them việc làm như: chuyên chở,bóc lề,thu mua và phân loại giấy.sản phẩn của
phong Khê Bắc Ninh đã đáp ứng được thị trường, đặc biệt giấy vệ sinh của Phong
Khê Bắc Ninh đã chiếm hầu hết thị trường giấy vệ sinh miền Bắc,do đó mức sống của
trong làng cũng dược nâng cao từ thu nhập từ nghề giấy. Đường trong xã được quy
hoạch,lát gach và bê tong hoá 90%,trường học,bệnh viện,trụ sở uỷ bạn xã được xây
khang trang,tất cả được thu từ sản xuất giấy.trong tương lại thị trường đấy sẽ mở
rộng hơn nữa do hạn chế nhập khẩu và tích cực nguồn giấy sẵn có trong nước,do vậy
hướng tiếp tục mở dộng sản xuất sẽ là hướng phát triển trong thời gian tới. Ngoài
việc mở rộng sản xuất các chủ sở sản xuất sẽ đầu tư mua công nghệ mới,như một số
hộ lắp,nối cầu,cải tiến thiết bị để cho năng xuất cao hơn. Sự chuyển hướng của làng

9 Nguyễn Văn Nhã 800 20
10 Nguyễn Công Hồng 350 8
Trung bình 735 14,7 ( 14 - 15)
( Nguồn: Kết quả điều tra nhóm thực tế của nhóm 10 )
Những hộ sản xuất giấy chủ yếu là các xưởng có quy mô một xưởng với diện tích
trung bình khoảng 735 m2 với số dân công khoảng 14 - 15 người.
Bảng 4.3. Tỷ lệ các hộ tham gia sản xuất giấy
Tổng số hộ Hộ sản xuất giấy Không sản xuất giấy
181 78 103
Tỷ lệ % 43,1 56,9
( Nguồn: Kết quả điều tra nhóm làng nghề giấy Dương Ổ )
4.3.2.Quy trình sản xuất
( Bao gồm nguyên nhiên liệu và chất thải )
Quy trình sản xuất giấy dó
Giấy dó xuất hiện ở nước ta vào thế kỷ thứ ba, quy trình sản xuất được lưu truyền từ
đời này sang đời khác trong các gia đình.Sản phẩm giấy dó của Dương Ổ - Phong
Khê nổi tiếng ở miền Bắc Việt Nam cùng với sản phẩm tranh Đông Hồ.
Quy trình
Vỏ dó
Than củi Nấu vỏ Khói lò (bụi,SO2, NO2,CO
Nước thải
Nước vôi đặc Ngâm Nước thải
Rửa nước vôi Nước thải
Chất chiết từ thực vật Nghiền nhỏ Tiếng ồn
Nhựa cây mò Bể tráng Nước thải
Tráng tờ
Ép nước Nước thải
Bóc tờ
Phơi
Sản phẩm

Sản phẩm
Hình 4.2: Quy trình sản xuất bìa cattông kèm theo dòng thải
( Nguồn: Theo báo cáo hiện trạng môi trường Bắc Ninh năm 2003 )
Giấy loại bìa loại được ngâm được ngâm trong nước cho mùn ra sau đó được nghiền
nhỏ.Bột giấy được hòa loãng và đánh tơi rồi chuyển sang bể xeo thành bìa,bìa được
sấy khô bằng nhiệt của hơi nóng sau đó được cuộn thành các lô.Hơi nước nóng được
lấy từ lò hơi chạy bằng than đá.Ở đây nếu bìa cần độ trắng thì dùng nước javen để
tẩy trắng.Với loại bìa 2 mặt thì dùng hai quả lô để xeo giấy nếu bìa một mặt trắng thì
bột giấy tại 1 quả lô là bột giấy đã tẩy. Các công đoạn nghiền đánh tơi,xeo,cuộn đã
sử dụng máy móc thay thế cho lao động thủ công.Hiện nay để tái chế loại bìa một
mặt tráng nilon mà công nghệ thường không xử lý được thì một số hộ gia đình đã
mua nồi cầu về nấu loại giấy này.Nước thải sản xuất chỉ chứa phèn và nhựa thông.
Nguyên liệu: Giấy loại,bìa loại, nước,nhựa thông
Nhiên liệu: Than
Hóa chất sử dụng: Phèn, nếu cần tẩy trắng thì thêm javen
Chất thải: Khói lò ( CO, NOx,SO2, Bụi,nhiệt độ ) nước thải tiếng ồn,bụi.
• Quy trình tái chế giấy vệ sinh, giấy ăn, giấy vàng mã
Giấy in phế liệu các loại được ngâm kiềm, sau đó được ngâm tẩy bằng nước javen.
Sau khi ngâm tẩy, giấy được nghiền nhỏ, bột giấy được hoà loãng và đánh tơi rồi vào
bể xeo. Giấy sau khi xeo được làm khô bằng hơn nước. Giấy thành phẩm được cuộn
thành lô và cắt tới kích thướcphù hợp rồi bao gói tạo thành sản phẩm. Đối vơi các
sản phẩm giấy có màu thì không cần tẩy trắng mà cho them chất màu trong qua
trình nghiền bột. Các công đoạn nghiền, đanh tơi, xeo đã sử dụng máy móc thay thế
cho lao động thủ công, ngoài khỉ thải lò hơi còn có khí Cl2, hơi kiềm sinh ra trong
quá trình ngâm và tẩy trắng.
Giấy loại
Hơi kiềm Ngâm kiềm NAOH
Nước thải
Nước thải ,khí Cl2 Ngâm tẩy Nước javen,chất tẩy quang học
Tiếng ồn Nghiền Phèn Nước Than

