Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG LÀNG NGHỀ TÁI CHẾ KIM LOẠI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
KHOA MÔI TRƯỜNG
***
ĐỀ TÀI:
Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG Ở LÀNG NGHỀ
TÁI CHẾ KIM LOẠI

Lớp : QUẢN LÍ MÔI TRƯỞNG
GVHD: Th.S Trần Thị Mai Phương
Nhóm : Huỳnh Phương Thảo – 0717099
Đoàn Lê BảoÝ - 0717138
Tp HCM_12/2010
SVTH: Đoàn Lê Bảo Ý
Huỳnh Phương Thảo 1
Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG LÀNG NGHỀ TÁI CHẾ KIM LOẠI
SINH VIÊN THỰC HIỆN
HUỲNH PHƯƠNG THẢO 0717099
ĐOÀN LÊ BẢO Ý 0717138
SVTH: Đoàn Lê Bảo Ý
Huỳnh Phương Thảo 2
Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG LÀNG NGHỀ TÁI CHẾ KIM LOẠI
MỤC LỤC
ooOoo
SVTH: Đoàn Lê Bảo Ý
Huỳnh Phương Thảo 3
Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG LÀNG NGHỀ TÁI CHẾ KIM LOẠI
Mở đầu
1. Đặt vấn đề
Làng nghề có ý nghĩa lớn thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở nông thôn. Hoạt

 Nội dung nghiên cứu
Với những mục tiêu đã xác định , nội dung đề tài bao gồm những vấn đề sau:
- Giới thiệu tổng quan về làng nghề tái chế kim loại bao gồm quy mô và hiện trạng
- Hoạt động tái chế của làng nghề : khái quát quy trình tái chế, quá trình phát sinh
các nguồn ô nhiễm.
- Xem xét các ảnh hưởng lên môi trường sống và sức khỏe con người
 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thu thập các tài liệu liên quan.
- Phương pháp phân tích, tổng hợp và đánh giá : dựa vào tài liệu tham khảo và tài
liệu thu thập được xác định nguồn gây ô nhiễm.
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ LÀNG NGHỀ TÁI CHẾ KIM LOẠI
1.1Giới thiệu về làng nghề tái chế kim loại
1.1.1 Quy mô:
Các làng nghề tái chế kim loại phần lớn đều có quy mô vừa và nhỏ (chiếm 72%
tổng số cơ sở sản xuất)
[1]
, nằm xen kẽ với khu dân cư, hình thành chủ yếu trên cơ sở
gia đình, kinh nghiệm được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Số lượng công nhân không nhiều (>6) người và thường có nguồn thu nhập ổn định.
1.1.2 Phân bố các làng nghề:
Đa số các làng nghề này nằm ở phía Bắc, công nghệ sản xuất đang từng bước
được cơ khí hóa. Một số tỉnh thành phố tập trung với số lượng lớn các làng nghề tái
chế kim loại: Nghệ An, Thanh Hóa, Hà Nội, Nam Định…Làng nghề đúc nhôm Văn
SVTH: Đoàn Lê Bảo Ý
Huỳnh Phương Thảo 5
Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG LÀNG NGHỀ TÁI CHẾ KIM LOẠI
chàng-Nam Định, làng nghề đúc đồng Phước Kiều Quang Nam, làng nghề đúc đông
ngũ xã hà Nội, làng đúc nhôm Mẫn Xá, xã Văn Môn, huyện Yên Phong, Bắc Ninh.
[1]
1.1.3 Tái chế kim loại:

