TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
Khoa Khoa học cơ bản
Bộ môn Tiếng Việt – Xã hội học
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
ĐỘC LẬP – TỰ DO – HẠNH PHÚC
SÁCH GIAO BÀI TẬP
1) Tên học phần: Xã hội học đại cương
2) Tên tiếng Anh: General Sociology
3) Mã số:GSO121
4) Số tín chỉ: 02
5) Tính chất: bắt buộc
6) Các ngành đào tạo: tất cả các ngành
7) Vị trí môn học:
- Các học phần tương đương: không
- Các học phần tiên quyết: Những nguyên lý của chủ nghĩa Mac – Lênin
8) Mục tiêu học phần
9) Mô tả nội dung học phần
10)Phân bố thời gian
- Lý thuyết: 22 tiết
- Bài tập: 0
- Thực hành: 8 tiết
- Tự học:
Yêu cầu:
+ Sinh viên phải thực hiện đầy đủ nội dung, nhiệm vụ trong từng thời gian cụ thể đã được giảng viên trình bày trong đề cương môn học.
+ Thiếu điểm trong các tiêu chí đánh giá sẽ không được thi hết môn.
+ Các bài tập phải nộp đúng hạn.
+ Đi học đầy đủ, không nghỉ quá 20% số giờ lên lớp; không nghỉ quá 2 buổi thảo luận nhóm.
+ Chuẩn bị bài trước khi đến lớp theo hướng dẫn trong đề cương môn học.
+ Giáo viên có thể thưởng điểm cho sinh viên có nhiều đóng góp cho môn học (cung cấp tài liệu, dịch thuật, những sáng kiến, đổi mới phương
năng?
- Nắm được nội dung cơ bản của môn Xã hội học đại cương
- Mô tả lại nội dung môn học trong khoảng 300 từ
- Xác định được đối tượng của xã hội học
- Nêu được 3 chức năng cơ bản của xã hội học
- Nêu được cơ cấu của tri thức xã hội học
Khá
TB
Chưa đạt
SV tự
TH
Nhiệm vụ của khoa học xã hội học?
Xã hội học được phân thành mấy cấp độ
nghiên cứu? Trình bày nội dung nghiên
cứu của các cấp độ đó?
Trình bày mối quan hệ giữa cấp độ lý
thuyết và thực nghiệm trong nghiên cứu
xã hội học?
Chương II: Sơ lược
về lịch sử hình thành
xã hội học
1. Những điều kiện và tiền đề cho sự ra
đời của xã hội học?
2. Tại sao nói sự ra đời của khoa học xã
hội học là một tất yếu khách quan?
3. Nêu nhận xét, so sánh đánh giá chung
về sự đóng góp của các nhà sáng tạo
ra xã hội học?
Khá
TB
Chưa đạt
SV tự
TH
Bài tập 2
làm bài
tập nhóm
Chương III: Cơ cấu
xã hội
1. Nêu khái niệm cơ cấu xã hội?
2. Tại sao trong các phân hệ cơ cấu xã
hội người ta lại cho rằng cơ cấu xã
hội – giai cấp đóng vai trò quyết
định?
- Nắm được nội dung cơ bản về Ý nghĩa của việc nghiên
cứu cơ cấu xã hội trong xã hội học
Gợi ý câu 2: - Sự phân chia cơ cấu xã hội giai cấp tùy thuộc vào
mỗi chế độ xã hội. Cơ cấu xã hội tư bản chủ nghĩa phân chia
thành hai giai cấp là giai cấp tư sản và giai cấp công nhân, còn dưới chế độ xã hội chủ nghĩa, cơ cấu xã hội gồm có giai cấp
công nhân, nông dân, tầng lớp trí thức. 4. Sinh viên phân biệt được vị trí, vị thế của cá nhân trong xã
hội, từ đó xác định được vị trí, địa vị của mình, từ đó xác định
được quyền lợi, nhiệm vụ của mình trong từng hoạt động xã
hội cụ thể.