Nguyên liệu
(Vỏ dó,bìa carton,giấy loại,báo loại…)
Khí thải lò hơi
Tiếng ồn, bụi,
Kim loại, hơi
dung môi.
Hơi hóa chất.
Nước thải,
khí Cl2
Nước thải,
hơi hóa chất.
Hơi hóa chất,
tiếng ồn.
Hơi hóa chất,
nước thải.
Nước thải,
bột rơi vãi
Nước thải,
bột rơi vãi
1. Nguyên tắc hoạt động
Các loại nguyên liệu sẽ được đem gia công chế biến ở 1. Sau đó nguyên liệu được
đem đến khu gia công nguyên liệu ở 2. Tại 2 nguyên liệu sẽ được ngâm trong một bể
lớn, hóa chất sẽ được sử dụng để tách mực và sử dụng thiết bị nghiền thủy lực để
làm mịn giấy. khi bột giấy đã được nghiền mịn, bột giấy sẽ được làm đặc sệt ( có sử
dụng hóa chất). Sau đó bột giấy sẽ được đem đến hệ thống tạo tờ ở 3, đây là công
đoạn xeo giấy để tạo tờ, tùy thuộc loại giấy và chất lượng giấy theo yêu cầu mà giấy
sẽ được xeo khác nhau. Giấy sau xeo sẽ được đem đến công đoạn gia công giấy ở 4,
tại đây giấy được cắt xén theo yêu cầu, giấy được đóng gói và được xuất ra thị
trường. Kết thúc một vòng sản xuất giấy tái chế.
2. Khâu chế biến nguyên liệu

