Cùng học Hóa với thầy Sơn Hóa VC Trang
Có Tham khảo tài liệu của Thầy Lê Thanh Hải

CHƯƠNG IV: PHƯƠNG PHÁP LẬP TỈ LỆ GIỚI HẠN
PHƯƠNG PHÁP GIẢI:
- Thường gặp: KOH hoặc NaOH tác dụng với H
3
PO
4
- Để biết muối nào tạo thành, xét tỉ số k =
43
POH
NaOH
n
n
theo bảng tóm tắt sau:
k 1 2 3
Muối

42
PONaH

42
HPONa

43
PONa
42
PONaH

42

4
xét tương tự.
Ví dụ 1: Cho 150 ml dung dịch KOH 0,5 M vào 400ml dung dịch H
3
PO
4
0,2M. Tính khối
lượng muối thu được ?
Hướng dẫn:
075,05,0.15,0 ==
KOH
n
( mol )
08,02,0.4,0
43
==
POH
n
( mol )
9375,0
08,0
075,0
43
==
POH
KOH
n
n
< 1 →
KOH


Chúc các bạn học tốt!
Để ôn tập tốt và xem lại những bài học trước đó. Google: thay Hoang Son ( mục Cùng
LTĐH môn Hóa ), phía dưới là Tuyển tập đề thi ĐH các năm. Google: thcs nguyen van troi
q2 ( có mục Tuyển tập đề thi TNPT các năm )
Hẹn T5 ( 28/3 )
Cùng học Hóa với thầy Sơn Hóa VC Trang
Ví dụ 2: Cho 8 g NaOH vào dung dịch 180 ml H
3
PO
4
1M. Sau phản ứng , đem cô cạn
dung dịch .Tìm khối lượng các muối thu được.
Hướng dẫn:
2,0
40
8
==
NaOH
n
( mol )
18,01.18,0
43
==
POH
n
( mol )
k =
1,1
18,0

2
HPO
4
+ 2H
2
O
2b b b
Ta có: a + 2b =
2,0=
NaOH
n
a = 0,02 ( mol )
↔
a + b =
18,01.18,0
43
==
POH
n
b = 0,16 ( mol )
Muối NaH
2
PO
4
= 0,02 . 120 = 2,4 ( g )
Muối Na
2
HPO
4
= 0,16 . 142 = 22,72 ( g )

k
→ tạo 2 muối
42
HPONa
và Na
3
PO
4
2NaOH + H
3
PO
4
→ Na
2
HPO
4
+ 2H
2
O
2 a a a
3NaOH + H
3
PO
4
→ Na
3
PO
4
+ 3H
2

; Ba(OH)
2

OH
-
+ CO
2
→
−
3
HPO
Nguyễn Hoàng Sơn ( )
2
OH
-
+ Oxit axit
Cùng học Hóa với thầy Sơn Hóa VC Trang
a a a
2OH
-
+ CO
2
→
−2
3
CO
+ H
2
O
2b b b

OH
n
n
−
TH1: k < 1 → muối axit tạo thành và oxit dư
Pt: OH
-
+ CO
2
→
−
3
HPO
→ thế số mol n
OH
-

vào phương trình để tính
Ví dụ : Dẫn 4,48lit ( đkc ) khí CO
2
vào 40 ml dung dịch NaOH 0,2M. Tính khối lượng
muối thu được và C
M
của muối có trong dung dịch sau phản ứng.
Hướng dẫn:
)(2,0
4,22
48,4
2
moln

3
V
n
C
NaHCOM
0,2 M
TH2: k =
Oxit
OH
n
n
−
=1 → muối axit tạo thành và dung dịch chứa ion HCO
3
-
TH3: 1 < k =
Oxit
OH
n
n
−
< 2 → muối axit và trung hòa tạo thành và phản ứng vừa đủ.
Ví dụ: Hấp thụ hoàn toàn 4,48 lít khí SO
2
vào dung dịch chứa 9,2g NaOH thu được dung
dịch X. Khối lượng các muối tan thu được trong dung dịch X ?
Hướng dẫn:
2,0
4,22
48,4