5. Dựa vào khái niệm địa vị xã hội để chỉ ra điểm giống và khác
nhau giữa địa vị XH gán cho và địa vị XH đạt được. 6. Văn hóa là khái niệm rộng và có nhiều ngành khoa học sử
Khá
TB
Chưa đạt
- SV tự
TH
- SV
thảo luận
theo
nhóm.
văn hóa?
7. Thiết chế xã hội là gì? Trình bày các
đặc trưng cơ bản và chức năng của thiết
chế xã hội?
8. Anh (chị) hãy lấy ví dụ minh họa và
làm rõ nội dung khái niệm bất bình đẳng
xã hội? Hãy nêu những ý tưởng hành
động của anh (chị) để góp phần giảm bớt
các nhóm xã hội khác.
- Trong thực tế tồn tại các loại bất bình đẳng như bất bình đẳng
về giới, bất bình đẳng về tuổi, bất bình đẳng dân tộc, bất bình
đẳng tôn giáo…
9. Tự học.
10. Lược đồ bản chất phân tầng xã hội và hành động của chúng
ta (Theo: Cơ cấu xã hội và phân tầng xã hội - Nguyễn Đình
Tấn- NXBCTQG 1998 )
trình phân tầng xã hội hợp thức?
11. Anh (chị) hãy trình bày đặc điểm các
hệ thống phân tầng xã hội trong lịch sử?
Theo anh (chị) muốn góp phần thúc đẩy
sự phân tầng hợp thức trong xã hội thì
mỗi cá nhân phải hành động như thế nào?
12. Nhóm xã hội là gì? Ý nghĩa của sự
hình thành nhóm xã hội?
13. Vị thế xã hội và địa vị xã hội giống và
khác nhau như thế nào? Xã hội hiện đại
đòi hỏi người ở vị thế lãnh đạo phải như
thế nào?
14. Tại sao nói phân tầng xã hội thường
gắn với sự bất bình đẳng xã hội nhưng
mặt khác nó cũng gắn với sự phân công
lao động xã hội?
15. Di động xã hội là gì? Cho ví dụ?
- - Liên hệ thực tế: Sinh viên cần khẳng định được:
+ Hiện nay ở nước ta vẫn còn tồn tại cả hai luồng phân tầng xã
hội hợp thức và phân tầng xã hội không hợp thức. Đó là một tất
yếu của sự phát triển kinh tế - xã hội. Nó vừa phản ánh những
vấn đề mang tính quy luật nói chung, vừa là hệ quả trực tiếp của
lĩnh vực nghiên cứu
của xã hội học
Bài tập 1. Nêu khái niệm: Nông thôn, Xã
hội nông thôn, Xã hội học nông thôn?
Phân tích những nội dung nghiên cứu chủ
yếu của xã hội học nông thôn hiện nay?
- Nêu khái niệm nông thôn
- Nêu khái niệm xã hội nông thôn
- Nêu khái niệm xã hội học nông thôn
- Phân tích những nội dung nghiên cứu của xã hội học nông
thôn.
+ Về cơ cấu xã hội ở nông thôn: cơ cấu giai cấp, cơ cấu lao
động việc làm ở nông thôn.
Khá
TB
Chưa đạt
SV tự
TH
+ Thiết chế xã hội nông thôn: làng xã, dòng họ.
+ Đặc trưng văn hóa: các loại hình văn hóa vật chất, tinh thần.
+ Đặc trưng lối sống nông thôn, các yếu tố tác động tới sự
hình thành lối sống nông thôn.
Bài tập 2. Giải thích vì sao nghiên cứu
lao động nghề nghiệp ở nông thôn lại là
vấn đề quan tâm của các nhà xã hội học
cũng như các nhà quản lý, có liên hệ
thực tế địa phương.
- Khái niệm quá trình đô thị hóa.