các hạt phụ gia được tách ra khỏi bề mặt sơ xợi, chúng ta sẽ phải loại bỏ chúng để
thu được sơ xợi “sạch” để sản xuất giấy. Như đã trình bày ở trên, phương pháp tuyển
nổi dùng các bọt khí để loại bỏ các hạt mực và các hạt phụ gia. Về lý thuyết có thể
ứng dụng với các hạt chất rắn có kích thước từ 10×10 - 6 đến 500×10 - 6m nhưng
hiệu quả nhất với tuyển nổi giấy tái chế là từ 10×10 - 6 đến 250×10 - 6m. Do tác
dụng của hóa chất (các chất lựa chọn) và đặc biệt là sự có mặt của các ion canxi
mang điện dương 2+ trong nước, các phân tử của xà phòng kết hợp với các ion Canxi
này tạo ra các hạt vật chất nhỏ điện tích mang điện dương, qua đó dễ dàng đính với
các hạt mực (điện âm). Bởi vì các chất lựa chọn như soap là một chuỗi hydrocacbon
gồm cả phần kỵ nước và háo nước (ví dụ như stearic acid) nên các hạt mực được
đính kèm với các hạt vật chất nhỏ mang điện dương (sản phẩm của soap collector và
calcium có trong nước), rồi qua đó tiếp tục đính với các hạt mực khác (cũng đã được
đính với các hạt mang điện dương) và tạo thành các cụm mực nhỏ và các cụm mực
nhỏ này tiếp tục được đính vào các bong bóng khí nhờ tính kỵ nước và háo nước của
soap collector.
5. Gia công nguyên liệu sau chế biến
Nguyên liệu sau công đoạn trên đã được ngâm trong bể. Trong công đoạn này hơi
nước được sử dụng, bằng cách sục hơi nước từ đáy bể để đẩy mực ra khỏi nhờ áp lực
của dòng hơi nước sục từ đáy bể. Có thể coi đây là công đoạn làm sạch bột, vì hơi
nước không thể đẩy hết mực trong giấy nên hóa chất cũng sẽ được sử dụng trong
công đoạn này. Hóa chất sử dụng thường là:
1 - Dung dịch nước Javen ( NaCl + NaOCl ):
2 - Dung dịch nước Clo ( Cl2 ):
3 - Dung dịch xút NaOH:
Trong 3 ử dụng nước Javen vì do dung dịch nước Javen đễ sản xuất ( chỉ cần điện
phân dung dịch không màng ngăn muối ăn loại hóa chất trên, đa phần các hộ gia
đình hay nhiều cơ sở sản xuất thường sn NaCl ). Nếu sử dụng dung dịch nước Clo thì
phải kết hợp cả dung dịch NaOH để trung hòa lượng Clo dư trước khi nước thải được
thải ra môi trường.
Sau khi đã được tách mực, bột giấy sẽ được đem đi nghiền thủy lực, mục đích là tạo

vừa sấy vừa ép cho có độ mỏng theo yêu cầu. Tiếp đó đưa qua hệ thống hút chân
không để làm khô giấy.
Giấy sau sấy sẽ được cuộn thành cuộn lớn, tùy thuộc chất lượng của giấy theo yêu
cầu mà giấy được xeo khác nhau ( một mặt hay cả hai mặt ). Sau khi qua hệ thống
hút chân không lượng nước thải còn lại trong bột sẽ được đem đi xử lý.
8. Bộ phận ép
40 %.÷Ép có nghĩa là tờ giấy được nén bằng cơ học để đạt trên bão hoà. ở phần này
nước cũng tách được càng nhiều ra khỏi tờ giấy càng tốt. Sau công đoạn hình thành,
tờ giấy còn khoảng 80% nước (độ khô = 20 %). ở công đoạn ép độ khô sẽ tăng lên
từ 20
Nhiệm vụ chính của bộ phận ép là tách nước ra khỏi tờ giấy, tăng độ bền và độ nhẵn
của tờ giấy đồng thời bộ phận ép còn có nhiệm vụ dẫn tờ giấy đến bộ phận sấy.
Bộ phận ép có số lượng cặp ép và cấu trúc khác nhau. Một cặp ép bao gồm giá đỡ và
2 hoặc 3 lô. Lô dưới thường được lắp trên một ổ đỡ cố định và lô dẫn động. Sự ép
xảy ra ở khoảng giữa lô trong khe ép và tờ giấy được chăn dẫn qua khe ép.
Tờ giấy ướt được chuyển trực tiếp từ lưới tới trục ép chân không được lọc chặn của tổ
ép 1. Chức năng quan trọng của lưới ép là chống tạo vết trên tờ giấy.Từ tổ ép 1 tờ
giấy được chuyển tới bộ phận ép lưới ở tổ 2.Tổ 2 gồm một lưới nhựa giữa chăn ép và
một trục ép phía dưới nhằm giảm áp suất thuỷ tĩnh trong tuyến ép.Từ chăn 2 tờ giấy
được chuyển tới tổ ép nhẵn 3 qua một khoảng cách kéo hở. Tổ ép này không có chăn
nên không có nhiệm vụ tách nước mà chỉ có làm cho tổ giấy nhẵn và phẳng hơn.
9. Bộ phận sấy
Khi tờ giấy ra khỏi bộ phận ép, có độ khô khoảng 40 % và nhiệt độ từ 25- 300C.
Trong bộ phận sấy, lượng nước còn lại sẽ được tách ra bằng cách bốc hơi. Sấy là
cách vận chuyển nhiệt và nước, trong đó nhiệt độ được chuyển qua vùng bay hơi và
hơi nước bốc lên đi qua bề mặt của tờ giấy vào luồng khí thông gió. Các biện pháp
sấy được sử dụng là: Sấy trực tiếp,sấy tối ưu, sấy tự do.
4.3.4. Nguyên, nhiên vật liệu và chất thải
Nguyên vật liệu
- Nguyên vật liệu chính để tái chế giấy hiện nay là giấy đã qua sử dụng hoặc ngoài ra