Huỳnh Phương Thảo 6
Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG LÀNG NGHỀ TÁI CHẾ KIM LOẠI
thải như thép vụn, phế liệu do máy móc, dụng cụ sắt bị hư hỏng, vật dụng gia đình
tái chế lại thành sản phẩm mới theo sự đặt hàng của người mua.
Đặc thù của các làng nghề công nghệ sản xuất và thiết bị ở các làng nghề phần
lớn lạc hậu, chắp vá. Thiết bị phần lớn là đơn giản không đảm bảo yêu cầu kỹ thuật,
an toàn và vệ sinh môi trường. Thường sử dụng các nhiên liệu rẻ tiền, hóa chất độc hại
(kể cả đã cấm sử dụng) để nhằm hạ giá thành sản phẩm.
Trình độ người lao động ở các làng nghề, chủ yếu là lao động thủ công, văn
hóa thấp, số lao động chỉ tốt nghiệp cấp I, II chiếm trên 60%
[1]
. Kiến thức tay nghề
không toàn diện dẫn tới tiêu hao nhiều nguyên nhiên liệu, làm tăng phát thải nhiều
chất ô nhiễm môi trường nước, đất, không khí, ảnh hưởng tới giá thành sản phẩm và
chất lượng môi trường.
CHƯƠNG 2: Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG LÀNG NGHỀ TÁI CHẾ KIM LOẠI
Theo khảo sát và qua các phương tiện thông tin đại chúng, hiện nay các làng
nghề tái chế kim loại gây ô nhiễm nặng nhất trong số các làng nghề Việt Nam. Kết
quả khảo sát 52 làng nghề điển hình trong cả nước của Đề tài KC 08.09 cho thấy, có
đến 46% làng nghề có môi trường bị ô nhiễm nặng, 27% ô nhiễm vừa và 27% ô nhiễm
nhẹ.
[3]
Khi bước vào bất kỳ một làng nghề nào người ta đều thấy những tiếng động ầm
ầm đập vào tai, mùi nồng nồng, khó thở bao phủ không khí trong làng. Sông, nơi đón
nhận tất cả nguồn nước thải của có màu đen kịt, mùi hôi rất khó chịu và độ lưu thông
của dòng nước rất thấp. Rãnh nước dẫn nước thải từ các hộ dân làm nghề nhôm, rèn
sắt đặc sệt màu vàng sánh. Bụi bám thành lớp dày trên mái nhà, khi trời mưa sẽ hoà
tan lượng hoá chất độc hại bám trên mái, nếu xối vào chân tay sẽ bị phồng rộp rất rát.
Nước thải tự do ra hồ, ao ngấm vào lòng đất, cả không khí, đất, nước đều bị ô nhiễm
nặng nề. Bởi lẽ ở các làng nghề hiện nay chưa có hệ thống thu gom, xử lý các khí thải

2
, NO
x
,chất hữu cơ bay hơi. Tái chế kim loại sử dụng một lượng lớn than
chính vì thế mà thải lượng ô nhiễm của nó cũng là lớn nhất chẳng hạn như Vân
Chàng. Số liệu do Bộ Tài nguyên - Môi trường công bố cho biết, làng nghề này đốt tới
42.280 tấn than/năm, (chỉ sau làng Đa Hội, Bắc Ninh - 270.000 tấn/năm, trong nhóm
làng nghề tái chế) và thải ra tới 384,75 tấn bụi; 12,68 tấn CO; 453,2 tấn SO
2
một
năm…
Việc đốt dầu FO DO sinh ra các hơi hơi axit, kiềm, oxit kim loại: PbO, ZnO,
Al
2
O
3
, Fe
x
O
y
, khí độc . Dầu này thường là nhớt cặn tái chế. Ngoài ra người ta còn sử
dụng nhiên liệu lỏng như dầu madut dầu cốc để đốt sinh nhiệt làm thải ra các khí thải
C
x
H
y
, SO
x
, CO, CO
2

NO tuy hàm lượng nhỏ hơn tiêu chuẩn cho phép.
[1]