2
→ Na
2
SO
3
+ H
2
O
2b b b
Nguyễn Hoàng Sơn ( )
3
Cùng học Hóa với thầy Sơn Hóa VC Trang
Ta có: a + b =
2,0
2
=
SO
n
a = 0,17
↔
a + 2b =
23,0=
NaOH
n
b = 0,03
→ Khối lượng NaHSO
3
= 0,17 . 104 = 17,68 ( g )
Khối lượng muối Na
2

Ca(OH)
2
→ Ca
2+
+ 2OH
-
1 2
0,15 0,3

2
15,0
2.15,0
2
==
−
CO
OH
n
n
→ tạo muối CaCO
3
PT: Ca(OH)
2
+ CO
2
→ CaCO
3
+ H
2
O

−
OH
CO
nn
2
Khối lượng dung dịch tăng ∆m↑= m
khí
- m
kết tủa
Khối lượng dung dịch giảm ∆↓= m
kết tủa
– m
khí
Dấu hiệu:
- Nếu NaOH hoặc KOH dư → chỉ thu được muối Na
2
SO
3
/Na
2
CO
3
- Thêm ion Ba
2+
vào dung dịch thu được có kết tủa → có Na
2
SO
3
/Na
2

- Nếu
2
)(OHBa
n
>
3
BaCO
n
→ xét hai trường hợp
- Nếu
2
)(OHBa
n
=
3
BaCO
n
→ phản ứng vừa đủ.
Bài tập tự giải:
Câu 1: Cho 100ml KOH 0,7M vào 400ml dung dịch H
3
PO
4
0,1M. Muối thu được là:
A. K
3
PO
4
B.KH
2

PHO
4
= 14,2g B. NaH
2
PO
4
= 14,2g; Na
2
HPO
4
= 49,2g
C. NaH
2
PO
4
= 49,2g D. Na
3
PO
4
= 49,2g; Na
2
HPO
4
= 14,2g
ĐS: D
Câu 3: Hòa tan dung dịch chứa 2,94g H
3
PO
4
vào dung dịch chứa 4,2g KOH. Cô cạn dung

C.
%2,12%%;18,8%
332
==
NaHSOSONa
CC
D.
%12,4%%;74,6%
332
==
NaHSOSONa
CC
ĐS: A
Nhớ: C% =
100.
dd
ct
m
m
→ n
NaOH
= ?
Câu 7: Hấp thụ hoàn toàn 2,688 lít khí CO
2
(ở đktc ) vào 2,5 lít dung dịch Ba(OH)
2
nồng
độ a mol/l thu được 15,76 g kết tủa.Giá trị của a là:
A. 0,032 B.0,048 C.0,06 D.0,04
ĐS: D

2
0,5M, thu
được 9,85h kết tủa.Giá trị của V là:
A.0,224 B.1,12 C0,12 hoặc 0,36 D.1,4 hoặc 0,28
ĐS: D
Câu 12: Hấp thụ x (mol ) CO
2
vào 500ml dung dịch Ba(OH)
2
amol/lit thu được 7,88g kết
tủa.Lọc bỏ kết tủa, đun nóng dung dịch còn lại thu thêm 3,94g kết tủa tủa nữa.giá trị x và
a là:
A. 0,1 và 0,12M B.0,08 và 0,03M
C.0,08 và 0,12M D. 0,1 và 0,03M
Đs: C
Câu 13: Hấp thụ 2,24 lít CO
2
vào va 300ml dung dịch X chứa KOH 1M và Ca(OH)
2

0,1M thu được một kết tủa có khối lượng là:
A.0,3g B.3g C.4g D.1g
ĐS: B
Câu 14: Hòa tan hoàn toàn 0,025 mol hỗn hợp rắn Na
2
CO
3
và CaCO
3
vào dung dịch HCl