Nhựa thông
Javen
Phẩm màu
Xút
Phèn
Nước
Điện Tấn/tấn sản phẩm
Kg/tấn sản phẩm
Kg/tấn sản phẩm
Kg/tấn sản phẩm
Kg/tấn sản phẩm
Kg/tấn sản phẩm
m/tấn sản phẩm
Kwh/tấn sản phẩm 1,2 ÷ 1,3
50 ÷ 60
20 - 50
3 - 7
6 - 8
40 - 50
75 - 150
280
Bìa carton Giấy loại, giấy báo
Nhựa thông
Javen
Phẩm màu
Xút
Phèn
Nước
Điện Tấn/tấn sản phẩm
Kg/tấn sản phẩm

Tên nguyên liệu Nhu cầu sử dụng
Định mức chung
kg/ tấn sp Làng nghề Dương Ổ
(tấn /năm)
1 Giấy vụn,tre, nứa 1200 - 1300 20.600
2 Nhựa thông 50 - 60 82
3 javen 15 - 50 60
4 phèn 40 - 50 820
5 phẩm màu 3 - 7 70
6 xút 6 - 8 247
7 than 500 7.600
8 nước 50 - 100 m3 650.000 m3
9 điện 280 kwh 5.740.000 kwh
(Nguồn: Theo đề tài nghiên cứu của PGS. TS. Đặng Kim Chi trường đại học Bách
Khoa Hà Nội )
Đầu ra đã được PGS. TS. Đặng Kim Chi trường đại học Bách Khoa Hà Nội ước tính
cho nhà máy công suất 4,5 tấn / ngày
Bảng 4.7. Bảng kiểm toán vật chất cho cơ sở sản xuất công suất 4,5 tấn / ngày
TT Tên công đoạn Nguyên liệu vào Đầu ra
Tên Lượng
tấn /ngày Tên Lượng
Tấn/ngày
1 Phân loại Giấy các loại 5,08 Giấy bìa các loại
Chất thải rắn
5
0.08
2 Nghiền rửa Giấy đã phân loại
Phèn
Nhựa thông
Nước 5

4.4.1. Hiện trạng môi trường làng nghề giấy
4.4.1.1.Hiện trạng môi trường nước
So với các cơ sở công nghiệp sản xuất giấy đi từ nguyên liệu ban đầu là tre, nứa, gỗ,
các làng nghề giấy tái sinh không phải nấu nguyên liệu nên trước thải của Dương Ổ ít
ô nhiễm hơn. Nước thải thuộc loại trung tính, hàm lượng COD, BOD5 và SS vựơt
TCVN nhiều lần như:
+ Dương Ổ: COD vượt TCVN từ 1,5 - 9 lần, BOD5 từ 1 - 4 lần và SS từ 1,7 đến hơn 4
lần. Do giấy phế liệu được thu gom từ các nguồn khác nhau nên nước thải có chỉ tiêu
vi sinh vượt TC từ 2 đến hơn 3 lần.
Do hàm lượng các chất hữu cơ trong nước thải cao nên lượng ôxy hoà tan tại các
mương dẫn nước thải hầu như không có và nước thải trong tình trạng thiếu khí dẫn
đến quá trình phân huỷ yếm khí các hợp chất hữu cơ gây mùi hôi thối khó chịu (H2S)
Bên cạnh đó, nước thải các hộ sản xuất đã ảnh hưởng tới nguồn nước mặt. Nước ao
cạnh trạm bơm Dương Ổ có các chỉ tiêu SS, COD,BOD5và coliform vượt TCVN mà cụ
thể là: SS vượt TC 1,1 lần ; COD gần 3 lần; BOD5 gần 2 lần và colifom 1.1 lần. Sông
Ngũ Huyện Khê là nguồn tiếp nhận nước thải sản xuất của các cơ sở sản xuất lớn ở
Phú Lâm, chất lượng nước ở cuối nguồn đã giảm sút so với đầu nguồn và thể hiện rõ
rệt qua việc giảm gía trị DO,hàm lượng SS tăng, COD tăng từ ngưỡng của TC đến
vượt quá TC 1,5 lần; BOD5 từ mức thấp hơn TC đến vượt quá TC 1,2 lần. ( Theo báo
cáo hiện trạng môi trường Bắc Ninh năm 2003 )
Làng nghề sản xuất giấy Phong Khê trong những năm gần đây đã bắt đầu gây ô
nhiễm môi trường xung quang, nguyên nhân chủ yếu là do số lượng các dây truyền
sản xuất của các cơ sở tăng nhanh, cùng với các chủ cơ sở sản xuất chưa có ý thức
trong việc bảo vệ môi trường.
Theo kết quả báo cáo hiện trạng môi trường tỉnh Bắc ninh năm
Bảng4.8.: Kết quả phân tích chất lượng nước tại làng nghê Phong Khê
TT Chỉ tiêu Đơn vị Kết quả TCVN
5942 - 1995 Kết quả TCVN
5945 - 2005
N1 N2 N3 N4 N5

