KIỂM TRA BÀI CŨØ
1, Cấu tạo và kí hiệu hạt nhân ?
2, Đònh nghóa đơn vò khối lượng hạt nhân ?
BÀI 36
NĂNG LƯNG LIÊN KẾT HẠT NHÂN.
PHẢN ỨNG HẠT NHÂN.
Tiết 1.
I. LỰC HẠT NHÂN.
II. NĂNG LƯNG LIÊN KẾT CỦA HẠT NHÂN.
Tiết 2.
III. PHẢN ỨNG HẠT NHÂN.

BÀI 36
NĂNG LƯNG LIÊN KẾT HẠT NHÂN.
PHẢN ỨNG HẠT NHÂN.
I. LỰC HẠT NHÂN:

Các prôton trong hạt nhân tương
tác điện với nhau như thế nào? Vì
sao hạt nhân nguyên tử bền vững ?
- Các prôton trong hạt nhân mang điện tích dương
nên đẩy nhau. Thực tế, hạt nhân nguyên tử bền vững
là vì: các nuclon(gồm prôton và nơtron) hút nhau bởi
lực hút rất mạnh, gọi là lực hạt nhân.
- Lực hạt nhân không có cùng bản chất với lực tónh
điện hay lực hấp dẫn. Nó còn gọi là lực tương tác
mạnh.
Vì sao ?
Vì lực tónh điện thì các prôton
đẩy nhau, còn lực hấp dẫn giữa

p
p
+N.m
+N.m
n
n
=2.1,00728u + 2.1,00866 u = 4,03188 u
=2.1,00728u + 2.1,00866 u = 4,03188 u

- Khối lượng hạt nhân:
- Khối lượng hạt nhân:→
→Khối lượng của một hạt nhân luôn nhỏ hơn tổng
Khối lượng của một hạt nhân luôn nhỏ hơn tổng
khối lượng của các nuclon tạo thành hạt nhân đó.
khối lượng của các nuclon tạo thành hạt nhân đó.m
m
X
X

p
p
+ (A - Z).m
+ (A - Z).m
n
n
- m
- m
X
X

* Tính chất này tổng quát cho mọi hạt nhân.
* Tính chất này tổng quát cho mọi hạt nhân.
1. Độ hụt khối:(Trong đó N = A – Z)
(Trong đó N = A – Z)

Ví dụ 1:
Ví dụ 1:(Hoạt động nhóm)
(Hoạt động nhóm)Tính độ hụt khối của hai hạt nhân
Tính độ hụt khối của hai hạt nhân
sau:

→
Δ
Δm=
=Z.m
Z.m
p
p
+ (A - Z).m
+ (A - Z).m
n
n
- m
- m
X
X

=
6. 1,00728 u+ 6. 1,00866 u- 11,99671 u
6. 1,00728 u+ 6. 1,00866 u- 11,99671 u= 0,09893 u
= 0,09893 u


Độ hụt khối của hạt nhân:
Độ hụt khối của hạt nhân:
O
16
8
m
m
/
/
X
X
,
,=
=
m
m
/
/
(nguyên tử) – Z
(nguyên tử) – Z
/
/
. m
. m
e
e



Z
Z
/
/
.m
.m
p
p
+ (A
+ (A
/
/
- Z
- Z
/
/
).m
).m
n
n
- m
- m
/
/
X
X
,
,


= m
o
.c
2
, hạt nhân tạo thành từ
chúng có năng lượng E = m.c
2
< E
o
. Vì năng lượng
được bảo toàn, nên đã có một lượng năng lượng
W
lk
= E
o
- E = Δm.c
2
tỏa ra để các nuclon kết hợp
thành hạt nhân.

II. NĂNG LƯNG LIÊN KẾT CỦA HẠT NHÂN.
* Xét hạt nhân:
* Xét hạt nhân:
He

W
lk
=
Δm.c
2Ví dụ 2:
Ví dụ 2:(Hoạt động nhóm)
(Hoạt động nhóm)Tính năng lượng liên kết của hai
Tính năng lượng liên kết của hai
hạt nhân sau:
hạt nhân sau:
OC
16
8
12
6
,
Độ hụt khối của hạt nhân:
Độ hụt khối của hạt nhân:

=0,13700 u
0,13700 u →
→
Năng lượng liên kết:
Năng lượng liên kết:W
W
lk
lk
=
=
Δ
Δm.c
2

=
=
=
=
Δ
Δm
/
.c
2

=
=0,13700 u.c
0,13700 u.c
2
2= 0,13700. 931,5 (MeV/c
= 0,13700. 931,5 (MeV/c
2
2
).c
).c
2
2


Cs
142
55
Zr
90
40
7,6

8,8

8,3

8,7 Ví dụ 3:
Ví dụ 3:(Hoạt động nhóm)
(Hoạt động nhóm)Tính năng lượng liên kết riêng
Tính năng lượng liên kết riêng
của hai hạt nhân sau:
của hai hạt nhân sau:
OC
16
8

/
/
lk
lk
≈ 127,62 MeV
)(98,7
16
62,127
/
/
/
MeV
A
W
W
lk
lkR
≈==
)(68,7
12
15,92
MeV
A
W
W
lk
lkR
≈==
BÀI TẬP CỦNG CỐ
CÂU1.

B. Cacbon.
C. Sắt.
D. Urani.
Đáp án: C
BÀI TẬP VỀ NHÀ
Bài 1 → 6 SGK trang 186, 187.
Các bài tập trong sách BÀI TẬP VẬT LÍ