Làng nghề tái chế chì Đông Mai tinh chế chì từ ắcquy phế liệu có 200 hộ tham
gia sản xuất, 25 lò nấu chì, tiêu thụ 16 - 18 tấn ắcquy hỏng/ngày, thu 8 - 10 tấn chì,
thải 500kg bụi chì và từ 7 - 8 tấn vỏ bình ắcquy và axít H
2
SO
4
. Ô nhiễm môi trường
khí: Tầm nhìn hạn chế 3 - 4km, hơi axít và khói chì bao phủ.
[4]
Theo kết quả khảo sát của Sở Tài nguyên - Môi trường Bắc Ninh mỗi ngày, các
làng nghề của xã Châu Khê thải ra khoảng 40-50 tấn xỉ than, xỉ kim loại, 2.600- 2.700
m3 nước, 255-260 tấn khí chủ yếu là CO2 và khoảng 6 tấn bụi
[1]
2.2.2 Ô nhiễm nước:
 Nước thải sản xuất:
SVTH: Đoàn Lê Bảo Ý
Huỳnh Phương Thảo 10
Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG LÀNG NGHỀ TÁI CHẾ KIM LOẠI
Tại các làng nghề tái chế kim loại, lượng nước sử dụng không nhiều nhưng
lượng nước thải ra lại có thành phần rất độc hại. Nước được sử dụng để:
• Làm mát các thiết bị máy móc
• Làm nguôi sản phẩm trong quá trình đúc
• Vệ sinh thiết bị, mặt bằng nhà xưởng.
Nước sẽ cuốn theo các tạp chất bẩn còn trong máy móc như các hóa chất, muối
acid, muối kim loại, cyanua, các kim loại nặng như thủy ngân, kẽm, sắt, crom,
niken… dầu mỡ công nghiệp, chất rắn lơ lửng trực tiếp chảy ra cống xả rồi ra các ao,
hồ, sông của làng mà không qua bất kỳ hệ thống xử lý nào.

C, mang theo nhiều cặn sắt, thép đồng, man-gan
và váng dầu mỡ cũng được xả trực tiếp ra các kênh mương, cánh đồng, càng làm cho
nhiều diện tích canh tác bị ô nhiễm nặng
[5]
Theo khảo sát nước thải tại làng nghề trong những năm gần đây cho thấy mức
độ ô nhiễm hầu như không giảm, thậm chí còn tăng cao hơn trước.
Mương của làng nghề bị bị ô nhiễm
2.2.3 Ô nhiễm đất
Môi trường đất chịu tác động của các chất độc hại từ:
 Các nguồn thải đổ bừa bãi các bãi chứa kim loại tái chế phế thải sắt thép dùng làm
nguyên liệu nấu phôi, lò xo, ống bơ, vỏ thùng sơn, hộp hóa chất, máy móc cũ, sắt gỉ
còn dính đầy nhựa, sơn, dầu, mỡ lâu dần ngấm vào đất.
 Lượng chất thải rắn của làng nghề tái chế kim loại có thành phần phức tạp, khó phân
hủy bao gồm bavia, bụi kim loại, phoi, rỉ sắt, lượng phát sinh khoảng 1-7 tấn/ngày thải
đổ ra đất.
SVTH: Đoàn Lê Bảo Ý
Huỳnh Phương Thảo 12
Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG LÀNG NGHỀ TÁI CHẾ KIM LOẠI
 Nhiều xưởng sản xuất lớn còn chở xỉ than và phế liệu thải đổ ra các khu đất trống của
làng, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Một số nơi đường trong xóm lát bằng vỏ
ắcquy hỏng, đất khô cằn, năng suất cây trồng giảm mạnh. Dải đất canh tác phía sau
các hộ sản xuất đều bị bỏ hoang do ô nhiễm.
 Nước mưa bị nhiễm bẩn ngấm xuống.
2.2.4 Các loại ô nhiễm khác:
2.2.4.1 Ô nhiễm tiếng ồn:
Tiếng ồn phát sinh từ:
 Các máy cắt kim loại.
 Hoạt động của các thiết bị máy móc
 Máy nghiền than, sàn lò đúc.
 Tiếng ồn phát ra từ việc đập, nghiền những tảng xỉ nhôm.