Theo điều tra ta thấy người dân sử dụng nước máy chiếm tỷ lệ rất lớn.
Hộ dân Chủ cơ sở Tổng Tỷ lệ
%
Nguồn nước sử dụng Nước máy 19 10 29 96,67
Giêng khoan 1 1 3,33
Giêngs đào
Nguồn khác
( Nguồn: Theo kết quả điều tra thực tế nhóm 10 )
Bảng 4.12.Tỷ lệ hộ gia đình sử dụng các nguồn nước sinh hoạt khác nhau
Hộ dân Chủ cơ sở Tổng Tỷ lệ
%
Nguồn nước sử dụng Nước máy 80 78 158 87,3
Giêng khoan 19 0 19 10,5
Giêngs đào 1 1 0,55
Nguồn khác 2 1 3 1,65
( Nguồn: Theo kết quả điều tra thực tế nhóm làng nghề )
Đánh giá chất lượng nước người dân sinh hoat
Bảng 4.13.Tỷ lệ đánh giá chất lượng nước người dân sinh hoat
Hộ dân Chủ cs Tổng Tỷ lệ
Chất lượng nước Không có 18 10 28 93,33
Có mùi 2 2 6,67
Có vị
Khác
( Nguồn: Theo kết quả điều tra thực tế nhóm 10 )
Bảng 4.14.Tỷ lệ đánh giá chất lượng nước người dân sinh hoat
Hộ dân Chủ cs Tổng Tỷ lệ %
Chất lượng nước Không có 69 72 141 77,9
Có mùi 18 5 23 12,71
Có vị 5 0 5 2,76
Khác 10 2 12 6,63

Bảng 4.17: Kết quả phân tích chất lượng đất làng nghề giấy Phong Khê
Vị trí Kết quả phân tích
PHkcl Tổng C
% Tổng N
% Tổng P
% Độ mùn
%
Cạnh đê sông Ngũ Huyện Khê 6,61 10,54 0,308 0,091 1,9
Cạnh mương thoát nước thải 6,93 6,62 0,132 0.008 0,7
Ruộng lúa phía trước ủy ban 5,24 5,40 0,081 0,005 0,35
Ruộng lúa giáp khu CN 6,12 6,12 0,092 0,001 0,39
( Baó cáo hiện trạng môi trường tỉnh Bắc Ninh năm 2007 )
Qua bảng phân tích chất lượng đất ở trên ta thấy hàm lượng mùn,độ PH và cả hàm
lượng các bon trong đất vượt nhiều so với TCVN.( TCVN 7373: 2004 Chất lượng đất -
Giá trị chỉ thị về hàm lượng ni tơ tổng số trong đất Việt Nam
TCVN 7374: 2004 Chất lượng đất - Giá trị chỉ thị về hàm lượng phốt pho tổng số
trong đất Việt Nam
TCVN 7375: 2004 Chất lượng đất - Giá trị chỉ thị về hàm lượng ka li tổng số trong
đất Việt Nam
TCVN 7376: 2004 Chất lượng đất - Giá trị chỉ thị về hàm lượng các bon hữu cơ tổng
số trong đất Việt Nam
TCVN 7377: 2004 Chất lượng đất - Giá trị chỉ thị pH trong đất Việt Nam)
4.4.1.3. Hiện trạng môi trường không khí
Hàm lượng bụi trong không khí tại hầu hết các điểm khảo sát vượt TCVN từ 1 đến
2,5 lần và đặc biệt là tại các khu vực có hộ sản xuất. Bên cạnh đó, việc vận chuyển
nguyên liếu sản xuất cũng như tiêu thụ sản phẩm cũng ảnh hưởng tới chất lượng
không khí.Bên cạnh quá trình sản xuất giấy bìa, Dương Ổ còn sản xuất giấy vệ sinh,
vàng mã nên không khí còn bị ô nhiễm hơi CLo từ quá trình tẩy trắng với hàm lượng
vượt TCVN từ 1 đến 3 lần.
Ngoài các chất ô nhiễm trên, các làng nghề tái sinh giấy còn bị ô nhiễm bởi hơi kiềm