- Đặc điểm của quá trình đô thị hóa.
- Những ảnh hưởng tích cực và tiêu cực của quá trình đô thị
hóa ở Việt Nam hiện nay.
Khá
TB
Chưa đạt
SV tự
TH
Bài tập 5. Xã hội học gia đình là gì? Nội
dung nghiên cứu của xã hội học gia đình?
- Khái niệm về gia đình, phân biệt gia đình và hộ gia đình, khái
niệm xã hội học gia đình.
- Phân tích những nội dung nghiên cứu của xã hội học gia đình
hiện nay.
+ Nghiên cứu cơ cấu, quy mô của gia đình biểu hiện ở số
lượng, thành phần và quan hệ giữa các thành viên trong gia đình.
+ Nghiên cứu vấn đề văn hóa gia đình: gia đạo, gia phong, gia
giáo, sự biến đổi chức năng cơ bản của gia đình.
Khá
TB
Chưa đạt
SV tự
TH
Bài tập 6. Phân tích sự biến đổi chức
năng gia đình hiện nay
Phân tích bối cảnh xã hội của sự biến đổi chức năng gia đình.
Khá
TB
Chưa đạt
SV tự
TH
Bài tập 8. Hãy trình bày phương pháp
phân tích tài liệu và phương pháp quan sát
trong điều tra xã hội học. So sánh ưu
điểm và nhược điểm của hai phương pháp
này?
- Khái niệm về phương pháp phân tích tài liệu và phương
pháp quan sát.
- So sánh ưu điểm của hai phương pháp
- So sánh nhược điểm của hai phương pháp
Khá
TB
Chưa đạt
SV tự
TH
Bài tập 9. So sánh phương pháp phỏng
vấn nhóm và phương pháp phỏng vấn cá
nhân?
- Khái niệm về phương pháp phỏng vấn
- So sánh điểm giống nhau của hai phương pháp
- So sánh điểm khác nhau của hai phương pháp
Khá
TB
Chưa đạt
SV tự
TH
Bài tập 13. Phân tích khái niệm xã hội
hóa cá nhân?
- Trình bày khái niệm xã hội hóa của N. Smelser, Andreeva
và J. Fichter.
- Phân tích về ví dụ xã hội hóa
Khá
TB
Chưa đạt
SV tự
TH
Bài tập 14. Trình bày các môi trường xã
hội hóa. Theo anh/ chị, môi trường nào
có sự tác động sâu sắc nhất tới quá trình
xã hội hóa của con người?
- Khái niệm xã hội hóa.
- Chỉ ra những môi trường xã hội hóa trong việc hình thành
nhân cách cá nhân : gia đình, nhà trường, nhóm xã hội và
các phương tiện thông tin đại chúng.
- Khẳng định môi trường xã hội hóa quan trọng trong quá
trình xã hội hóa cá nhân: gia đình.
- Giải thích.
Khá
TB
TB
Chưa đạt
SV tự
TH
Bài tập 17. Phân tích đặc điểm của biến
đổi xã hội. Tại sao biến đổi xã hội gặp
phải sự phản đối của nhiểu người?
- Biến đổi xã hội có 3 đặc điểm cơ bản:
- + Biến đổi xã hội là một hiện tượng phổ biến nhưng không
giống nhau giữa các xã hội.
- + Biến đổi xã hội có 2 mặt tích cực và tiêu cực
- + Biến đổi xã hội vừa có tính kết hoạch vừa có tính phi kế
hoạch.
Khá
TB
Chưa đạt
SV tự
TH
Bài tập 18. Phân tích các nhân tố của
biến đổi xã hội. Trong các nhân tố đó
nhân tố nào là quan trọng nhất? Vì sao?
Nhân tố biến đổi xã hội gồm các nhân tố bên trong và nhân tố
bên ngoài. Trong đó nhân tố bên trong là quan trọng nhất.
Khá
TB
Chưa đạt