phổi thông thường, bệnh tiêu hoá, bệnh về mắt đau mắt hột viêm ngứa và phụ khoa,
bệnh ung thư phổi (0.35-1%)
[3]
và lao phổi (0.4-0.6%)
[3]
. Tại 7 điểm nghiên cứu, các
nhà khoa học cho thấy đều xuất hiện các trường hợp ung thư phổi, tỷ lệ mắc ung thư
và chết cao nhất là ở các làng nghề Vân Chàng và Tống Xá (Nam Định). Người lao
động thì tiếp xúc trực tiếp khi làm việc, người dân xung quanh thì chịu ảnh hưởng do
khói, khí thải bốc ra từ các cơ sở.
SVTH: Đoàn Lê Bảo Ý
Huỳnh Phương Thảo 14
Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG LÀNG NGHỀ TÁI CHẾ KIM LOẠI
Người dân tại các làng nghề tái chế kim loại cho biết nếu rửa tay bằng nước
mưa trên mái nhà đổ xuống thì 15 phút sau da sẽ bị phồng rộp do axit sút ăn da và kim
loại nặng ngấm vào. . Mùi tạp chất bốc lên xoáy vào tận đáy phổi, ngột ngạt như bị bịt
mũi. Khói xông vào mắt như muốn móc con ngươi ra ngoài. Nhiều hôm họ đi ngủ
phải đeo khẩu trang do mùi phát sinh từ các cơ sở tái chế.
Không chỉ vậy còn có rất nhiều phụ nữ đẻ non hoặc con chết yểu, đặc biệt là
các ca đẻ quái thai có chiều hướng tăng lên trong các năm gần đây. Tuổi thọ trung
bình của người dân tại các làng này cũng thấp hơn nhiều so với tuổi thọ trung bình cả
nước. Trẻ con cũng chậm lớn hơn so với các nơi khác.
Tại các làng tinh chế chì từ ăc quy100% người lao động nhiễm bụi chì, hàm
lượng chì trong nước tiểu là 0,25 - 0,56mg/l (với người bình thường khoảng
0.06mg/l), hàm lượng chì trong máu người lao động là 135mg/l, 48 trẻ em bị dị tật, 97
trẻ em bị viêm phổi, thiếu máu, xanh xao, tỷ lệ người mắc bệnh thần kinh, bại liệt,
não, lao phổi cao hơn các nơi khác từ 2 - 3 lần.(Nguồn: Báo Thương mại "Xám xịt làng
chì", số 35, 2003)
Theo khảo sát tỷ lệ mắc bệnh ung thư và chết cao nhất là ở làng Vân
Chàng(Nam Định) và Tống Xá( Thuộc xã Yên Xá, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định).

quy mô sản xuất rất nhỏ thành quy mô sản xuất nhỏ và vừa.
Bên cạnh các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường, cần có cơ chế khuyến
khích hình thành các hương ước, quy chế bảo vệ môi trường của các làng xã để buộc
mọi người lao động có trách nhiệm bảo vệ môi trường và giám sát bảo vệ môi trường.
Nhận thức, trách nhiệm bảo vệ môi trường chỉ có thể thực sự thay đổi khi có các giải
pháp trên và hình thành nếp văn hóa môi trường tại các làng nghề Việt Nam.
SVTH: Đoàn Lê Bảo Ý
Huỳnh Phương Thảo 16
Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG LÀNG NGHỀ TÁI CHẾ KIM LOẠI
Tài liệu tham khảo
[1] />[2] Nguyễn Thị Lệ(2005), Khóa Luận nghiên cứu hiện trạng và đề xuất các giải
pháp nâng cao hiệu quả quản lý chất thải rắn công nghiệp.
[3] GS-TS Đặng Thị Kim Chi(2001-2005), Đề tài KC 08.09.
[4] />nghe-truoc-nhung-thach-thuc-ve-moi-truong-song-11364.html
[5] />trong/20091/102544.vov
SVTH: Đoàn Lê Bảo Ý
Huỳnh Phương Thảo 17