Bảng 4.19. Tỷ lệ đánh giá chất lượng không khí của làng nghề
Hộ dân Chủ cs Tổng Tỷ lệ %
Môi trường không khí Tốt 2 3 5 16,67
Ô nhiễm nhẹ 7 6 13 43,33
Rất ô nhiễm 11 1 12 40
( Nguồn: Kết quả điều tra làng nghề của nhóm 10 )
Nhận xét: Trên 40 % các hộ gia đình các gia đình đánh giá môi trường không khí của
vùng đã ô nhiễm ở mức nhẹ và nhiều.
Bảng 4.20. Tỷ lệ đánh giá chất lượng không khí của làng nghề
Hộ dân Chủ cs Tổng Tỷ lệ %
Môi trường không khí Tốt 5 12 17 9,39
Ô nhiễm nhẹ 31 37 68 37,57
Rất ô nhiễm 66 30 96 53,04
( Nguồn: Kết quả điều tra làng nghề của nhóm làng nghề )
Nhận xét: Trên 50 % hộ gia đình đánh giá môi trường đánh giá môi trường rất ô
nhiễm.
4.5. Tác động của làng nghề tới môi trường và sức khỏe con người
4.5.1. Tác động đến môi trường trong giai đoạn chuyên chở và tập kết nguyên vật
liệu
Tác động đến môi trường không khí:
Trong qua trình chuyên chở nguyên vật liệu chủ yếu gây ra ô nhiễm không khí. Khí
thải của các xe tải vận chuyển nhiên, nguyên, vật liệu như: xăng,than dầu, hóa
chất,nguyên liệu giấy.
Bụi sinh ra trong quá trình tập kết vật liệu đặc biệt là nơi tập kết giấy và trên các
tuyến đường giao thông.
Chất thải rắn nguy hại bao gồm các thùng chứa xăng dầu, sau khi đã sử dụng, giẻ
lau dính dầu mỡ,các thùng chứa hóa chất.
4.5.2. Tác động đến môi trường trong các khâu sản xuất
4.5.2.1.Tác động đến môi trường nước
Các nguồn chất thải trong giai đoạn hoạt động

