KINH TẾ CÔNG CỘNG GVHD:Th.S Trần Thị Thu Vân
LỜI MỞ ĐẦU
Các nhà kinh tế học cổ điển cho rằng thị trường cạnh tranh như một “
bàn tay vô hình” dẫn dắt nền kinh tế đi đến hiệu quả. Doanh nghiệp muốn
tìm kiếm lợi nhuận thì doanh nghiệp sẽ sản xuất một hàng hóa mà giá trị tiêu
dùng cao hơn chi phí sản xuất hoặc doanh nghiệp sẽ tìm ra phương pháp sản
xuất với chi phí rẻ. Tóm lại, doanh nghiệp sẽ sản xuất một lượng hàng hóa
mà chi phí biên để sản xuất hàng hóa cuối cùng bằng với giá của hàng hóa
đó. Còn người tiêu dùng, họ sẽ mua một lượng hàng hóa mà tại đó lợi ích
biên của hàng hóa cuối cùng bằng với giá phải trả cho hàng hóa đó. Kết quả
là doanh nghiệp và người tiêu dùng gặp nhau tại một điểm và đó là điểm mà
hiệu quả kinh tế đạt tốt nhất ( lợi ích biên = chi phí biên = giá ). Thị trường
cạnh tranh đã dẫn dắt nền kinh tế đi đến hiệu quả. Tuy nhiên không phải
trong bất kỳ trường hợp nào, lĩnh vực nào thị trường cạnh tranh cũng hoạt
động hiệu quả. Và những thất bại đó đòi hỏi phải có sự can thiệp của chính
phủ. Bài tiểu luận này đi sâu vào một mảng thất bại của thị trường cạnh
tranh đó là thị trường không đầy đủ và cụ thể hơn nữa là trong thị trường
vốn. Những thất bại trong thị trường vốn sẽ được khái quát bằng lý thuyết,
đưa ra những dẫn chứng trong thực tiễn, nguyên nhân dẫn đến thất bại đó và
cuối cùng là những giải pháp khắc phục sự thất bại đó. Cấu trúc bài tiểu luận
như sau :
Lời mở đầu
I. Khái quát lý thuyết
1. Thị trường không đầy đủ
2. Những biểu hiện thất bại trong thị trường vốn
II. Thực tiễn, nguyên nhân dẫn đến thất bại trong thị trường vốn
III. Giải pháp khắc phục thất bại trong thị trường vốn
Kết luận
Trang 1
KINH TẾ CÔNG CỘNG GVHD:Th.S Trần Thị Thu Vân
I. Khái quát lý thuyết

’.
2.2 Thị trường vốn tư nhân đòi hỏi phải có một sự đảm bảo tài sản
nhất định đối với các đối tượng vay vốn ( thế chấp ) . Tuy nhiên không phải
bất kỳ ai có nhu cầu thực sự về tiền vốn cũng thỏa mãn đầy đủ các điều kiện
vay vốn của ngân hàng. Do đó mà các doanh nghiệp hoặc các cá nhân cũng
D
S
LÃI SUẤT
R
R
E
’’
R
E
’
R
E
M
E
’
M
E
LƯỢNG TIỀN
M
E
’’
E
E
’
Trang 3

“siêu lãi suất” hiện tại, phần đông là những ngân hàng bị thiếu hụt vốn, cần
phải thu hút vốn bằng bất cứ giá nào. Những mức lãi suất 12% trở lên là
những mức lãi suất rất cao. Liệu người gửi tiền có nghĩ làm sao các ngân
hàng này trả nổi mức lãi suất đó? Với một chi phí vốn vay cao như vậy,
ngân hàng phải tiến hành cho vay với lãi suất cao hơn đáng kể mới mong
duy trì được lợi nhuận. Mà muốn cho vay lãi suất cao thì phải chấp nhận cho
vay những dự án rủi ro hơn. Đây chính là nơi phát xuất rủi ro đạo đức của
các ngân hàng thương mại: buộc phải chạy theo những dự án rủi ro hơn thay
vì phải đảm bảo an toàn cho ngân hàng.
Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp đi vay ngân hàng vốn dĩ là doanh
nghiệp truyền thống nhưng vẫn bị từ chối cho vay vì thiếu tài sản đảm bảo.
Tài sản đảm bảo mà các ngân hàng đưa ra là bất động sản nhưng không phải
công ty nào cũng có bất động sản để mà thế chấp, chủ yếu là tài sản cá nhân,
trang thiết bị khó kiểm soát, nếu có vay thì chỉ rất ít nên ngân hàng ngại
không cho vay. Điển hình như ông Nguyễn Kỷ, chủ cơ sở sản xuất – xuất
khẩu đồ mỹ nghệ tre hun khói ở thôn Xuân Lai, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc
Ninh cho hay : cơ sở sản xuất của gia đình ông và hầu như tất cả các cơ sở
sản xuất làng nghề tại đây đều không có giấy phép đăng ký kinh doanh. Vì
vậy mà ngoài sổ đỏ ( giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) làm tài sản thế
chấp, tín chấp ra thì không còn cái gì khác nữa. Tuy nhiên với sổ đỏ này mà
đem đi vay thì ngân hàng cũng chỉ cho vay khoảng 50 triệu đồng. Điều kiện
sản xuất đang khó khăn nhưng vẫn đang duy trì hoạt động sản xuất kinh
doanh lại thiếu vốn. Điều đó dẫn đến sự khó khăn cho các doanh nghiệp
( Biểu hiện thất bại thứ hai). Từ đó nảy sinh rủi ro đạo đức từ phía các doanh
nghiệp và cá nhân cần vốn : chưa minh bạch về tài chính, chưa thuyết phục
được ngân hàng về hiệu quả của kinh doanh : chi phí ban đầu, doanh thu, kế
hoạch trả nợ… Doanh nghiệp thường xây dựng báo cáo tài chính mang tính
Trang 5