Ảnh hưởng tới hệ thống ao hồ, kênh rạch ngoài ra thì còn 1 diện tích không nhỏ là
các ao hồ, đầm. không còn sử dụng được do tình trạng ô nhiễm quá nặng của
nước.Tuy nhiên hiện nay có thể nó rằng tất cả các loại ao hồ này đều đã rất ô nhiễm.
Trên bề mặt các ao hồ này là 1 lớp bột giấy dày từ 20 - 30 cm, ngoài ra còn có các
loại rác thải được đổ ra.
Hệ thống kênh mương thuỷ lợi phục vụ cho nông nghiệp cũng trở thành nơi xả nước
thải vô tội vạ của các hộ sản xuất. Nước ở đây có màu đen, mùi hôi thối khó chịu.
Trong nước chứa rất nhiều loại vi khuẩn do sự tồn đọng quá lâu của các chất cặn bã
trên bề mặt.
Nồng độ PH từ 8,3 - 9,9 lượng ôxi hoà tan thấp và đây chính là nguyên nhân gây ra
hiện tượng yếm khí nguồn gốc của mùi hôi thối. Đặc biệt vào mùa hè với những đợt
mưa lớn lớp váng bề mặt nổi lên, trào ra ngoài diện tích đất nông nghiệp gây ảnh
hưởng không nhỏ tới năng suất diện tích cây trồng.
Có thể thấy rằng nguồn nước mặt của làng nghề là hoàn toàn bị ô nhiễm và ô nhiễm
ở mức trầm trọng.
Ảnh hưởng tới sông Ngũ Khê Sông Ngũ Khê là một con sông nhỏ nằm tiếp giáp với
làng, lưu lượng nước nhỏ, về mùa khô thì hầu như cạn. Trong vài năm gần đây với sự
"quá tải" của hệ thống kênh mương trong làng thì con sông này đã trở thành giải
pháp cơ bản và chủ yếu cho nguồn nước thải. Nếu như trước kia 1 máy bơm tiêu
nước giữa làng và sông được phục vụ chủ yếu cho nông nghiệp thì hiện nay nó là nơi
bơm xả nước thải của làng. Tình trạng này đã gây ra tình trạng ô nhiễm không nhỏ
đối với sông Ngũ Khê. Theo những người dân chài trên sông cho biết thì hiện nay
lượng cá đánh bắt được đã giảm rất nhiều so với trước kia do tình trạng ô nhiễm. Có
thể nói đây là 1 hiện tượng rất nguy hiểm bởi tình trạng ô nhiễm này không chỉ làm
ảnh hưởng tới bản thân làng Dương Ổ, các làng xã xung quanh mà 1 nguy cơ không
nhỏ là ảnh hưởng tới khu vực cuối nguồn và lân cận sông Ngũ Khê.
Ảnh hưởng đến nguồn nước ngầm nước hiện tại nguồn nước người dân sử dụng của
người dân chủ yếu là nước giêng khoan.
Nước thải sinh hoạt của Nhà máy sản xuât giấy và bột giấy có chứa các chất cặn bã,
chất rắn lơ lửng, chất hữu cơ, các chất dinh dưỡng và vi sinh. Lưu lượng nước thải

khói cao nhưng do sự tập trung quá lớn trên phạm vi hẹp của các cơ sở sản xuất đã
gây ra tình trạng trên. Ngoài ra trong quá trình này còn có cả 1 số loại khí độc như
SO2, NO2, CO
+ Tiếng ồn:
Tiếng ồn trong phạm vi khu vực sản xuất đều vượt quá tiêu chuẩn cho phép từ 10
dBA - 20 dBA mà nguyên nhân chính là do hoạt động của hệ thống máy móc. Ngoài
ra, chúng ta phải kể đến 1 loại tiếng ồn do lưu lượng khá lớn các phương tiện giao
thông chuyên trở nguyên liệu đến và sản phẩm đi gây ảnh hưởng tới khu vực dân cư
xung quanh.
4.5.2.3.Tác động đến môi trường đất
Bụi, khí thải, nước thải, chất thải rắn phát sinh từ nhà máy sản xuất giấy và bột
giấytrong giai đoạn hoạt động có thể gây ô nhiễm đất và ảnh hưởng đến sự sinh
trưởng và phát triển của cây trồng.
Diện tích đất nông nghiệp đã giảm đáng kể mà ngoài nguyên nhân do quá trình phát
triển ngành nghề, các cơ sở sản xuất đã lấn chiếm thì nguyên nhân chính phải kể
đến là diện tích bị mất trắng do ô nhiễm. Trên những diện tích đất nông nghiệp bao
quanh các khu sản xuất, nước và rác thải đã biến nơi đây thành những vùng đất bỏ
hoang ước tính diện tích này chiếm đến 1/3 tổng diện tích đất nông nghiệp. Ngoài ra
diện tích đất còn lại cũng bị ô nhiễm với tỷ lệ nhỏ hơn do hệ thống kênh mương tưới
tiêu nông nghiệp hiện nay đã trở thành nơi đổ nước thải chủ yếu, nước này lại được
cung cấp cho đời sống nông nghiệp gây ra tình trạng ô nhiễm đất. Ngoài ra ô nhiễm
đất còn phải kể đến 1 nguyên nhân khác nữa đó là rác thải vẫn của quá trình sản